BAB 5 BAB 5
SISTEM SALIRAN DAN SENGGARAAN
SISTEM SALIRAN DAN SENGGARAAN
JALAN RAYA
JALAN RAYA
Ahmad Kamal
Ahmad Kamal Ariffin & BasAriffin & Basil David Dil David Daniel aniel
5.
5.1
1
SI
SIST
STEM
EM SA
SALI
LIRA
RAN J
N JA
ALA
LAN R
N RA
AY
YA
A
Sal
Saliran iran jaljalan an rayraya a ditditakrakrifkifkan an !"!"a#ai a#ai $r%$r%! ! &!n&!n#a'#a'al al dan dan &!n&!nyinyin#ki#kirkarkan n air air "!rl!"i(an
"!rl!"i(an $ada $ada $!r&)kaan $!r&)kaan t)ra$an t)ra$an dan dan air air "a'a( "a'a( tana( tana( dala& dala& lin#k)n#an lin#k)n#an r!*a"r!*a" jalan +
jalan +right-of-wayright-of-way, dan ka'aan "!r!"!la(an d!n#annya-, dan ka'aan "!r!"!la(an d!n#annya-Al
Alirairan n aiair r $a$ada da $!$!r&r&)k)kaan aan t)t)rara$a$an n "!"!r$r$)n)n.a .a dadari$ri$adada a ()()jajan- n- S!S!"a"a(a(a#i#ian an air air $!r&)kaan
$!r&)kaan &!r!a$ &!r!a$ k! k! dala& dala& tana(/ tana(/ &anakala &anakala !"a(a#ian !"a(a#ian la#i la#i tin##al tin##al $ada$ada $!r&)kaan
$!r&)kaan !"a#ai !"a#ai tak)n#an tak)n#an air- air- TTak)n#an ak)n#an air air ini ini (ar) (ar) diin#kirkan diin#kirkan dari dari l%r%n#l%r%n# k!nd!raan k!rana ia akan "!rtindak !"a#ai $!r%ak la$ian $!r&)kaan t)ra$an dan k!nd!raan k!rana ia akan "!rtindak !"a#ai $!r%ak la$ian $!r&)kaan t)ra$an dan &!
&!ndndatatanan#k#kan an "a"a(a(aya ya k!k!$a$ada da $!$!&a&andnd) ) k!k!ndnd!r!raaaan n akaki"i"at at $$!n!nyayatata(a(an n aiair1r1 ++aquaplaning aquaplaning ,- ,- LaLan#n#kaka((lalan#n#kaka( ( &!&!n#n#a'a'al al aiair r $!$!r&r&)k)kaaaan n didi!!")")t t !!"a"a#a#aii $!nyaliran
$!nyaliran
$!r&)kaan1-Ka'alan t!r(ada$ air "a'a( tana( j)#a $!ntin#/ t!r)ta&a a$a"ila ara air "a'a( Ka'alan t!r(ada$ air "a'a( tana( j)#a $!ntin#/ t!r)ta&a a$a"ila ara air "a'a( tana( "!rada "!rd!katan d!n#an ara $!&"!nt)kan jalan- Air yan# &!&a)ki )"#r!d tana( "!rada "!rd!katan d!n#an ara $!&"!nt)kan jalan- Air yan# &!&a)ki )"#r!d &a&$) &!l!&a(kan )"#r!d dan &!n#aki"atkan k!#a#alan tr)kt)r t)ra$an &a&$) &!l!&a(kan )"#r!d dan &!n#aki"atkan k!#a#alan tr)kt)r t)ra$an jalan-Lan#ka(lan#ka( )nt)k &!nan#ani &aala( air "a'a( tana( ini di$an##il $!nyaliran Lan#ka(lan#ka( )nt)k &!nan#ani &aala( air "a'a( tana( ini di$an##il $!nyaliran
)"$!r&)kaan1-S!.ara )&)&/ it!& aliran jalan raya t!r"a(a#i k!$ada d)a/ iait) S!.ara )&)&/ it!& aliran jalan raya t!r"a(a#i k!$ada d)a/ iait) +4,
+4, Sit!& Sit!& Saliran Saliran 5!r&)kaan5!r&)kaan +2,
+2, Sit!& Sit!& Saliran Saliran S)"$!r&)kaanS)"$!r&)kaan
5.
5.1.1.11 SISISTSTEM EM SASALILIRARAN PN PERERMUMUKAKAANAN Kamber
Kamber
"!nt)k .!&")n# $ada "inaan jalan raya "!nt)k .!&")n# $ada "inaan jalan raya dan "a() jalan yan# &!&"%l!(kan air dan "a() jalan yan# &!&"%l!(kan air
$!r&)kaan &!n#alir dari $)n.ak k! $in##ir jalan dan &!n
$!r&)kaan &!n#alir dari $)n.ak k! $in##ir jalan dan &!n#alir t!r) k! "!t)n##alir t!r) k! "!t)n#
.!r)n ka&"!r "!r#ant)n# k!$ada j!ni "a(an "inaan +li(at Jad)al 4,.!r)n ka&"!r "!r#ant)n# k!$ada j!ni "a(an "inaan +li(at Jad)al 4,
"iaanya .!r)n ka&"!r jalan raya iala( 2-78 "iaanya .!r)n ka&"!r jalan raya iala( 2-78
&!n#ik)t LL9/ .!r)n ka&"!r jalan raya &!tila( tidak k)ran# dari$ada 28&!n#ik)t LL9/ .!r)n ka&"!r jalan raya &!tila( tidak k)ran# dari$ada 28
Jad)al 74 C!r)n ka&"!r &!n#ik)t j!ni $!r&)kaan Jad)al 74 C!r)n ka&"!r &!n#ik)t j!ni $!r&)kaan JJ!!nnii 55!!rr&&))kkaaaann CC!!rr))n n KKaa&&""!!r r :
:aa(()) JJaallaann 33 ;; 88
5
5!!rr&&))kkaaaan n jjaallaan n ttaannaa( ( ddaan n jjaallaan n kk!!lliikkiirr 3 3 ; ; 88 5
Raja( 74 C!r)n ka&"!r "a#i jalan dan "a() jalan Raja( 74 C!r)n ka&"!r "a#i jalan dan "a() jalan Cerun Memanjang
Cerun Memanjang
.!r)n &!&anjan# di$!rl)kan t!r)ta&a !kali )nt)k "a(a#ian t!$i jalan dan.!r)n &!&anjan# di$!rl)kan t!r)ta&a !kali )nt)k "a(a#ian t!$i jalan dan
$arit t!$i jalan ata) l%n#kan# $arit t!$i jalan ata) l%n#kan#
.!r)n &!&anjan# tidak t!rlal) &!ndatar dari 0-78.!r)n &!&anjan# tidak t!rlal) &!ndatar dari 0-78
&!n#ik)t LL9/ .!r)n &!&anjan# &!tila( 0-2 ; 0-38 &anakala &!n#ik)t&!n#ik)t LL9/ .!r)n &!&anjan# &!tila( 0-2 ; 0-38 &anakala &!n#ik)t
JKR/ .!r)n &!&anjan# &!tila( 0-37 ; 0-78 JKR/ .!r)n &!&anjan# &!tila( 0-37 ; 0-78
Par! Er"ng #an Gege$u% Par! Er"ng #an Gege$u%
di jalan "!r"!nd)l +di jalan "!r"!nd)l +kerbed roadskerbed roads,/ air yan# &!n#alir di t!$i jalan dialirkan,/ air yan# &!n#alir di t!$i jalan dialirkan
$ada
$ada !la !la jarak jarak t!rt!nt) t!rt!nt) &!lal)i &!lal)i $arit $arit !r%n# !r%n# ++ scupper scupper draindrain, , dan #!#!ldan #!#!l)k )k ++ gully gully,,
air $!r&)kaan it) k!&)diannya dial)rkan k! $ai$ yan# akan &!&"a'anya k!air $!r&)kaan it) k!&)diannya dial)rkan k! $ai$ yan# akan &!&"a'anya k!
$arit ata) l%n#kan# t!$i jalan $arit ata) l%n#kan# t!$i jalan
Raja( 72 5arit !r%n# dan #!#!l)k Raja( 72 5arit !r%n# dan #!#!l)k L"ng%ang&Par!
L"ng%ang&Par!
di"ina di !$anjan# t!$i jalan )nt)k &!n#alirkan air $!r&)kaan dari jalan dandi"ina di !$anjan# t!$i jalan )nt)k &!n#alirkan air $!r&)kaan dari jalan dan
"a() jalan "a() jalan
di ka'aan $%t%n#an/ ia j)#a &!n#(alan# air dari tana( tin#i &a)k k! ata
jalan
dala& k!adaan t!r!")t/ $arit $!ran#ka$ +catch drain, di"ina
di ka'aan ta&"akan $)la/ $arit ini &!&!ran#ka$ air "a#i &!n#!lakkan
(akian t!r(ada$ ta&"akan
$arit yan# .!r)nnya k)ran# dari$ada 0-78 &!tila( dit)ra$
Pembe!ung
$!&"!t)n# +culvert , di#)nakan !"a#ai lal)an )nt)k &!n#alirkan air
$!r&)kaan &!lal)i "a'a( jalan tan$a #an##)an dan tan$a &!r%akkan jalan
fakt%rfakt%r yan# $!rl) dia&"il kira k!tika &!r!ka"!nt)k dan &!&"ina
$!&"!t)n#
9!ny!diakan lal)an air yan# &!n.)k)$i t!r)ta&a !kali k!tika ()jan l!"at
K!k)atan tr)kt)r yan# &!n.)k)$i )nt)k &!nan##)n# "!"an tana( ta&"ak dan trafik
K!.!r)nan yan# &!n.)k)$i "a#i &!n#!lakkan &!nda$an dan (akian-K!.!r)nan !"anyak 4 ; 28 adala( )nt)k &!nda$atkan (alaj) air $ada kadar yan# di"!narkan
T!&"%k $!rl) di"ina di "a(a#ian k!l)ar<&a)k $!&"!t)n# yan# di"ina di ka'aan "!r")kit ata) ta&"akan tin##i
Aa $!rl) di"ina di t!&$at yan# tana(nya tidak k)at
$!&ili(an j!ni $!&"!t)n# "!r#ant)n# k!$ada $!&ili(an "a(an/ "!nt)k/ &)ka
k!ratan dan "ilan#an t%n# $!&"!t)n#
j!nij!ni $!&"!t)n#
5!&"!t)n# $ai$ + pipe culvert , 5!&"!t)n# k!k%tak +box culvert ,
5.1.' SISTEM SALIRAN SUB(PERMUKAAN
K!$!rl)an aliran "a'a( tana( adala( )nt)k &!n#atai r!a$an dari air "a'a( tana( dan air ")&i dan j)#a )nt)k &!r!nda(kan $ara air
")&i-5!&"inaan it!& aliran )"$!r&)kaan &!li"atkan k!rja $!n#%r!kan yan# "anyak-5ara k!d)d)kan ara air ")&i an#at &!&$!n#ar)(i nilai #ala Calif%rnia +C:R, Jika nilai C:R tin##i/ )"#r!d da$at &!na&$)n# "!"an yan# tin##i- K!&a)kan air k! dala& )"#r!d akan &!n#)ran#kan k!)$ayaannya )nt)k &!na&$)n# "!"an
trafik-Raja( 7 Cara.ara air "%l!( &!&a)ki t)ra$an dan )"#r!d Air "a'a( tana( yan# "%l!( &!nj!jakan k!k)atan )"#r!d "!r$)n.a dari
air ")&i
k!naikan r!ra&")t dari air ")&i
r!i$an
Ar Bum
iala( !"aran# air yan# &!ny))$ k! dala& tana( dan &!n))k k! trata tana(
dan trata tana( yan# &!nak)n# air ini di!")t ak)if!r
ak)if!r &!njadi t!$) d!n#an $!n!l)an air/ $!r&)kaan t!$)an di!")t ara air
")&i
k!d)d)kan ara air ")&i tidak ta"il/ &!n)r)n dan &!naik &!n#ik)t .)a.a ara air ")&i &!tila( di(alan# dari t!l) k! ka'aan 600 && di "a'a( ara
"!nt)kan
k!an dari tindakan air ")&i "%l!( diatai &!lal)i "!"!ra$a ka!da( "!rik)t
+a, 5!&"inaan la$ian $!nyaliran +lit)$an t!l), di "a(a#ian "a'a( t)ra$an +", 5!&"inaan t)ra alir yan# dala&
+., 5!&ili(an "a(an yan# !)ai )nt)k )"#r!d
+d, 5!nin#katan $r!tai la$ian )"#r!d d!n#an &!nta"ilkannya d!n#an $!nta"il yan# !)ai
K)aa #ra=iti "%l!( &!narik air dan 'a$ k! "a'a( )$aya "!rada $ada ara air
")&i t!ta$i tr)kt)r r!ra&")t tana( .!nd!r)n# &!narik air dan 'a$ k! ata
Tana( &!&$)nyai k)aa !d)tan/ %l!( it) air akan "!r#!rak k! "a(a#ian ata 5!r#!rakan 'a$ air di!"a"kan $!r"!*aan kand)n#an 'a$ di dala& trata
tana( dan $!r"!*aan )() (arian Re)*an
R!i$an "!rlak) jika jalan raya di"ina di ka'aan &!r!ntai l!r!n# ")kit dan
air dari tana( yan# l!"i( tin##i "!r(a&$iran d!n#an jalan raya akan &!r!a$ &a)k k! )"#r!d
R!i$an "%l!( di(alan# d!n#an &!&"ina $arit $!&inta jika *%n r!i$an
"!rd!katan d!n#an ara "!nt)kan
Jika *%n r!i$an "!rada ja)( di "a'a( dari ara "!nt)kan/ t)ra alir di"ina
)nt)k &!&!ran#ka$ r!i$an
:a#i "a() jalan yan# tidak "!rt)ra$ dan jika tidak di!n##ara d!n#an "aik/
ara "a() jalan "!rada l!"i( tin##i dari $!r&)kaan t)ra$an- A$a"ila ()jan t)r)n/ air "!rtak)n# dan !"a(a#ian dari$adanya &!r!i$ k! )"#r!d &!lal)i "a() jalan
T)ra$an yan# "!rl)"an# dan r!tak akan &!ny!"a"kan air &a)k &!n!&")i
!(in##a k! )"#r!d- K!adaan ini "%l!( diatai jika at) la$ian "!r")tir !t!"al 400 ; 700 && di(a&$arkan di antara la$ian )"#r!d dan la$ian t)ra$an
PARIT BA+A, TANA,
Sit!& $arit "a'a( tana( di"ina )nt)k &!n#atai k!r%akan t)ra$an jalan raya aki"at )&"!r air "a'a(
tana(-Antara j!ni $arit "a'a( tana( yan# di#)nakan iala( Par! Peran-)
Raja( 77 5arit 5!ran.i
k!dala&an $arit ini adala( .!t!k
di$aan# d!n#an $ai$ a&")n#an t!r")ka a&a ada dari j!ni $ai$ tana( liat
ata) $ai$ k%nkrit "!rlian#
air akan &!n#alir &a)k &!lal)i r%n##a dan $ai$ !.ara $!rla(an
Par! Ja$ur
Raja( 76 5arit Jal)r
a&a "!nt)knya d!n#an $arit 5!ran.i
"a(an t)ra tidak di#)nakan/ di#antikan d!n#an jal)r $latik jal)r $latik di$aan# dari $!r&)kaan !(in##a k! dala& $ai$ $arit dik%r!k dan diti&") &!n##)nakan tana( aal
Par! Tana
Raja( 7> 5arit Tana(
$ai$ tana( liat di$aan#kan di dala& $arit yan# dik%r!k dan k!&)diannya
diti&") k!&"ali d!n#an "aki tana( k%r!kan
$ai$ tana( liat ini &!&$)nyai a&")n#an t!r")ka $arit ini "iaanya di"ina di ka'aan $!rtanian
Raja( 7? 5arit 5!&inta
$arit t!rdiri dari$ada $ai$ tana( liat a&")n#an t!r")ka ata) $ai$ k%nkrit
"!rlian# yan# di$aan#kan di dala& $arit dan k!&)diannya diti&") d!n#an tana( t!l) air
"a(a#ian ata $!r&)kaan $arit akan diti&") d!n#an tana( tak t!l) air ata)
t!r")ka d!n#an "a(an t!l) air
"!rf)n#i )nt)k &!&inta aliran air dari tana( tin##i dan dialirkan k! t!&$at
$!&")an#an
KAEDA,(KAEDA, MENGA+AL KANDUNGAN LEMBAPAN SUBGRED Kand)n#an l!&"a$an dala& )"#r!d (ar) dika'al k!rana jika kand)n#an l!&"a$an adala( tin##i/ )"#r!d akan &!&$a&!rkan ifat $latik dan !t!r)nya t!rj!ja k!)$ayaan
#alanya-5!nin#katan kand)n#an l!&"a$an )"#r!d "!r$)n.a dari +a, r!i$an dari tana( tin##i
+", r!i$an dari t)ra$an jalan
+., $!r#!rakan l!&"a$an dari air ")&i +d, $!r#!rakan l!&"a$an dari "a() jalan Menga$ang Re)*an Dar Tana Tngg
"iaa "!rlak) di ka'aan $%t%n#an yan# t!rda$at la$ian *%n tana( t!la$ air
dari l!r!n# ")kit (in##a k! tana( "a'a( jalan
$arit $!&inta di$aan# di !"!la( tana( tin##i !(in##a k! la$ian tak t!la$
air
jika la$ian tak t!la$ air t!rlal) dala&/ $arit $!&inta di"ina !dala& 4-27 &
r!i$an &!lal)i t)ra$an "%l!( di(alan# d!n#an &!&"ina la$ian ta$ak
dari$ada "a(an "!r")tir !$!rti $air !t!"al 400 ; 470 &&
air yan# &!r!i$ &a)k &!lal)i t)ra$an akan dialirkan &!lal)i la$ian ta$ak
dan dialirkan t!r) k! aliran "a'a( tana( Menga$ang Pergera%an Lemba*an Dar Ar Bum
k!dala&an $ara air ")&i &!tila( "!rada !k)ran#k)ran#nya 4-0 ; 4-27 & di
"a'a( ara "!nt)kan jalan
$ara air ")&i yan# tin##i "%l!( dir!nda(kan d!n#an &!&"ina $arit aliran
"a'a( tana( di kiri dan kanan jalan "!r#ant)n# k!$ada l!"ar dan j!ni tana( Menga$ang Pergera%an Lemba*an Dar Bau Ja$an
r!i$an dari "a() jalan "%l!( di(alan# d!n#an &!lanj)tkan $!&"inaan ta$ak/
)"ta$ak dan )"#r!d (in##a k! "a() jalan
r!i$an j)#a "%l!( diatai d!n#an &!ny!diakan at) "a(an tak kali air di
5.'
SISTEM SENGGARAAN JALAN
5!ny!n##araan jalan raya &!li"atkan k!rjak!rja &!&!li(ara dan &!&)li(ara jalan dan "a(a#ian"a(a#ian jalan yan#
lain-K!rjak!rja $!ny!n##araan dijalankan )nt)k &!n#a'al kadar k!r%akan dan )nt)k &!&$atikan $!rk(id&atan jalan tidak "!rada di "a'a( $ara yan# akan &!ny)litkan
$!&and)-Tujuan Pen/enggaraan Ja$an
9!nja&in jalan yan# di"ina it) "%l!( ta(an la&a 9!nja#a jalan raya )nt)k k!#)naan trafik
9!&$!r"aiki $!rjalanan it!& trafik
Ke*en!ngan Pen/enggaraan Ja$an
9!nja#a dan &!&$!r"aiki jalan dan "a(a#ian"a(a#ian yan# "!rkait d!n#an
jalan
9!n#a'al kadar k!r%akan )$aya tidak &!r!"ak
9!nja&in jalan yan# di"ina it) "%l!( &!n.a$ai jan#ka (ayat yan# di(ajatkan 9!nja#a jalan raya )nt)k k!#)naan trafik
9!&$!r"aikan $!rjalanan it!& trafik
9!nja&in k!!la&atan dan &!ny)&"an# k!$ada k!!l!aan yan# tin##i
k!$ada $!n##)na
9!lan.arkan $!rjalanan k!nd!raan
0*era) Pen/enggaraan
Kat!#%ri $!ny!n##araan t!rdiri dari$ada
5!ny!n##araan K!.!&aan +Urgent/Ad Hoc Maintenance, 5!ny!n##araan @arian<R)tin + outine Maintenance,
5!ny!n##araan :!rkala + !eriodic Maintenance, 5!&)li(an + ehabilitation,
Pen/enggaraan Ke-ema)an
Dijalankan )nt)k &!ny!l!aikan &aala( yan# "!rlak) di l)ar jan#kaan !$!rti
tana( t!"in# r)nt)(
(akian $!r&)kaan t)ra$an dan "a() jalan $%k%k t)&"an#
ja&"atan r)nt)( k!r%akan $!&"!t)n#
la&$) iyarat r%ak ata) dilan##ar k!nd!raan k!r%akan $!&"a(a#i jalan
Pen/enggaraan ,aran
K!rjak!rja $!ny!n##araan dijalankan &!n#ik)t
jad)al-5!ny!n##araan adala( "!r.%rak $r!=!ntif/ iait) )nt)k &!n#!lakkan k!r%akan ata) &aala( yan# l!"i( "!ar "!r$)n.a dari k!an "!"anan trafik/ .)a.a dan fakt%r
$!r!kitaran-Dilak)kan %l!( k%ntrakt%r ata) $i(ak "!rk)aa t!&$atan-9!li"atkan k!rjak!rja
$!&%t%n#an r)&$)t ; 6 kali < ta()n
&!&"!ri( l%n#kan# 42 kali < ta()n
&!na&$al l%$ak $!r&)kaan t)ra$an<"a()
&!&"!nt)k !&)la "a() jalan 2 ; 3 kali < ta()n &!&"!ri( $!&"!t)n#<ja&"atan 2 kali < ta()n &!&"!ri( $a$an tanda 2 ; 3 kali < ta()n &!&"!ri( r!*a" jalan 4 ; 2 kali<ta()n $!&"!ri(an la&$) iyarat
$!&"!ri(an $!ri&$an#an
Pen/enggaraan Ber%a$a
K!rjak!rja $!ny!n##araan "!r.%rak
r!t%ratif-Tidak dilak)kan !.ara k!ra$ dilak)kan &!n#ik)t jan#ka &aa yan# l!"i( $anjan#-9!li"atkan k!rjak!rja
&!&$!r"a(ar)i $!r&)kaan jalan d!n#an > ; 40 ta()n !kali
$ra.a&$)ran
&!&)li(kan $!r&)kaan 3 ; 7 ta()n !kali
&!n##r!d dan &!na")r !&)la "a() jalan 2 ; 3 ta()n !kali
d!n#an "a(an yan# !)ai
&!n#!.at !&)la $!nanda jalan raya 4 ; 2 ta()n !kali
Pemu$an
5!&)li(an di$!rl)kan a$a"ila $!ny!n##araan (arian dan "!rkala tidak la#i &a&$) ata) &!n.)k)$i )nt)k &!n.a$ai k!adaan jalan yan#
"aik-5!n#)k)(an jalan di$!rl)kan !t!la( $!rta&"a(an lal)linta t!la( &!l!"i(i (ad yan# dit!nt)kan )nt)k &!&$!r"a(ar)i $!r&)kaan jalan
di")at-K!k!ra$an k!rja $!&)li(an "!r#ant)n# k!$ada k!adaan jalan dan lal)linta- Ini "iaanya dit!nt)kan d!n#an &!n#a&"il k!$)t)an )jian :!nk!l&an :!a&1 ata)
ada-KER0SAKAN TURAPAN B0LE, LENTUR
12 KERETAKAN
RETAKAN :UAYA "rocodile "racks
!unca #aedah !embaikan
T!"al t)ra$an tidak &!&adai K)k)(kan t)ra$an :ina !&)la Ta$ak "!r&%d)l) r!nda( K)k)(kan ta$ak :ina !&)la
Ta$ak yan# ra$)( Kitar !&)la ta$ak :ina !&)la
Saliran ta$ak yan# tidak "aik
:aiki aliran :ina !&)la La$ian $!n#(a) yan#
ra$)(
Bantikan ata) $)li(kan la$ian $!n#(a)
RETAKAN :LK $lock "racks
!unca #aedah !embaikan
Sa&")n#an + %oints, $ada la$ian "a'a(
Tindi(an ata +overlay, &!n##)nakan a#r!#at t!r(an.)r
5!n#!.)tan dan k!l!)an "a(an t!r!kat +cemented ,
Bantikan "a(an t!r!kat R!takan $!n#!.)tan
+aki"at $!n#!raan "it)&!n, $ada la$ian "!r"it)&!n
K!da$kan r!takan Bantikan la$ian "!r"it)&!n
R!takan l!) $ada la$ian $!n#(a) yan# ra$)(
5%t%n# dan ta&$al Tindi(an ata a#r!#at t!r(an.)r
RETAKAN 9E9ANJANB &ongitudinal "racks
!unca #aedah !embaikan
R!fl!ki +reflection, dari r!takan $!n#!.)tan
5%t%n# dan ta&$al 5!&"inaan la$ian
"!r"it)&!n yan# tidak "aik
Bantikan la$ian "!r"it)&!n
Anjakan a&")n#an $ada $!l!"aran jalan
:ina !&)la a&")n#an 9!nda$an k!"!*aan antara ka'aan $%t%n# dan ta&"ak :ina !&)la R!fl!ki a&")n#an $ada ta$ak Tindi(an ata &!n##)nakan a#r!#at t!r(an.)r
RETAKAN 9ELINTANB 'ransverse "racks
!unca #aedah !embaikan
R!fl!ki dari r!takan $!n#!.)tan
5%t%n# dan ta&$al Sa&")n#an $!&"inaan
$ada la$ian "!r"it)&!n
K!da$kan r!takan K!#a#alan tr)kt)r $ada
ta$ak k%nkrit
:ina !&)la ta$ak R!takan $!n#!.)tan $ada
la$ian "!r"it)&!n K!da$kan r!tak Banti la$ian "!r"it)&!n R!fl!ki a&")n#an $ada ta$ak Tindi(an ata &!n##)nakan a#r!#at t!r(an.)r
:ina !&)la a&")n#an RETAKAN TE5I
(dge "racks
!unca #aedah !embaikan
:!"an trafik "!rl!"i(an L!"arkan jalan K)k)(kan t!$i jalan Saliran yan# tidak "aik
$ada t!$i jalan dan "a()
5!r"aiki aliran dan "a()
Jalan !&$it yan# &!&aka k!nd!raan di$and) t!rlal) d!kat d!n#an t!$i jalan
L!"arkan jalan
S%k%n#an #ala yan# tidak .)k)$
:ina !&)la
RETAKAN :ER:ENTUK SA:IT
"rescent-shaped "racks
!unca #aedah !embaikan
Ikatan l!&a( antara la$ian $!n#(a) d!n#an la$ian di "a'a(nya
5%t%n# dan ta&$al
Ta$ak "!r&%d)l) r!nda(
:ina !&)la ta$ak La$ian $!n#(a) t!rlal)
ni$i
Tindi(an ata
"!r"it)&!n +bituminous overlay,
@!r!tan j!nt!ra $!n)ra$ k!tika )() .a&$)ran "it)&!n adala( r!nda(
5%t%n# dan ta&$al
T!kanan tin##i aki"at $!&"r!kan dan
$!r#!rakan &!&!.)t
Tindi(an ata "!r"it)&!n
&!n##)nakan .a&$)ran $!kat + stiffer mix, ata)
.a&$)ran $!&adatan tin##i +high compaction mix) @C9,
'2 UBA, BENTUK PERMUKAAN RUNUT
utting
!unca #aedah !embaikan
La$ian t)ra$an tidak &!&adai 5!n#)k)(an tindi(an ata :ina !&)la 5!&adatan la$ian tr)kt)r yan# tidak .)k)$ :ina !&)la Ca&$)ran "!r"it)&!n
yan# tak ta"il
Banti ata) kitar !&)la la$ian "!r"it)&!n ata) #)na .a&$)ran $!kat < @C9
:a(an "a() jalan yan# tak ta"il tidak &a&$) &!&"!ri %k%n#an ii
:aiki "a() dan ta")r tindi(an ata "!r"it)&!n $ada "a(a#ian r)n)t S)"#r!d yan#
&!n#(ada$i t!kanan la&$a) dan t!la(
&!n#ala&i )"a( "!nt)k t!ta$
:ina !&)la
:!")tir ta$ak ata) )"ta$ak tak ta"il
5!n#)k)(an ta$ak ata) )"ta$ak
5ERALUNAN "orrugation
!unca #aedah !embaikan
K!ta"ilan la$ian "!r"it)&!n tidak
&!&adai
Banti la$ian "!r"it)&!n 5!&adatan ta$ak dala&
"!nt)k "!ral)n
:ina !&)la ta$ak Ca&$)ran dan k!lak)an
j!nt!ra $!n)ra$ yan# &!&$)nyai k!ila$an + faulty,
Banti .a&$)ran dan $!r"aiki j!nt!ra $!n)ra$
Ii$ad) trafik tin##i $ada .!r)n &!n)r)n < &!naik
Kiki +mill , $!ral)nan dan #anti d!n#an
.a&$)ran $!kat < @C9 K!an &!n#(!ntikan
k!nd!raan $ada i&$an# ata) ")latan
K!ta"ilan ta$ak tidak &!&adai
LELA@AN *epression
!unca #aedah !embaikan
9!nda$an k!"!*aan $ada )"#r!d ata) "a(an "inaan ta$ak :ina !&)la )"#r!d ata) ta$ak 5!r)"a(an ii$ad) )"#r!d aki"at k!an $!r!kitaran
:aiki aliran "a'a( tana( dan "ina !&)la 9!nda$an aki"at
k!tidakta"ilan ta&"akan
Sta"ilkan ta&"akan
5ENLAKAN +hoving
!unca #aedah !embaikan
Ca&$)ran yan#
&!&$)nyai k!ta"ilan r!nda(
Kiki dan #anti la$ian "!r"it)&!n
Ikatan l!&a( antara la$ian $!r&)kaan d!n#an la$ian di "a'a(nya ; aki"at
dari$ada al)t j!l)j)r +tack coat , "!rl!"i(an
Banti la$ian "!r"it)&!n d!n#an
.a&$)ran yan#
&!&$)nyai kand)n#an "it)&!n yan# l!"i(
r!nda( :!")tir ta$ak yan# tidak
ta"il
:ina !&)la ta$ak 5!&"!r(!ntian dan
$!r#!rakan k!nd!raan di i&$an# ata) ")latan
Kiki dan #anti d!n#an .a&$)ran $!kat < @C9 La$ian t)ra$an yan#
tidak &!&adai Tindi(an ata "!r"it)&!n :ina !&)la 32 KECACATAN PERMUKAAN 5ENJUJU@AN $leeding
!unca #aedah !embaikan
A$likai "a(an $!n#ikat "!rl!"i(an
ta")r $air $ana dan k!l)arkan "a(an $!n#ikat "!rl!"i(an
K!an $!n)ra$an !&)la $!r&)kaan yan# t!la(
&!n#ala&i $!nj)j)(an
#)na $air $ana ata) al)t k!da$ a#r!#rat +agregate seal coat , K!an $!n)ra$an !.ara
"!rl!"i(an $ada
$!r&)kaan yan# t!la( &!n#ala&i $!nj)j)(an
5ENBUSUTAN avelling
!unca #aedah !embaikan
Kand)n#an "it)&!n tidak .)k)$
Tindi(an ata "!r"it)&!n R!katan l!&a( antara
"it)&!n dan a#r!#at aki"at a#r!#at "aa( 5!&adatan yan# tidak &!&adai ata) $!&"inaan k!tika ()jan < k!adaan "aa(
5!n#)raian "it)&!n dan<ata) a#r!#at 5ENBBILA5AN
!olishing
!unca #aedah !embaikan
K)ran# rintan#an t!r(ada$ $!n##ila$an a#r!#at $!r&)kaan/ k(anya di l%kai di &ana $!r#!rakan trafik adala( tin##i ata) di &ana t!kanan tin##i antara $!r&)kaan dan tayar t!r(ail
Tindi(an ata "!r"it)&!n
B)na .a&$)ran $!kat < @C9
5!n##)naan a#r!#at t!r(an.)r yan# (al) !.ara !&)lajadi
Tindi(an ata "!r"it)&!n
5ENBELU5ASAN *elamination
!unca #aedah !embaikan
5!&"!ri(an yan# tidak .)k)$/ ata) al)t j!l)j)r yan# tidak .)k)$
kiki dan t)ra$ !&)la la$ian ata
R!i$an air &!lal)i afalt/ t!r)ta&anya &!n!r)i r!takan/ yan# akan &!&!.a(kan ikatan antara $!r&)kaan dan la$ian "a'a(nya
Banti la$ian $!n#(a) Tindi(an ata
"!r"it)&!n
La$ian l!&a( dan
l%n##ar di "a'a( al)tan
:ina !&)la la$ian l!&a(
R!katan antara tayar d!n#an "a(an $!n#ikat $ada $!r&)kaan jalan
Tindi(an ata "!r"it)&!n
52 KECACATAN SISI 5E9ECA@AN SISI
(dge $reak
!unca #aedah !embaikan
L!"ar jalan tidak &!&adai
L!"arkan jalan 5!njajaran k)ran# "aik
yan# &!n##alakkan $!&and)an di ii jalan
L!"arkan jalan dan ")at $!njajaran !&)la
S%k%n#an ii yan# k)ran#
K)k)(kan "a() jalan K!jat)(an ii K)k)( dan ratakan "a()
jalan !ara d!n#an jalan K!(ilan#an r!katan d!n#an ta$ak 5%t%n# dan ta&$al Tindi(an ata "!r"it)&!n KEJATU@AN SISI (dge *rop-off
!unca #aedah !embaikan
L!"ar jalan tidak &!&adai
L!"arkan jalan :a(an "inaan "a() jalan
k)ran# &!&$)nyai rintan#an t!r(ada$ (akian dan l!laan +abrasion,
Bantikan "a(an "inaan "a() jalan dan "ina
!&)la
K!an $!n)ra$an !&)la jalan tan$a $!n)ra$an
!&)la "a() jalan
Ratakan "a() jalan !ara d!n#an $!r&)kaan jalan
42 L0PAK
L5AK !othole
!unca #aedah !embaikan
K!(ilan#an la$ian $!r&)kaan
Ta&$al K!&a)kan l!&"a$an k!
la$ian ta$ak &!lal)i r!takan $ada $!r&)kaan t)ra$an
5%t%n# dan ta&$al
5!ny!$aian ta$ak aki"at k!an "!"anan
42 TAMPALAN TA95ALAN
!atch
!unca #aedah !embaikan
K!(ilan#an ta(a$ k!"%l!(k(id&atan + serviceability, ata) k!(ilan#an ka$aiti tr)kt)r + structural capacity, 9!r!ka"!nt)k
.a&$)ran d!n#an "aik K!rjak!rja $%t%n# dan ta&$al dilak)kan d!n#an t!liti
T!r(ail dari$ada k!rja k!rja ta&$al k! ata k!r%akan t)ra$an
5!&%t%n#an jalan )nt)k &!l!tak ka"!l ata) )tiliti yan# lain
TUT0RIAL 5
4- K!nal$ati k!r%akank!r%akan t)ra$an "%l!( l!nt)r $ada lakaran di dala& Raja( 4 "!rik)t
A ; R!takan &!&anjan# : ; R!takan &!lintan#
C ; R!takan t!$i D ; R!takan $!tak
E ; R!takan ")aya F ; R!takan "!r"!nt)k a"it
B ; 5!n#!l)$aan @ ; 5!n##ila$an
J ; 5!nj)j)(an K ; 5!n#))tan
L ; R)n)t 9 ; 5!n%lakan
N ; L!la(an 5 ; 5!ral)nan
2- +a, T!ran#kan $r%! $!&"!nt)kan
l%$ak-+", T!ran#kan ka!da( $%t%n# dan ta&$al1 "a#i &!&$!r"aiki l%$ak-+a,
Pr"-e)) " P"!"$e 6"rma!"n
4- T(! $r%.! "!#in 'it( t(! f%r&ati%n %f .ra.k 'it(in t(! $a=!&!nt )rfa.!-2- D)! t% !.!i=! traffi. l%adin# and int!n! rain/ t(! .ra.k f)rt(!r d!t!ri%rat!
and fra.t)r! tart t%
f%r&-3- at!r $!n!trat! int% t(! )nd!rlyin# lay!r t(r%)#( t(! .ra.k and a a r!)lt %f t!&$!rat)r! .(an#!/ t(! lay!r !$and and t(! $a=!&!nt !=!nt)ally "r!ak-- T(! %ft fra.t)r!d a$(alt i n%' )na"l! t% )$$%rt $ain# traffi. and %%n t(!
.()nk %f a$(alt ar! r!&%=!d "y t(! tyr! %f =!(i.l! r)nnin# %=!r t(!&-7- T(i l!a=! "!(ind a "%'l(a$!d d!$r!i%n %r %$!nin# .all!d
$%t(%l!-+",
Sem(Permanen! P"!"$e Pa!- r"m 6,+A7 18892 4- R!&%=! all 'at!r and d!"ri fr%& t(!
$%t(%l!-2- S)ar! )$ t(! $%t(%l! id! % t(!y ar! =!rti.al and (a=! inta.t $a=!&!nt %n all
id!-3- 5la.! t(! $at.(in# &at!rial int% t(! .l!an )ar!d)$ (%l!- T(! &at!rial (%)ld &%)nd in t(! .!nt!r and ta$!r d%'n t% t(! !d#! % t(at it &!!t fl)( 'it( t(! )rr%)ndin# $a=!&!nt
!d#!-- C%&$a.t t(! $at.(in# &at!rial tartin# in t(! .!nt!r and '%rkin# %)t t%'ard t(! !d#!- C%&$a.ti%n .an "! a..%&$li(!d )in# a =i"rat%ry $lat! .%&$a.t%r %r a in#l!dr)& =i"rat%ry r%ll!r- C(!.k t(! .%&$a.t!d $at.(in# &at!rial f%r a
li#(t .r%'n- T(i i d%n! % t(at )"!)!nt traffi. l%adin# 'ill .%&$a.t it d%'n t% t(! )rr%)ndin# $a=!&!nt
(!i#(t-r":(an#(r"$$ r"m 6,+A7 18892
4- 5la.! t(! $at.(in# &at!rial int% t(! $%t(%l! 'it(%)t any $r!$arati%n %r 'at!r<d!"ri
r!&%=al-2- C%&$a.t t(! $at.(in# &at!rial )in# t(! $at.(in# tr).k tir! +))ally t% ?
$a!,-3- C(!.k t(! .%&$a.t!d $at.( f%r a li#(t .r%'n- If a d!$r!i%n i $r!!nt add &%r! $at.(in# &at!rial and
.%&$a.t-3- Cari dan "in.an#kan j!nij!ni k!r%akan t)ra$an yan# "%l!( "!rlak) $ada t)ra$an k%nkrit +t)ra$an
t!#ar,-:l%')$ +:).klin#,
S!=!r! "l%')$ S!=!r! "l%')$
De)-r*!"n; A l%.ali*!d )$'ard la" &%=!&!nt and (att!rin# at a j%int %r .ra.k- U)ally %..)r in $rin# %r )&&!r and i t(! r!)lt %f in)ffi.i!nt r%%& f%r la" !$ani%n d)rin# (%t
'!at(!r-C%rn!r :r!ak
C%rn!r "r!ak %n a r!id!ntial tr!!t C%rn!r "r!ak %n a (i#('ay
De)-r*!"n; A .ra.k t(at int!r!.t t(! 5CC la" j%int n!ar t(! .%rn!r- N!ar t(! .%rn!r i ty$i.ally d!fin!d a 'it(in a"%)t 2 & +6 ft, %r %- A .%rn!r "r!ak !t!nd t(r%)#( t(! !ntir! la" and i .a)!d "y (i#( .%rn!r
tr!!-D)ra"ility Cra.kin# +D Cra.kin#,
D .ra.kin# at $an!l .%rn!r
De)-r*!"n; S!ri! %f .l%!ly $a.!d/ .r!.!nt(a$!d .ra.k n!ar a j%int/ .%rn!r %r .ra.k- It i .a)!d "y fr!!*!t(a' !$ani%n %f t(! lar#! a##r!#at! 'it(in t(! 5CC la"- D)ra"ility .ra.kin# i a #!n!ral
5CC ditr! and i n%t )ni)! t% $a=!&!nt
5CC-Fa)ltin#
Fa)ltin# fr%& #r%)nd l!=!l Fa)ltin# in t(! tr).k lan! U$ .l%! n!ar a ") t%$
De)-r*!"n; A diff!r!n.! in !l!=ati%n a.r% a j%int %r .ra.k ))ally a%.iat!d 'it( )nd%'!l!d JPCP- U)ally t(! a$$r%a.( la" i (i#(!r t(an t(! l!a=! la" d)! t% $)&$in#/ t(! &%t .%&&%n fa)ltin# &!.(ani&- Fa)ltin# i n%ti.!a"l! '(!n t(! a=!ra#! fa)ltin# in t(! $a=!&!nt !.ti%n r!a.(! a"%)t 2-7 && +0-4 in.(,- (!n t(! a=!ra#! fa)ltin# r!a.(! && +0-47 in,/ dia&%nd #rindin# %r %t(!r r!(a"ilitati%n &!a)r! (%)ld "! .%nid!r!d +Ra% !t al-/
4GGG,-J%int L%ad Tranf!r Syt!& D!t!ri%rati%n
E$%!d fail)r! 'it( r)t!d d%'!l "ar 5at.(!d fail)r!
d%'!l-Lin!ar +5an!l, Cra.kin#
Lar#! $an!l .ra.k 5an!l .ra.k %n a r!id!ntial tr!!t
5an!l .ra.kin# in t(! tr).k lan!
De)-r*!"n; Lin!ar .ra.k n%t a%.iat!d 'it( .%rn!r "r!ak %r "l%')$ t(at !t!nd a.r% t(! !ntir! la"- Ty$i.ally/ t(!! .ra.k di=id! an indi=id)al la" int% t'% t% f%)r
$i!.!-5at.(in#
5at.( %n a r!id!ntial tr!!t Lar#! )tility $at.( 5at.( 'it( $%%r !d#!
De)-r*!"n; An ar!a %f $a=!&!nt t(at (a "!!n r!$la.!d 'it( n!' &at!rial t% r!$air t(! !itin# $a=!&!nt- A $at.( i .%nid!r!d a d!f!.t n% &att!r (%' '!ll it
$!rf%r&-5%li(!d A##r!#at!
A##r!#at! aft!r al&%t 0 y!ar %f '!ar A .l%!r l%%k
De)-r*!"n; Ar!a %f 5CC $a=!&!nt '(!r! t(! $%rti%n %f a##r!#at! %n t(! )rfa.! .%ntain f!' r%)#( %r an#)lar a##r!#at!
$arti.l!-5%$%)t
Lar#! $%$%)t 5%$%)t .l%!)$
De)-r*!"n; S&all $i!.! %f 5CC t(at "r!ak l%%! fr%& t(! )rfa.! l!a=in# &all di=%t %r $%.k &ark- 5%$%)t ran#! fr%& 27 400 && +4 in.(!, in dia&!t!r and fr%& 27 70 && +4 2 in.(!,
d!!$-5)&$in#
5)&$in# in a.ti%n 5)&$in# !=id!n.! d)rin# @HS t!t 5)&$in# da&a#!
:r%k!n la" 'it( $)&$in# !=id!n.! 5)&$in# !=id!n.! d)rin# @HS t!t
De)-r*!"n; 9%=!&!nt %f &at!rial )nd!rn!at( t(! la" %r !j!.ti%n %f &at!rial fr%& )nd!rn!at( t(! la" a a r!)lt %f 'at!r $r!)r!- at!r a..)&)lat!d )nd!rn!at( a 5CC la" 'ill $r!)ri*! '(!n t(! la" d!fl!.t )nd!r l%ad- T(i $r!)ri*!d 'at!r .an d% %n! %f t(! f%ll%'in#
9%=! a"%)t )nd!r t(!
la"-9%=! fr%& )nd!rn!at( %n! la" t% )nd!rn!at( an adja.!nt la"- T(i ty$! %f &%=!&!nt l!ad t%
fa)ltin#-9%=! %)t fr%& )nd!rn!at( t(! la" t% t(! $a=!&!nt )rfa.!- T(i r!)lt in a l%' r!&%=al %f "a!/ )""a! and<%r )"#rad! &at!rial fr%& )nd!rn!at( t(! la" r!)ltin# in d!.r!a!d tr).t)ral
)$$%rt-5)n.(%)t
S!=!r! $)n.(%)t
De)-r*!"n; L%.ali*!d la" $%rti%n "r%k!n int% !=!ral $i!.!- Ty$i.ally a .%n.!rn %nly
'it(CRCP-R!a.ti=! A##r!#at! Ditr!!
S!=!r! .ra*in#
De)-r*!"n; 5att!rn %r &a$ .ra.kin# +.ra*in#, %n t(! 5CC la" )rfa.! .a)!d "y r!a.ti=! a##r!#at!-R!a.ti=! a##r!#at! ar! t(%! t(at !it(!r !$and %r d!=!l%$ !$ani=! "y $r%d).t '(!n intr%d).!d t% .!rtain .(!&i.al
.%&$%)nd-S(rinka#! Cra.kin#
S(rinka#! .ra.k %n "rand n!' la" S!=!r! (rinka#! .ra.kin#
De)-r*!"n; @airlin! .ra.k f%r&!d d)rin# 5CC !ttin# and .)rin# t(at ar! n%t l%.at!d at j%int-U)ally/ t(!y d% n%t !t!nd t(r%)#( t(! !ntir! d!$t( %f t(! la"- S(rinka#! .ra.k ar! .%nid!r!d a ditr! if t(!y %..)r in an )n.%ntr%ll!d &ann!r +!-#-/ at l%.ati%n %)tid! %f contraction joints in JPCP %r t%% .l%! t%#!t(!r in
CRCP,-S$allin#
Lin!ar .ra.k $allin# S$allin# %n!t S$allin# fr%& a "ad .%ntr).ti%n j%int
De)-r*!"n; Cra.kin#/ "r!akin# %r .(i$$in# %f j%int<.ra.k !d#!- U)ally %..)r 'it(in a"%)t 0-6 & +2 ft-, %f j%int<.ra.k
!d#!-- Da$atkan &akl)&at &!n#!nai k%&$%n!nk%&$%n!n it!& aliran
$!r&)kaan "!rik)t yan# "iaanya di"ina )nt)k lal)anlal)an !k$r! ata) l!")(raya
+a, $arit median
+", $arit bench
+., $arit berm
+a, 9!dian drain ar! r!)ir!d in &)ltilan! di=id!d (i#('ay +'it( &!dian tri$,- T(!y ar! #!n!rally a (all%' d!$r!!d ar! and at int!r=al t(! 'at!r i int!r.!$t!d "y tran=!r! .(ann!l t(at di.(ar#! int% a t%r& drain %r !'!r- T(! f)n.ti%n i t% .%ll!.t )rfa.! 'at!r '(i.( r)n t%'ard t(! .!ntral &!dian and ar! #!n!rally %f &all !.ti%n and #!ntl! #radi!nt-+", :!n.( drain ar! $la.!d l%n#it)dinally al%n# t(! "!n.( %f a .)t
!.ti%n-T(! f)n.ti%n i t% int!r!.t 'at!r r)nnin# d%'n t(! l%$!- !.ti%n-T(!y ar! $r%=id!d %n !a.( "!n.( %n t(! inn!r !d#! %f t(! .)t
l%$!-+., :!r& drain ar! $la.!d l%n#it)dinally al%n# t(! "!r& %f a fill !.ti%n- T(! f)n.ti%n i t% int!r!.t 'at!r r)nnin# d%'n t(! l%$!- T(!y ar! $r%=id!d %n !a.( "!r& %n t(! inn!r !d#! %f t(! !&"ank&!nt
l%$!-KUI SALIRAN
7- Raja( 2 &!n)nj)kkan at) ka!da( &!n#atai !j!ni &aala(
aliran-Raja( 2
+a, Nyatakan &aala( yan# di!l!aika d!n#an ka!da( Raja( 2--R!i$an air k! dala& )"#r!d &!lal)i
t)ra$an-+", T!ran#kan a$a k!an !kiranya &aala( t!r!")t tidak
diatai-Air akan &!&a)ki )"#r!d dan &!ny!"a"kan k!)$ayaan #ala )"#r!d &!n)r)n +nilai C:R r!nda(,- S)"#r!d &!njadi l!&a( dan tidak "!r)$aya &!na&$)n# "!"anan trafik lal) &!n#ala&i k!#a#alan
tr)kt)r-+., T!ran#kan &!kani&! ka!da(
t!r!")t-D!n#an &!&"ina la$ian )"ta$ak &!n##)nakan "a(an t!l) air/ air yan# &!&a)ki t)ra$an akan dialirkan t!r) k! $arit$arit di kiri kanan jalan- Ini da$at &!n#!lakkan air dari$ada &!&a)ki
)"#r!d-SLIP KE,ADIRAN KUI< Na&a N%- Kad 9atrik N%- K5 Ta()n < K%d K)r) K%d S)"j!k D F C 3 0 3 3
S)"j!k KEJURUTERAAN JALAN RAYA DAN TRAFIK
S!ky!n S!&!t!r S!i 2 0 < 2 0
Na&a 5!nyara(
4- 2-
D!n#an ini/ aya &!n#ak)i "a(a'a aya t!la( &!nd)d)ki k)i* ini dan tidak dala& a$a .ara $)n .)"a &!nir) !&aa $r%! &!nja'a" %alan%alan
k)i*-Tandatan#an $!lajar
Tarik(