Hanya memohon kepada Tuhan/ semoga keadaan perangnya/
12 Tertulis “Anggènteni kang ramaji” Lacuna jumlah suku tembang (8i, Dhandhanggula seharusnya 9i)
ingkang sirêp sakabèhe/ prajurit kang don pupuh/
unggu-[8]-ling prang ywa nguciwani/ nagri Indonesia/
kondhang asmanipun/ pulih duk jamaning kuna/
kang don jurit samya bali kèh basuki/ têntu kèh mijil waspa//
dapat berakhir semuanya/ prajurit yang berlatih perang/
bisa menang perang jangan mengecewakan/ negari Indonesia/
terkenal namanya/
kembali seperti jaman dulu/
yang perang bisa kembali dengan selamat/ tentu banyak mengeluarkan air mata//
Pupuh II Mijil
1. Dèrèng dangu dènira kang nganggit/ nuli wontên wartos/
kang lyan praja kang nêmpuh prang gêdhe/
kèh pêpati lir babatan Pacing/
wit katiban mimis/ kang nama bom atum//
Belum lama olehnya mengarang/ lalu ada berita/
di negara lain yang menempuh perang besar/
banyak kematian seperti mengkudu yang ditebas/
karena terkena tembakan/ yang bernama bom atum// 2. Pablêdhosing : mimis angêbêki/
sakutha lir jêmblong/
nadyan tikus mati sakcindhile/ apa manèh kewan gung lan janmi/
lir sinapon rêsik/13
kabèh padha lampus//
Meletusnya : tembakan memenuhi/ seluruh kota seperti tenggelam/
kalaupun tikus mati beserta anak-anaknya/ apa lagi hewan besar dan manusia/
seperti tersapu bersih/ semuanya mati// 3. Wlasing galih ngrungu ingkang lalis/
sêpuh tuwin anom/
gêdhe cilik lan raja kayane/ datan ana kang kari sawiji/ kandhêg angajurit/
gya sami amundur//
Prihatin hati mendengar yang meninggal/ tua dan muda/
besar kecil dan hewannya (kuda,sapi,kerbau)/ tidak ada yang tertinggal satu pun/
berhenti peperangan/ segera menyerah//
4. Pangagênging wadya ing jaladri/ kalanirèng anon/
jumêgur ingkang mimis plêthèke/ cêtha lamun kèh janma kang lalis/ ngunadikèng galih/
tan wurung alêbur//
Pembesarnya prajurit di lautan/ pada saat melihat/
bergelegar jatuhnya tembakan/
jelas apabila banyak orang yang mati/ bergumam dalam hati/
sudah pasti mati// 5. Tur wuninga kang jumênèng aji/
ing nagri Tokiyo/
kawontênan dènira prang rame/ yèn linantur dènya andon jurit/ mung karya pêpati/
tan wontên kinukup//
Juga terlihat yang memimpin/ di negara Tokyo/
terdapat banyak perang/
apabila terlalu lama terjadi perang/ hanya menyebabkan kematian/ tidak memperoleh apa-apa// 6. Wus dilalah karsaning Hyang Widhi/
sang nata Tokiyo/
duk amirêng aturing mantrine/ saknalika trênyuh ing panggalih/ gung wlas mring pra janma/ sakpraja wus lampus//
Sudah menjadi kehendak Tuhan/ yang memerintah Tokyo/
saat mendengarkan laporan menterinya/ seketika bersedih dalam hati/
besar prihatin kepada para manusia/ se-kota sudah mati//
7. Gya ngandika mring prêdana mantri/ pamimpin prang pupuh/
kang supaya lèrèn ing perange/ sakèh wadya kinèn sami bali/ mring nagri pribadi/
lan kinèn sung wêruh//
Segera berkata kepada perdana menteri/ pemimpin perang besar/
agar berhenti perangnya/
banyak prajurit diperintahkan kembali/ ke negara masing-masing/
dan diperintahkan untuk memberitahu// 8. Mring pamimpin mungsuh kang don jurit/
kanthi layang waton/
aprajanji yèn lèrèn perange/
sinêksè-[9]-nan lan pra panggêdhèning/ pirang-pirang nêgri/
kang sami dènutus//
Kepada pemimpin musuh yang berperang/ melalui surat keterangan/
berjanji jika berhenti perangnya/ disaksikan oleh para pembesarnya/ dari banyak negara/
yang telah diutus//
mring nagri Tokiyo14/
lan dèniring prajurit lan gêdhe/ kang miranti nanggulangi jurit/ kèndêl têngah jladri/
tan minggir alabuh//
ke kota Tokyo/
dan diiringi prajurit dan pemimpin/ yang siap menanggulangi perang/ berhenti di tengah laut/
tidak menepi berlabuh// 10. Têbihira taksih sadasa mil/
dènya sami ngêntos/
kêmpalira kang para prang gêdhe/ kang kinarya sami anêksèni/ kontaping pawarti/
pêrtamuan agung//
Jaraknya masih 10 mil/ olehnya saling menunggu/
berkumpulnya yang akan berperang besar/ untuk saling menyaksikan/
munculnya berita/ pertemuan agung// 11. Dènirarsa ngèstu dhêdhawuhing/
nata ing Tokiyo/
dènya paring ing kamardikane/ pandhudhuk ing Indonesiai15/ ginêgêm prentahing/
bangsa Landi kang wus//16
Keinginannya melakukan pertemuan/ raja di Tokyo/
yang akan memberi kemerdekaan/ (kepada) penduduk di Indonesia/ digenggam perintahnya/
seperti bangsa Belanda yang sudah-sudah// 12. Dènya labuh dènya nglawan jurit/
tan ngetung kang layon/
ewon gêdhèn mati ting bewèwèr/ dènya pêrang jroning kawan warsi/ sawêg kèndêl jurit/
labêt wlasing kalbu//
Olehnya membela olehnya berperang/ tidak terhitung yang mati/
ribuan besar mati berceceran/ olehnya perang dalam empat tahun/ sedang berhenti perang/
oleh karena prihatin hatinya//
13. Duk anampi aturing pamimpin17/
rusaking rarêmpon/
wus kanyatan rusak sakuthane/ kamiwlasên sajroning panggalih/ mila kinèn nyapih/
dènira prang pupuh//
Saat menerima perintah pemimpin/ rusak banyaknya korban/
sudah nyata rusak se-kotanya/ semakin prihatin di dalam hati/ maka disuruh melerai/
olehnya perang besar//
14 Tokyo
15 Meneyesuaikan konvensi tembang, maksudnya “Indonesia”
16 Tertulis “Bongsa Landi kang kang wus” Adisi jumlah suku tembang (7u, Mijil seharusnya 6u)
14. Datan liya prasêtya ing galih/ dènya paring dhawoh18/ amutusi kangge mardikane/ dènsêksèni para panggêdhèning/ perang sanès nagri/
kang amrih rahayu//
Tidak lain janji dalam hati/ olehnya memberi perintah/ memutuskan untuk merdekanya/ disaksikan para pembesarnya/ perang negara lain/
agar selamat//
15. Pra pandhudhuk ing Asia wradin/
duk mirêng pawartos/
kèndêling prang lan karusakane/ gung gembira19 sithik ngêmu tis-tis/ wartosing rusaking/
nêgri kang wus lêbur//
Para penduduk di Asia semua/ saat mengetahui berita/
berhentinya perang dan kerusakannya/ besar gembira sedikit bersedih/
berita kerusakannya/ negara yang sudah hancur// 16. Anjalari kang katiban mimis/
rêsik lir sinapon/
wit mawa gas têmah mati kabèh/
nging tan ngapa : wit datan ngrawuhi/
mung kaciptèng galih/ wus lêbur prang pupuh//
Menyebabkan yang kejatuhan tembakan/ bersih seperti disapu/
karena kandungan gas menyebabkan mati semua/
tetapi tidak mengapa : karena tidak mendatangi/
hanya terpikirkan hati/ sudah selesai perang besar// 17. Horêg janma kabèh wus miyarsi/
kêbak kang pawartos/
mardikane ra-[10]-yat kang dèname/ rina wêngi kang tansah mêmuji/ wus lêbur don jurit/
tan ngandhut rêridhu//
Terguncang semua manusia yang mengetahui/ penuh dengan berita/
merdekanya rakyat yang diinginkan/ siang malam selalu memohon/ sudah selesai perangnya/ tidak membawa godaan// 18. Kadi kang wus siyang lawan ratri/
mar : katêkan mungsoh20/ kèh parentah kinèn nyêpakake/
Seperti biasanya siang dan malam/ khawatir : kedatangan musuh/
banyak perintah disuruh menyiapkan/
18 Menyesuaikan konvensi tembang, maksudnya “dhawuh”
19 Gêmbira merupakan kosakata bahasa Indonesia
kang piranti karya nanggulangi/ yèn mungsuhnya prapti/
nibani gas murub//
peralatan untuk menanggulangi/ jika musuhnya datang/
menjatuhkan gas berapi// 19. Karya nyirêp dahana kang bêsmi/
ywa mrèntèk angobong/ lan jugangan karya dhêlikane/ aja nganti kêna blêdhosaning/ mimis kang dèn isi/
piranti ambunuh//
Mematikan api yang membakar/ jangan sampai merambat membakar/ dan parit sebagai persembunyiannya/ jangan sampai terkena letusannya/ tembakan yang diisi/
bahan yang membunuh// 20. Marmanira wêktu dina iki/
nyipta wus kêlakon/
mring pra janma idham-idhamane/ pama : udun wus miwah kang wanci/
tansah antuk jampi/21
èstri tuwin kakung//
Sehingga waktu hari ini/ keinginan sudah tercapai/
kepada para manusia cita-citanya/
seumpama : penyakit kulit (wudun) sudah waktunya meletus/
selalu mendapat obat/ perempuan dan laki-laki//
21. Gung gêmbira ing sêpanjang22 margi/
kang tansah mong-omong/
mung mardika kang dèncritakake/ lan pungkasan kang sami don jurit/ kèh sami miyarsi/
nèng radhiyo umum//
Besar gembira di sepanjang jalan/ yang selalu dibicarakan/
hanya merdeka yang diceritakan/ dan berakhirnya peperangan/ banyak yang mendengarkan/ di radio umum//
22. Gêgrombolan anèng pinggir margi/ sawènèh mêlancong/
apa manèh kalanirèng sore/
têkèng ratri kèh janma nèng margi/ wit dilah dalègtris/
kathah sami murub//
Bergerombol di pinggir jalan/ sebagian jalan-jalan/
apalagi di waktu sore/
sampai malam banyak orang di jalan/ karena lampu listrik/
banyak yang menyala// 23. Tan kacrita gunging tyas pra janmi/
kadi wus tan pêdhot/
Tidak terceritakan besarnya hati manusia/ seperti sudah tidak putus/
21 Tertulis “Lan antuk jampi” Lacuna jumlah suku kata (5i, Mijil seharusnya 6i)
isih akèh janma prihatine/ labêtira kêntèkan kang bukti/ rusaking pambudi/
wit dènira nganggur//
masih banyak keprihatinannya/ oleh karena kèhabisan pangan/ rusaknya budi pekerti/
karena olehnya menganggur// 24. Patang warsi datan nambut kardi/
labêtirèng jrompo/
kang sih rosa jubêl pintirane/ kang sawènèh karya ngumbar kapti/ lumuh ing pakardi/
gêsangnya wus brundhul//
Empat tahun tidak bisa bekerja/ karena dipenjara/
yang masih kuat ikatannya/
yang lainnya menebarkan keinginan/ malas dalam bekerja/
hidupnya sudah gersang// 25. Nandhang papa rina lawan wêngi/
têmah angêloyo/
ngalor ngidul sakparan-parane/ kongsi ilang sipatirèng janmi/ têkèng jaman iki/
karya ngrês kang dulu//
Menyandang sengsara siang dan malam/ sehingga menjadi lemah/
ke utara ke selatan kemana-mana/ sampai hilang sipatnya manusia/ sampai dengan jaman ini/ membuat sedih yang melihat// 26. Mung bêkjane janma kang sih eling/
santosa kang batos/
nadyan garing nora de-[11]-nya mêngeng/
aywa kongsi ilang sipat janmi/ mung nuwun Hyang Widhi/ paringana kemut//
Beruntung bagi orang yang masih ingat/ sentosa batinnya/
walaupun kering tidak bisa olehnya melarang/
jangan sampai hiang sifat manusia/ hanya memohon kepada Tuhan/ agar selalu diingatkan//
27. Wus dilalah karsaning Hyang Widhi/ dènya karya lakon/
kongsi têpung jagad raya kabèh/ kang supadi janma bisa eling/ nêmbah mring Hyang Widhi/ ja : nak mangan turu//
Sudah menjadi kehendak Tuhan/ olenya menjalani/
sampai merata ke seluruh alam/ agar manusia bisa ingat/
menyembah kepada Tuhan/ jangan : enak makan tidur// 28. Lali dènya manêmbah Hyang Widhi/
wit kaselan lakon/
kongsi ilang ing kasubratane/
Lupa olehnya menyembah Tuhan/ karena dalam menjalankan perintah/ sampai hilang keluhurannya/
kang kacipta nikmating ngaurip/ tan wruh samêng janmi/
kinèn sami rukun//
yang diinginkan hanya kenikmatan hidup/ tidak tahu sesama manusia/
diperintahkan selalu rukun// 29. Anêruske caritaning janmi/
jroning jaman anom/
kèh kang ngrasa luwasing susahe/ wit kahanan beda lan kang uwis/ mung kari ngupadi/
têdha karya idhup//
Meneruskan ceritanya manusia/ di dalam jaman baru/
banyak yang merasa sangat susah/ karena keadaan beda dari yang biasanya/ hanya tinggal mencari/
makan untuk hidup// 30. Anyarêngi wangsuling prajurit/
kang sinêbuteo23/
miwah jurit pambela tanahe/ sêsarêngan Rumusha don kardi/ sing liyaning nagri/
sadaya wus wangsul//
Bersamaan dengan pulangnya prajurit/ yang disebut tadi/
serta prajurit pembela tanahnya/
bersamaan dengan Romusha yang dilakukan/ di lain negara/
semua sudah pulang// 31. Gumarudug sabên ari prapti/
kongsi karya repot/
ingkang ngurus karya sandhangane/ lan sandhangan dèrèng dipuntampi/ têka lunga dlidir/
mantuk datêng dhusun//
Berbondong-bondong setiap hari datang/ sampai membuat repot/
yang mengurusi pakaiannya/ dan pakaiannya belum diterima/ datang dan pergi begitu saja/ pulang ke desa//
32. Tan wilangan Rumusha kang prapti/ lan prajuriteo24/
sêsarêngan nampi gancarane/
kang sandhangan mring kantor nagari/ kongsi kang ngêbêki/
kantor karya ngêdum//
Tidak terhitung Romusha yang datang/ dan prajuritnya/
bersama-sama menerima imbalannya/ pakaian ke kantor negara/
sampai memenuhi/
kantor sebagai tempat pembagian// 33. Ngetan ngulon dalidir nèng margi/
ngidul miwah ngalor/ kadi ana karameyan gêdhe/
Ke timur ke barat pergi ke jalan/ ke selatan dan ke utara/
seperti ada keramaian besar/
23 Menyesuaikan konvensi tembang, “sinebuta”
wêktunira sêsarêngan janmi/ pandhudhuk kang sami/ nyadhong komponipun//
waktunya bersama-sama manusia/ penduduk yang saling/
datang meminta beras bagiannya// 34. Adhiyahing mardikaning nagri/
kaparingan gantos/
wus kas têpêg nuju ing wulane/ bangsa Jawi dungkap ari adi/ umum karya ganti/
kèh tan gadhah santu-[12]-n//
Hadiah kemerdekaan negara/ mendapatkan ganti/
sudah baru saja sampai pada bulannya/ bangsa Jawa merayakan lebaran/ umumnya mendapat ganti/
banyak yang tidak punya pakaian//
35. Janma ingkang baku bale wismi25/
kang gadhah kompon wos/ wontên kang tan antuk adhiyahe/ mung malompong katon wêlas asih/ mung narimèng Widhi/
baya durung wêktu//
Manusia yang pokok dalam rumah/ yaitu mempunyai beras/
ada yang tidak memperoleh hadiahnya/ hanya bengong terlihat kasihan/
hanya pasrah menerima/ mungkin belum waktunya// 36. Wit bêjane manungsa tan sami/
sih karya lêlakon/
mung ywa pêgat nyuwun ngapurane/ aywa kantu Gusti amaringi/
siyang tuwin ratri / sihira Hyang Agung//
karena keburuntungan manusia tidak sama/ maka dalam melangkah/
jangan putus meminta ampunan/ tak habis-habis Tuhan memberikan/ siang maupun malam/
kasihnya Yang Maha Kuasa// 37. Jroning wartos mardikaning nagri/
karya horêging wong/ rupa-rupa janma kahanane/ awit janma umume ngupadi/ dalajat kang inggil/
bisaa amêngku//
Dalam berita merdekanya negara/ membuat panik orang/
bermacam-macam keadaan manusia/ karena manusia umumnya mencari/ derajat yang tinggi/
keinginan untuk menguasai// 38. Pangwasane bisaa kang luwih/
lir lurahing kantor/
saparane ana kang dhèrèkke/ yèn wong kriya lir sudagar nêgri/
Kekuasaanya ingin menjadi lebih/ seperti lurah di kantor/
kemana-mana ada yang mengikuti/
jika orang bekerja seperti pedagang negara/
sêngkud26 nambut kardi/