Peab~nzi-~nari nasio-rtal .ian@ka ~an,'i%ci@ 225 t a h u n $2:: r 2 s . oer-tazts,
%elah
~ e ~ i d h a s i l k z r r r b e x b ~ g s i ~ e r u b a k ~ a n dan ~ew.Ba.ik~.tse~erti
sw&%mabaida-omaairl
i beras 1 , ue~kern'rz~:i'~m~~ industri rlia-nuf 8ktur dansek2;nr 3.
&in YanR
rne~iDerc:eva% xlert~~msnbuk aerekoncrmiu:a~asirrrrial.
Perubahm in5 mendakibxkkan t e r . k d i n v a P E T U ~ ~ ? ~ E ~ ~ I s t r ~ ~ k % u r aesuarczka-I; aslrsris meau.-iu he hr8'r.i ~lras~arak&
.
. 7tJer'tf;oSa i~dustri d m~ e f % ~ 1 " u l ~ h k & ~ i 'serbaRal pem~intaari I S x i de::imds 5 ??arid P E S ~
lu
bitmgatrri
srseara
saksafi'ia . untuk menu.%.? . . ~ t s r u b ~ h a a r t o s i t i fp m b m R ~ ~ n a ~ nasional. Sedarigkmi t h e u n .5 2 n i; bta~a!; bs a,k&rx di%adai
aercrgu~
sifa-k rasl.o-cial Eaaiii ketarfr~;~kaari Y a n d kritis daLam @er&kmhidu'tsan masuaraka%, khususnva d a l m i rnezctarif aa%karl i 2r1i~
penaeta-
huan dm ~er-kerui'oarieau t e k r ~ o i o g i dsn seai ( ZPTERS!
.
S e ~ a r a ti$&laaHs%~ri@ haZ
i n i
akar~ men irrrkiu lkan txarisf or-mas i budwa PO 1 a hidupd m 1301~ iufsrvnusi Y ~ G ! rrren~rtntut ssrbs lebih uspa%, TebiLt i;era%ur
dm lebih sarigkil.
Un%l~k ~ e r ~ g h a ~ a u i s e r u b a k z t r ~ - ~ e r ? ~ B & ~ a r ~ %ersebut,, masyar&aL
oerlu
d l ~ e r s i r x r r k a ~ uri%uk ~ i e n j ~ d i k u m ~ u l a n individu Ge~ktl%ZitasYWIR m e ~ i i l i k i sif a%-sirat; l u h u r , Bermi rnsnar1gaunR r e s i k o , F l . berurieritasi kg rmsa d . ziemiliki etos k e r - j a ,
krea%ii d m
mz-caya ~ a d a kernamman diri. Galam h a 1ini,
peran.m' q l " ~ t
rse~&idifr=x.t men-iadi smiEa% ~errtiuR, N a i n menRz, ,
,.
, ketau.brtt-,resanuendidikari dalam rrretz-fm~gkau k h ~ ? ~ a ~ 8 3 1 . luas lrnaka rzmdidik~t-1 Y ~ F ; F
diee3en~FZarakarz per-lu meruuerl.lat;ikari ke%srbat;asa:ri itu. dank"ari
fp16n~@le~~d@a~%kar1 ber"u@ai Bes~'ffi~a-i;er~ aada masvarakaA u ~ I % ? R ~
rteem~ercrleh
aendidlka~t Zsw8f:. iali-ir- norr-f armai, D i ~ l . h a k lait-1%kelsMes&ari i ker-ta .-iuG!a mengharuskarr rariear~@aB
~eadidikari Y Gerorientasi uada : t
a
l pekerjaan Y sedazdd i t e b ~ n i b a l a ~ a k didik dengan t;~..hizn rlienindkatk~n ket;er~miIen uiraktis msreka, ( B 1 ~ a d a % i ~ s ~ e n d i d i k a n yane fii.ar&kan
~ e a ~ i u t a m
tenaRa ker,ta YBX& terarfmii d8~d B e r d a ~ m u n q rnerlarutke~erluan
uembrtrraunari d m !c
) %ratsf orrms i Zp%ek yang&an
%er;5adi ' ~ a d a gad tller~da%an$.I It dismriinasi Iuteks darai; disahami dengaa mudah ole21 ariEGot,a masuarakat; wang relrxiif masit1 bernendidikan rendah dan dendan keterarfipi lan Denguasazir~ tekaol o g i yarig j ~ rendah, g ~
( 2 ) diseminasi IgLeks E . i i ~ e n s t i r r i j ~ l i masvarakat r2enRuasai
ketepa~cpi l a n -prak%is d a r i h a s i 1 rekeyas&. sosiaZ dan
tekrioloai.
[ 3 1 d i s e r a i n a s i ipteks d'i_d;z.kuurg rjleh vrasarana dan sarnna c s ~ e r a s i o n a l l s a s i yang dapa.5 -tterjangkau sleh masuaraka$,
. .,-
( $ 3 ~";x:~likasZ diseminasl ;pteks dises;r,aj,k;i~ dezgat-1 upi?.ya rni3rrja-g:a
ksseir~~tsar~g:p~i:i c i keserasi.~-r.t l ir?,gkundai ser%a ~ ~ M B T ~ ~ P I R B ~ ~ ekuncmi masuaraka-t, j&,slai a>-& s as aran ,
(11 ~enge-cftksar&zr:i staf melaiui ~engaiaman x i e n e i i t i , ~eka-bihm d ~ i ~
seranaksiarr kegiatan Zuinnya u n t u k mendhasilkari %enaga
peael iti
3-an~
ber3xua.l i t a s ; k a r m a t;idak. sema P ~ ~ ~ I J ~ I J B E%ink"Ri ~fiernpunyai surii$erdecl:a %f.;.na@:'a aeneliti :?8DR ~ ' U ~ I A P make
u s s ~ h a rrrerekrrrir, t,ei.raga d a r i l i ~ m perlu d i l8kl.tk~r1,
C
21&arm
penel
j . t i a , y i yang cuklns : wtengj.ng~% d s n a i t d a r i -ve~fi~rin%a?i s&ridat. t e y b ~ $ a s , t e n t ~ : ~ r ~ u a kerjau~tma dgnga?:?bsrbagai ~ i h a k seperti lembaga peadidikan d a r i l u a r ~ e g e r i ? ' k4GO B ~ i t h 8 f i . swasta: husus tjntz-~k pihak sii:ast2a ri8rfi~akr1:~a
keterlj.t:st,an msrek;a d i sexiinazj. Ip$ek s u d ~ h maez:-n??a
digalakkan,
131 saran3 oerrdukr3.n~ ~ e n e l i - k i a r i berupa a 6 . 1 % m f P E j - t + ker-ia, ~ L u d i ~ , f r ~ k a s i -giitra ker ja rfrerupakan
unsmr
vefidukuntr-rsang sar~.gftt. esensial: di sini s e l a i n ker-iasama d e n g ~ r r ~ p i h a k l. A...- - r e . N t 3 , Swasta; rfi&a kese~?cnkatan; Bersalgu den6!8r1
u i h ~ r k Per~~da yang: memilikj. lokasi d i rfiaria r&xs:q~tr.~.k.~~% ksrterc:38-%
( 45 sisterrr data
4ari
infor-masi yang me'liput,i 'irikasj, ,jenis = msi;oda dark 'rrasi I. rxerrelitiar~ . I p t e k s . ger-2.1.; didiiEzti~~: ~ l e l f l sar~erarjgkat,"hardware " vang c a a g g : ~ ? ~ ,
Bertolak d a r i h a i t,ersekut maka ~ert.m:;aan mendasar N ~ J G
verlu di-ia~mb oieB perguruan t i n a a i ~dalah:
( 121 beraw x i .1 dari k e r i l a ~ ~ u a r i s%af ~ e ~ d a j a r s a r i d d u ~
r~emfungsikmi sistem ~ e n d i s e r f i i n a s i a n I ~ t e k s dalam k~ndisi
serba keterba%asan?
(2) seberapa .-huh uvaya ~ e n d i d i k a n darl u e n e f i t i a r l t e l a l r ~ rnerftber~%uk a%a%~ meraraQ,sar~~? s t a r -fsem!a.-iair darz r~ahasi swa dalam ~elaksar~aan uendabdiar~ vada rnas~arak8-k s e b a g a i am1 ikasi
diserninasi *eItf1~~art-ter1t1~a-r'1 I ~ t e k s ii kalar~mi-1 karimus?
13 2 seberma jauh szlr~iberday-a f i s i k h e r s e d i a secara p r o ~ o r ~ i o r i h l denRari t e ~ s e d i a ~ u a swrn'nerd~~m. manusia urrtuk s e n d e r n b ~ ~ g a r z l e h K J l o d i ?
Msrfiakia~tii teri-Lar~G: k e % e r b a t a s a s sun3c>erdz:~a marlus i a , maka per-dur~arj %ing&?i da:cla-% memilih sek~-jrasd-k~irarigci:aa- t i R a ~ e r a r ~ a n
xaitu
(1)h b w a meneliti dar3 rnerrmerca?-ak~xl m l i k a s i a r a k t i s t e a t ~ a n I ~ t e k s k a r ~ a k s ~ r n ~ u s ~ a d a lembaga Inin, ( 2 1 merfmdif ikasi h a s i l
texauan
bidme If?+,eks daiaxi bent>uk ~rr,k%is dsln at,a?i 3 rrieiri~-ral.ttisLr&rr b a s i l terfiuarj i t f ~ deagari sekal Fa~ns rfiendiseriiinasikiu? k s ~ a d a
massar8kat l u a s ,
Penentuarl t i1
inl
akan teraaut ~ a d a i s ~enelitizm~ a r i R 'rfi~nnEkis msrnar..E rnasih h e r s i f a?; embrio u n t u k sua'r,r~ ts m ~ a a r i ber- kelar1.jt-at8.r1 (pure research) ata~tll ir,e:f~t-ia.r~ l . r yarjg ai~d&j rnen~~rigkirrkar~ i~~.lt.zRk didicx:zad1=.,riak8r.i D81 am kait a n n r a dendari f unRsi
T~idarrfia ~lergurz~ia~1 tine:'ai, sarigat. j elas baGwa u~35r:~-a Psrduruari
%iaCMi i:tr;rutama IPB) i.dn$uk Isbih bariuak ;.rrera~srtrra"cikaur .$.an
mendiserliinasikan t,erm~ar~-ternu~ri ene el i t i a r l 37qr& b e r s i f a t ~ r ; t k % i ~
Untuk m e ~ i ~ e r ~ e ~ ~ 1 - t ; h a 1 i n j , "ztoki lisasi vendidikmi r a k ~ a t " dal~rffi herltuk m o b i l i s a s i s n s i a l
"
! sangat direrluk8:r'1 unLuk d i a n t i s i ~ a s idirn~raf aatkan i.nn'r,uk menveles.aikan masalah sendiri. PencZidikara nsn
f ~ r ~ t a l wane: k ~ e r o r i e n t a s i pads k e ~ ~ e n k i n g a n d m ~rvblema veser%a
dizfik at,a~.t sasarar-1 ~e-rribacrglnnan adaiah model nendidikan Y&B@ r f i ~ r e d i k s i af:arit'tsu :iren.j~rr&au lchal.ayak sasa7.a semhar~g~~nnrl yanR tidak berkeseriipatan t e r d i d i k secara f orma;.
. .
Perrri.idijran rjon -for-ma.1 semarr;am I.nx., dikenal. d e n a m i s t i 1B.h ~~rim.lv.hari. Dal am drinia pendidikan , senyuluhan disadaaki%i de~dari
b i r f c ~ i n g ~ r ~ dan k-nselt-3~; : f -
-
i.1 .. \J %.
.Y, i . S--
p j 1 $ f~ i~ ) sebagei t,maya aendid,iban rftemban%u a:riak dj.55-k meng8.5,asi berbrtgai kesu1 Titar1 di luar s e k ~ i a h , G.'i 'c~i.dang - - d i a r t i k a r i gebwai uaszya rjerlyu7,ubJ y 4 ~ j - l i ' ~ a r l t ~ D e ~ ~ p e . a & a ~ Q i - ~ ~ g ~ i ~ ~mendi;x%asi ~ k e s u l i t a r ~ mereka di dalam menda~llkasikao i n o v a s i - i n u v a s i Pem- bangunan dal Z ~ I I keh i d u ~ s r ~ mra_k;t,,is.
Para ~ensuluh seriagkaii melaktdkaa r a n tidak
Berhl~bunk'an d m g a n t~-~gasriyzi s 2??3-ga-i penyixl.ui.l a%au ~entslid-ik massraraka%. Tidak rnm@ke.;r-artkan ., j 5 . h sa:mpai ki.ni nrasiki b a y &
O P ~ I R ber~xlggapar~ baklwa tr5:irisfnrmasi pemb~agunan davat d i l e u k ~ r l
o l e h s i m a sa5a; k ~ v a r i saja.. dan %an'?3a kiaru~ memerI~ka~3 semi m8liZtraasfer a serti menyuluh a%au seai msndise~inasi Yma
d i f midasi 03eh k~.ialif ikasi a : prof esiorialisme ~ent~rarisfer T~telrs,
Peumadarar~ I;mt,a.rig -~eri.tan:~a sgni rnen'r,ransf armas i infor-masi ~ e r n b ~ ~ g u n ~ t r ~ n e r l u diser1al.rati 0 1 banmk pikiak N~%Z& herkeaentir~aan d e n g ~ f i kedia-kan alih i n f o ~ m a s i dan per~db&~an
~ e r i 1 . & 1 ~ maswar%kat. K e s e ~ a k ~ ~ t , a n ii%i dean rnemba~l?;~~ merabeaabl
cii;ra
~ e r ~ ? ~ ' ~ r . l l c ~ k ~ sebadai f;?-~~~i:ieu.da:?a rrtarzr.sl"l.a ~ernbarzgunar~ I ~ ~ E T P ~ f?f.; T> .y:. (. > >,. n ' i ? b z @ . Z ~ ~ > ! , ~ 7 t ' ? ) & insari irlff,~r[!&~-j, faqi.r;i. o'f' . 3
b e r k t ~ a l i t a s , .
Kualif
ikasi pen:c~.Iv.h .. mengaeu ~ a d a kemampt~aa rn~rrtra111s-s ira0vas.i. ~ernbarig~z.nzcl C inf ormas1
..
&!agi"asaltl, FImu.
% l ; k ~ ~ l ~ a i
3 sehingga d8pa-t di~?::ngesii o l e h Psndgi'-;;.;r:a ~ernbarjprl~~nm.Sni
memeriukar~ orofesionalisme penyuiuh, R a m & i $ ; u , rner&ya%kari1 % me~ier lukan dukkxngsr: aenvuluh :Tang t > G e ~ k u a l
i t a s
d mBe~kernaapt-;;ma mendiseminasi in~vasi pembaaaunan dangan
me:rraa.$&
orark@ banyak berpartisipasi &as dasar k e s u k a r e l a m dm
kes ina.bunarxr1.
Dalaxn k~r~teks mensronasonR era -k,ingRal i a ~ h a s dan
ge~Zttm~Eunarn
Permian ~er1~uhuk2 se'tsagai p ~ n d t i d i k ma.s.yarakat, &.an seraakin d i ~ e r l u k a r l , D i s i n i uerguruan t i n g g j. : Berperar~ sebagni
~ e n v u l u h berfunas2 s e b a g a i ujuag -k,ombc:k aemGsn&wfian ( t h e speal-*
a? dei.~e.ji,fiy,..;.~.i.. -. ;- .&*.. ..
-.
' ! dal8r:i mendkondisi ~ e r ~ ~ b a h a n d i masuaraka% (at?@nzL of' cha7zqe 5 g e r i u bit,at+a ?;igjlgy:',~ e r @ u r u a n Tinggi r)erLu merekhya:sa mekanisme s o s i a l
ma-
s ~ a ~ a k a t yam? sed~:x-~c membang-an dene:m menuebar luaskan inovas
i-
i n ~ v a s i perr1bktaaguri~~r1 i Ir)i;elzrs ! unt~jk mem~ereerzat. ~ e r r ; ' n s r ~ d u n & ~ y,mE!
barorientasi ~ ~ keperl;.ian d a ban ~ ~ o b i ~ l l i a masva~akat,. i)en@ar~
derriikiarj p a p a .csakfxr di Pe-r.gurr.ian Tingg:'i ' I mengt~asai ilrnu
Penw~luhan dan s e n i ~rienyu Lub s&ij.ng~:a t i d a k hanva b e r f u n g s i
i : i!..-, -8 ..,a crj <i;1'7;i'.gy j % ' q 3
s & a g a i "t,~kar~g-t;-~kand serel<ayasu sc?i._:ia:',. " ( .- ...-.:- ..' .- "
Yar& ~er1tbetllarkar1 d a l mel i ci,nk?~y~ h e r l ar:g!'s:.~ngj::wa budaya kepentindarj ae~2oar1~un~-'t1 s ektoral at8~3.
e
Z i te sek%ar i an ,s .
&fenyongs~r:g era tlnggal Laadas, b a h k ~ ~ r i saat i n i pun, sud& raulai d i r a s a k a n eks j.sSJens i kegiafian pen:aj. Llxha-:~ :)7~fid mere.rfib&
ke
sernua seIr5,or ~errirJariGun~:~~; dirrit~lai d a r i F e r t a n i s r l , Ii33, Kesehatari, .
&=ti&, H~~k~ltwrt, f e r ~ a j a k ~ r l , R n ~ s r a s i , . Be:rt&::"des, Rehti-Lanarl, d m
I &ir~r~rra,
K e w i ~ t ~ a ' r : ~ ~ e r i ~ ~ l ~ ~ h e n sebagai pen~Sidikari son f grmal kemse-
svarakatarr lebih bunyak diarat.kan ~ a d a ~endidiksn vokasional a t a u
ak~.masig~rlal. Tu.i.tia~r~ya adalak rf~eng~,~ba-ki ~er-iiakr-1 masvarakat dwi
t i d a k Lahu mea.iadi tabu, d a r i t i d a k st~ka rfienjadi suka, dari tidak
% ~ a ~ ' t ' ~ i 1 men .< ad. i %r xfr1-p F '1 rner~~-prakt elu,ar~ s tm.br i nsyas j. perfij2ar1g1~r1ar1. K e r n m ~ u ~ ~ ~ ' 1 ini rrternerXukm dukungaa -
-
PegigUEsaari informasi berbagaib i d ~ d rr,erribarl&Xmar~ ; sos s. a.i , ekonnwi .. %rtxd~-r~a, 7337. i t i k , L;zrk~f.yfi dark
tekL:10lodi,
Serilina informasi Berdimensi -ir3err;bar~2urlan s e ~ e r t i d i atas ciidisert2irrasikar1 o l e h F'erRtd~uan Tirrdgi me L a l t ~ i k e d i a t a r ~ . peaxulr~bari
( veriEabdim1 ~ a d a masuarakat l :$an2 t e r v r o ~ r a r ~ i untuk m e r ~ ~ ~ e r c e ~ ~ t
~enuebarf
uas8-ri dari im~lerf!entas i a u a di roasxarak~~S,. Dalam hali n i
,dukj~rgar~ ~ r o f e s i i l r f t u ~ e n ~ u l u h a n dan ke-rrrari~~!aar: rrieadiserninaeikarr 1sjS;eks xaag dilar2das.i o'seh kornitme'n yank" ddari berbak'ai ~ i h a k
Sar~FSair, di~;lerf~Akan. Dengan demikian, o r o f esi. zlenw~lu'r? akan mes.irzdi ~ u a t u kel~tuhrkrl s ~ r b s t a r ~ s i ~ ~ r ; r & ~ 3 l irrg weien&ka~i &an mendukz~ng oerkerrhar~~an demokrasi informasi d i a l o g i s antara -para birokra-t;
( ~ e a u e l e c ~ g ~ a r a l den P e r g u ~ u ~ i r i 9i.r:gg j. (para raker se!ilP;ra'ii~a pembsha-
mar&
I ~ t e k s.
dan sasararl i ~mdgu.rra 5 ~?fr!i!bar:diinan ruenu .iumasuarak~.t Indonesia abad
YZiiT,
' t
Aliih i n f arrriasi Z~tekz mengkiasi l k s n ~ e r u k f a h a n t a t a n a n s o g i a l
-7
% a s : ~ a ~ a k % t , @enginas% kema.i e ~ ~ u k a n masvar akat indones i a, asks
Kias~~~ak,Ex% ulln t i d a k sican shma. 8arm.n ke-ragaraan i n i tidal?. barus
menil'f~bulkari ' ~ e r b e d a a n has i 1 -c~emharjgtrna:rr ,j iET;a peadeka6arinua
b e r d a s a r peda ilrata-r1 k a r ~ ~ k t e i - i . s t i k rimsTT-- .: cj.1.-- aka%.
APB. pun st,rategi dit.;emiriasi Tr~l+,eks Ice masyarakat.. t~,r.ildannua
LeLap saxria yait.12 { 15 m e r ; mas-yarair;a$ memaharrti manf a&%
f 13i;eks Stersebut, ; { 2 I . . tj.nd&an kong:'kri.$ m;rx~ysrraka%
h >
denEan mends-doasi Ioteks yam: bersangku%as, daa ! *2 i menu:nbukkan
surrcLerda~7a manusia h e r k ~ n a l i t a s s e b a g a i ,
-
akibat ~ernahariiarl d m ~rak%-,ek ingvasi pembangunxrl i istejgs 2 :?-an@ ditjelah?a:rkaa kepadn rrrereka.Dalam proses gerubakje:~, masyarakat memegang e r r
u%azfiE%,
Sebadai sue%^^ sistem scsial; r;ia,3N3.*-..a:q.--~ - a t , j - p r d j r i d a r i e m - ~ l i ~ i t
subs; i s%er:i sosial sai%u ~ e r o r a a a a r : , keiom~ok, lernbMa ( ort2mlsnsF 1 , darl ~rtstasvarakat. Nszmljn, s ~ ~ b s i s t e r r i apa pun Y ~ G !
diub&~ akzri merrdakibatkari peru%aha:r; p ~ d a s u b s i.stem I.ainnlrsra.
Pada sijtsist em sos i a1 - y8i:ig -0enting i a l a b
menern~~kan " ~ e m u k a masvarakal" :Tang. d i % : 3 l a d m i oLeb bansak orand.
Di
dala_nt kema.<eiiiukas budayfa hangsa Indonesia k a r a k t e r i s t i k oemuka; masuarakat aun akam beragam dart s a t u t e m ~ a t ke tenma2
rang
lain*rfntuk m e ~ z e r i t . ' st-r-ategi d i s e m i n a s i i n o v a s i va-nd ~ a t u t
.
xwaswar~t infvrmasi :Tang kiarus d i k e t a k i u i ~en:$7uZuh a d s l a h memabani mekavliswe sosial dan tat.anan b u d a m setemz~a%.Fialrr ~ e r o r a r i n s r l 37and berkernix~~pimri mem-oengaru"r.r i b a r ~ ~ a k
Q ' L " W J ~ . selain pernirf~-pin f r l t ~ r d a l , dixrl%aran>?,ra adalah G u m , Hahib, -. . . ' K ~ a i , Dstade, A-iengan, P e ~ d i d i k a n rnas~araka2 i ~ e n ~ u l r x h a r l f k e ~ a d a
' Para ~errr~lka tt3r"sebi:t d e n e m r:~mliar:i~ai.kan her-bagai. dirnensi
inf
ormas i emb ban gun an ?&an darak rme.ir!percer.et, sri~zses s e n y ~ d a r a n rnas;var&-ai:, t e n t a n g irrilsvasi I ~ t ; e k s .Akses para vernuka masvarakirt, -f;esr-hadm informasi
&art
men-32Ldiksn wereka sebagai t e r r ~ ~ a t B e r t a n ~ a 3i.da.k hanva rnenuar~gkut xrtasalatz sosial tetapi .ink-& rnasalah d u n i a w i berdimensi
~ e r l i b ~ a W ~ ~ n a n , !4en:~c?ngs ond abad
XX
I.
:7Tx,72'id akan data-anE . ziernster s i 8pkw.
f igur ~emllk8 m 8 ~ y a r ~ k a t ; s e b a g a l a iis ari if'?; !:iv % a s i d9r1 sekal igus
p i : , rderuaakwJ ha]. yarig 9.rri1~ dipyogram secaya
sislematia d m berencqrla. Menein~alr, r n s ~ : ~ a r ~ a - k k i t a
mas
i hbanvak
tingdaf di ~edesaan maka t e r ~ t u n ~ a menjzdi tansgung -iambpewuka-
~ s r m k a m a s ~ a r a k a t dan p a r a ~akar b e r b s g a i d i s i ~ l i n ilmw ' (nasional
. . m
d m lok8i
E
un%i~k men$emas inf ormasl-lnr ormasi ~erlikarzRue8n unkuks i a ~ oleti aara uern~~lra zrtasuarakat N a n R Zekiicl dekat d ~ r ~ a a n rnas~arakat
.
- s ~ ~ ~ ; - ~ ~ ~ ~ t ; i ? . . ~ leiqe-t berbagai rlledia wsssh
g a i n y a ) :f,'anR cucok us-rt;uk dlsar.,, :; '.-< ?.
(c&t,ak, eleictr-t,ronil: dari l;3il-iaj.;:L] siidah rrasar~ya dioertimbar~r'karj pengndatinriyn .;eca:.a inas j a l . P e r a n p a r a cendekiaran ( akili
9 .>-: 7 2
masyar.sk&.. 2. J. g i ~ ; & i a daxi a b i i tskosi o l i pem'nz-rrg:unan l ainnva)
o ~ r l i ~ dipe+satu'y,ngl r.lfitgk aeriyelesaikgri t l m t ~ i t a n era informnsi
ini ,
Fudlarii kor~teiis .r percbang~~fian masyaraks* ttenturiya
. .
kita t i - d a kperlu la%2l;ki mp&&erAti& &lsmbagaan baru, ;fieuuniide r e n l i i n ~ i n b a r u
.
d m engggta hrrru.
Di
:nasyarakat.. s i ~ d ~ h ~ ! i k z p banyak kelom~ok-kelorn~ak. ywrg gksis d m dar3a-k dj.~cianf aatkar~ ser--la -c berkeriraa~uau
irtameng&r?~hi D a r y ~ k orang., d i ~ l t a r a n i . ~ adal ah L orurn t r a d i s
ionax
( r r i a s y a r a k ~ t>
senerti f orurn-fonim kedioasan sektoral. a e o l a - i i m .2 r CriJra d i sku
j i keegamaan. f oruin arj. sar:. d m inin-lain
.
!?kri?2ru+,i n f
ormas j. urogauiatari emoiris. paling tiduk saut i n i ada 24f s r z ~ r r i i kelwfiprr?ok! sang eks is d i pedgsam-~,
.
.
P e n y u l i ~ k ~ a r ~ ~;.er&afigunan d i t ~ ~ u x m je~-i~:-k 2edi-j komimi kas i
s e p s r t i ini , ditambai: lagj dengan menrpersia~kan nemuke f arum dsrigsri seguij.ajjig i n f ormasi, &an da:pat mernr?erce~z% xWXX?s
per-~yadaran riiasyorakat
-
( enggni,n f urlirnj t e a t a n g beragam dirrlensi -gxy&-b~r&uner'~. aerar-tj., mempercspat t i r f i b ~ ~ l n y a " z f i ~ ~ r ~ i i s i a inf ormasi ".
Keien!bngaan s o s i a l nasyarakat, yam? hernerak dnn eksj.s d i desa 3;tail &i k~t,.t.a ciib;p ber~yak. Tinggal bagaimana kita i2aBPU
mengj.fieni,if
.
.
i k a s i bsrbagai kelembagann t e r s e b u t . ... yancS d a ~ a tdinl& a a z ~ ; 3 . ~ ~ ;.JG~,Q~ k.ez%riuari penyebarll*aosi-i lnrormasi i n o ~ a ~ i
aerr2~ang1.,?n~:n ~zr1g berdimens i Iateks ,
S&u di;in$aranya arisiah ma.s.jid. 6aa-b i n i s u d a h
ada
orang-- . 7
Feaanfaa$aBrl yfias.?la., se1.aj.n sshsgai. tern~a-% skalat, akan ~ e r a f r ? ~ ~ y 8 i K I ~ ~ l j - J i A pp"~ .A,.-. o. ~ r , " -r-.t.~-.. -37-1 ; d ~ a n + J.,.S, -..ri;.yy-c.rp. ----A.s - . ". .JLr,- =Pjagai ~ e d i a L ~ ; ! J : ~ ~ E ~ J F - * A kc= i
. 7 - - ,
pemi2a-rlg?/tnan dm ''. sekalj.g~r.,._: menso~la~.i~as:...rar.1 mas.jid clalam
k e h i & ~ p a n masyar;ss.l<at, da1m-i kai-a-t;eks kegldrlaan :~ziizg: !.ebilr!, l u a s .
Di
1 *s i n i . cendekj, ;iyx~ musl im dapat, ;2erki~rah, a a z k sebagni
anggo$a masyarakat maidpun sebagai i n d i v i d u mus l im, memanf aatkan
k e ~ a k a r a r ~ n y a riiel.?cakil~ $erbagai ke-oer lusn ';r?emb~!-riR!xnan, Cara N a n R
jug& d a ~ a - t d i t g r a p k a n pads media-media kead;sa~aaa Tang lain s e v e r t i gere.ia.. 1 dan sebacairrua.
U i A n bp:fi-k.&n:qa ( per orangan;
S i x b s i s t e m .r;os ia-1 masyar;&.at, m a ---
'Ereloaft'irtclk, keZeri;ibagam1, . .ieLa.s . ~ e r l u di-t.anaani dendari sur1m1.11.1-
sung~uh. Kesunggl~har~ 1 rserlu dibarenGi 6-eagan berbagai
aerer~cmaarl % 3 ~ x ~ , G tzr~r~grarii, t e r .jadwai dan Imkan sekedar m e n k ' i h ~ t i mode E I ~ F A U berskaia ~ 1 ~ s i:'nan,
Berikut i n j , dipsoarkar2 empat peran %erse%ut d s e r t a i dengan asums i n s a .
Asumsi di atas m e r u ~ a k a n ciri ~ e r l ~ - i n a a eksistensi ke-
lembagaaicl ~ e n d i d i k a r r ~ ~ J % I & c rrienaa-t.asi kebek~~arx keiadinarr s~seorarig
83md ~ekelt3rrip~'i.L ~r;31ng ~ u n t u k be~ub?;ah. Cau-~rjya arri;al-a lain d e n e m meedorong timi31.ilnya rass -Lid.& p?nas dikalatx!az mss:qaraka-i; un%uk
maTfL7-1u melihat masalah oer~hxr&unaa dengan Zebih sarius dan berou.ien"r,asi ~ t a d a . dei2ens j aftas23 rfierr&.%at?.g tf. Ke-i;irm:i-'uzism i ~ l i 2 a . h ~
. - % - ! . ,;;>. ? .. - . , .. .
. . .-,(:; k~nt,ej;;::~ - antara
TJ~sljr esens la;. i alcinya ., .-....
F- ,.zny~ - . lijh dan 3 3s zrari 739y~333~>g<~,,\~'t;3-.;i .;.;., a .. 1 a,h +;t;jr$ i nci::y a i-,iubung an aik
.. ... . ,; ,. , . . . , . , ,
( iyc;d . 2 r,;,.;i;ii? .t ) q?Xi-,?ji-ld&.r-! >%'-. -,?;-7;: .? :-.-: - -, <-j % i,: --.:,*.--*. -.*- ;<- - .
. % -- , . . . , . A 2 . : . . . : . ~ %el- .j8!3-i
$.%&pa mel$j.ui suat:~ ;!aaf,aBf>a:l;;:i i::i-t.czr:kkz;i :yii:lg be:r_.sinambi,,jngarl dan
?.
d a l s ~ , koriteks ;.a~alsgis,
Kez
inambmriaan in%erai-rs i yang: d i a'bogi. s ., 2.2 i. piln hanya xi~jngkinj jika :,~ 2 j i . - ,,d + < i --.- ' * * rr:si.bOOil .?a- isme knmun:.gas
-.
j, y:~;ng r u - t i r l7 -
t,ers;f,z.lr. Dgngan demiki aarj .. sua$u keg: i at,a;-: a L masyarakat yam2 hanya dilakukan dalam tc+mpo :Tang : y e i a t i f sj.ug.k;3-tA daa
- 7 2 ? - '
bey-sinzrfi?:ungan janganlah ce:~at-ce-pat c,-i:<i~~g,.akan sek?agai k e g i a t z r i
yxild rfil;';endi&ik, Megj.a$arl uerlerangr;'atj mungkin l%;.bih $ei:saz 6 j.gufiak2;~
1 -
-
. .t~.nCuj, s.2 .-i &-an s erxert, j. i?x. - -- - . - i t,t2 - u:lt!;k ." ~~:1.8k13kzz
j - - - 7 7 g l ' send 5 ikazt , ; - send ir i
1
. - . <l*u-c*.-+,i..ka.y-; '-
7- s,c:3:
U ~ . ~ U S menata sir-i denRan me%-;;, ,,a.a . ..& I J C L 13.. keI.e:iirtac:a8~ . : I ~ ~ I . G
eksis secax--a s i n e r s i s sei>iegga berb;?gai t,eytluafi yafig $er~~ancar dj,
berk~agai .ju::i~.san, f akul'i;.~..;., TJPT, den <a~b;.r$ai ,-, a,- - -..J - - + - ?-*"a ..., . i;erceil:er
.
.
. .:ti?jbazir, D i sj,-nl ~ e s i n e r , , > r a f i ker,,ja antera I,? Ej34 r;angat per112 d i ~ e r k u a t .
LP
d a n ja.iarannya sebagai ~1eneI. i-%i a LPIYI, .
.se$,cxg:ai d ~ - > s r m l n ~ ; t ~ y :Tang: men&r;2-yrsfer te;:finbfi ze-;r.sebixt, dzie-m $en%?ik kekiolug7i ~raktis darl gslat:ihan-~elat.iI.~zt'l yi:~r& E ~ ~ ~ ~ E E c u 3 a ~ a
. <[ . & -&. .
-. . z-* -
pealn@!'k&%ay~ k~jzi;. itas si~m$e:-,ii.aya C - - ~ ~ . L ? ~ L ~ is.
" .
. ?
Per~g;embar~g:an sumbe-r.&s:~2 mar-ius ia t$ex7kj.~ai. ik..c:..s <j.aj. am me-
. -,
a:t.ot.igsong abed.
XXI,
merfi~rier!.uk~",f:ct u;ey~.~ba)>ai::.
-
ta-tanan s ~ s x a i . , i?nir,~~kik., ka.jie8r1 ya@ b % y ~ r i e ~ - ~ t > z s i . ; ~ ~ r ~ ! r ~ i ~ x . = ? ~ j ~ ,-. -. ...,&:...- cendidikan ljnttuk
* . . . ,
rierfipromos i k z r ~ pendj.dik.- ~ 1 - t ~ '-. rakiej;, aata!Ai .i,i;;enalal.l<an g dewasa
- .
fPQD=it_yIdr&~3gi ~ 1 p - i - 3 ? i 4 - --.. -A r-$il~k;lbj.s~) -.. n r . i - .-. . - i - c = ~ + : ~ ~ a ? i ? i : S :,-4, !.I-_.i.- .r ..i ! . . T : I ~ Y . - * - * LA..-<& 3.-,L 9% $1 ' z ~ + i Zci !
arA;
% & a s i t i s - p r & t i . s . i 13rj :?at,ed Researci: ! .n r' r . : r i i a , - .... 7: .- cjla - - j ? ~ i2J;i
t)eri.k3,I.-L :
i 1 'l merciaharr!i_. -wag e%ahi;ta..n t;leng $3tahj;ian das a-i. :i:as::,i.ar.akai-, i-,en-li,anE
I-$$etr,s wt:.ik kemanfaatan aerumlns;;an kei3i-jaka-n PDQ,
1
( 2 3 ~engert.ibzi~g~kn inisvasi, t , e l ~ c ~ o i p R i 9er.ir.snj.an d;zt:-l reke8yfisa sns;.3-.i
sebagai a1terna-kj.f ~~~l.j.Tgasi. PT\rD.,
$-,en 8-g: 8 j7 d ' -< i 5
( 3 3 ~ e r ~ g e i t i l ~ a - ~ ~ R S K ,-.-.-A -.--LC& .kz.h %;-T--i . C J ~ 2; b e r o r i e n t a s i vada
, .
..
. .- -* -.
-k ~ ~ i 2 r j x iadk2:g81'.&.8't;.-5 ~ e n j n g g a ~ ~ i g r ; . i i r S ; = ~ i ~ ~ ~ ~ ~ < - - ..i:~,, .,. kLLrl t , i r ( ~ u lnya.