Kamus istilah grafika

I S T I L A H U M U M

I S T I L A H U M U M

A

A

Art Work

Art Work : : Materi yang menggMateri yang menggunakan semua unakan semua salinan sesuai salinan sesuai cetak, termasukcetak, termasuk  jenis huruf, foto dan ilustrasi, dimaksud

 jenis huruf, foto dan ilustrasi, dimaksudkan untuk pencetakakan untuk pencetakan.n.

B

B

BiPad Number 

BiPad Number  : : Bipad adalah ranBipad adalah rangkaian nomer yagkaian nomer yang unik yang ng unik yang terlihat pada barcodeterlihat pada barcode.. Ketika barcode

di-Ketika barcode di-scanscan, komputer akan membaca nomer pada, komputer akan membaca nomer pada datadata base

baseyang menginformasikan nama majalah, nomer edisi, harga danyang menginformasikan nama majalah, nomer edisi, harga dan ketersediaan. Bipad Number dibutuhkan untuk pembuatan

ketersediaan. Bipad Number dibutuhkan untuk pembuatanbarcodebarcode.. Bitmap

Bitmap :: AAddaallaahh llee ((ggaammbbaarr mmaauuppuunn tteekkss)) yayanngg ddiibbeennttuukk ddaarrii ppoollaa ttiittiikk rraasstteerr (

(ppiixxeell)).. SSuussuunnaann ppoollaa ttiittiikk rraasstteerr tteerrsseebbuutt aakkaann mmeemmbbeennttuukk iimmaaggee maupun teks. Format data yang menghasilkan gambar bitmap adalah maupun teks. Format data yang menghasilkan gambar bitmap adalah : jpg, eps, tiff, gif dan paint.

: jpg, eps, tiff, gif dan paint. Bleed

Bleed : : Area yang tersisa Area yang tersisa pada kertas spada kertas setelah proses potoetelah proses potong sesuai ukung sesuai ukuranran cetak. Mesin potong kertas tidak seakurat mesin cetak.

cetak. Mesin potong kertas tidak seakurat mesin cetak. KetikaKetika majalah dipotong dalam ukuran jadi-nya, hampir dipastikan ada majalah dipotong dalam ukuran jadi-nya, hampir dipastikan ada bagian-bagian yang tidak terpotong sesuai ukuran

bagian-bagian yang tidak terpotong sesuai ukuran jadinya. Pembe-jadinya. Pembe-rian bleed pada image dapat memastikan tidak adanya sisi

rian bleed pada image dapat memastikan tidak adanya sisi putihputih kertas pada bagian pinggir halaman.

kertas pada bagian pinggir halaman. Board paper 

Board paper  : : Kertas dengKertas dengan berat an berat diatas 200 diatas 200 gsm.gsm. Broadsheet

Broadsheet : : Istilah untuk materi yaIstilah untuk materi yang dicetak pada ng dicetak pada selembar kertas ukselembar kertas ukuran besaruran besar.. Contoh ukuran koran.

Contoh ukuran koran.

C

C

CMYK

CMYK :: CCyyaann ((bbiirruu)),, MaMaggeennttaa ((mmeerraahh)),, YYelelllooww ((kkuunniinngg)) && BBllaacckk ((hhiittaamm)) aaddaallaahh e

emmppaatt wwaarrnnaa ttiinnttaa yyaanngg ddiigguunnaakkaann ddaallaamm pprroosseess cceettaakk.. WWaarrnnaa--wwaarrnnaa yang dihasilkan dalam image cetak merupakan gabungan dari yang dihasilkan dalam image cetak merupakan gabungan dari keem-p

paatt wwaarrnnaa tteerrsseebbuutt.. Coated Paper 

Coated Paper  :: KeKertartassyayangngmmememiliilikikipperermumukakaananllicicinin(m(mememililikikiilalapipisasannpapadadapperermumu k

kaaaannnnyyaa)).. MMeenncceettaakk ddiicoated paper coated paper akan menghasilkan cetakanakan menghasilkan cetakan yang lebih bersih dan lebih tajam

yang lebih bersih dan lebih tajam karena tinta tidak banyak terserapkarena tinta tidak banyak terserap k

kee ddaallaamm kkeerrttaass.. CCoonnttoohh aaddaallaahhAArrtt PaPappeerr ((AAPP)).. Color Control Bar 

Color Control Bar :: Sebuahlajuryangterdiridariblok-blokSebuahlajuryangterdiridariblok-blokwarnapadaprintoutatauwarnapadaprintoutatau l

leemmbbaarr cceettaakkaann,, yyaanngg bbeerrffuunnggssii ununttuukk mmeennggeevvaalluuaassii bbeebbeerraappaa ttuurr seperti density dan dotgain. Biasa juga disebut Color

seperti density dan dotgain. Biasa juga disebut Color BarBar, Color , Color  G

Guuiiddee,, aattaauu SSttaannddaarr OOffffsseett CCoolloorr BBaarr.. Continous Tone

Continous Tone : : Biasa disebuBiasa disebut juga contont juga contone. Merupakan e. Merupakan image/gambar foto image/gambar foto maupunmaupun hasil ilustrasi yang tidak berupa titik

hasil ilustrasi yang tidak berupa titik raster.raster. Crop mark

Crop mark : : Garis yang dibuaGaris yang dibuat pada sisi image t pada sisi image sebagai tanda sebagai tanda ukuran potong.ukuran potong. Disebut juga garis potong.

D

D

Densitometer 

Densitometer  : : Alat yanAlat yang digunag digunakan unkan untuk mengtuk mengukur ukur density density .Densitometerreeksi.Densitometerreeksi mengukur cahaya yang dipantulkan dari permukaan kertas atau mengukur cahaya yang dipantulkan dari permukaan kertas atau per-mukaan lainnya. Densitometer transmisi mengukur

mukaan lainnya. Densitometer transmisi mengukur cahaya yangcahaya yang d

diitteerruusskkaann ppaaddaa llaappiissaannllmm aattaauu mmeeddiiaa ttrraannssppaarraannssii llaaiinnnnyyaa.. Density

Density :: ((11))DDeennssiitytytitinntata,,mmeennuunnjjuukkaann kkeetetebbaallaann ttiinnttaa cceettaakk..((22))DDeennssiitytywwaarnrnaa,, menunjukan seberapa penyerapan pada cahaya yang dipantulkan menunjukan seberapa penyerapan pada cahaya yang dipantulkan p paaddaa wwaarrnnaa tteerrsseebbuutt.. ((33))DDeennssiittyy kkeerrttaass,, mmeennuunnjjuukkaannkkeerraappaattaann sseerraatt kertas. kertas. Digital Color  Digital Color  Proof  Proof  :: AAccuuaann cceettaakk yayanngg wwaarrnnaannyyaa tteellaahh ddiikkoonnttrrooll mmeenngggguunnaakkaann ssooffttwwaarree t teerrtteennttuu sseehhiinnggggaa hhaassiillnnyyaa mmeennddeekkaattii wwaarrnnaa yyaanngg didihhaassiillkkaann mmeessiinn cetak. cetak. Digital Proof 

Digital Proof  :: AcAcuauanncecetatakk(b(bererupupaahahalalamaman)n)yyananggdidihahasisilklkananddarariidadatataddigigititalal menggunakan printer laser maupun ink-jet.

menggunakan printer laser maupun ink-jet. Dot Gain

Dot Gain :: MMeennuunnjjuukkaann sesebbeerarappaabbeessaarr titinntatammeerreessaapp kkeeddaalalamm kkeertrtaass.. SSeemmaakkiinn tinggi dotgain gambar akan semakin gelap dan kehilangan tinggi dotgain gambar akan semakin gelap dan kehilangan kontras-nya. Ditunjukkan dalam prosentase.

nya. Ditunjukkan dalam prosentase. DPI DPI :: DDoott PPeerr IInncchh ((ttiittiikk ppeerr ininccii)),, uukkuurraann jjuummllaahh kkeeppaaddaattaannttiittiikk rraasstteerr ppeerr i innccii.. SSeemmaakkiinn ttiinnggggii aannggkkaa ddppii mmaakkaa sseemmaakkiinn ddeettiill gagammbbaarr.. SSttaannddaarr c ceettaakk aaddaallaahh 330000 ddppii uunnttuukk ccooaatteedd ppaappeerr ddaann 222200 ddppii uunnttuukk uunnccooaatteedd paper. paper. Dummy Dummy :: SSiimmuullaassii ddaarrii pprroodduukk jajaddii,, ddiisseebbuutt jjuuggaa mmoocckkuupp..

E

E

Emboss

Emboss : : Efek yang dihaEfek yang dihasilkan dari pemberian silkan dari pemberian tekanan pada tekanan pada kertas, sehinggakertas, sehingga memberikan kesan timbul pada gambar maupun teks.

memberikan kesan timbul pada gambar maupun teks.

F

F

Film

Film : : Lembaran plastik Lembaran plastik yang digunakan yang digunakan sebagai media sebagai media transfer teks mau-transfer teks mau-pun gambar saat pembuatan plate cetak.

pun gambar saat pembuatan plate cetak. FTP

FTP :: SSiinnggkkaattaann ddaarrii File Transfer Protocol.File Transfer Protocol. FTP memungkinkan untukFTP memungkinkan untuk m

meenngg--ccooppyy ddaann mmeennggiirriimm llee((tteekkss,, iimmaaggee,, llaayyoouutt hhaallaammaann)) ddaarrii ssaattuu computer ke computer lainnya melalui internet.

computer ke computer lainnya melalui internet.

G

G

Gate fold

Gate fold : : Lembaran yang Lembaran yang kedua sisinya kedua sisinya melipat kearah luar melipat kearah luar atau dalam coveatau dalam cover.r. Merupakan variasi dari

Grayscale

Grayscale :: IImmaaggee yyaanngghhaannyyaammeenngggguunnaakkaann sasattuuwwaarrnnaa,, yyaaiittuu hhiittaamm.. TTaammppiillaann image hanya berupa gambar hitam putih berikut

image hanya berupa gambar hitam putih berikut gradasinya.gradasinya. Gutter 

Gutter  : : Bagian Bagian tengah, atengah, area yang rea yang terlipat pada terlipat pada majalah.majalah.

H

H

Halftone

Halftone : : Merupakan image/gambar Merupakan image/gambar yang yang dihasilkan dari dihasilkan dari titik raster. titik raster. Gambar Gambar  halftone muncul pada plate cetak dan hasil cetakan.

halftone muncul pada plate cetak dan hasil cetakan.

I

I

Image Area

Image Area : : Bidang sebenaBidang sebenarnya pada baranrnya pada barang cetakan.g cetakan. Imposisi

Imposisi : : Pengaturan halaman-halaman sehingga akan Pengaturan halaman-halaman sehingga akan muncul dalam muncul dalam urutanurutan yang tepat setelah lembar cetakan dilipat dan

yang tepat setelah lembar cetakan dilipat dan dijilid.dijilid.

J

J

Jaggies

Jaggies : : Istilah yang digunakan uIstilah yang digunakan untuk menyebut image atau tekntuk menyebut image atau teks yangs yang memiliki

memiliki resolusi rendah resolusi rendah sehingga terlihat sehingga terlihat “bergerigi” pada “bergerigi” pada tampitampi lan monitor maupun tampilan cetaknya.

lan monitor maupun tampilan cetaknya. Jilid atau Penjilidan

Jilid atau Penjilidan ::SebuahcarauntukmenSebuahcarauntukmenggabungkanhalamaggabungkanhalaman-halamanmenjadin-halamanmenjadi bentuk majalah ataupun tabloid. Pilihan jilid

bentuk majalah ataupun tabloid. Pilihan jilid yang umum adalah:yang umum adalah: J

Jiilliidd kkaawwaatt ddaann jjiilliidd lleemm.. JPEG

JPEG :: SSiinnggkkaattaann ddaarrii Joint Photographic Expert GroupJoint Photographic Expert Group, merupakn salah, merupakn salah s

saattuu ffoorrmmaatt lleeuunnttuukk iimmaaggee wwaarrnnaa mmaauuppuunn hhiittaamm puputtiihh.. KKaappaassiittaass ukuran format JPEG umumnya lebih kecil dibanding format Tiff  ukuran format JPEG umumnya lebih kecil dibanding format Tiff  maupun Eps.

maupun Eps.

K

K

Katern (Signature)

Katern (Signature) ::PengPengelompelompokanokan8-168-16halahalaman.Kman.Kebanebanyakayakandarindariukurukurankeankertasrtas y yaanngg aaddaa ddaappaatt memenncceettaakk sseekkaalliigguuss 1166 hhaallaammaann dadallaamm ssaattuu lleemm- -barnya. barnya.

L

L

LPI LPI :: SSiinnggkkaattaann ddaarrii LLiinneess PPeerr IInncchh.. MMeerruuppaakkaann uukkuurraann kkeerraappaattaann rraasstteerr dalam sebuah image. Bilangan dalam LPI merupakan setengah dalam sebuah image. Bilangan dalam LPI merupakan setengah d

daarrii DDPPII ((ddoott ppeerr iinncchh)).. CoConnttoohh 115500 LLPPII == 330000 DDPPII..

M

M

Make ready/set up

Make ready/set up :Selu:Seluruharuhaktitaktitasyasyangdingdibutuhbutuhkanukanuntukntukmenyimenyiapkaapkanmesnmesinceincetaktak ataupun mesin jilid sehingga siap untuk proses produksi.

Margin

Margin : : Area Area yang yang tidak tidak tercetak tercetak disekeliling disekeliling materi/halaman.materi/halaman. Moire

Moire :: PPoollaa ((kkoottaakk--kkoottaakk mmaauuppuunn ddiiaammoonndd))yyaanngg mmuunnccuull papaddaa hhaassiill cceettaakk maupun hasil scan. Pola ini muncul karena model

maupun hasil scan. Pola ini muncul karena model halftonehalftone tidak setidak se laras dengan raster cetaknya.

laras dengan raster cetaknya.

O

O

Offset

Offset :: SSaallaahhssaattuutteehhnniikkcceettaakk.. YaYaiitutupprroosseessttrraannssffeerr ttininttaa dadaririppllaatetecceetatakk kkee blanket kemudian ke kertas. Ada dua jenis

blanket kemudian ke kertas. Ada dua jenis cetak offset berdasarkancetak offset berdasarkan i

innppuutt kkeerrttaass,, yyaaiittuu:: CCeettaakk sshheeeett (s(shheeeett ffeeeedd)),, mmeenncceettaakk mmeenngggguunnaakkaann k

keerrttaass yyaanngg ssuuddaahh tteerrppoottoonngg lleemmbbaarraann.. CCeettaakk wweebb ((wweebb pprriinnttiinngg)),, mencetak menggunakan kertas yang berupa gulungan.

mencetak menggunakan kertas yang berupa gulungan. Overprint

Overprint :: (1(1)M)Menencecetatakkssebebuauahhimimagageepapadadaiimmagageeyayangngtteelalahhtetercrceetatakkssebebelelumum-- n nyyaa.. ((22)) OOvveerrpprriinntt ppaaddaa ssooffttwwaarree grgraass bbeerraarrttii tteekkss ddaann wwaarrnnaa aakkaann b beerrccaammppuurr ddeennggaanniimmaaggee ddaann wwaarrnnaa yyaanngg aaddaa ppaaddaa ssiissii bbaawwaahhnnyyaa..

P

P

Pagination

Pagination : : Penomoran Penomoran halaman.halaman. PDF

PDF :: PPoorrttaabbllee DDooccuummeenntt FFoorrmmaatt.. PPDDFF aaddaallaahh ffoorrmmaatt llee ddiiggiittaall yyaanngg diciptakan agar dapat dibuka dan dilihat pada berbagai jenis

diciptakan agar dapat dibuka dan dilihat pada berbagai jenis sistemsistem k

koommppuutteerr ((MMaacciinnttoosshh,, WWiinnddoowwss aattaauu UUNNIIXX)) ttaannppaa mmeenniimmbbuullkkaann masalah.

masalah. Perfect Binding

Perfect Binding :: SalahSalahsatusatutehnitehnikjilikjilid,yad,yaitumeitumenggunggunakanakanlemnlemsaatsaatproseprosesmensmenyatuyatu kan

kan halaman-halamannyhalaman-halamannya.a. Perfecting Press

Perfecting Press: : Proses meProses mencetak padncetak pada kedua a kedua sisi kertas sisi kertas dengan sdengan satu kali atu kali lintasanlintasan cetak.

cetak. Perforating

Perforating : : Garis hoGaris horizontal mauprizontal maupun verticaun vertical yang l yang terbentuk terbentuk dari titik-titik dari titik-titik lubanglubang kecil yang berfungsi untuk

kecil yang berfungsi untuk mempermudah menyobek lembaran cetak.mempermudah menyobek lembaran cetak. Picking

Picking : : TTercabutnya lapisercabutnya lapisan kertas aan kertas atau serat oletau serat oleh tinta cetak, h tinta cetak, sehingga me-sehingga me-nimbulkan titik putih pada daerah cetak.

nimbulkan titik putih pada daerah cetak. Pixel

Pixel :: SSiinnggkkaattaann ddaarrii picture elemen picture element t , yaitu titik , yaitu titik yang dibentuk olehyang dibentuk oleh scanner atau media digital lainnya.

scanner atau media digital lainnya. Plate

Plate : : Lembaran Lembaran yang terbuyang terbuat dari at dari kertas, logkertas, logam maupam maupun karet un karet yang yang ber- ber-f fuunnggssii sseebbaaggaaii mmeeddiiaa ppeemmbbaawwaa iimmaaggee ssaaaatt prproosseess cceettaakk.. Point Point :: ((11)) ppaaddaa kkeerrttaass,, bbeerraarrttii ukukuurraann kkeetteebbaallaann kkeerrttaass.. 11 ppooiinntt == 11//11000000 iinncchh.. ( (22)) ppaaddaa hhuurruuff uukkuurraann ttiinnggggii hhuurruuff.. 11 ppooiinntt == 11//1122 pipiccaa aattaauu ..001133887755 i inncchh ((..335511mmmm)) Printer Inkjet

Printer Inkjet : : Printer yang Printer yang bahan bahan baku baku untuk meuntuk mencetaknya ncetaknya menggunakan menggunakan bahanbahan cairan berupa tinta.

cairan berupa tinta. Printer Laserjet

Printer Laserjet : : Printer yang Printer yang bahan bahan baku baku untuk meuntuk mencetaknya ncetaknya menggunakan menggunakan serbukserbuk padat yang disebut toner.

R

R

Resolusi

Resolusi : : Gambar pada Gambar pada monitor komputer monitor komputer dibentuk oleh dibentuk oleh titik-titik kecil cahatitik-titik kecil cahayaya (

(ppiixxeellss)).. TTiittiikk--ttiittiikk iinnii mmeenniimmbbuullkkaann kkeessaann sseeoollaahh--oollaahh aaddaa ggaammbbaarr p

paaddaa mmoonniittoorr.. RReessoolluussii mmeennuunnjjuukkaann jjuummllaahh ttiittiikk ((ddoottss)) ppeerr iinncchh.. SSee makin tinggi resolusi semakin detil gambarnya.

makin tinggi resolusi semakin detil gambarnya. RGB RGB :: RReedd,, GGrreeeenn aanndd BBlluuee,, iinnii aaddaallaahh ttiiggaa wwaarrnnaa ccaahhaayyaa.. PPeenngggguunnaaaann j jeenniiss wwaarrnnaa iinnii hahannyyaa uunnttuukk ttaammppiillaann ddii mmoonniittoorr,, tatappii bbuukkaann uunnttuukk d diicceettaakk.. TTiinnttaa cceettaakk ttiiddaakk ddaappaatt memennggiikkuuttii kkeesseelluurruuhhaann jjeenniiss wwaarrnnaa y yaanngg ddiihhaassiillkkaann ololeehh wwaarrnnaa RRGGBB.. OOlleehh kkaarreennaa iittuu ttiinnttaa cceettaakk mmeenngggguu n naakkaann jjeenniiss wwaarrnnaa CCMMYYKK..

S

S

Sans Serif 

Sans Serif  : : Tipe Tipe huruf yanhuruf yang tidak g tidak “memiliki k“memiliki kaki”. aki”. Contoh dContoh dari tipe ari tipe huruf inihuruf ini  Arial, Helvetica dan V

 Arial, Helvetica dan Verdana.erdana. Save area/

Save area/ Live area

Live area : : Daerah pada Daerah pada halaman majalah halaman majalah yang akan yang akan tercetak.tercetak. Save text area

Save text area : : Area dimana teks Area dimana teks tidak terpotong atau tidak terpotong atau terlipat saat proses terlipat saat proses penjilidanpenjilidan d

daann ppoottoonngg.. JJaarraakk tteekkss ddaarrii ppiinnggggiirr hhaallaammaann aaddaallaahh 33mmmm uunnttuukk ssiinnggllee page dan 8mm untuk spread.

page dan 8mm untuk spread. Separasi

Separasi :: PPrroosseessppeemmiissaahhaannggaammbbaarr wwaarnrnaa ssaaaatt ppeemmbbuuaattaann llmm mmeennjjaaddii eemm- -p

paatt bbaaggiiaann wwaarrnnaa yyaaiittuu ccyyaann,, mmaaggeennttaa,, yyeellllooww ddaann bbllaacckk.. Serif 

Serif  : : Tipe Tipe huruf yang “memiliki khuruf yang “memiliki kaki”. Contoh dari tipe aki”. Contoh dari tipe huruf ini adalahhuruf ini adalah Times Roman, Palatino dan Garamond.

Times Roman, Palatino dan Garamond. Setoff 

Setoff  : : Proses yang Proses yang tidak diharapkan, ytidak diharapkan, yaitu menempelnya aitu menempelnya tinta basah padatinta basah pada lembaran cetak yang ditumpuk diatasnya.

lembaran cetak yang ditumpuk diatasnya. Spot Color 

Spot Color  :: WWararnnaakhkhususususyyaangngddibibuauattddenengagannppeercrcamampupurarannwawarnrna,a,ddililuauarr C CMMYYKK.. PPaaddaa pprroosseess cceettaakk,, ssppoott ccoolloorr mmeenngggguunnaakkaann ppllaattee tteerrsseennddiirrii.. P Prroosseess llaammiinnaattiinngg mmaauuppuunn UUVV bibiaass jjuuggaa ddiisseebbuutt ssppoott ccoolloorr.. Stitch binding/ Stitch binding/ Saddle stitch

Saddle stitch :: SSaallaahh ssaatututetehhnniikk jjililiidd,,yyaaiitutummeenngggguunnaakkaannkkaawwaatt uunnttuukk menyatukan halaman-halaman.

menyatukan halaman-halaman.

T

T

T

Total Arotal Areaea Coverage

Coverage :: JumlahtotalprosentaserasterpaJumlahtotalprosentaserasterpadakomposisiwarnaprosedakomposisiwarnaproses.Ts.TACAC t

teerrggaannttuunngg ppaaddaa jejenniiss kkeerrttaass aappaa mamatteerrii aakkaann ddiicceettaakk.. UUnnttuukk kkeerrttaass uncoated TAC yang dibutuhkan antara 220-240%. Kertas coated TAC uncoated TAC yang dibutuhkan antara 220-240%. Kertas coated TAC y

yaanngg ddiibbuuttuuhhkkaann ananttaarraa 330000--334400%%.. Trim size

Trim size :: UUkkuurraann aakkhhiirrsseebbuuaahh mmeeddiiaa ((bbuukkuuaattaauummaajjaallaahh))sseetteelalahh pprroosseess potong.

U

U

Uncoated Paper 

Uncoated Paper  : : Kertas yang Kertas yang tidak memiliki laptidak memiliki lapisan pada isan pada permukaannya. permukaannya. ContohContoh k

keerrttaass iinnii aaddaallaahh kkeerrttaass KKoorraann ddaann HHVVSS.. UV Coating

UV Coating : : Proses melapisProses melapisi lembaran cei lembaran cetak dengan tak dengan cairan kimia cairan kimia tertentu dantertentu dan dikeringkan dengan ultra violet.

dikeringkan dengan ultra violet.

V

V

Vector  Vector  :: AAddaallaahh llee ((ggaammbbaarr mmaauuppuunn tteekkss)) yyaanngg ddiibbeennttuukk ddaarrii ppoollaa ggaarriiss ( (ppaatthh)).. FFiillee iinnii uummuummnnyyaa ddiibbuuaatt memenngggguunnaakkaann ssooffttwwaarree ddeessaaiinn ggrraass s seeppeerrttii IIlluussttrraattoorr,, FFrreeeehhaanndd ddaann CCoorreell DDrraaww.. GGaammbbaarr mmaauuppuunn tteekkss yang berupa

yang berupa vector vector dapat diperbesar tanpa mempengaruhi kualitasdapat diperbesar tanpa mempengaruhi kualitas gambarnya.

gambarnya. Vernish

Vernish : : Proses melapisProses melapisi lembaran cetai lembaran cetak dengan ck dengan cairan kimia tertentu airan kimia tertentu dengandengan tujuan untuk melindungi permukaan hasil cetak dan memberikan tujuan untuk melindungi permukaan hasil cetak dan memberikan k keessaann ttaammppiillaann yayanngg bbeerrbbeeddaa,, ccoonnttoohhnnyyaa kkiillaapp (g(glloossssyy)) mmaauuppuunn r reedduupp ((ddoopp))..

W

W

Waste

Waste : : Kertas yang terbuaKertas yang terbuang atau rusak ng atau rusak selama proses pselama proses persiapan cetakersiapan cetak ataupun persiapan jilid.