MOB
İ
LYA
SEKTÖRÜN TANIMI
Ticarete konu olan tüm ürünler için iki temel sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır. Detaylı
veriler için Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi (The Harmonized Commodity
Description and Coding Systems) kısaca Armonize Sistem kullanılırken, toplulaştırılmış
veriler için ise Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması (SITC Rev.3, Standart
International Trade Classification) kullanılmaktadır.
Mobilya, Standart Uluslararası Ticari Sınıflandırmaya (SITC) göre 821. ve 872.4.
bölümlerde sınıflandırılmıştır. Mobilyanın SITC-Standart Uluslararası Ticari
Sınıflandırılması aşağıda verilmektedir.
SITC Kodu - Ürün Tanımı
821.1 – Oturmaya mahsus mobilyalar (yatak haline getirilebilen türden olsun
olmasın), bunların aksam ve parçaları
821.2 – Yatak takımı eşyası ve benzeri eşya
821.3 – Metalden mobilyalar (başka yerde sınıflandırılmayan) 821.5 – Ahşap mobilyalar (başka yerde sınıflandırılmayan)
821.7 – Diğer maddelerden mobilyalar (başka yerde sınıflandırılmayan) 821.8 – 821.3, 821.5 ve 821.7 grubundaki mobilyaların aksam ve parçaları 872.8 – Tıpta, cerrahide, diş hekimliğinde ve veterinerlikte kullanılan mobilyalar,
bunların aksam ve parçaları
Kısa anlamda Armonize Sistem, geniş anlamda ise Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon
Kodları (G.T.İ.P.) esas alınarak oluşturulan Mobilya ürün tanımları aşağıda verilmektedir.
GTİP Kodu – Ürün Tanımı
9401 - Oturmaya mahsus mobilyalar, bunların aksam ve parçaları
9402 - Tıpta, cerrahide, diş hekimliğinde ve veterinerlikte kullanılan mobilyalar,
bunların aksam ve parçaları
TÜRK
İ
YEDE ÜRET
İ
M
Yıllar İtibariyle Türkiye Mobilya Üretimi (Değer: Milyon TL)
Ürünler 2006 2007 2008 2009
Tıpta, cerrahide, diş hekimliğinde ve veterinerlikte kullanılan mobilyalar; berber koltukları ve benzeri koltuk ve bunların parçaları
62,3 71,8 84,3 85,9
Metal aksamlı oturmaya özgü mobilyalar 1.133,3 1.315,5 1.286,7 1.179,5
Ahşap aksamlı oturmaya özgü mobilyalar 709,1 645,9 636,0 607,0
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer oturmaya
özgü mobilyalar (*) 128,8 148,7 220,0
Oturmaya özgü mobilyaların parçaları 142,6 141,1 144,8 140,7
Bürolarda kullanılan metal mobilyalar 357,8 414,3 477,1 436,1
Bürolarda kullanılan ahşap mobilyalar 176,4 182,7 236,5 241,4
Mağazalarda kullanılan ağaç mobilyalar 17,8 29,3 15,2 34,7
Mutfak mobilyaları 138,3 169,8 223,3 250,5
Başka yerde sınıflandırılmamış metal mobilyalar 115,0 132,6 176,2 141,3
Yatak, yemek ve oturma odasında kullanılan
türden ahşap mobilyalar 1.001,1 1.172,5 1.261,5 1.496,7
Başka yerde sınıflandırılmamış ahşap mobilyalar 161,6 204,1 268,0 249,7
Plastik ya da diğer materyallerden mobilyalar
(örneğin kamış, sepetçi söğüdü ya da bambu) 80,6 100,2 90,1 97,3
Evde, büroda veya mağazada kullanılan
mobilyaların (koltuklar hariç) parçaları 493,1 539,4 678,7 572,4
Yatak destekleri 89,3 101,4 116,2 251,8
Yataklar (yatak destekleri hariç) 479,3 364,9 362,7 355,6
Toplam 5.157,6 5.714,5 6.206,1 6.360,8
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu, www.tuik.gov.tr
(*) 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanununun gizli verilerle ilgili maddesi uyarınca bilgiler verilmemiştir.
Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre ISIC-REV.3 No: 331020, 3611-3614, 361511
ve 361512 numaralı alanlarda tanımlanan mobilya grubu ürünlerde 2009 yılı üretimimiz 6
milyar 360 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.
Türk mobilya endüstrisi, genelde çoğu geleneksel yöntemlerle çalışan atölye tipi, küçük
ölçekli işletmelerin ağırlıkta olduğu bir görünüme sahiptir. Buna karşın özellikle son 15-20
yıllık süreçte küçük ölçekli işletmelerin yanı sıra orta ve büyük ölçekli işletmelerin sayısı
artmaya başlamıştır. TÜİK Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımı verilerine göre sektör 150.427
kişiyi istihdam etmektedir. Bu alanda faaliyet gösteren işletme sayısı ise 34.438’dir.
Fabrikasyon üretim yapan firmaların, istihdam düzeyi ile paralel olarak büyük firmalardan
oluştuğu düşünülmektedir. Fabrikasyon üretim yapan firmaların sayısı her geçen gün
artmaktadır. Mobilya ve orman ürünlerinde, sektörde önemli bir yer tutmamakla beraber,
faaliyet gösteren yabancı sermayeli firma sayısı, mutfak mobilyası başta olmak üzere
artmaktadır. Dünya devi IKEA’nın İstanbul, İzmir, Bursa ve Ankara’da açtığı ve açmakta
Türkiye’de mobilya sektörü, pazarın yoğunlaştığı ve/veya orman ürünlerinin yoğun olduğu
belirli bölgelerde toplanmıştır. Önemli mobilya üretim bölgeleri toplam üretimdeki paylarına
göre; İstanbul, Ankara, Bursa (İnegöl), Kayseri, İzmir ve Adana olarak sıralanmaktadır.
TÜİK İşyeri Sayımı verilerine göre ISIC-REV.3 No:3611-3614 numaralı alanlarda
tanımlanan mobilya grubu ürünlerde hem işyeri hem de istihdam düzeyi itibari ile İstanbul
önde gelmektedir. İstihdam düzeyi sıralamasında İstanbul’u sırası ile Ankara, Bursa,
Kayseri ve İzmir takip etmektedir.
İstanbul’da mobilya sektörü muhtelif yerlere dağılmış olmakla beraber en önemli iki merkez
İkitelli Organize Sanayi bölgesindeki Masko ve küçük sanayi sitesi Modoko’dur. İstanbul
mobilya sektörü işletme başına ortalama 3,7 kişilik istihdam düzeyi ile 3,2 kişi/işletme olan
Türkiye ortalamasının üzerinde bir istihdam yapısına sahiptir.
Ankara mobilya üretiminde her zaman için önemli bir merkez olmuştur. TÜİK verilerine
göre toplam istihdam düzeyi ve işletme sayısı itibari ile İstanbul’un ardından gelmektedir.
Ankara’da mobilya sektörü Siteler semtiyle özdeşleşmiştir. Siteler 1960lı yıllarda
Marangozlar Odasının önderliğinde kurulmuş olup, bugün 5.000 dönüm arazi üzerinde
faaliyet gösteren büyük bir organize sanayi bölgesidir. Bölge küçük ve orta ölçekli mobilya
üretimi yapan birçok işletmeyi barındırmaktadır. Sitelerdeki kayıtlı firma sayısının 10.000i
aştığı sanılmaktadır. Ancak bu işletmeler emek yoğun işletmeler olup, büyük ölçekli üretim
yapan firma sayısı azdır. TÜİK istatistiklerine göre işletme başına düşen 2,7 kişilik
istihdamı ile Ankara, sektörde Türkiye ortalamasının altında eleman çalıştırmaktadır.
Büyük ormanlık alanlara sahip olan ve bunun sonucu olarak ağaç sanayiinin hızlı bir
gelişme gösterdiği Bursa-İnegöl Bölgesi de gelişme dinamiği yüksek bir bölgedir. Tarihi
İpek Yolu üzerinde bulunmasının getirdiği ticari hareketliliği ve hammadde kaynaklarına
yakın olmasının avantajını iyi değerlendiren İnegöl bugün bir mobilya merkezidir.
Bursa-İnegöl mobilya sektörü istihdam düzeyi itibari ile Ankara’dan sonra gelmektedir. Ancak
sektörde yapılan ihracatın bölgelerimize göre dağılımında Kayseri ve İstanbul’un ardından
üçüncü sıradadır. Bölgenin ihracatta yakaladığı bu başarı, Bursa-İnegöl’ün mobilyada
önemli bir uluslararası merkez olma yolunda olduğunu göstermektedir.
Kayseri’de mobilya sektörünün yükselişi kanepe, koltuk ve yatakla başlamıştır. Teknolojik
gelişmeler ve yeni yatırımlarla bugün mobilyanın her dalında üretim yapan firmaları ile
Kayseri, Türkiye’nin önemli bir mobilya merkezi haline gelmiştir. TOBB verileri ve TÜİK
ihracat rakamlarına göre Kayseri, sektörün en büyüklerini içerisinde barındırmaktadır.
Kayseri Marangozlar Mobilyacılar ve Döşemeciler Odası verilerine göre sektörde faaliyet
gösteren firma sayısı 3.500ü geçmektedir. Bunlardan yaklaşık 400 tanesi fabrikasyon seri
üretim yapabilen ihracata dönük çalışan firmalardır. TÜİK verilerine göre, firma başına
düşen 11,5 kişilik istihdam düzeyi ile, bölgede Türkiye ortalamasının çok üzerinde bir
oranla eleman istihdam edilmektedir. Firma başına düşen eleman sayısının yüksekliği
Kayserinin, büyük ölçekli firmaların yoğunlaştığı bir bölgemiz olduğunu göstermektedir.
2011 yılında 322 milyon dolarlık ihracatı ile Türkiye’nin mobilya ihracatının yaklaşık %
20’sini tek başına yapan Kayseri, ülkemizin en önemli mobilya üretim ve ihracat merkezi
durumundadır.
İzmir bölgesi istihdam düzeyine göre Kayserinin ardından 5. sırada gelmektedir.
Karabağlar ve Kısıkköy mobilya şehri sektörün yoğunlaştığı mekanlar olup, şehir sahip
olunan liman, ulaşım kolaylığı ile de ihracatta önemli atılımlar içerisindedir. Firma başına
düşen çalışan sayısı açısından 2,66 kişi ile Türkiye ortalamasının altında istihdam
Mobilya talebi büyük ölçüde yeni konut inşaatlarına ve gelir artışına paralel bir seyir
izlemektedir. Ofis mobilyaları için ise talep büyük ölçüde işyeri açılması ve inşaatlarına,
ofis otomasyon sistemlerinin kullanımına ve doğal olarak istihdamın artmasına bağlıdır. Bu
nedenle talep esnekliği yüksek bir tüketim malı olan mobilyaya olan talep ve kapasite
kullanım oranları ekonomik dalgalanmalara paralel olarak inişli çıkışlı bir seyir izlemektedir.
Kapasite kullanımının artırılamamasındaki en önemli etken iç pazardaki talep daralmasıdır.
Sektörün tam kapasite ile çalışamamasının nedenlerinin başında iç talep, ikinci sırada dış
talep yetersizliği gelmektedir. Talep yetersizliğini finansman, çalışanlarla ilgili sorunlar, yerli
ve yabancı hammadde yetersizliği ve diğer nedenler izlemektedir.
TÜRK
İ
YE’N
İ
N DI
Ş
T
İ
CARET
İ
Türk mobilya sanayii 2001 yılından itibaren dış ticarette sürekli olarak artı vermeye
başlamıştır. Geçen dönemde yaşanan krizlerle birlikte iç talepte görülen daralma
firmalarca ihracata yönelinerek atlatılmaya çalışılmış olup, yaşanan süreç bu durumun
geçici bir yöneliş olmayıp firmalarımızın tercihi haline geldiğini göstermektedir. İhracat artık
can havli ile girilen bir süreç olmaktan çıkıp gelişimin ardındaki en önemli güç haline
gelmiştir.
Sektörce yapılan ihracatın üçte biri AB’ye ve ithalatın yarıdan fazlası AB’den
yapılmaktadır. Sektördeki bu bölgesel yoğunlaşma, AB pazarı ve tüketicisinin nitelikleri
düşünüldüğünde olumlu olmakla beraber, sektörün uzun dönemli hedefleri açısından
pazar çeşitlendirilmesine (ABD gibi alternatif pazarlar ile) gidilmesi ihtiyacını da ortaya
koymaktadır.
2001 yılı itibari ile ihracatta yakalanan olumlu sürecin devam ederek, önemli miktarlarda
açık verilen ülke dış ticaretinde, sektörün artı dış ticaret geleneğini sürdürmesi ve ülke
ekonomisine katkısını devam ettirmesi beklenmektedir. Daha sağlıklı makro-ekonomik
koşullarda ve edinilen dış pazar deneyimleri ile birlikte mobilya sanayii daha büyük
artışlara müsait bir dinamizme ve potansiyele sahiptir.
İhracat
Mobilya sektörü, işyeri sayısı ve yarattığı istihdam ile önemli bir sektör olmasına karşın
ihracatımız içindeki payı düşüktür. Sektörün toplam ihracat içindeki payı 2011’de %1,19
olarak gerçekleşmiştir. Mobilya sektörünün gelişmesi mobilya ihracatının gelişmesine
bağlıdır. Türkiye’nin mobilya ihracatı 2001 yılında 192 milyon dolar olarak gerçekleşirken,
2010 yılında önemli oranda artarak 1 milyar 363 milyon dolara, 2011 yılında ise 1 milyar
Türkiyenin Ürünler Bazında Mobilya İhracatı (Değer: 1000 ABD $)
GTİP No. Ürünler 2009 2010 2011
2011 Ülke Payları
(%)
940110
Hava Taşıtlarında Kullanılan Türde Oturmaya Mahsus Mobilyalar
660 427 701
Fransa(35)
Motorlu Taşıtlarda
Kullanılan Oturmaya
Mahsus Mobilyalar
72.013 113.989 143.119
Almanya(29) Fransa(11) Rusya Fed.(9) Avusturya(8) Hollanda(6)
940130
Yüksekliği
Ayarlanabilen Döner Koltuk-Sandalyeler
40.058 46.662 29.976
Irak(23)
Türkmenistan(22) Azerbaycan(8) Rusya Fed.(5) Almanya(4)
940140
Yatak Haline Getirilebilen Oturma
Mobilyası (Kamp Ve
Bahçe İçin Hariç)
133.515 125.507 141.489
Irak(22) Almanya(14)
İtalya(8)
Oturmaya Mahsus Mobilyalar
91 97 145
Irak(33)
Türkmenistan(22) Ukrayna(12) Suudi Arabistan(8) K.K.T.C.(6)
940159
Roten Kamışı,
Sepetçi Söğüdü Vb.
Maddelerden Oturmaya Mahsus Mobilyalar
844 1.263 446
Irak(44)
Oturmaya Mahsus Diğer Mobilyalar
61.349 75.813 88.052
Irak(29)
Oturmaya Mahsus Diğer Mobilyalar
25.086 25.568 28.688
Irak(29)
İran(9)
Suudi Arabistan(9) Türkmenistan(7) Azerbaycan(6)
940171
Metal İskeletli İçi
Doldurulmuş
Oturmaya Mahsus Diğer Mobilyalar
6.517 6.881 8.289
Azerbaycan(11) Türkmenistan(10) Gürcistan(6) Irak(6) Hollanda(6)
940179
Metal İskeletli İçi
Doldurulmamış
Oturmaya Mahsus Diğer Mobilyalar
10.045 13.343 16.272
Irak(9) Almanya(9)
İtalya(7) Belçika(7) Türkmenistan(6)
940180 Oturmaya Mahsus
Diğer Mobilyalar 64.103 76.268 88.545
Irak(20) Almanya(9)
940190
Oturmaya Mahsus
Mobilyaların Aksam,
Parçaları
44.828 55.946 86.483
İran(21) Almanya(20) Fransa(9)
Güney Afrika Cum.(6) Brezilya(6)
940210
Dişçi/Berber Koltukları Vb. Koltuklar Ve Aksam, Parçaları
2.369 3.165 2.868
Almanya(20) Güney Afr. Cum.(15) Azerbaycan(10)
İran(10)
İngiltere(7)
940290
Tıp, Cerrahi, Dişçilikte Kullanılan Mobilya, Masa, Karyola Vb. Aksam/Parçalar
15.310 18.305 23.757
Irak(9) Gürcistan(7) Almanya(7) Ukrayna(6) Nijerya(5)
940310
Yazıhanelerde
Kullanılan Türde Metal Mobilyalar
50.338 46.930 56.311
Fransa(20) Almanya(15) Hollanda(10) Irak(10) Belçika(6)
940320 Diğer Metal
Mobilyalar 57.320 71.151 74.427
Almanya(12) Irak(11) Fransa(10) Türkmenistan(7) Azerbaycan(5)
940330
Yazıhanelerde
Kullanılan Türde Ağaç Mobilyalar
43.694 46.423 52.642
Irak(14)
Türkmenistan(13) Almanya(6) Azerbaycan(6) Suudi Arabistan(6)
940340
Mutfaklarda Kullanılan Türde Ahşap Mobilyalar
22.373 22.092 21.261
Irak(29)
Türkmenistan(12)
İngiltere(8) Azerbaycan(7) Katar(5)
940350
Yatak Odalarında
Kullanılan Türden Ahşap Mobilyalar
142.840 191.208 247.655
Irak(31)
Azerbaycan(12) Almanya(6)
İran(5) Hollanda(4)
940360 Diğer Ahşap
Mobilyalar 192.943 240.065 283.990
Irak(22)
Azerbaycan(12) Türkmenistan(8) Suudi Arabistan(7)
İran(6)
940370 Plastik Maddelerden
Diğer Mobilyalar 20.570 25.283 30.988
Irak(9)
İtalya(7) Gürcistan(4) Azerbaycan(4)
İspanya(4)
940381
Hint
Kamışı/Bambudan
Diğer Mobilyalar
35 127 53
Irak(53) K.K.T.C.(18) Kuveyt(4) Umman(4) Özbekistan(3)
940389 Diğer Maddelerden
Diğer Mobilyalar 19.316 19.839 14.901
Azerbaycan(11) Irak(10)
İran(10) Fransa(10)
940390 Diğer Mobilyalara Ait
Aksam, Parçalar 80.324 87.173 112.604
Almanya(13) Irak(9)
İran(9) Rusya Fed.(8) Fransa(6)
940410 Somyalar 3.237 5.164 3.296
Irak(16) Almanya(11) Türkmenistan(11) Gürcistan(5) A.B.D.(5)
940421
Gözenekli
Kauçuk/Plastikten Yataklar
3.728 4.838 4.949
Fransa(37) Irak(11)
İsviçre(10) Almanya(6) Belçika(6)
940429 Diğer Maddelerden
Yataklar 40.013 39.535 45.479
İtalya(19) Irak(14) Almanya(6) Hollanda(6)
İran(5)
Toplam 1.153.520 1.363.062 1.607.384
Irak(18) Almanya(10) Azerbaycan(7)
İran(6) Fransa(5)
Kaynak:TÜİK
Sektördeki firmaların bir kısmı doğrudan ihracat yaparken, büyük bir kısmı, diğer firmalar
ve özellikle yurtdışı taahhüt işleri yapan müteahhitlik firmaları aracılığıyla ürünlerini ihraç
etmektedir. Diğer yandan, son yıllarda yurtdışı pazarlara doğrudan kendi dağıtım kanalları
ile açılan firmalarımızın sayısında önemli bir artış olmuştur.
1980’li yıllara kadar ihracatın büyük çoğunluğu Orta Doğu ülkelerine yönelmiş durumda
iken 1990 sonrası AB ülkeleri, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ve Rusya
Federasyonuna yönelmiştir. Rusya Federasyonu ve Türk Cumhuriyetlerine gerçekleştirilen
mobilya ihracatında, bu ülkelerde alınan müteahhitlik işlerine paralel olarak bir artış
yaşanmıştır. Ancak 1997 yılından itibaren ekonomik krizlerle birlikte Rusya Federasyonuna
gerçekleştirilen mobilya ihracatı eski seviyesini yakalayamamıştır. 27 AB ülkesinin mobilya
ihracatımızdaki payı 2005 yılında %55 iken devamlı olarak düşüş göstermiş 2011 yılında
%34 olmuştur. Son yıllarda komşu ve çevre ülkelere yapılan ihracat artarken AB ülkelerine
yapılan ihracatın toplam mobilya ihracatına oranı azalmaktadır. Bu eğilimin pazar
çeşitlenmesi açısından olumlu bir süreç olduğu söylenebilir.
Mobilya ihracatımız incelendiğinde 2011 yılında en büyük pazarın Irak olduğu
görülmektedir. Bu ülkeye 2011’de 284,2 milyon dolar değerinde mobilya ihraç edilmiştir.
Mobilya ihraç ettiğimiz diğer önemli pazarlar ise Almanya, Azerbaycan, İran, Fransa,
Türkmenistan, Hollanda, Rusya, Suudi Arabistan, İngiltere, İtalya ve Yunanistan’dır. 2011
yılı içerisinde 170’ten fazla ülkeye ihracat yapılmasına karşın ihracatın istenilen düzeylere
ulaşamamasında sektörün iç piyasaya dönük yapılanması kadar modern ve tasarım odaklı
üretimin yeterince kullanılmayışı da önemli bir etkendir. Finansman sorunları, özellikle orta
ve küçük ölçekli firmaların dış pazarlar konusunda bilgi eksikliği ise ihracatta karşılaşılan
Ülkelere Göre Mobilya İhracatımız (Değer: 1000 ABD $)
Ülke Adı 2009 2010 2011
Irak 136.623 207.794 284.183
Almanya 114.889 128.564 160.818
Azerbaycan 69.240 81.033 106.619
İran 70.618 84.502 103.463
Fransa 63.871 70.697 87.684
Türkmenistan 38.172 46.590 75.714
Hollanda 48.509 45.757 55.570
Rusya Federasyonu 17.118 34.961 47.667
Suudi Arabistan 22.736 28.891 41.521
İngiltere 41.715 39.111 39.003
İtalya 25.169 29.959 32.814
Yunanistan 46.611 41.372 31.984
Gürcistan 14.293 16.413 27.991
A.B.D. 18.740 22.233 26.141
Avusturya 20.508 19.422 24.353
İsrail 16.394 19.173 23.069
Belçika 17.570 18.336 22.263
K.K.Tc. 19.661 26.207 21.686
Romanya 23.168 21.170 18.797
Kazakistan 17.013 20.619 17.821
B.A.E. 30.725 16.296 17.638
Libya 41.216 73.686 17.059
İspanya 8.762 11.756 14.744
Mısır 9.712 10.654 13.955
Lübnan 7.188 9.212 13.473
Cezayir 6.850 10.509 12.882
Bulgaristan 13.710 12.267 12.702
Ukrayna 3.527 5.665 11.950
Makedonya 9.274 8.698 11.451
Suriye 10.663 16.814 11.094
Güney Afrika Cum. 3.485 6.265 10.962
Brezilya 1.501 4.159 10.726
Liste Toplamı 989.229 1.188.784 1.407.797 Genel Toplam 1.153.520 1.363.062 1.607.384
Kaynak: TÜİK
Türkiye’de mobilya üretiminde kullanılan teknoloji, artan ihraç imkanları ve ihracatçı firma
sayısı ile birlikte her geçen gün gelişmekte ve dünya ile rekabet edebilmektedir. Diğer
yandan zanaat geleneğinin devam ettirildiği KOBİ nitelikli firmalarımız ile de el yapımı
mobilya üretimi ağırlığını/önemini korumaktadır. Sektörde ürün tasarımının öneminin
anlaşılması, marka bilincinin oluşması/oluşturulması çabaları ile bu konulara ayrılan bütçe
imkanları da artırılmaktadır. Mobilya tasarımcılarının yetiştirilmesine gereken ilginin
gösterilmesi (gerek sektör örgütleri ve gerekse İhracatçı Birliklerince sektöre yönelik
düzenlenmekte olan tasarım yarışmaları bu yönelimi gösteren önemli organizasyonlardır)
ve istihdamlarının sağlanması, sektörün gelişimi açısından büyük önem arz etmektedir.
AB ile süre gelen yoğun ticari alışveriş, sektörle ilgili olarak AB’de var olan kalite ve sağlığa
ilişkin standartlara uyumu kolaylaştırmaktadır. Fabrikasyon üretimin yaygınlaşması,
tüketicinin bilinçlendirilmesi ve artan ihracat da bu ve benzeri gelişmeleri, zorunlu
İthalat
1986 yılında mobilya ithalatının daha fazla serbestleştirilmesi ve daha sonra 1996 yılında
AB ile Gümrük Birliğine girmemiz ile mobilya ithalatında artış görülmüştür. 1994’te mobilya
ithalatı 38 milyon dolar civarında gerçekleşirken bir sonraki yıl %79,1lik bir artışla 68
milyon dolar civarında gerçekleşmiştir. İthalattaki bu hızlı yükseliş daha sonraki yıllarda da
devam etmiş ancak 2001 yılında, yaşanan krizin de etkisiyle mobilya ithalatı bir önceki yıla
göre % 40 oranında azalarak 120 milyon dolara düşmüştür. Kriz sonrası dönemde mobilya
ithalatında yaşanan gerileme 2002 yılı ile birlikte küçük bir artışla 128 milyon dolar olarak
gerçekleşmiştir. Sektör ithalatı sonraki yıllarda da, ekonomik iyileşmeye paralel olarak,
artışını sürdürmüş ancak 2009 yılında küresel krize bağlı olarak bir önceki yıla oranla % 27
azalışla 535 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Krizin etkilerinin iyice azaldığı 2011
yılında ise sektör ithalatı, 2008 yılı değerlerini aşarak 857 milyon dolar olmuştur.
Türkiye’nin Ürünler Bazında Mobilya İthalatı (Değer: 1000 ABD $)
GTİP No. Ürünler 2009 2010 2011
940110 Hava Taşıtlarında Kullanılan Türde Oturmaya
Mahsus Mobilyalar 1.053 1.012 3.501
940120 Motorlu Taşıtlarda Kullanılan Oturmaya Mahsus
Mobilyalar 11.078 14.604 17.931
940130 Yüksekliği Ayarlanabilen Döner
Koltuk-Sandalyeler 21.940 27.728 32.016
940140 Yatak Haline Getirilebilen Oturma Mobilyası
(Kamp Ve Bahçe İçin Hariç) 8.526 8.293 11.247
940151 Hint Kamışı/Bambudan Oturmaya Mahsus
Mobilyalar 2.118 2.912 3.481
940159 Roten Kamışı, Sepetçi Söğüdü Vb. Maddelerden
Oturmaya Mahsus Mobilyalar 3.212 3.045 2.426
940161 Ahşap İskeletli İçi Doldurulmuş Oturmaya Mahsus
Diğer Mobilyalar 42.747 45.469 65.064
940169 Ahşap İskeletli İçi Doldurulmamış Oturmaya
Mahsus Diğer Mobilyalar 22.665 24.053 24.239
940171 Metal İskeletli İçi Doldurulmuş Oturmaya Mahsus
Diğer Mobilyalar 36.000 48.523 69.079
940179 Metal İskeletli İçi Doldurulmamış Oturmaya
Mahsus Diğer Mobilyalar 26.975 38.125 51.762
940180 Oturmaya Mahsus Diğer Mobilyalar 11.790 38.274 21.888
940190 Oturmaya Mahsus Mobilyaların Aksam, Parçaları 115.719 153.333 162.788
940210 Dişçi/Berber Koltukları Vb. Koltuklar Ve Aksam,
Parçaları 2.238 2.376 3.505
940290 Tıp, Cerrahi, Dişçilikte Kullanılan Mobilya, Masa,
Karyola Vb. Aksam/Parçalar 17.252 24.842 28.791
940310 Yazıhanelerde Kullanılan Türde Metal Mobilyalar 3.069 4.843 6.581
940320 Diğer Metal Mobilyalar 33.742 44.692 72.439
940340 Mutfaklarda Kullanılan Türde Ahşap Mobilyalar 17.894 21.241 19.987
940350 Yatak Odalarında Kullanılan Türden Ahşap
Mobilyalar 19.411 18.766 31.507
940360 Diğer Ahşap Mobilyalar 77.559 85.026 119.676
940370 Plastik Maddelerden Diğer Mobilyalar 6.088 7.917 10.006
940381 Hint Kamışı/Bambudan Diğer Mobilyalar 1.208 796 962
940389 Diğer Maddelerden Diğer Mobilyalar 22.677 26.033 37.167
940390 Diğer Mobilyalara Ait Aksam, Parçalar 22.004 27.614 43.133
940410 Somyalar 559 658 1.092
940421 Gözenekli Kauçuk/Plastikten Yataklar 2.624 2.636 5.593
940429 Diğer Maddelerden Yataklar 2.607 3.753 3.880
Toplam 537.383 681.719 857.007
Kaynak: TÜİK
Türkiye’nin mobilya ithalatı yaptığı ülkelerin başında AB ülkeleri gelmekle beraber, 2006
yılı itibariyle Çin, ülke bazında, en fazla mal alımı yapılan ülkedir. Çin sahip olduğu maliyet
avantajını kullanarak toplam ithalatın % 34’ünü karşılar hale gelmiştir. Diğer yandan AB
mobilya ithalatımızdaki ağırlıklı yerini, 440 milyon dolarlık değer ve %51,3 lük payı ile,
2011 yılı içerisinde de korumuştur. AB ülkeleri içerisinde 2011 yılı itibariyle en fazla ithalat
yapılan ülke 92,4 milyon dolar ile İtalya olup, İtalya’yı 87,5 milyon dolarlık mobilya ithalatı
ile Almanya takip etmektedir. Dünyanın en büyük üreticisi ve ihracatçısı konumunda olan
bu ülkelerin Türk pazarında kabul görmesi, Türkiye’de de kaliteli ve gösterişli mobilya
tüketebilecek geniş bir kesimin varlığını ortaya koymaktadır. İthal ettiğimiz başlıca ürün
grupları; oturmaya mahsus mobilyaların aksam-parçaları, diğer ahşap mobilyalar, diğer
metal mobilyalar, metal iskeletli içi doldurulmuş oturmaya mahsus diğer mobilyalar, ahşap
iskeletli içi doldurulmuş oturmaya mahsus diğer mobilyalar, metal iskeletli içi
doldurulmamış oturmaya mahsus diğer mobilyalar şeklinde sıralanabilir. İthalatta dikkati
çeken önemli iki husus; mobilya ithalatımızın %51,3’ünün AB ülkelerinden yapılıyor olması
ile Çin’in, mobilya ithalatımızda %34 pay ile en fazla alım yaptığımız ülke haline
gelmesidir.
2011 yılı itibariyle mobilya ithalatı yaptığımız ülkeler arasında ise Çin, İtalya ve
Almanya’nın ardından, Polonya, Fransa, İspanya, Romanya, İngiltere, Endonezya
Ülkelere Göre Mobilya İthalatı (Değer: 1000 ABD $)
Ülke Adı 2009 2010 2011
Çin 162.477 237.881 292.961
İtalya 65.957 68.235 92.425
Almanya 60.345 75.027 87.539
Polonya 40.132 38.437 50.118
Fransa 26.037 35.837 42.244
İspanya 26.831 29.294 39.585
Romanya 9.988 14.215 26.531
İngiltere 4.828 7.059 21.796
Endonezya 16.507 18.601 21.337
Vietnam 18.507 18.167 20.558
Japonya 14.843 17.769 16.904
A.B.D. 10.197 12.525 15.170
Slovak Cumhur. 5.077 9.015 10.387
İsveç 5.447 6.650 10.251
Hindistan 1.719 7.775 9.288
Çek Cumhuriyeti 3.610 5.890 8.417
Güney Kore 6.141 9.878 8.046
Avusturya 4.448 7.457 7.720
Tayvan 4.890 6.071 7.172
Litvanya 5.272 6.662 7.063
Bulgaristan 3.072 5.163 7.062
Macaristan 5.529 5.006 5.688
Danimarka 6.380 5.299 4.940
Hollanda 3.627 3.906 4.704
Portekiz 4.578 2.873 4.619
Kayseri Ser.Böl. 2.579 2.798 4.295
Malezya 1.783 2.624 3.678
Slovenya 3.040 2.929 3.623
Tayland 2.340 3.703 3.048
Belçika 1.401 1.976 2.211
Liste Toplamı 527.581 668.721 839.382
Genel Toplam 537.383 681.719 857.007 Kaynak: TÜİK
DÜNYA T
İ
CARET
İ
Mobilya dış ticaretinde son yıllarda göze çarpan başlıca gelişim mobilya pazarının dışa
açılma oranındaki artıştır. 27 milyar dolara yaklaşan mobilya dış ticaret açığı ile ABD, 55
milyar dolarlık ihracatı ile AB ve 32 milyar doları aşan mobilya dış ticaret fazlası ile Çin
sektörün önemli aktörleri olarak dünya mobilya piyasalarını yönlendirmektedirler.
İhracat
Dünya mobilya ihracatı, 2002 yılında 63,9 milyar dolar iken, 2008 yılında 132,3 milyar
dolara ulaşmış ancak, küresel ekonomik krizin etkisiyle 2009 yılında 108,2 milyar dolara
düşmüştür. Son sekiz yıllık dönemde yaklaşık olarak yıllık ortalama % 8 civarında bir
büyümeyi ifade eden rakamlardaki bu artışın kriz sonrası dönemde bu orana yakın bir
Dünya mobilya ihracatında büyük ölçüde AB ülkeleri söz sahibidir. Birçok AB ülkesinde
mobilya imalatı temel bir endüstridir ve dünyada rekabetçi bir konuma sahiptir. Almanya ve
İtalya Birliğin en büyük üretici ve ihracatçılarıdır. Polonya, Fransa, Danimarka, Belçika,
İsveç, Danimarka, Avusturya, İngiltere ve Hollanda ise diğer önemli mobilya ihracatçısı
ülkelerdir. AB mobilya endüstrisi son derece uzmanlaşmış olup, pek çok alt sektörden
oluşmaktadır. Döşenmiş/kaplanmış mobilyalar ile mutfak mobilyaları en büyük iki üretim
grubudur. AB ülkeleri aynı zamanda ahşap mobilya transit ticaretinde de önemli bir
konuma sahiptir.
AB ülkelerinden Almanya 11,0 milyar dolarlık ihracat rakamı ile ilk sırada yer almaktadır
İtalya ise 2010’da 10,6 milyar dolarlık ihracatıyla, dünya mobilya ihracatının % 8,4’lük
kısmını gerçekleştirmiş ve AB ülkeleri arasında ikinci sırada yer almıştır. İtalyan ürünlerinin
dünyada tercih edilmesinin nedeni tarz, tasarım, teknoloji ve etkin servis olarak
sıralanmaktadır.
Çin mobilya ihracatında hızla büyüyerek İtalya’yı geride bırakmıştır. Çinin 2010’daki
ihracatı 34,1 milyar dolar olup, dünya mobilya ihracatının %27,3’lük dilimini
oluşturmaktadır. Çin, Dünya mobilya ihracatının dörtte birinden fazlasını
gerçekleştirmektedir. 2010 yılı mobilya ihracatında söz sahibi diğer ülkeler ve payları ise
sırasıyla şöyledir: Almanya %8,8, Polonya %6,2, ABD %5,0, Meksika %3,4 ve Vietnam
%3,3.
Türkiye’nin dünya mobilya ihracatındaki 2010 yılı payı %1,1 olup, 2010 yılı içerisinde 1,363
Ülkeler İtibariyle Dünya Mobilya İhracatı (Değer: Milyon ABD $)
Sıra Ülke Adı 2007 2008 2009 2010
2010 Ülke Payları
(%)
1 Çin 23.001 27.973 26.246 34.134 27,3
2 Almanya 11.360 12.739 10.611 11.039 8,8
3 İtalya 13.477 14.027 10.484 10.560 8,4
4 Polonya 7.473 8.580 6.943 7.797 6,2
5 A.B.D. 6.360 6.626 5.091 6.198 5,0
6 Meksika 4.422 3.991 3.087 4.304 3,4
7 Vietnam 2.337 2.652 2.390 4.067 3,3
8 Kanada 5.391 4.675 2.993 3.590 2,9
9 Fransa 3.736 4.089 3.163 2.752 2,2
10 Malezya 2.460 2.679 2.230 2.551 2,0
11 Çek Cumhuriyeti 2.306 2.604 2.046 2.347 1,9
12 İsveç 2.405 2.599 2.054 2.202 1,8
13 Belçika 2.389 2.598 2.066 1.962 1,6
14 Endonezya 1.928 1.915 1.651 1.949 1,6
15 Danimarka 2.900 2.671 2.072 1.932 1,5
16 İngiltere 2.456 2.230 1.555 1.761 1,4
17 İspanya 2.281 2.343 1.823 1.747 1,4
18 Avusturya 2.220 2.311 1.871 1.721 1,4
19 Hollanda 1.649 1.737 1.439 1.598 1,3
20 Romanya 1.514 1.598 1.378 1.500 1,2
21 Japonya 1.060 1.335 1.028 1.442 1,2
22 Türkiye 1.033 1.333 1.153 1.363 1,1
23 Tayvan 1.343 1.342 1.073 1.326 1,1
24 Portekiz 1.202 1.278 1.100 1.298 1,0
25 Tayland 1.248 1.184 965 1.138 0,9
26 Slovakya 1.005 1.118 1.046 1.060 0,8
27 Macaristan 1.086 1.166 899 957 0,8
28 Litvanya 849 923 818 927 0,7
29 Brezilya 1.014 993 711 783 0,6
30 İsviçre 869 952 720 705 0,6
Liste Toplamı 112.772 122.262 100.707 116.714 93,3 Genel Toplam 122.604 132.278 108.160 125.135 100,0
Alt Ürünler İtibariyle Dünya Mobilya İhracatı (Değer: Milyon ABD $) GTİP
No. Ürünler 2007 2008 2009 2010
940110 Hava taşıtlarında kullanılan türde
oturmaya mahsus mobilyalar 1.034 1.094 608 542
940120 Motorlu taşıtlarda kullanılan
oturmaya mahsus mobilyalar 1.926 1.996 1.613 2.140
940130 Yüksekliği ayarlanabilen döner
koltuk-sandalyeler 2.663 3.033 2.315 2.852
940140 Yatak haline getirilebilen oturma
mobilyası (kamp ve bahçe için hariç) 1.137 1.241 1.164 1.282
940151 Hint kamışı/bambudan oturmaya
mahsus mobilyalar 78 85 76 71
940159
Roten kamışı, sepetçi söğüdü vb. maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar
37 48 36 44
940161 Ahşap iskeletli içi doldurulmuş
oturmaya mahsus diğer mobilyalar 11.681 11.923 10.695 12.232
940169 Ahşap iskeletli içi doldurulmamış
oturmaya mahsus diğer mobilyalar 2.965 2.763 2.464 2.505
940171 Metal iskeletli içi doldurulmuş
oturmaya mahsus diğer mobilyalar 3.238 3.899 3.338 4.187
940179 Metal iskeletli içi doldurulmamış
oturmaya mahsus diğer mobilyalar 3.550 4.178 3.424 3.996
940180 Oturmaya mahsus diğer mobilyalar 1.858 2.270 1.801 2.303
940190 Oturmaya mahsus mobilyaların
aksam, parçaları 20.259 21.105 15.689 20.023
940210 Dişçi/berber koltukları vb. koltuklar ve
aksam, parçaları 363 396 314 328
940290
Tıp, cerrahi, dişçilikte kullanılan mobilya, masa, karyola vb. aksam/parçalar
2.052 2.522 2.349 2.554
940310 Yazıhanelerde kullanılan türde metal
mobilyalar 2.511 2.836 1.999 2.123
940320 Diğer metal mobilyalar 8.938 10.456 7.994 9.490
940330 Yazıhanelerde kullanılan türde ağaç
mobilyalar 3.891 4.253 2.905 2.962
940340 Mutfaklarda kullanılan türde ahşap
mobilyalar 5.872 6.004 4.961 5.076
940350 Yatak odalarında kullanılan türden
ahşap mobilyalar 7.857 8.373 7.200 8.588
940360 Diğer ahşap mobilyalar 22.165 23.177 19.707 23.048
940370 Plastik maddelerden diğer mobilyalar 1.398 1.584 1.419 1.583
940381 Hint kamışı/bambudan diğer
940389 Diğer maddelerden diğer mobilyalar 1.279 1.732 1.865 1.993
940390 Diğer mobilyalara ait aksam, parçalar 11.323 12.540 10.205 10.781
940410 Somyalar 790 863 764 825
940421 Gözenekli kauçuk/plastikten yataklar 1.470 1.651 1.503 1.661
940429 Diğer maddelerden yataklar 1.353 1.534 1.247 1.438
Toplam 122.604 132.278 108.160 125.135
Kaynak: ITC-International Trade Center (Uluslararası Ticaret Merkezi)-Trademap
Dünya mobilya ihracatı incelendiğinde değer itibariyle toplam ihracatın %18,4’ünü
oluşturan “diğer ahşap mobilyalar” bölümü 23,0 milyar dolar değerindeki ihracat ile başta
gelmektedir. %16’lık pay ve 20,0 milyar dolar ihracat rakamı ile “oturmaya mahsus
mobilyaların aksam ve parçaları” ikinci sırada ve %9,8’lik pay ve 12,2 milyar dolar ile
“ahşap iskeletli içi doldurulmuş oturmaya mahsus diğer mobilyalar” üçüncü sırada yer
almaktadır.
İthalat
Ülkeler İtibariyle Dünya Mobilya İthalatı (Değer: Milyon ABD $)
Sıra Ülke Adı 2007 2008 2009 2010
2010 Ülke Payları
(%)
1 A.B.D. 35.589 33.133 25.454 32.555 25,9
2 Almanya 10.805 11.987 10.956 11.968 9,5
3 Fransa 8.109 8.981 7.497 8.180 6,5
4 İngiltere 9.299 8.867 6.528 7.194 5,7
5 Kanada 5.771 5.870 4.663 5.677 4,5
6 Japonya 4.582 4.803 4.154 4.700 3,7
7 İspanya 4.027 4.079 2.785 3.192 2,5
8 Hollanda 3.347 3.724 2.995 3.139 2,5
9 Belçika 3.610 3.864 3.089 2.991 2,4
10 İsviçre 2.899 3.173 2.772 2.920 2,3
11 İtalya 2.779 2.846 2.297 2.516 2,0
12 Avusturya 2.465 2.629 2.375 2.287 1,8
13 Avustralya 1.951 2.295 2.001 2.266 1,8
14 Rusya Federasyonu 1.496 2.069 1.500 2.049 1,6
15 İsveç 2.273 2.405 1.669 1.908 1,5
16 Norveç 1.855 2.036 1.625 1.714 1,4
17 Çin 1.082 1.195 1.264 1.698 1,3
18 Meksika 1.858 1.853 1.220 1.641 1,3
19 Güney Kore 1.441 1.388 1.056 1.394 1,1
20 Danimarka 1.620 1.715 1.301 1.384 1,1
21 Polonya 1.305 1.684 1.252 1.267 1,0
22 B.A.E. 1.046 1.394 1.298 1.227 1,0
23 Çek Cumhuriyeti 1.231 1.484 1.217 1.155 0,9
25 Portekiz 816 880 706 795 0,6
26 Singapur 625 721 620 762 0,6
27 Slovakya 886 773 645 748 0,6
28 Hong Kong 753 752 656 712 0,6
29 Türkiye 680 738 537 682 0,5
30 Yunanistan 895 1.012 744 601 0,5
Liste Toplamı 115.774 118.402 94.998 110.267 87,6
Genel Toplam 131.040 136.159 108.457 125.881 100,0
Kaynak: ITC-International Trade Center (Uluslararası Ticaret Merkezi)-Trademap
Dünya mobilya ithalatı yıllar itibariyle artış göstermiş olup, 2002’de 68,0 milyar dolardan
2010’da 125,8 milyar dolara yükselmiştir. İthalatta en büyük pay, ihracatta olduğu gibi
AB’ye aittir.
Dünyanın en büyük mobilya ithalatçısı konumundaki ülke ise ABD’dir. ABD 2010’da 32,6
milyar dolar değerindeki ithalatı ile tek başına, dünya mobilya ithalatının ¼’lük kısmını
gerçekleştirmiştir.
ABD’den sonra en büyük ithalatçı ülke Almanya’dır. 2010’da 12 milyar dolarlık ithalatı ile
toplam dünya mobilya ithalatının %9,5’lik kısmını gerçekleştirmiştir. Diğer önemli ithalatçı
ülkeler ise şöyledir: Fransa, İngiltere, Kanada, Japonya ve İspanya.
Almanya, İtalya, İngiltere, Fransa, İspanya ve Hollanda AB’nin en büyük mobilya
tüketicileridir. Söz konusu ülkeler nüfus yapısı itibariyle dışa açık, çok fazla seyahat eden,
çok-kültürlü insanları ile de mobilya tüketiminde değişik kültürlerin özelliklerinden
etkilenmektedir. Döşenmiş/kaplanmış oturma grupları (kanepe ve berjerler) ve mutfak
mobilyası AB mobilya piyasasında en fazla talep edilen ürün gruplarıdır. Yatak odası,
yemek odası ve diğer mobilyalar (salon mobilyası) AB mobilya tüketiminin yaklaşık %40’ını
oluşturmaktadır. Gelecek yıllarda AB mobilya pazarındaki büyümenin yavaşlaması
beklenmektedir. Bununla birlikte geleneksel mobilyadan modern mobilyaya doğru olan
yönelimin devam etmesi ve mobilya tasarım ve tarzındaki çeşitliliğin de artması
öngörülmektedir. Ayrıca AB tüketim kalıbında öne çıkan bir diğer önemli husus da var olan
mobilya gruplarına uyum sağlayabilen bağımsız mobilya parçalarının takım/set şeklinde
mobilya alımlarına göre pazar paylarını artırıyor olmasıdır. Bu ürün grubunun tüketimdeki
ve ithalattaki oranı yaklaşık %17’dir. Tüketici grubu açısından da 45 yaş üzeri, tek başına
yaşayan kesimin modern mobilya tercihinde artış beklenmektedir. Mobilyada düşük
kalite-düşük fiyat ve yüksek kalite-yüksek fiyat şeklinde oluşan ürün yapılanmasının da artacağı
düşünülmektedir.
AB ahşap mobilya piyasasındaki eğilimler, bu pazara girmeye çalışan ve kendine yeni bir
pazar bölümü arayan firmaların yatak odası ve diğer ev mobilyası üzerinde yoğunlaşmaları
gerektiği yönündedir. Kiraz, tik ve diğer koyu tonlu ahşaplar rağbet görmekle birlikte,
tüketici tercihleri ahşap malzemede daha açık tonlara, kayın, akçaağaç ve huş ağacına
kaymaktadır. Yeni eğilimler, nostalji ve sıcaklık veren tonlar ile modern mobilyada yerel
unsurların öne çıktığı tasarımlardır. Lamine ve kaplamadan masif mobilyaya dönüş vardır.
Mobilyaların çok amaçlı/fonksiyonlu, konforlu/rahat ve esnek olması önem kazanmaktadır.
Alt Ürünler İtibariyle Dünya Mobilya İthalatı (Değer: Milyon ABD $)
GTİP No. Ürünler 2007 2008 2009 2010
940110 Hava taşıtlarında kullanılan türde
oturmaya mahsus mobilyalar 849 917 714 831
940120 Motorlu taşıtlarda kullanılan oturmaya
mahsus mobilyalar 2.265 2.217 1.480 2.194
940130 Yüksekliği ayarlanabilen döner
koltuk-sandalyeler 2.924 3.129 2.411 2.924
940140 Yatak haline getirilebilen oturma
mobilyası (kamp ve bahçe için hariç) 1.046 1.175 993 1.093
940151 Hint kamışı/bambudan oturmaya mahsus
mobilyalar 19 21 4 3
940159
Roten kamışı, sepetçi söğüdü vb. maddelerden oturmaya mahsus mobilyalar
314 275 207 207
940161 Ahşap iskeletli içi doldurulmuş oturmaya
mahsus diğer mobilyalar 108 108 82 91
940169 Ahşap iskeletli içi doldurulmamış
oturmaya mahsus diğer mobilyalar 13.016 13.401 11.217 12.851
940171 Metal iskeletli içi doldurulmuş oturmaya
mahsus diğer mobilyalar 3.212 3.095 2.489 2.669
940179 Metal iskeletli içi doldurulmamış oturmaya
mahsus diğer mobilyalar 3.135 3.412 2.919 3.558
940180 Oturmaya mahsus diğer mobilyalar 4.231 4.718 4.022 4.717
940190 Oturmaya mahsus mobilyaların aksam,
parçaları 2.195 2.589 2.220 2.801
940210 Dişçi/berber koltukları vb. koltuklar ve
aksam, parçaları 22.358 21.796 16.499 21.875
940290 Tıp, cerrahi, dişçilikte kullanılan mobilya,
masa, karyola vb. Aksam/parçalar 398 435 344 370
940310 Yazıhanelerde kullanılan türde metal
mobilyalar 2.113 2.600 2.408 2.769
940320 Diğer metal mobilyalar 2.613 2.842 1.902 2.060
940330 Yazıhanelerde kullanılan türde ahşap
mobilyalar 10.475 11.330 8.881 10.372
940340 Mutfaklarda kullanılan türde ahşap
mobilyalar 3.784 3.880 2.590 2.733
940350 Yatak odalarında kullanılan türden ahşap
mobilyalar 4.994 5.119 4.042 4.034
940360 Diğer ahşap mobilyalar 9.148 9.075 7.672 8.606
940370 Plastik maddelerden diğer mobilyalar 23.797 24.578 19.838 21.898
940381 Hint kamışı/bambudan diğer mobilyalar 1.927 1.992 1.632 1.930
940389 Diğer maddelerden diğer mobilyalar 239 132 36 44
940390 Diğer mobilyalara ait aksam, parçalar 335 325 210 198
940410 Somyalar 1.274 1.423 1.388 1.637
940421 Gözenekli kauçuk/plastikten yataklar 11.318 12.258 9.303 10.135
940429 Diğer maddelerden yataklar 549 579 476 553
Toplam 131.040 136.159 108.457 125.881