KECENDERUNGAN KADAR UNTUNG PURATA MEROSOT

SISTEM KAPITALIS

KECENDERUNGAN KADAR UNTUNG PURATA MEROSOT

Jelaslah bahawa nilai lebihan yang dihasilkan oleh pekerja adalah terkandung dalam barang. Soalnya ialah sama ada nilai lebihan yang diperoleh oleh kapitalis berkenaan ditentukan oleh keadaan pasaran, iaitu kemungkinan kapitalis itu menjual keluarannya pada tingkat harga yang membolehkan nilai lebihan dipenoleh sepenuhnya. Dengan menggunakan teoni nilai kerja yang diper- kenalkan tadi, jelaslah bahawa semua penusahaan yang menge- luarkan barang pada tingkat produktiviti punata dapat memper- oleh nilai lebihan yang dihasilkan oleh pekenja, yakni perusahaan benkenaan akan dapat menjual barangnya pada harga yang sama dengan nilai keluaran itu.

Tetapi,

mi

tidak tepat bagi dua jenis perusahaan, iaitu penusahaan yang benopenasi di bawah ataupun di atas tingkat pro- duktiviti purata, iaitu perusahaan yang kurang cekap atau yang lebih cekap. Apakah jenis penusahaan yang beropenasi di bawah tingkat produktiviti purata? Sebagai contoh, sebuah kilang keluli yang mengeluarkan 500 000 tan keluli dalam 2.2 atau 2.5 atau 3 juta jam kenja, manakala purata nasional ialah 2 juta jam kenja. Jadi, kilang

mi

membazinkan kenja sosial. Nilai lebihan yang dikeluarkan oleh pekenja kilang

mi

tidak akan diperoleh semuanya oleh pemilik loji berkenaan kenana diuruskan di bawah kadan untung purata bagi semua perusahaan dalam sektor ekonomi berkenaan.

Namun begitu, jumlah nilai lebihan dikeluarkan akhirnya ben- gantung pada jumlah masa bekerja oleh pekerja yang tenlibat dengan pengeluanan. Syarikat tidak dapat memperoleh semua nilai lebihan yang dihasilkan oleh pekenjanya yang beropenasi di bawah zingkat produktiviti purata, dan oleh itu, membazirkan kerja

sosial. Loji yang beroperasi di atas tingkat produktiviti purata pula memperoleh nilai lebihan tambahan kerana menjimatkan masa bekerja sosial. Penjelasan teoni mi menerangkan mekanisme yang menentukan pengerakan harga dalam ekonomi kapitalis. Apakah

mekanisme mi?

Katakan harga jualan purata sebuah kereta ialah $ 10 000. Apakah pula benbezaan antana loji? Pertama, katakan loji yang

PENGANTAR EKONOMI POLITIK

benoperasi di bawah tingkat punata membelanjakan $9000 bagi mengeluankan sebuah kereta dan keuntungannya ialah $1000, atau 1 1 peratus. Sebaliknya, loji yang benoperasi di atas tingkat pnoduktiviti purata akan membelanjakan sebanyak $7500 dan akan mendapat keuntungan $2500, iaitu 33 penatus danipada kos pengeluanannya. Syanikat yang beropenasi pada tingkat produk- tiviti purata akan mengeluarkan kereta dengan belanja $8500 dan memperoleh keuntungan $ 1 500, iaitu keuntungan 18 penatus. Sebenannya, kapitalis menghitung kadan keuntungan berdasarkan modal yang dilabun dan bukan hanya mengikut pengeluan semasa. Untuk memudahkan contoh mi, andaikan bahawa selunuh modal telah habis digunakan untuk mengeluankan sebuah kereta. Jelaslah bahawa pensaingan antana kapitalis menyebelahi syanikat dengan teknologi yang lebih maju supaya memperoleh keuntungan luar biasa yang lebih besar, jika dibanding dengan keuntungan punata. Keuntungan purata ialah idea yang abstrak, sama sepenti nilai, ben- dasarkan kadan keuntungan sebenan bagi syanikat-syanikat ben- lainan yang mengeluarkan barang yang senupa. Modal mengalmn ke arah kegiatan yang mempunyai kadan keuntungan lebih besan, dan mengalmr danipada kegiatan dengan kadar keuntungan di bawah tingkat purata. Dengan pengalmran masuk dan keluan modal danipada satu kegiatan kepada kegiatan lain, kadan purata ke- untungan dalam sektor berlainan akan berada dalam lingkungan kadan punata untuk seluruh ekonomi.

Begmnilah cana bagaimana penyamaan antara kadar keun- tungan dicapai. Terdapat satu cana mudah untuk menentukan kadar keuntungan punata yang abstrak mi, iaitu dengan mengambil jumlah nilai lebihan yang dihasilkan oleh semua pekerja dalam setahun dan membandingkannya dengan jumlah pelabunan modal dalam ekonomi berkenaan. Kadan keuntungan ialah nisbah an- tana nilai lebihan dengan jumlah modal, iaituS/(C+ V).Satu lagi formula yang patut diambil kmna ialah SN, iaitu kadar nilai lebihan ataupun kadan eksploitasi kelas pekenja, yang menjelaskan bagaimana nilai yang baru dikeluarkan itu dibahagikan antana pekerja dengan kapitalis. Katakan S/Vadalah 100 peratus,

mi

ben- makna nilai yang baru dihasilkan itu dibahagi dua — separuh kepada pekerja dalam bentuk upah, dan separuh lagi kepada kelas kapitalis dalam bentuk keuntungan, bunga. dividen dan lain-lain.

MODAL DAN PERKEMBANGAN SISTEM KAPITALIS

Apabila kadar eksploitasi kelas pekenja ialah 100 penatus, sebanyak 8 jam sehani kenja itu mengandungi dua bahagian yang sama, iaitu 4 jam kerja apabila pekenja menghasilkan nilai upahnya dan 4 jam kenja lagi yang pencuma, iaitu kerja yang tidak diupah oleh kapitalis, walaupun hasil keluarannya dimiliki oleh kapitalis.

Nampaknya, jika nisbah jenis modal C/Vbentambah, kadan keuntunganSJ(C + V) akan menunun kerana Cbertambah besar berbanding dengan V,dan S dikeluarkan oleh V,dan bukannya oleh C. Tetapi, tendapat satu faktor yang dapat mengimbangkan kesan penambahan nisbah jenis modal, iaitu peningkatan kadar nilai lebihan. Jika kadar nilai lebihan bertambah,

mi

benmakna bahawa dalam pecahan S/( C+ V),kedua-dua pembawah dan pengatas bertambah, dan nilai pecahan itu boleh kekal sama kalau kedua-dua pembawah dan pengatas itu bertambah mengikut kadar

yang sama.

Oleh itu, pertambahan kadar nilai lebihan boleh meng- imbangkan kesan pertambahan nisbah jenis modal. Andaikan keluaran (C + V + S) meningkat danipada300 peratus kepada 400, nisbah jenis modal meningkat danipada 100 peratus kepada 200, dan kadar keuntungan jatuh danipada 50 peratus kepada 33 peratus. Tetapi, pada masa yang sama, jika nilai lebihan (S) meningkat danipada 100 kepada 1 50, iaitu kadan nilai lebihan meningkat danipada 100 kepada 150 peratus, maka kadar ke- untungan masih kekal pada 50 peratus. Pentambahan kadar nilai lebihan itu akan mengimbangkan kesan pertambahan nisbah jenis modal.

Bolehkah kedua-dua pengerakan

mi

benlaku mengikut nisbah yang perlu supaya dapat mengimbangkan antana satu sama lain? Di sini, kita boleh melihat kelemahan pokok sistem kapitalisme. Kedua-dua pengenakan

mi

tidak boleh berkembang selama-lama- nya pada nisbah yang perlu

mi

dalam tempoh panjang. Tiada halangan langsung terhadap pertambahan nisbah jenis modal. Dan segi teori, Vboleh menjadi sifar jika mesin digunakan sepenuhnya. Tetapi, S bentambah tanpa batasannya. Nilai lebihan tidak boleh dikeluankan tanpa pekenja yang bekenja, dan juga tanpa pecahan kenjanya, iaitu pekerja mengeluarkan upahnya sendini, yang tidak boleh menjadi sifar. Dalam tempoh panjang, kejatuhan kadar keuntungan punata tidak dapat dielakkan. Oleh demikian, kadar

PENGANTAR EKONOMI POLITIK

keuntungan purata dalam keadaan ekonomi kapitalis kini lebih nendah jika dibandingkan dengan keadaan lima puluh, senatus atau seratus jima puluh tahun dahulu.

Memang tendapat turun naik kadar keuntungan

mi

dalam jangka pendek akibat banyak faktor. Dalam jangka panjang, kecendenungan di sebalik pengerakan

mi

agak jelas dan segi kadan bunga dan kadan keuntungan jangka panjang. Malahan, ahli teoni ekonomi kapitalisme sepenti Ricando, John Stuart Mill dan Keynes, cukup menyedani kecendenungan

mi

di sebalik pembangunan kapitalisme. Di England, pada akhir kunun ke-19, terdapat dak- waan yang mengatakan bahawa kapitalisme boleh menghadapi apa-apa sahaja, melainkan kejatuhan kadar bunga punata kepada 2 penatus kerana

mi

akan menghapuskan dorongan untuk melabun. Pcngiraan peratus dan kadar keuntungan biasanya dilihat sebagai sesuatu yang nelatif oleh kapitalis. Tetapi, walaupun kadar atau penatusan yang dipenoleh penting, namun jumlah yang diperoleh juga penting. Misalnya, kalau 2 penatus adalah danipada $ 100kita, dan bukan $ 100 000,

mi

akan mendatangkan pulangan $2 juta, dan kapitalis akan berfikin dengan masaknya sebelum mengambil keputusan untuk membekukan modal kerana kadar keuntungan hanya 2 peratus. Jelaslah bahawa pelaburan tidak akan benhenti sepenuhnya akibat kejatuhan kadar keuntungan dan kadar bunga, tetapi cuma terdapat pengurangan kathr keuntungan dalam bidang industni berkenaan. Sebaliknya, apabila terdapat per- tumbuhan pesat dan kadan keuntungan cenderung meningkat dalam bidang industni tertentu ataupun dalam tempoh tertentu, kegiatan pelaburan akan mulai pulih dan berkembang dengan lebih laju, dan pengerakan mi seolah-olah tiada hadnya sehingga kecendenungan sebaliknya timbul sekali lagi.