Sejarah Form 4 - BAB 7

BAB 7 : ISLAM DI ASIA TENGGARA

Pengenalan

·Kedudukan Asia Tenggara strategik 因为有Selat Melaka。这个海域是来往China和India之间的交界处，使bandar pelabuhan penting因而产生，例如 Srivijaya, Pasai, Melaka, Perlak, Bantam, Cheribon, Makasar 和Brunei。

·这些东南亚码头跟其他海域的码头有hubungan，例如Lautan Hindi (Mocha, Hormuz,Goa,Surat, Colombo) , Pantai Koromandel India (Masulipatam dan Pondecherry) 和 Laut China Selatan (Canton/Amoy) 。

·Tiupan Angin Monsun是让这些四面八方的pedagang见面的主要因素。除了jalan laut，也有Jalan Sutera，是跨越东南亚国家至中国的陆地。

·Islam还没来之前，Asia Tenggara是Arab, Hindu, China 和Melayu进行贸易的地方，因为这里富含西方或东方国家所需要的hasil bumi例如pertanian, logam 和 hasil hutan

KEDATANGAN ISLAM KE ASIA TENGGARA

·Islam 还没来之前，人民信奉agama Hindu dan Buddha，他们多数居住在bandar pelabuhan。3位历史学家公开了关于Islam来到东南亚的teori：

Teori dan bukti Islam datang dari Semenanjung Tanah Arab (阿拉伯半岛)

·dikemukakan oleh John Crawford，disokong oleh Profesor Syed Muhammad Naquib al-Attas (当地学者) ·John Crawford 说Islam berkembang ke Asia Tenggara menerusi aktiviti para pedagang。证据：

(a) bukti catatan China 指 orang Arab dan Parsi telah mempunyai pusat perniagaan dan pertempatan di Canton/Amoy sejak 300M (b) Kebanyakan kitab agama menggunakan gaya penulisan bahasa Arab。(Hikayat Nabi Bercukur)

(c ) Tiada unsur India dan China dlm kitab yg dikarang oleh ulama

(d) Kitab tempatan如tauhid, tafsir al-Quran dan hadis menggunakan bahasa Arab dan sumber rujukan dari Semenanjung Tanah Arab

·Pedagang Arab 去中国之前驻留在pelabuhan Selat Melaka，等待peralihan angin monsun。有些长住几个月，导致他们在那里建造perkampungan，用作

tapak berdagang 以及 tempat mengumpul barang jualan dan membeli barang mewah。有些甚至跟当地妇女结婚

·在等待peralihan angin monsun的期间，pedagang Arab 乘机跟当地人讨论kepercayaan dan agama。引起当地人民对Islam兴趣的因素： (a) 传教者和pedagang显示了kehidupan serta nilai Islam yang murni（人生和价值观）

(b) Kejujuran pedagang Islam menjalankan perniagaan (c) Sifat mementingkan kebersihan dan berhemah tinggi

·根据catatan China，perkampungan Islam, Ta Shih 于650 M在Sumetara Utara出现，日期证明Islam在abad ketujuh Masihi 抵达东南亚 ·Naquib al-Attas 的证据：

(i) Bukti wujudnya persamaan antara bahan penulisan dan kesusasteraan di Asia Tenggara dengan yang terdapat di Semenanjung Tanah Arab (ii) Perkataan Arab pada tulisan jawi diambil daripada bahasa Arab

(iii) Adat resam dan kebudayaan orang Melayu dipengaruhi oleh budaya Arab (amalan menghormati tetamu dan muzik - dapus & zapin) (iv) 当地作品指出pengislaman di Asia Tenggara dilakukan oleh syeikh Tanah Arab (Hikayat Raja-Raja Pasai – Syeikh Ismail mengislamkan Merah

Silu)

Teori dan bukti Islam datang dari China

·dikemukakan oleh Emanuel Gadinho Eredia 和 S.Q.Fatimi ·Eredia的证据：

- Khan Fo / Canton (广州) menjadi pusat perniagaan terkenal di kalangan peniaga Arab beragama Islam，使Islam带进pedagang China，然后他们 又在带去Asia Tenggara

·S.Q.Fatimi 的证据：

- Perpindahan pedagang Islam di Canton ke Asia Tenggara ·其他看法和证据：

- Penemuan batu bersurat Terengganu - Penemuan batu nisan di Pahang

- Persamaan unsur seni bina China dengan unsur seni masjid di Nusantara (Kelantan, Melaka , Pulau Jawa) - 有人说通过Champa从China传播Islam

Teori dan bukti Islam datang dari Semenanjung India ·dikemukakan oleh Snouck Hurgronje, sejarawan Belanda

·他说hubungan perdagangan lama antara India dengan Asia Tenggara membolehkan pedagang India menyebarkan Islam ·Terdapat batu marmar pada batu nisan mempunyai ciri buatan India

·Masyarakat Asia Tenggara mempunyai perkaitan rapat dengan India dari segi budaya

PENYEBARAN ISLAM DI ASIA TENGGARA

Sikap keterbukaan dan kesediaan masyarakat Asia Tenggara dalam menerima pembaharuan memudahkan penyebaran dakwah Islamiah (a) Perdagangan

·Arab, India dan China menjalinkan hubungan perdagangan dengan pelabuhan utama di Asia Tenggara。例如：Selat Melaka, Teluk Siam,Indo-China & Kepulauan Rempah (Maluku dan Makasar)还有pelabuhan Laut Jawa

·Perkampungan pedagang Islam menjadi pusat perbincangan tentang agama Islam

·Semangat dakwah Islamiah yg tertanam di hati pedagang Arab, India dan China dapat menarik minat masyarakat tempatan ·Pedagang juga membawa ulama untuk menyebarkan Islam

·Sesetengah pedagang menetap di pelabuhan utk menjalankan kegiatan dakwah Islamiah ·Sifat mahmudah pedagang (良好的品行例如bersopan santun，ikhlas dan lemah lembut)

·Hubungan baik antara pedagang Islam dgn pemerintah tempatan（当地统治者给那些pedagang特权，因此能趁机传教） ·Peranan syahbandar。Kejujuran dan sifat amanah pedagang，使他们得到syahbandar职位进行传教

(b) Perkahwinan

(i) Perkahwinan sahsiah （政治联姻）  kerabat diraja 之间

- Mansur Shah dan Muzaffar Shah berkahwin dengan puteri raja Siak, Kampar, Inderagiri, dan Jambi. Puteri Raja Melaka dkahwinkan dengan Raja Pahang dan Kedah.

(ii) Perkahwinan biasa  Antara pedagang / ulama Islam dari India atau Semenanjung Tanah Arab dgn penduduk tempatan

- 向结婚对象的家庭传教

(c) Pengislaman raja dan golongan bangsawan

·Masyarakat Asia Tenggara 对golongan pemerintah很忠心，所以raja dan golongan bangsawan mempunyai pengaruh yg kuat。当一个raja memeluk Islam，人民肯定会跟着。例子：

(i) Pengislaman Megat Iskandar Syah Melaka contohnya, diikuti oleh pengislaman keluarga diraja, pembesar dan rakyat Melaka (ii) Di Pasai pengislaman Raja Malik menjadkan Sialm cepat berkembang dan Pasai menjadi kerajaan yang kuat.

Kelahiran Kerajaan Islam

·Kerajaan Awal ：Kerajaan Perlak, Samudera-Pasai, Melaka,Acheh, Demak,Mataram, Sulu dan Mindanoa. Brunei, Pattani, Johor Riau, Champa. (a) Di Melaka

- Pusat penyebaran Islam terkenal sejak abad ke-15

- Tun Perak 用penaklukan 方法成功统治kawasan baru例如：pesisiran pantai Sumatera Utara, spt Aru, Rokan, Siak, Kampar, dan Inderagiri. - 那些kawasan baru mendapat keistimewaan drp Melaka，就驱使他们信奉Islam。Ulama 被派去教导他们Islam

(b) Johor-Riau

- Warisan Kesultanan Melayu Melaka yang berusaha mengembalikan kegemilangan Melaka。Usaha kerajaan ini utk menguasai Melaka dapat meningkatkan penyebaran Islam

- Johor-Riau尝试从Portugis 夺回Melaka，避免成为pusat penyebaran agama Kristian。 (c) Demak

- 统治Majapahit后，Demak传播回教至整个Pulau Jawa, kemudian diikuti Pahang dan Mataram. (d) Acheh

- Pada zaman pemerintahan Sultan Iskandar Muda Makhota Alam，Acheh menjadi kuasa yang kuat。Kehadiran barat dan pengaruh agama Kristian使Acheh 想办法阻止Kristian传播

(I) Menaungi kerajaan kecil di Sumatera Utara dan negeri-negeri di Tanah Melayu. (II) Menjadi pusat perdagangan yang penting.

(III) Digelar serambi Mekah. (e) Pattani

- diislamkan pada 1457 – Raja Phaya Tu Nakpa menganut Islam tukar kepada Sultan Mahmud Shah. i. Mula Islam sejak abad ke-10 – dengan kedatangan pendakwah dan pedagang Islam

ii. Penyebaran Islam dilakukan sepenuhnya pd zaman Sultan Muzaffar Shah (f) Brunei

- pusat perdagangan penting di Borneo. Islam mula tersebar pd abad ke – 15 dan 16.，证据： i. Catatan Cina 977M – Brunai hantar seorang pembesar Pu Ali ke China.

ii. Pendakwah Islam Syariff Ali Mufaqih Muqqadam atau Syarif Berkat menyebarkan Islam iii. Tersebar sehingga Sulu dan Mindanoa.

(g) Champa

- Bukti keislaman： penemuan batu nesan 1039M dan prasasti 1025M yg mencatatkan syarat pembayaran cukai dan hutang. Peranan Pusat Kebudayaan

·Pusat kebudayaan wujud di Perlak, Samudera-Pasai, Riau dan Acheh ·Pusat kebudayaan sbg pusat keilmuan dan pusat penyebaran Islam ·Terdapat institusi pendidikan dan golongan cerdik pandai。

·在Zaman Samudera-Pasai

 这个bandar 成为pusat penterjemahan di Kepulauan Melayu。很对kitab Arab 翻译成bahasa Melayu。例如：kitab al-Dur al-Manzum (membincangkan sifat- sifat Allah)

- 因为发现这本书适合传播，Sultan Mansur Shah di Melaka mengirimkan kitab ini 去 Samudera-Pasai给Makhdum Patakan翻译  Samudera-Pasai dijadi rujukan tentang kemusykilan (关注) berkaitan masalah agama

·Hasil kesusasteraan Zaman Melaka dipengaruhi tulisan Arab 。例如：

 Hikayat Muhamad Ali Hanafiah, Hikayat Amir Hamzah, Hikayat Nabi Bercukur, Hikayat Muhamad Ali Hanafiah dan Amir Hamzah  以上menjadi bahan bacaan dan semangat menentang musuh dalam perang.

·Acheh

 Banyak karya puisi seperti syair dihasilkan oleh penulis tempatan，例如：Bustanus Salatin (叙述kerajaan, istana kota和花园的美)  Ulama yg menghasilkan karya tentang pemikiran Islam：

(a) Hamzah al-Fansuri (b) Syeikh Nurudin al-Raniri (c) Syeikh Syamsudin al-Sumaterani (d) Abdul Rauf Singkel

·Pelabuhan Johor-Riau

 Pusat emporium penting（中央商场）。Hasil Kesusasteraan：Tuhfat al-Nafis dan Peringatan Sejarah Johor Peranan Mubaligh （传教士）

·以下的人传教士共同点就是传教：

- Syeikh Ismail dan Fakir Muhammad  pendakwah terawal Asia Tenggara - Syarif Amir Sayyid al-Syirazi & Tajuddin al-Asfahani  Menyebar Islam di Pasai - Syeikh Abdul Aziz, Maulana Abu Bakar dan Maulana Yusuf  Di Melaka

·起初，Melaka是pendidikan tidak formal。后来Islam发展才变成pendidikan formal。他们把rumah, masjid dan istana作为tempat mempelajari ilmu Islam。Institusi pendidikan awal后来成为pusat pendidikan，例如pondok atau pesantren

·在Acheh，pondok被称为dayah。因为有pondok就出现了ulama tempatan（刚才上面说的）。Ulama成为penasihat kpd pemerintah。22位ulama在 Balai Gadang帮助pentadbiran Acheh。如此一来,Islam可以在朝政里实行

·在Jawa，kebijaksaan Wali Songo Berjaya mengislamkan ramai masyarakat tempatan。Pada masa pemerintahan Demak di Jawa，他把Demak 成为Pusat pergerakan dakwah Islamiah。他们建造了Masjid Agung Demak 成为markas dakwah Islamiah（总部）。Wali Songo传教方法：

(a) Menimbulkan kesedaran dan tanamkan semangat tentang maksud bekerja dan beramal dalam erti kata sebenar.

(b) Berusaha hapuskan pengangguran dengan mengikis sifat malas.

(c) Elak hidup secara mewah dan membazir.

Keistimewaan Islam

·Konsep Tuhan Yang Maha Esa atau Tauhid ·Keadilan

·hak individu dan masyarakat ·Kehidupan yang harmoni ·Menyanjung akhlak mulia

·Menganjurkan konsep kebahagian di dunia dan akhirat

·Islam menuntut manusia berfikir secara rasional dan pemikiran ini diterima

PENGARUH ISLAM DI ASIA TENGGARA

(1) Pemerintahan dan Pentadbiran

·Sultan sebagai ketua Negara

- Mufti dilantik sbg penasihat sultan dlm hal ehwal agama Islam dan pentadbiran Negara ·Wujud pegawai dan petugas

- Kadi, Khatib, bilal, pemungut zakat, penyelia baitulmal dan penjaga harta wakaf (卡迪，传教士，宣礼员，慈善收藏家，监事财政部和教产的守 护者)

-

·Penggunaan gelaran Sultan的好处：

- Mengukuhkan kedudukan kerajaa Islam

- Menjamin kewibawaan raja

- Setaraf dgn pemerintah kerajaan Islam lain

·Dalam Hukum Kanun Melaka，raja Melaka diberi gelaran ：

(a) Khalifatul Mukminin  意思是pemimpin orang mukmin (信徒领袖) 。Perkataan Khalifatul Makminin 也tercatat pada mata wang syiling (b) Zillulah fil’Alam  意思是bayangan Allah di dalam alam ini

·Islam dijadikan agama rasmi dalam kerajaan Melaka, Acheh, Brunei.

- Sultan merupakan Khalifah Allah (wakil Allah di bumi). – mereka harus menunaikan amanah, dan perintah dengan adil serta menerapkan unsur Islam bagi menggantikan konsep dewa-raja Hindu. Cth Sultan yang alim :-

(a) Sultan al-Zahir Samudera dari Pasai.

(b) Sultan Ali Mughayat Shah dari Acheh

(c) Sultan Iskandar Thani dari Acheh.

- Konsep Sultan  bermakna kuasa, kewibawaan, atau pemerintah. - Konsep Dewa-raja  Raja keturunan tuhan atau penjelmaan tuhan hindu. ·Penggunaan nama negeri  Acheh Darus Salam

·Penggunaan nama Islam oleh raja  Sultan Mansur Syah (意思是pemerintah yg dibantu oleh Allah) 和 Sultan Mahmud Shah (sultan terpuji) ·Undang-undang syariah diperkenalkan

- 意思是undang yg berdasarkan al-Quran dan suruh Nabi Muhammad s.a.w - Tidak dapat dijalankan sepenuhnya kerana masih terikat dgn undang2 adat

- Antara aspek syariah yg ada  jenayah , kecurian, pembunuhan, urusan pernikahan, perniagaan serta pembahagian harta pusaka. - Termaktub dalam Hukum Kanun Melaka digubal oleh Sultan Muzzafar Syah

- Kanun Mahkota Alam di Acheh mempunyai ciri-ciri sebuah perlembagaan Islam。内容： (a) Menerangkan tentang tanggungjawab raja dan pemerintah

(b) Mencatat adat istiadat dan peraturan tradisi Acheh。例：Sultan领导Balairung Seri，Kadi Malik al-Adi领导Balai Majlis Mahkamah ·Menggerakkan semangat jihad rakyat utk menentang penjajahan barat

- Maksud Jihad  Menegakkan Islam, Menentang kemiskinan dan capai kehidupan yg sempurna. - 在Acheh，sultan以semangat jihad 保护kesucian Islam drp serangan Portugis

- 在Jawa，人民有prinsip Islam teguh，驱逐penjajah Portugis dan Belanda - Ulama 写的kitab传播semangat jihad给Acheh的当地居民。例如：

(a) Syeikh Nurudin al-Raniri dan Abdul Rauf Singkel  强调kewajipan berjihad orang Islam，没有的话就会berdosa besar

(b) Syeikh Daud al-Pattani  解释berjihad的好处。虽然他没有住在Pattani，但是他经常写信给他的学生menentang penjajah Siam

(2) Sistem Pendidikan

Islam 还没来之前只有golongan bangsawan 才可以得到教育。Islam来了过后，Sikap terhadap kepentingan Ilmu dapat ditanamkan ke dlm jiwa masyarakat，因为Islam mewajibkan semua orang menuntut ilmu

·Kewujudkan institusi pendidikan formal

- Istana, pondok, pesantren, madrasah dan surau

- 最早的pusat pendidikan Islam formal di Perlak  pondok或者dayah

- Pusat penterjemahan karya agama di Samudera-Pasai  menjadi rujukan kerajaan Islam

·Pendidikan Pondok muncul seawal kedatangan dan peluasan Islam di Asia Tenggara seperti di Pattani, Acheh, dan Jawa. ·不同的masyarakat 有不同的tempat belajar：

- Pattani  Pondok ：masyarakat tempatan dan pelajar negeri lain

- Melaka  Rumah ulama, masjid dan surau ：pendidikan tidak formal dan masyarakat bawahan。 Istana ：pendidikan formal dan golongan bangsawan.

- Acheh  Lebih bersistematik，有几个peringkat：

(a) rendah ( rangkang )

(b) menengah ( muenasah )

(c) pengajian tinggi Atau Universiti ( Jamiah Bait Rahman )

 Wanita juga digalakkan belajar dan diberi peluang yang sama dengan lelaki baik dalam pemerintahan. Dalam pemerintahan Sultan Safiatudin (i) 22 wanita anggotai Majlis Rakyat Acheh drp 73 ahli.

(ii) 9 jadi ahli jawatankuasa kerja Mahkamah Rakyat

(iii) Terdapat juga Undang-undang lindungi hak wanita sebagai anak, ibu, tunggal dan isteri. - 很多学生在Acheh学Islam，使Acheh被称为Serambi Makkah

(3) Bahasa dan Kesusasteraan Pengaruh Islam dapat dikenalpasti melalui：

(a) Tulisan  Jawi, Angka tulisan jawi,

- Ulama tempatan mengubahsuai huruf Arab bagi menulis perkataan Melayu. - Menjadi tulisan rasmi ：代替tulisan Palava Dewanagari

- Istilah Arab digunakan dlm bahasa Melayu ：例如Sultan, syukur, masjid, berkat, dan alam. - Lahir juga sasterawan ：例如 Tun Sri Lanang, Shamsudin al-Sumaterani dan Abdul Rauf Singkel. (b) Bahasa melayu 成为：

- Bahasa Lingua Franca. - Bahasa Ilmu

- Menjadi lebih mantap ：例如cerita panji dalam bahasa Jawa disampaikan dalam bahasa Melayu.

- Hasil kesusasteraaan Melayu terpengaruh dengan bentuk, gaya dan tatabahasa Arab ：例如 Gurindam, syair, nazam, dan cerita hikayat.. Hasil sastera Arab Parsi yang diterjemah:

(a) Hikayat Perang Badar (b) Hikayat Nur Muhamad (c) Hikayat Bulan Berbelah (d) Hikayat Nabi Wafat

- Fungsi sastera berubah：本来是为了menghibur后来变成mengkritik (批评)

- Pada abad ke -17, bahasa melayu digunakan sebagai bahasa istana, surat menyurat, perhubungan antara wilayah, ilmu pengetahuan, berdakwah dan pengajaran & pembelajaran

(4) Cara Hidup

Sebelum Islam dipengaruh oleh animisme, hindu dan buddha. Selepas Islam：

(a) Unsur kepercayaan lama例如memuja semangat dan mempercayai keramat（神圣）渐渐消失 (b) Cara Islam diasimilasikan  wujud cara berpakaian Islam seperti bertudung, bersongkok. (c) Islam dijadikan ‘Ad-din’ ，也就是 satu cara hidup yang lengkap dan menyeluruh.

(d) Sistem sosial berubah：

 把masyarakat kelas 换成Tiada kelas ，也就是说wujud persaudaraan Islam dan persamaan taraf  Nilai akhlak Islam dijadikan panduan hidup

 Sifat tolong menolong, hormat menghormati, dan berkerjasama, bersatu padu dan wujud semangat kerjasama. (5) Kesenian

Kesenian Islam yang meresap ：

(a) Seni Khat (书画) – pada batu nisan , bilah mata keris, dan ukiran kayu .

 Batu nisan terdapat tulisan abjad Arab dan jawi yg mengandungi ayat al-Quran dan hukum  Kreativiti masyarakat tempatan batu nesan semakin menarik（Batu nisan Sultan al-Malik Ibrahim）  Makam Naina Hisham al-Din 1420M ：pengaruh seni Arab Parsi (syair)

 Merakamkan ayat suci al-Quran, hadis dan catatan tentang sejarah sebuah pemerintahan tempatan  Seni khat tertua iaitu batu bersurat di Terengganu (guna huruf jawi)

 Unsur seni kaligrafi turut mengambil contoh huruf Arab, ayat al – Quran dan tulisan jawi.  Seni Islam ini juga dicantumkan dengan unsur-unsur tumbuhan

(b) Seni Bina  masjid, surau, rumah kediaman guna kaligrafi Arab ： Masjid Ubudiah Kuala Kangsar, Masjid Brunei. (c ) Seni Ukir

(6) Ekonomi

- Wujud baitulmal di Acheh oleh Sultan Iskandar Muda Mahkota Alam.

 Baitulmal berfungsi sebagai Perbendaharaan Negara dan hasil 可从以下方式获得： · zakat dan sedekah (施舍)

· Harta milik negara – kekayaan sumber alam spt minyak

·Pelaburan dan saham yang dijual kepada umat Islam melalui istitusi yang ditubuhkan BaitulMal. - Menggalakkan umatnya rajin bekerja dan mencari rezeki halal dan melarang perbuatan mengemis - Mengamalkan unsur-unsur halal semasa berurus niaga

- Amalan riba, penindasan dan penipuan dilarang