ESTUDO DE SITUACIÓN DO COMERCIO E HOSTALERÍA DO CONCELLO DE AMES. PLAN DE ACCIÓN COMERCIAL

(1)

1

CONCELLO DE AMES

ESTUDO DE SITUACIÓN DO COMERCIO E HOSTALERÍA DO CONCELLO DE AMES.

PLAN DE ACCIÓN COMERCIAL

(2)

ESTUDO DO SECTOR COMERCIAL CONCELLO DE AMES. PLAN DE ACCIÓN – PX. CO.E.08.008

2

ÍNDICE

1. INTRODUCIÓN...5

2. PRINCIPAIS CARACTERÍSTICAS DO SECTOR...9

3. ANÁLISE DO COMERCIO...15

3.1. PRINCIPAIS INDICADORES POR SECTORES...16

3.1.1. Forma Xurídica ...16

3.1.2. Antigüidade do comercio...19

3.1.3. Réxime de propiedade ...22

3.1.4. Tamaño do local ...25

3.1.5. Nivel de emprego...28

3.1.6. Nivel de estudos e formación ...31

3.1.7. Xornada de venda ao público...41

3.1.8. Servizos prestados...45

3.1.9. Sistemas de calidade e xestión ...48

3.1.10. Sistemas de queixas e suxerencias...51

3.1.11 Publicidade e promocións ...53

3.1.12 Organización e medios...57

3.1.13 Mortalidade das empresas ...61

3.2. PRINCIPAIS INDICADORES POR ZONA COMERCIAL...62

3.2.1. Distribución xeográfica por tipo de negocio...62

3.2.2. Antigüidade do comercio...65

3.2.3. Réxime de propiedade ...70

3.2.4. Tamaño do local ...73

3.2.5. Nivel de emprego...76

3.2.6. Nivel de estudos e formación ...79

3.2.7. Xornada de venda ao público...91

3.2.8. Servizos prestados...97

3.2.9. Sistemas de calidade e xestión ...100

3.2.10. Sistemas de queixas e suxestións ...103

3.2.11. Sistemas de publicidade...106

3.2.12. Sistemas de promoción de vendas ... 110

3.2.13. Organización e medios...113

4. PROBLEMÁTICA COMERCIAL ... 119

4.1.Percepcións dos/das comerciantes por sectores ... 120

4.2 Percepción dos/das comerciantes por eixos comerciais ...125

4.3 Centralismo comercial, análise dos fluxos de movemento da clientela... 131

4.4 Poder de atracción de Santiago de Compostela ... 133

5. ASOCIACIONISMO ...144

5.1 Introdución...145

5.2 Número de asociados/as... 146

5.3 Servizos prestados polas Asociacións...157

5.4 Problemática das asociacións ...167

(3)

3

6. ANÁLISE DEMOGRÁFICA... 172

6.1 ANÁLISE DEMOGRÁFICA... 174

6.1.1 Comarca de Santiago... 174

6.1.2 Gravitación do comercio polo miúdo na Comarca do Santiago ... 176

6.1.3. Concello de Ames ... 177

6.1.3.1. Análise por sexos e idades ... 177

6.1.3.2. Análise por nivel de estudos ... 179

6.1.3.3. Análise por situación laboral ... 180

6.1.3.4. Análise por nivel de renda... 181

6.1.4. Análise comparada por zonas comerciais... 183

6.1.4.1. Análise por sexos e idades ... 183

6.1.4.2 Análise por nivel de estudos ... 184

6.1.4.3 Análise por situación laboral ... 185

6.1.4.4 Análise por nivel de renda...186

6.2. ANÁLISE DA RELACIÓN CLIENTELA-COMERCIO...187

6.2.1. Hábitos de compra ... 187

6.2.1.1. Lugar de compra...187

6.2.2. Orixe da clientela ... 218

6.2.3. Factores que determinan a elección do lugar de compra ...258

6.2.3.1. Tipo de comercio elixido ...261

6.2.3.1.1. Tipo de comercio elixido en función do produto ou servizo 262 6.2.4. Valoración dos tipos de comercio ...275

6.2.5. Valoración dos aspectos do pequeno comercio...282

6.2.6. Peonalización das rúas ...284

6.2.7 Abertura nas fins de semana (sábados pola tarde) ...285

6.2.8 Horario desexado para realizar as compras... 287

6.2.9. Recomendacións para o comercio achegadas pola clientela ... 288

7. AVALIACIÓN IMPACTO...290

7.1. Abertura do Centro Comercial de Milladoiro ... 291

7.2. Apertura da autovía...293

8. ANÁLISE DAFO ...295

8.1. Debilidades...297

8.2. Ameazas...299

8.3. Fortalezas...300

8.4. Oportunidades ...301

9. LIÑAS ESTRATÉXICAS ...303

9.1. Plan de modernización da imaxe do pequeno comercio ...305

9.2. Plan de mellora da xestión comercial ...311

9.3. Plan de innovación do comercio...321

9.4. Plan de formación para o pequeno comercio... 326

9.5. Plan de adecuación da oferta comercial ...332

9.6. Plan de reforzo asociativo ... 338

9.7. Plan de dinamización e promoción comercial ... 343

9.8. Plan de desenvolvemento funcional do/a dinamizador/a comercial... 351

(4)

4

10. ANEXOS ...353

10.1. Ficha técnica do traballo de campo ...354

10.2. Relación de asociacións de empresarios e comerciantes do Concello de Ames ...355

10.3. Cuestionario realizado aos comerciantes ... 356

10.4. Cuestionario realizado á clientela...366

(5)

5 1. INTRODUCIÓN

(6)

6 Introdución

O comercio tradicional enfróntase nos últimos anos a un proceso de cambio sen precedentes no noso contorno, caracterizado pola aparición de novas fórmulas de distribución e por unha evolución constante do/da consumidor/a. As dificultades que estes cambios supoñen tradúcense na perda sistemática de clientes e no consecuente peche de numerosos establecementos.

Entre os factores que levaron a esta situación pódense destacar:

 Desprazamento da poboación cara a periferia dos núcleos urbanos, favorecendo unha sorte de especialización territorial que altera a tradicional distribución xeográfica do comercio e da vivenda.

 Os cambios urbanísticos non favorecen a elección da compra tradicional como posibilidade de ocio. A alta densidade do tráfico, a carencia de espazos de ocio e atracción, a escaseza de mobiliario urbano e o mal estado das rúas dificulta a combinación de paseo e compra en moitas ocasións.

 Novos hábitos de compra e consumo. Na sociedade actual trátase de optimizar o tempo dedicado á compra de bens de consumo diario. A incorporación masiva da muller ao mercado de traballo e a conseguinte perda de importancia do feito da compra como mecanismo socializador, determinan un novo xeito de entender a compra. Unha das consecuencias destas mudanzas é a crecente concentración temporal das compras en días determinados, o que favorece a aparición de novas fórmulas comerciais. Ao mesmo tempo a crecente importancia concedida ao ocio determina un desprazamento da demanda afastándose dos produtos máis tradicionais.

 Cambios demográficos. Envellecemento da poboación e diminución no número de membros da unidade familiar.

(7)

7

 Cambios no perfil da clientela. Na sociedade da información, da publicidade, da diversidade, as expectativas do/da consumidor/a xa non son as de hai uns anos.

Actualmente atopámonos fronte a un público máis informado, máis esixente, máis heteroxéneo, con máis posibilidades de elección e con menos tempo que dedicar á compra. Dar resposta a estas mudanzas convértese nun reto fundamental para o comercio.

 Implantación crecente de novas fórmulas de distribución comercial, caracterizadas polo uso do autoservizo e por un maior tamaño e diversidade, que se adaptan mellor que o comercio tradicional ás novas necesidades do/da consumidor/a.

Fronte a estas condicións do contorno hai unha serie de características do pequeno comercio que dificultan a adaptación e a competitividade necesarias para afrontar estes cambios:

 Falta de especialización. Un dos factores diferenciadores do comercio tradicional é a pervivencia de establecementos cunha variedade excesivamente ampla pero pouco profunda (moita variedade de produtos pero poucos tipos e/ou marcas de cada un deles). A especialización posibilita un posicionamento axeitado do comercio, fronte ás grandes fórmulas comerciais, achegándolle unha imaxe de calidade e fiabilidade que o poden facer máis competitivo.

 Falta de formación. Un dos maiores problemas que presenta a xestión do pequeno comercio é a falta de formación e reciclaxe profesional dos seus propietarios. A miúdo os/as comerciantes descoñecen as modernas técnicas de xestión e organización, así como as posibilidades das novas tecnoloxías, coa conseguinte perda de competitividade fronte a outras fórmulas cunha xestión máis profesionalizada.

 Atomización. Falta de asociacionismo e unión entre os comercios tradicionais, que dificulta a aparición e consolidación de espazos comerciais integrados e con suficiente poder de atracción.

 Falta de innovación. O pequeno comercio continua a recorrer a fórmulas tradicionais de venda, imaxe e organización, destinando moi poucos recursos a estratexias comerciais e promocionais innovadoras, á formación, ás novas tecnoloxías e á imaxe do seu negocio.

O concello de Ames, vese tamén afectado por estas mudanzas e problemáticas, que teñen no seu caso connotacións particulares:

(8)

8

 Forte competencia doutros núcleos urbanos cunha oferta comercial máis diversificada e ampla, nomeadamente Santiago de Compostela.

 Importante centralidade comercial no centro urbano e escasa dotación comercial nas eixos comerciais limítrofes.

(9)

9 2. PRINCIPAIS CARACTERÍSTICAS DO

SECTOR

(10)

10 Principais características do sector

¹

A distribución comercial é un dos sectores económicos cun maior peso específico no contexto tanto galego, como español ou europeo, onde representa o 15 % do emprego xeral e máis do 13 % do PIB. No caso do Estado Español a porcentaxe de poboación ocupada no sector da distribución comercial ascende a case o 17 %.

Neste sector estanse a producir importantes transformacións, rápidas e profundas, tanto no número e características das empresas que operan no mercado, como nos produtos e servizos ofrecidos e a xestión global da empresa e do punto de venda, ademais das fortes transformacións ás cales asistimos nos hábitos de compra e de consumo da poboación.

O censo de comercio polo miúdo está formado para o total do Estado Español por 607.848 (ano 2000) establecementos, o que representa un descenso con relación ao anterior censo realizado en 1999 polo Ministerio de Economía dun 2,8 %.

Con relación ás variacións sufridas na composición do censo, débese destacar a relación inversa que se establece entre o crecemento do comercio mixto e integrado e o descenso no número de establecementos dedicados ao comercio de alimentación, bebidas e tabaco.

1 Baseado no “Estudio sobre la estructura del comercio minorista en España, 1999”, Centro de publicacións e documentación do Ministerio de Economía, 2001

(11)

11

Grupo de Actividade Absolutos % Absolutos % Absolutos % sobre 1996 Absolutos % Absolutos %sobre 1999 Alimentación, bebidas e tabaco 222.430 36,6% 188.906 30,5% -33.524 -15,1% 176.208 29,2% -12.698 -7,2%

Farmacia e droguería 37.622 6,2% 42.720 6,9% 5.098 13,6% 42.272 7,0% -448 -1,1%

Equipamento persoal 113.083 18,6% 108.973 17,6% -4.110 -3,6% 98.544 16,4% -10.429 -10,6%

Equipamento do fogar 92.726 15,2% 88.771 14,3% -3.955 -4,3% 91.307 15,2% 2.536 2,8%

Vehículos, accesorios e carburante 23.911 3,9% 36.291 5,9% 12.380 51,8% 35.225 5,8% -1.066 -3,0%

Outros especializados 92.822 15,3% 95.696 15,4% 2.874 3,1% 101.082 16,8% 5.386 5,3%

Mixto ou integrado 25.700 4,2% 58.700 9,5% 33.000 128,4% 57.970 9,6% -730 -1,3%

TOTAIS 608.294 620.057 11.763 1,9% 602.608 -17.449 -2,9%

Diferencia Evolución do número de establecementos por grupo de actividade 1996-2000

Fonte: Estrutura do comercio minorista en España (1996,1999 e 2000)

Diferencia 1996-1999

1996 1999 2000

(12)

12

A cifra estimada para a superficie da sala de venda no conxunto do Estado ascende a 55.861.486 millóns de metros cadrados, un 0,8 % inferior á estimación realizada no ano 1999.

A distribución total da superficie de venda entre os distintos grupos de actividade mostra unha forte concentración nas categorías de comercio integrado e equipamento do fogar (26,6 % e 22,3 % do total respectivamente).

O persoal ocupado no sector comercial² descende no ano 2000 a 1.631.955 persoas, o que supón un descenso do 1,8 % con relación á ocupación do ano 1999.

A media de ocupación por establecemento sitúase en 2,7 persoas. Non obstante débese destacar que o 45 % dos comercios só ocupan a unha persoa e que un 36,2 % ocupan a dúas persoas.

Do total da ocupación xerada no sector comercial, un 41,6 % correspóndese con propietarios ou propietarias dos establecementos, un 4,2 % á axuda familiar e un 54,2 % ao persoal asalariado.

A facturación do comercio polo miúdo no ano 2000 ascendeu a 122³ millardos de euros, o que supón un incremento do 1,2 % sobre o ano 1999.

A marxe bruta e neta aplicada polo conxunto do comercio polo miúdo do Estado Español sitúase no 32,2 %, cunha marxe neta (vendas menos compras e gastos) que se sitúa no 17,8

%, valor do que en moitos casos non foi detraída a remuneración do traballo do propietario ou propietaria.

Na titularidade dos establecementos comerciais obsérvase unha forte presenza da figura da persoa física (74,3 % do total), producíndose un pequeno descenso respecto ao ano 1999.

O nivel de integración ou asociación dos comercios do Estado Español é moi baixo. Só un 12,4

% establecen relacións de integración sendo as cadeas voluntarias e as agrupacións de compras as figuras máis utilizadas. Con respecto ao asociacionismo, un 18,2 % dos establecementos pertencen a algunha asociación zonal e un 31,8 % fano a algunha de tipo gremial ou profesional.

2 Enténdese por persoal ocupado tanto os propietarios e propietarias como a axuda familiar e as persoas asalariadas.

3 Cálculo realizado a prezos correntes, o que cunha inflación acumulada no período 96-98 do 6,7 % deixa un incremento real do 20,9 %.

(13)

13

Pódese afirmar que o sector comercial no estado mostra unha clara tendencia cara a microlocalización. O 90,2 % dos establecementos atópanse implantados de modo illado, un 5,6

% fano no mercado municipal, un 3,4 % en centros comerciais e un 0,8 % en galerías comerciais. Esta situación sufriu unha pequena modificación entre os anos 1999 e 2000.

A antigüidade media dos establecementos sitúase nos 11,8 anos para o ano 1999, e nos 15 anos no ano 1996. Esta redución na antigüidade débese en grande medida ao peche de numerosos establecementos tradicionais de alimentación no período 1996-2000.

O réxime de propiedade do local é nun 52,7 % aluguer, un 44,3 % propiedade en un 2,2 outras fórmulas entre as que cabe destacar a concesión administrativa.

Con relación ao período de abertura e horarios comerciais pódese destacar que maioritariamente o comercio opta pola abertura ininterrompida durante todo o ano (66,7%), fronte a un 32,2 % que deciden pechar por vacacións nalgún momento do ano. Por outra banda os comercios utilizan na súa maioría xornada partida.

A modalidade de venda maioritaria é a considerada tradicional con asistencia dun vendedor ou vendedora (87,1 % dos casos). Pese ao indicado anteriormente debe destacarse o forte pulo que están a sufrir as modalidades de venda de tipo autoservizo.

Un 19,4 % dos establecementos realizan actividades complementarias á venda polo miúdo.

Estas actividades consisten normalmente na fabricación ou manipulación dalgúns produtos para a súa venda posterior.

Existe unha notable variedade de xeitos de pagamento das compras realizadas polos establecementos aos seus provedores, como media cada establecemento utiliza 0,2 modalidades distintas. O pagamento ao contado é utilizado por un 59,3 % dos establecementos, situándose na primeira posición canto á utilización.

Ao redor do 31,6 % dos establecementos de comercio polo miúdo facilitan á clientela algún outro servizo engadido a súa función comercial. Son habituais o aprazamento nos pagamentos, a entrega a domicilio e os servizos posvenda.

O equipamento comercial medio dos establecementos consiste exclusivamente na caixa rexistradora aínda que en menor magnitude aparece tamén o datáfono (38,6 %), balanzas electrónicas (25,5 %) ou terminal punto de vendas (21,5 %).

(14)

14

Existe dentro do sector comercial español unha forte tendencia á contratación de servizos externos. Case o 70 % dos establecementos contratan, aínda que sexa de xeito ocasional, servizos externos a empresas e profesionais, entre os que cabe destacar o asesoramento fiscal, contable e laboral como o máis importante.

As labores de promoción e comunicación teñen unha limitada presenza no comercio cun grao de utilización que non chega ao 39,2 % dos establecementos.

Con relación aos datos referidos aos propietarios e propietarias dos establecementos cabe indicar que nun 88 % participan activamente na actividade comercial. A idade media sitúase nos 45 anos e o nivel formativo atópase entre o certificado de escolaridade e COU-FP.

(15)

3. ANÁLISE DO COMERCIO 15

(16)

16 Análise do comercio no Concello de Ames

3.1. PRINCIPAIS INDICADORES POR SECTORES

⁴

3.1.1. Forma Xurídica

A elección da forma xurídica pode ter implicacións importantes para a marcha do negocio.

Cada una das formas xurídicas que o ordenamento lexislativo nos permite escoller ten as súas propias características, e polo tanto as súa vantaxes e inconvintes.

Entre os factores que determinan a elección da forma xurídica, pódense destacar os seguintes:

 O tipo de actividade que se vai a exercer

 O número de persoas que van a participar no proxecto empresarial

 Responsabilidade dos promotores

 Relacións que manteñen os/as asociados/os entre si

 As necesidades económicas do proxecto

 Aspectos fiscais da empresa

A gráfica seguinte amosa a distribución do comercio de Ames segundo a súa forma xurídica.

Nela pódese apreciar o importante predominio da figura de autónomo, estando acollida a ela o 64,4 % do total do comercio enquisado.

4 Nos sectores de Hoteis e Menaxe, hai porcentaxes que chegan ao 100 % debido a que se enquisou a un establecemento por cada un destes sectores.

Forma xurídica

64,4%

22,7%

3,1%

0,9%1,3% 0,4%

7,1%

Autónomo/a Sociedade Limitada Comunidade de Bens Sociedade cooperativa Sociedade Anónima Outra

Ns/Nc

(17)

17

Pódese dicir que o comercio de Ames segue a tendencia xeral do comercio en Galicia, xa que do total do comercio galego un 63 % opera baixo a forma xurídica de autónomo.

Aínda que o predominio desta forma está presente en case todos os sectores considerados no concello de Ames, no sector de Menaxe, acada o 100 % dos comercios enquisados seguido dos Café- bares, o 95,7 % dos comercios enquisados, Sanidade e hixiene cun 87,5 %, Librerías e papelerías e das Perruquerías cun 83,3 % respectivamente.

A seguinte fórmula predominante, aínda que cunha porcentaxe moi inferior á primeira, é a da Sociedade Limitada, na que se inscriben o 22,7 % dos establecementos enquisados. Esta opción, no entanto, acada unha presenza importante nos comercios de Xoierías, Fogar e Vehículos e maquinaria co 75 %, 50 % e o 50% dos establecementos enquisados respectivamente. Séguenlle neste senso, os establecementos de Outros comercios e servizos e Restaurantes onde un 32,3 % e un 25 % respectivamente dos establecementos enquisados adoptan a forma de Sociedade Limitada

A continuación e, en orde de importancia, sitúanse Outra forma xurídica cunha porcentaxe dun 7,1 % que acada unha representatividade significativa nos sectores de Vehículos e maquinaria cun 50 % da mostra enquisada, nos Restaurantes e nas Xoierías cun 25 % do total da mostra enquisada respectivamente. Pódese sinalar que esta outra forma xurídica maioritariamente é a sociedade civil.

En último termo cunha porcentaxe menos significativa atópanse a Sociedade Cooperativa, a Sociedade Anónima e a Comunidade de Bens cun 1,3 %, 0,9 % e 0,4% respectivamente.

Finalmente pódese destacar que un 3,1% dos comerciantes enquisados descoñecen a forma xurídica do seu negocio.

(18)

18

Frec % Frec % Frec % Frec % Frec % Frec % Frec %

Autónomo/a 22 95,7% 2 50,0% 0 0,0% 29 72,5% 20 69,0% 15 83,3% 0 0,0%

Sociedade Limitada 1 4,3% 1 25,0% 0 0,0% 5 12,5% 5 17,2% 2 11,1% 1 50,0%

Comunidade de Bens 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Sociedade cooperativa 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 1 3,4% 0 0,0% 0 0,0%

Sociedade Anónima 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0%

Outra 0 0,0% 1 25,0% 0 0,0% 4 10,0% 2 6,9% 0 0,0% 1 50,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 1 100,0% 1 2,5% 1 3,4% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Autónomo/a 5 83,3% 0 0,0% 3 50,0% 9 50,0% 1 100,0% 7 87,5% 32 49,2%

Sociedade Limitada 1 16,7% 3 75,0% 1 16,7% 9 50,0% 0 0,0% 1 12,5% 21 32,3%

Comunidade de Bens 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 1,5%

Sociedade Cooperativa 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 1,5%

Sociedade Anónima 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 1,5%

Outra 0 0,0% 1 25,0% 1 16,7% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 6 9,2%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 1 16,7% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 4,6%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Café bar e

outros Restaurantes Hoteis

Fonte: Elaboración propia mediante enquisas a comerciantes

Vehículos e maquinaria

Outros comercios e

serv.

Sanidade e hixiene

Forma Xurídica

Menaxe

Forma Xurídica

Fogar Deportes e

xoguetes Xoierías

Librarías e papelerías

Alimentación Téxtil e calzado

Perruquería e estética

(19)

19 3.1.2. Antigüidade do comercio

Neste apartado preténdese caracterizar o comercio do Concello de Ames en base a súa antigüidade.

Unha das carencias que a miúdo se achaca ao pequeno comercio tradicional, é a persistencia de sistemas organizativos e de xestión obsoletos, derivados da supervivencia de pequenos negocios familiares que non son quen de asumir unha mentalidade empresarial competitiva.

No caso do comercio retallista do Concello de Ames, non se pode falar dun comercio moi envellecido. O 37,8 % dos comercios polo miúdo do concello teñen entre 4 e 10 anos, o 23,1%

ten entre 1 e 3 anos e o 10,2 % dos establecementos non chegan ao ano de antigüidade. O que acada case o 75 % do total dos comercios enquisados.

A pesar desta situación, cabe indicar que o 21,3 % dos establecementos retallistas do concello teñen unha antigüidade entre 11 e 20 anos e un 7,1 % ten máis de 20 anos.

Dende o ano 2000 ata o ano 2007, o sector do comercio polo miúdo creceu no número de establecementos. Se no ano 2000 o concello de Ames contaba con 288 establecementos

Frec %

Menos dun ano 23 10,2%

Entre 1 e 3 anos 52 23,1%

Entre 4 e 10 anos 85 37,8%

Entre 11 e 20 anos 48 21,3%

Mais de 20 anos 16 7,1%

Ns/Nc 1 0,4%

TOTAL 225

Antigüidade

Fonte: Elaboración propia mediante enquisas a comerciantes Antigüidade

10,2%

23,1%

37,8%

21,3%

7,1%

0,4%

Menos dun ano Entre 1 e 3 anos Entre 4 e 10 anos Entre 11 e 20 anos Mais de 20 anos Ns/Nc

(20)

20

no ano 2007 conta con 559, crecendo desta maneira nun 51,5 %. Polo tanto o comercio de Ames é un comercio novo.

Polo que se refire aos sectores de actividade, atópanse tamén diferenzas significativas. Nos últimos 3 anos, os sectores correspondentes a Perruquería e estética, Restaurantes, Vehículos e maquinaria e Xoierías foron os que experimentaron un maior crecemento.

Pola contra, os sectores máis envellecidos correspóndense cos sectores de Librarías e papelerías, Fogar, Café- bar e Sanidade e hixiene. Neste senso, destaca sobre todo o envellecemento dos establecementos de Librerías e Fogar, o 16,7 % respectivamente de establecementos enquisados presentan mais de 20 anos de antigüidade.

Cabe destacar que os comercios máis novos concéntranse fundamentalmente nos de Restaurantes xa que o 50 % dos establecementos enquisados teñen unha antigüidade inferior a un ano.

(21)

21

Menos dun ano 3 13,0% 2 50,0% 0 0,0% 3 7,5% 5 17,2% 1 5,6% 0 0,0%

Entre 1 e 3 anos 5 21,7% 0 0,0% 0 0,0% 9 22,5% 7 24,1% 9 50,0% 1 50,0%

Entre 4 e 10 anos 8 34,8% 1 25,0% 0 0,0% 21 52,5% 10 34,5% 7 38,9% 1 50,0%

Entre 11 e 20 anos 4 17,4% 1 25,0% 1 100,0% 6 15,0% 7 24,1% 0 0,0% 0 0,0%

Mais de 20 anos 3 13,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Menos dun ano 1 16,7% 0 0,0% 1 16,7% 2 11,1% 0 0,0% 1 12,5% 4 6,2%

Entre 1 e 3 anos 0 0,0% 2 50,0% 1 16,7% 3 16,7% 0 0,0% 2 25,0% 13 20,0%

Entre 4 e 10 anos 1 16,7% 1 25,0% 2 33,3% 4 22,2% 0 0,0% 2 25,0% 27 41,5%

Entre 11 e 20 anos 3 50,0% 1 25,0% 2 33,3% 6 33,3% 1 100,0% 2 25,0% 14 21,5%

Mais de 20 anos 1 16,7% 0 0,0% 0 0,0% 3 16,7% 0 0,0% 1 12,5% 7 10,8%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Menaxe

Outros comercios e serv.

Fonte: Elaboración propia mediante enquisa a comerciantes Librarías e

papelerías Xoierías

Deportes e

xoguetes Fogar

Antigüidade Antigüidade

Café bar e outros Restaurantes Hoteis Téxtil e calzado Alimentación

(22)

22 3.1.3. Réxime de propiedade

O réxime de propiedade afecta de xeito directo aos investimentos e ás mudanzas que acometen os/as comerciantes nos seus locais. A miúdo a falta de propiedade sobre os inmobles desincentiva a execución de reformas, acondicionamentos ou melloras nos establecementos comerciais.

Obviamente, non é este o único factor que explica a falta de medidas en canto á mellora dos establecementos, pero con frecuencia, o réxime de aluguer incrementa a percepción coma gasto do que debera ser considerado un investimento para mellorar a imaxe e incrementar a competitividade do negocio.

Tal e como pasa en outras zonas urbanitas que foron obxecto de estudo, como é Ames, o réxime de propiedade que destaca é o de aluguer fronte a propiedade. Este réxime de propiedade atópase sobre todo en cidades urbanas e nos concellos limítrofes ou próximos ás mesmas. O cal tamén se relaciona coa antigüidade do comercio, xa que o comerciante que emprende prefire nun primeiro momento alugar.

Frec %

Aluguer 137 60,9%

En propiedade 76 33,8%

Outros 4 1,8%

Ns/Nc 8 3,6%

TOTAL 225

Réxime de propiedade

Fonte: Elaboración propia mediante enquisas a comerciantes Réxime de propiedade

60,9%

3,6%

33,8%

1,8%

Aluguer En propiedade Outros Ns/Nc

(23)

23

Ao mesmo tempo, o aspecto descoidado e envellecido dos locais impide a consolidación dunha imaxe comercial conxunta e a creación de zonas con maior potencial de atracción.

Cómpre salientar, en primeiro lugar, a grande importancia que ten o réxime de aluguer nos comercios de Ames. O 60,9 % dos comercios atópanse en inmobles en réxime de aluguer, e o 33,8 % dos establecementos enquisados están situados en locais en propiedade.

Destacar neste caso o sector de Téxtil e calzado e o de Restaurantes, xa que este tipo de establecementos son os que maior porcentaxe acadan en réxime de aluguer (o 75 % dos establecementos enquisados respectivamente) seguidos de Outros comercios e servizos e Sanidade e hixiene (o 66,2 % e o 62,5 % respectivamente).

Pola contra o sector no que destaca o réxime de propiedade é o de Hoteis e Menaxe, onde o 100 % dos comercios enquisados respectivamente se atopan neste réxime, seguido dos establecementos de Deportes e xoguetes, co 50 % dos establecementos enquisados.

Destacar que nos sectores de Vehículos e maquinaria, Librerías e Papelerías e no de Xoierías, a metade dos establecementos (50 %) afirman estar en réxime de aluguer e a outra metade en réxime de propiedade (50 %).

Dentro dos establecementos que posúen Outro réxime de propiedade, o sector de Deportes e xoguetes é o que acada unha maior porcentaxe, sendo esta dun 16,7. Pódese sinalar que este outro réxime e maioritariamente o de cesión.

(24)

24

Aluguer 13 56,5% 3 75,0% 0 0,0% 30 75,0% 16 55,2% 10 55,6% 1 50,0%

En propiedade 9 39,1% 0 0,0% 1 100,0% 7 17,5% 12 41,4% 8 44,4% 1 50,0%

Outros 1 4,3% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Ns/Nc 0 0,0% 1 25,0% 0 0,0% 2 5,0% 1 3,4% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Aluguer 3 50,0% 2 50,0% 2 33,3% 9 50,0% 0 0,0% 5 62,5% 43 66,2%

En propiedade 3 50,0% 2 50,0% 3 50,0% 8 44,4% 1 100,0% 3 37,5% 18 27,7%

Outros 0 0,0% 0 0,0% 1 16,7% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 1,5%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 3 4,6%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Librarías e papelerías Xoierías

Deportes e

xoguetes Fogar Menaxe

Fonte: Elaboración propia mediante enquisa a comerciantes

(25)

25 3.1.4. Tamaño do local

Un dos factores fundamentais que inflúen na competitividade do comercio retallista é o aspecto e a comodidade do establecemento. Neste senso, un axeitado tamaño do local xoga un importante papel no poder de atracción.

Para analizar os datos referidos ao tamaño do local establecéronse cinco categorías. Para o total de Ames, o grupo máis numeroso correspóndese cos establecementos que teñen unha extensión entre 51 e 100 m², seguido polos establecementos que teñen entre 101 e 200 m²e dos que teñen entre 25 e 50 m².

O pequeno comercio en xeral caracterízase, salvo sectores moi concretos (hostalería), por non ter unha sa de vendas ampla. Isto mesmo ocorre no comercio de Ames, onde os establecementos comerciais posúen un tamaño medio de entre 51 e 100 m²

Tamaño do local

6,2%

20,0%

40,4%

21,3%

12,0%

Menos de 25 m2 Entre 25 e 50 m2 Entre 51 e 100 m2 Entre 101 e 200 m2 Máis de 200 m 2 Ns/Nc

Frec %

Menos de 25 m2 14 6,2%

Entre 25 e 50 m2 45 20,0%

Entre 51 e 100 m2 91 40,4%

Entre 101 e 200 m2 48 21,3%

Máis de 200 m2 27 12,0%

Ns/Nc 0 0%

TOTAL 225

(26)

26

Por sectores, as Librerías e papelerías son as que ocupan os locais comerciais de menor tamaño, de menos de 25 m² (o 66,7 % dos establecementos enquisados).

Nunha situación intermedia atópanse os Café- bares, Alimentación, as Perruquerías e as Xoierías cunha superficie que se sitúa entre os 51 m²e os 100 m²(o 52,2 %, 51,7 %, 50 % e 50

% respectivamente).

Cabe dicir que os Hoteis, son os que presentan unha maior porcentaxe de locais de maior tamaño (o 100 % posúe mais de 200 m²) , seguido polos Vehículos e maquinaria (o 100 % dos establecementos teñen entre 101 e mais de 200 m²), por mor das propias necesidades da actividade que desenvolven.

(27)

27

Frec % Frec % Frec % Frec % Frec % Frec % Frec %

Menos de 25 m2 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 5 17,2% 0 0,0% 0 0,0%

Entre 25 e 50 m2 3 13,0% 0 0,0% 0 0,0% 11 27,5% 6 20,7% 6 33,3% 0 0,0%

Entre 51 e 100 m2 12 52,2% 2 50,0% 0 0,0% 18 45,0% 15 51,7% 9 50,0% 0 0,0%

Entre 101 e 200 m2 7 30,4% 1 25,0% 0 0,0% 9 22,5% 3 10,3% 1 5,6% 1 50,0%

Máis de 200 m2 1 4,3% 1 25,0% 1 100,0% 1 2,5% 0 0,0% 2 11,1% 1 50,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Menos de 25 m2 4 66,7% 1 25,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 4,6%

Entre 25 e 50 m2 1 16,7% 0 0,0% 1 16,7% 1 5,6% 0 0,0% 2 25,0% 14 21,5%

Entre 51 e 100 m2 1 16,7% 2 50,0% 2 33,3% 5 27,8% 0 0,0% 2 25,0% 23 35,4%

Entre 101 e 200 m2 0 0,0% 1 25,0% 2 33,3% 6 33,3% 1 100,0% 4 50,0% 12 18,5%

Máis de 200 m2 0 0,0% 0 0,0% 1 16,7% 6 33,3% 0 0,0% 0 0,0% 13 20,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Librarías e

Deportes e

Sanidade e hixene

(28)

28 3.1.5. Nivel de emprego

A importancia do comercio retallista como sector estratéxico ven dada pola relevancia que ten coma motor de emprego.

O número de traballadores/as cos que contan os establecementos tamén é un indicador do seu tamaño. Neste apartado, referímonos tanto aos/as asalariados/as como aos propietarios/as do comercio.

Na análise do número de traballadores, pódese dicir que o comercio retalleiro do Concello de Ames actúa da mesma maneira que o comercio de outras zonas, posuíndo entre 1 e 2 empregados/as por comercio. Cifra que corresponde coa dada polo IGE (Instituto Galego de Estatística), publicando que o número medio de empregados/as por establecemento é de 1,3 .

Número de traballadores/as

38,7%

36,4%

0,9% 2,2%

18,2%

3,6%

Unha persoa Dúas persoas De 3 a 5 persoas De 6 a 10 persoas De 11 a 25 persoas Máis de 25 persoas Ns/Nc

Frec %

Unha persoa 87 38,7%

Dúas persoas 82 36,4%

De 3 a 5 persoas 41 18,2%

De 6 a 10 persoas 8 3,6%

De 11 a 25 persoas 5 2,2%

Máis de 25 persoas 2 0,9%

Ns/Nc 0 0,0%

TOTAL 225

(29)

29

Nos establecementos comerciais do Concello de Ames, o 38,7 % dos negocios que foron enquisados, dan traballo a unha persoa, e o 36,4 % dos comercios están compostos por dúas persoas.

Por outra banda, a porcentaxe dos establecementos que posúen máis de 5 traballadores/as é moi baixo, non superando o 7 % do comercios enquisados.

Cómpre salientar que a miúdo os comercios de dous ou máis empregados/as están atendidos por unha soa persoa en quendas rotativas, coas limitacións que isto implica. Ademais, os comercios nos que só traballa unha persoa, ven limitadas considerablemente as súas posibilidades horarias.

Esta tendencia redúcese en determinados sectores, como é o caso dos Restaurantes, Hoteis, e Vehículos, nos que por causa das súas especificidades contan cun persoal máis numeroso á hora de traballar no establecemento.

Atopámonos cunha situación oposta en sectores como Téxtil, Librarías e Outros comercios e servizos, debido á existencia de numerosas tendas de carácter tradicional nas que en moitas ocasións contan cun cadro unipersoal.

(30)

30

Unha persoa 4 17,4% 0 0,0% 0 0,0% 24 60,0% 10 34,5% 5 27,8% 0 0,0%

Dúas persoas 10 43,5% 0 0,0% 0 0,0% 13 32,5% 14 48,3% 5 27,8% 0 0,0%

De 3 a 5 persoas 7 30,4% 2 50,0% 0 0,0% 3 7,5% 5 17,2% 6 33,3% 2 100,0%

De 6 a 10 persoas 2 8,7% 1 25,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 11,1% 0 0,0%

De 11 a 25 persoas 0 0,0% 1 25,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Máis de 25 persoas 0 0,0% 0 0,0% 1 100,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Unha persoa 3 50,0% 1 25,0% 2 33,3% 7 38,9% 1 100,0% 1 12,5% 29 44,6%

Dúas persoas 2 33,3% 2 50,0% 2 33,3% 8 44,4% 0 0,0% 4 50,0% 22 33,8%

De 3 a 5 persoas 1 16,7% 1 25,0% 1 16,7% 2 11,1% 0 0,0% 2 25,0% 9 13,8%

De 6 a 10 persoas 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 4,6%

De 11 a 25 persoas 0 0,0% 0 0,0% 1 16,7% 1 5,6% 0 0,0% 1 12,5% 1 1,5%

Máis de 25 persoas 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 1,5%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Fonte: Elaboración propia mediante enquisa comerciantes

Café bar e outros Restaurantes Hoteis Textil e calzado Alimentación

Librarías e

papelerias Xoierías

Deportes e

Sanidade e Hixiene

serv.

(31)

31 3.1.6. Nivel de estudos e formación

Un dos factores críticos na situación e perspectivas de futuro do comercio, é o nivel de formación do empresariado e a formación que adquiriu ao longo da súa vida profesional.

As amplas xornadas de traballo, o escaso espírito empresarial (que leva en moitos casos a entender a súa situación coma asalariado antes que como empresario/a), e a importancia dada aos anos de traballo que non sempre supoñen a experiencia desexada, determinan unha escasa participación en accións formativas que poderían incrementar a competitividade do sector retallista.

Analizando datos sobre o nivel de estudos que posúe o/a comerciante en outros concellos analizados (Pontevedra, Santiago de Compostela, Curtis, Redondela, Fene, etc), pódese afirmar que o comerciante de Ames, segue a mesma tendencia de posuír estudos primarios ou bacharelato.

Frec %

Ningún 1 0,4%

Primarios 60 26,7%

Bacharelato 35 15,6%

Formación Profesional 55 24,4%

Titulado medio universitario 25 11,1%

Titulado superior universitario 31 13,8%

Outro 2 0,9%

Ns/Nc 16 7,1%

TOTAL 225

Fonte: Elaboración propia mediante enquisas a comerciantes Nivel de estudos

Nivel de estudos dos/das comerciantes

15,6% 24,4%

11,1%

26,7%

13,8%

0,4% 0,9%

7,1%

Ningún Primarios Bacharelato

Form ación Profesional Titulado medio universitario Titulado superior universitario Outro

Ns/Nc

(32)

32

Neste contexto, o normal é atopar no sector grupos de comerciantes cun nivel de formación básico (Graduado escolar ou bacharelato) e moita experiencia no desenvolvemento da súa actividade, pero que mostran un claro desinterese por continuar formándose e innovar.

Isto é o que ocorre no comercio de Ames, como no resto do pequeno comercio galego.

No gráfico anterior pódese comprobar como a maioría dos/as comerciantes se sitúan nos grupos de Estudos Primarios e Formación Profesional (sendo a porcentaxe máis importante a correspondente a categoría de estudos primarios, do 26,7 %).

Os titulados/as medios e superiores chegan ao 24,9 % do total dos enquisados estando presentes maiormente en establecementos relacionados coa Sanidade e hixiene (62,5 %).

O grupo de comerciantes ou xerentes con nivel de estudos primarios concéntranse na súa maioría nos sectores da hostalería (Menaxe, Fogar, Alimentación e Téxtil e calzado)

Os sectores do Perruquería e estética, Vehículos e maquinaria e Xoierías, presentan os valores máis altos na categoría correspondente a comerciantes ou xerentes con estudos de Formación Profesional, sendo esta dun 61,1%, 50 % e 50 % respectivamente en cada sector.

(33)

33

Ningún 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,9% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Primarios 8 34,8% 1 25,0% 0 0,0% 16 47,1% 14 48,3% 0 0,0% 0 0,0%

Bacharelato 5 21,7% 1 25,0% 1 100,0% 7 20,6% 4 13,8% 3 16,7% 1 50,0%

Formación Profesional 6 26,1% 0 0,0% 0 0,0% 4 11,8% 6 20,7% 11 61,1% 1 50,0%

Titulado medio universitario 1 4,3% 1 25,0% 0 0,0% 4 11,8% 1 3,4% 2 11,1% 0 0,0%

Titulado superior universitario 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 8,8% 2 6,9% 0 0,0% 0 0,0%

Outro 1 4,3% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,9% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Ns/Nc 2 8,7% 1 25,0% 0 0,0% 4 11,8% 2 6,9% 2 11,1% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Ningún 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Primarios 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 10 55,6% 1 100,0% 0 0,0% 10 15,4%

Bacharelato 1 25,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 11 16,9%

Formación Profesional 1 25,0% 3 50,0% 3 50,0% 3 16,7% 0 0,0% 3 37,5% 14 21,5%

Titulado medio universitario 0 0,0% 2 33,3% 2 33,3% 0 0,0% 0 0,0% 1 12,5% 11 16,9%

Titulado superior universitario 2 50,0% 1 16,7% 1 16,7% 3 16,7% 0 0,0% 4 50,0% 15 23,1%

Outro 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 4 6,2%

TOTAL 4 6 6 18 1 8 65

Nivel de estudos

Librarías e

Deportes e

serv.

Fonte: Elaboración propia mediante enquisasa a comerciantes

Nivel de estudos

Café bar e

outros Restaurantes Hoteis Textil e calzado Alimentación

(34)

34 Formación continua e reciclaxe profesional

Mais o nivel de estudos non é o único indicador da formación dos/as profesionais do comercio retallista. A formación continua a través da asistencia a cursos de reciclaxe profesional é unha das posibilidades coas que o/a comerciante se encontra de cara a tentar mellorar o seu negocio.

A necesidade de ser un comercio competitivo provoca que a formación continua sexa cada vez máis necesaria para poder competir con fórmulas comerciais, que pola súa técnica empresarial, tecnoloxía máis avanzada e xestión máis eficaz do persoal responden mellor as necesidades do consumidor. Sensibilizar ao comercio da necesidade de cambio, para poder adaptarse ás esixencias e retos do novo marco competitivo, establecendo unha estratexia de Marketing, Calidade de Servicio ao Cliente e Xestión do negocio que lles permita afrontar a difícil tarefa de rediseñar a súa propia empresa.

No referente á asistencia a formación continua, o comercio de Ames presenta unha porcentaxe positiva de xerentes que asisten a formación continua. O cal se xustifica por ser un comercio de nova creación, e as motivacións e ganas son diferentes unha vez que o negocio está asentado. Polo tanto pódese dicir, como en outros estudos se ten dito, a menor antigüidade maior motivación coa formación continua.

Frec % repostas % mostra

Non 80 18,2% 35,6%

Técnicas de ventas 33 7,5% 14,7%

Merchandising 15 3,4% 6,7%

Escaparatismo 49 11,2% 21,8%

Marketing 20 4,6% 8,9%

Contabilidade 12 2,7% 5,3%

Fiscalidade 3 0,7% 1,3%

Recursos humanos 5 1,1% 2,2%

Calidade 9 2,1% 4,0%

Atención ó cliente 34 7,7% 15,1%

Informática 59 13,4% 26,2%

Internet 34 7,7% 15,1%

Idiomas 24 5,5% 10,7%

Outros 62 14,1% 27,6%

Ns/Nc 4 0,9% 1,8%

TOTAL 439

Formación contínua

(35)

35

Non 11 47,8% 2 50,0% 0 0,0% 8 20,0% 19 65,5% 5 27,8% 0 0,0%

Técnicas de vendas 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 7 17,5% 1 3,4% 5 27,8% 1 50,0%

Merchandising 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 7,5% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0%

Escaparatismo 1 4,3% 0 0,0% 0 0,0% 21 52,5% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0%

Marketing 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 4 10,0% 0 0,0% 4 22,2% 0 0,0%

Contabilidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 3 7,5% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Fiscalidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Recursos humanos 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 5,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0%

Calidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 5,0% 1 3,4% 0 0,0% 0 0,0%

Atención ó cliente 1 4,3% 1 25,0% 1 100,0% 5 12,5% 1 3,4% 6 33,3% 1 50,0%

Informática 4 17,4% 0 0,0% 0 0,0% 16 40,0% 3 10,3% 4 22,2% 0 0,0%

Internet 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 9 22,5% 2 6,9% 3 16,7% 0 0,0%

Idiomas 2 8,7% 0 0,0% 1 100,0% 8 20,0% 0 0,0% 2 11,1% 0 0,0%

Outros 7 30,4% 2 50,0% 0 0,0% 7 17,5% 5 17,2% 10 55,6% 1 50,0%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 2,5% 1 3,4% 0 0,0% 0 0,0%

TOTAL 26 5 2 97 33 41 3

Non 3 50,0% 1 25,0% 3 50,0% 7 38,9% 1 100,0% 0 0,0% 20 31,3%

Técnicas de ventas 1 16,7% 1 25,0% 1 16,7% 2 11,1% 0 0,0% 1 12,5% 13 20,3%

Merchandising 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 10 15,6%

Escaparatismo 2 33,3% 2 50,0% 0 0,0% 3 16,7% 0 0,0% 1 12,5% 18 28,1%

Marketing 0 0,0% 0 0,0% 1 16,7% 2 11,1% 0 0,0% 0 0,0% 9 14,1%

Contabilidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 11,1% 0 0,0% 0 0,0% 7 10,9%

Fiscalidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 3,1%

Recursos humanos 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 2 3,1%

Calidade 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 6 9,4%

Atención ó cliente 0 0,0% 0 0,0% 2 33,3% 3 16,7% 0 0,0% 0 0,0% 13 20,3%

Informática 3 50,0% 1 25,0% 0 0,0% 8 44,4% 0 0,0% 2 25,0% 18 28,1%

Internet 2 33,3% 1 25,0% 0 0,0% 2 11,1% 0 0,0% 2 25,0% 13 20,3%

Idiomas 2 33,3% 1 25,0% 0 0,0% 2 11,1% 0 0,0% 0 0,0% 6 9,4%

Outros 0 0,0% 1 25,0% 2 33,3% 3 16,7% 0 0,0% 6 75,0% 18 28,1%

Ns/Nc 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 3,1%

TOTAL 13 8 9 36 1 12 157

Deportes e

Café bar e outros Restaurantes Hoteis Textil e calzado Alimentación

(36)

36

Ante a pregunta “Participou algún membro do persoal nos últimos anos nalgún curso de formación?”, o 35,6 % dos/das enquisados manifestaron que nin eles/as nin o resto do persoal do negocio acudira a ningún.

Esta situación agrávase no sector de Menaxe, Alimentación, Restaurantes, Librarías e papelerías e Deportes e xoguetes (100 %, 65,5 %, 50 %, 50 % e 50 % respectivamente).

Os sectores que presentan as maiores cotas de participación neste tipo de cursos son os correspondentes a Hoteis, Vehículos e maquinaria e Sanidade e hixiene cun 100 % de enquisados que manifestaron ter asistido a accións formativas.

A través dos cursos elixidos apréciase unha preocupación maioritaria pola aprendizaxe de outros cursos nos que se inclúen cursos pertencentes a propia actividade desenvolta e a prevención de Riscos Laborais, cursos de Informática, Escaparatismo, Atención ao cliente e Internet.

Son os sectores de Sanidade e hixiene, Perruquería e estética, Restaurantes e Vehículos e maquinaria os que presentan altas taxas de participación en outros cursos relacionados coas necesidades específicas do sector en cuestión.

(37)

37 Valoracións dos cursos

En xeral, a valoración dos cursos por parte dos comercios que participaron neles é positiva: un 18,7 % estima que os cursos foron moi útiles e un 28,4 % pensan que foron algo útiles.

Mentres que as valoracións negativas quedan reflexadas do seguinte xeito: co 6,7 % e o 10,2

% dos comercios enquisados cren respectivamente que foron moi pouco útiles ou nada útiles.

É destacable que o 36 % da mostra enquisada respondeu ns/nc con respecto a valoración dos cursos.

Consultando os datos de outras análises do sector e en concreto a formación continua e a valoración que merece por parte do comerciante, a gran maioría dos mesmos valoran a formación como positiva, aínda que non asistan a mesma.

Valoración dos cursos

18,7%

28,4%

10,2%

36,0%

6,7%

Moito Algo Moi pouco Nada Ns/Nc

(38)

38

Moito 1 4,3% 2 50,0% 0 0,0% 6 15,0% 2 6,9% 4 22,2% 0 0,0%

Algo 4 17,4% 0 0,0% 1 100,0% 17 42,5% 5 17,2% 6 33,3% 1 50,0%

Moi pouco 2 8,7% 0 0,0% 0 0,0% 4 10,0% 1 3,4% 2 11,1% 0 0,0%

Nada 6 26,1% 0 0,0% 0 0,0% 5 12,5% 3 10,3% 1 5,6% 1 50,0%

Ns/Nc 10 43,5% 2 50,0% 0 0,0% 8 20,0% 18 62,1% 5 27,8% 0 0,0%

TOTAL 23 4 1 40 29 18 2

Moito 1 16,7% 2 50,0% 2 33,3% 3 16,7% 0 0,0% 2 25,0% 17 26,2%

Algo 2 33,3% 0 0,0% 1 16,7% 6 33,3% 0 0,0% 6 75,0% 15 23,1%

Moi pouco 0 0,0% 1 25,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 5 7,7%

Nada 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 1 5,6% 0 0,0% 0 0,0% 6 9,2%

Ns/Nc 3 50,0% 1 25,0% 3 50,0% 8 44,4% 1 100,0% 0 0,0% 22 33,8%

TOTAL 6 4 6 18 1 8 65

Deportes e