DIVERSITAS
DAII
VARIASI MORFOLOGI
BEBERAPA JENIS
DINOTLAGELLATA
DI
PERAIRAN
ITLUK
BAYUR
D,4]{
TELUK
BUNGUS
KoTA
PADANG SUMATERA
BAR,{T
TESIS
Ol.[:
ASRA YANTT
lJ72nAnOl
PROCTTAM
PASCASAR,IANA
IINIVERI|TTAS
ANDAI.'IS
DIVERSITAS DAN
VARIASI
MORFOLOCI
BEBERiPA
JENIS T'INOFLAGELLATA
DI
PERNIRANTELUK
BAYUR DANTf,LUK
BTJNGUSKOTA
PADANGSUMATER{ BARAT
(Dibr*albinbing,nArdinisArbdndNn
lndrrJurridizar,ria)
RINCKASAN
Dinol.gellara
adalahfitoplanltbn
penlinc sebagrl |]rodlsenprinier
drlamsitu.
MDrcki ditehukan disnruajetris
peEiran baikta*ar.
asir
payau. es,lahanEn
haupun rcnpar Lcnbab iaitrnla.Sebqai
tiroplankronrcdantak
kcdua serelah.irm.
dinonagelhra JiJtrCajugadapdmcns.l.mi
pcrubdh.nmonbloli
scbagainana:-l:
didon.
Pe.uhahaD ierseburncrupakm
ftspon\mlu
spesic\ lc.had.p pcn'b.hanAdaiy. kcnufgki0or perub m
'noriolqi
tELi$
dapat dlguNkan sebrgdeLah
etu
landaen
drhm
frcnbmdingkan
l$n.karagamrn icnn
dinonascLlal.Drelalui
irvenhriu\i
kcmbali daripcdandingai
drb
l.tuIlcr
horlologi
Katuna irtrpcn!
knanya
dllllukan
oeneLirianuniuL
nrrycrahul
divflsihs
.tnis
dd
vrirsi
modon,gi brbcrapa
jcnn
dinollagelllla
yangtcdapat
di p€BiEn leluk
llayur
dan'ieluk 8uigtrs
K.h
Padrng SumarcriB.rat tokan dc4an
ko
ni
lingtrungan.lisita
dan kimia di sekibr pengnmbilm sampcL.
Pciclitiatr lni dilaksarrkan darl btrldn Varer 2009 hingga JLLni 2009
di
Icluk
Bayur dln Tcluk Bun8us
koti
Prdrng Sumare.rllamt
Penelitian lemudirn Jianiutkandi
r.rbomrnium lak$nomi
Tunbuhotr Jurustr nioloeiUtrivebiss
Af dolas. P.daDg.Mdode
dahmp€i.lhian nii .dala[
mcrodc survcid.n
kolcksi lare$rng dilalangdn.
Susi0npen8ambi
sampeldirelapke secrnr/rposr.
sebrild
k
LLiaslun
dengan pcnimbaqan lala
glna
Lanan.Sbiun-susiun reMbut
adaLahpcsinn
dckarl.
I
Latar l]ela[ang MasalahDin.nagelLrb (divisi
Ptifophlia. kh5
Din.phyreae)adrah
keLonpokfibphnkbn
pe'linglang
hidtrp di pemnan6Nai
matrDun laur(Can!
rndlivio.200l:
Cnrhammd
wilco\,
2000)d
iuea rDrdapardi peFinn
payau. es dan Dasrl)6ah
(llo1.
2010:Clolvcs. 20011 KelomIx)[ ini
ncdiliki
dilcsiias
b.nruk.k
nduigennutisi
dan daialosil
J-dE sangar beraga'. sejakftrusn
jtu
bhun
yang ldlu(Hard!.
Bachvaroit:Tihhc.
Co.rs,KinandDeltriche.2009)
'lelah di[cnal\ekirar.r500 sJr\]esdrlrm 5t0
genem
drrikclonpok dimiogelhta
ini(4?5
geneo hetupa losilda'
125 genera masihhidupl. SebaCirn
bcw
didumiya
hidup bebas beEnan8di
laul
reruhn,adi lalr
panas. dan redapar heh€npa gcncd
lang
hidtrpdi
.n
rasar.bail
bcrupa scltutr$al
m.rp
n sccam bedoloDi(Margulir rndSchMrL,2001:
Ma.Rtull.2009i
Hopp.nnrhKeldnD.k
fit
pldnkron ini rergolong utrik karcna mcmilikisifatlumbuhln
danhewai sekaligus
(Arimrdi.
Trimxningsih. RitonodanAsnartad:.
lss6: StcjdinecrandTans.n.
1997i Clowes,?003:
MlitACl.Fr.
2009)
Selain
iru.
dinonaselhh
jugamemiliki silar
idrcmediet secara alamlah anram Dokarnna dan etrkariok (Kimballl9'rqj
(osbs Md Gotxi.s.2005) s.hiigg!
dinoillgeilata
dimasukl€nke
JalamlingdoD
i',remedier.Mrel:ftiota
(Dodgc,ls65
.,1.Hsken.
Anderson- Lrdner andBhrkch..)a.
20041
lleda\a.kan malisis filosenelik
mdlekuLor. dinolagcllatadikclonpoktan
kc
daLamKingd.m Alv€olab
herema
dengrnApikompleka dai
Cilirrd (Crmpbcll.
RLuc&
Mitchcl.
2001)Dinoflaeellah
'rmiliki
dra
llag.Lladimonlk
*b!8ai
alal
genk-
heNamalokl.r
kckuningan. DrerganJunepignon
klomfil
a.b d.n c.
karorenoid, pe.ldinin.pignen
klorolil
schingganmpu
bcititosinrcsh
(nurot l).
sedangkai sebagiar lagibeEifai
sebaliknta(heremto0. Reprodukii dinoflaeellah
secrra asetsual deogaohembelah
dni
d,i
secrra seksuddeigan
hogaml (Scheuer, 1978j Steidlnger andTan8en. 1997: Usman,
IaDin-
Alblii
danAfrial,
1999iljitrosoepomo.
2001iScbr8ian b.sar an8eola
diroiagellala
'neniliki
dinding sel berupa iempeng{thcca)
yrng rcrdni
dari b.han polisakaridaGclulos.). Kclofrpok dinoflagcllab
inidinnndktn
.rn.ftl1he.ot.
dih.Jloqelkn.,
ncllprti
bcbcmpa
ordo,
scpeniPmr*entrlei
Dinophysiales. Conyaulacalcs dan PeridinialesSedanek
keldmpokdinoflagellata
yan!
Iidakncmiliki
dindin8$lulosa,
dinamakan/,rzdzdlarr'.,k
/rrol4el/are.
OrdoCymn.Jinirlcs
dan Noctilucales rergoLong ke dalam keLompok ini(Sleidinger and Tanecn, 1997r l,rasenod,n Susestininssih.
l99tr
2000).Berdasrkan hasil
peneliti
Tsdoya,Cosla!
Lopez-Rols,
Canido'Penienaand llaurisra, {1995)
mengenaipeDdugen
hubuneankckcnbatm pada
klasD inophyccac d ikelahui bahwa
odo
Cymnodiniatcs(idakncdiliki
thcca) terpieh danlebih maju dibandinglan ordo Prcrocentalcs dan
P$idinialcs
(kcdurnyaneniliki
d.u).
Mumy,
Jorsensen,Ho.
Pauerson an{tJen,iin
(2005)men}lraksn
bahwaqmnodiniales
ddnr.ordentalcs
adtlah polifildrik. *dangtaD
Peridiniales (Bnpagenus
t?releapral
adalahmonofiidik-
berdasa*aD lnalisis filoEendik menggunaknniDNA.
semenh
ilu,
Zhmg, Bhdtach,rla
and
Lin
(2007)
'ner)aiakan
bahvaPrcmccntalcs adalah monolileiik dengin p.sisi
bsol
,zprli?hi,,
janltcba.atlo
Beb€Fla
Eerusda.i
odo
Clmnodiniales. sepenicinhorlihi,k,
Gytudiniun
dzn.lnphdinnrn
didnEa scbagaipolillletik
genda. Tcrapi
nasih
banyrk
spssicrdidalahnyr
yang belumncmiliki
pcncmpalanbksononi tcrban.
Maka
b.b.rapaL
Dai idcnrifikasildgtetah
dilakukan ditemukan sehanyak26jcnn
dirofa8c
a{. diFBiran
Teluk Bxyur dan2i
jenis dinofugcb6
dj
pcnitu'
je uk
Bmlrs
'rnq
nasuk kc
d.ldm
l0
genus.s
hrnili, dm 6
ordodari
ktasDennoph)c$c
danDinophloe,e.
(ienulgeros
yon!
Jircoukan r.latah
At.ro.thrn.
(.er
tj1 r,Dinnri.njt.
t;.rtrtlu.
Grnnatlntnm_
lllo.tilu.d. or"ithoter.L\,
Phdattontu,
I'rom.?ht
nu
dan Pratoreri4
nnlr t.Sebanyok lima
jcnir
dinonagellarancigahmi
lari$j
morfotogi padaukuni
rl
aEu ont.ncnnr-r.
roni\
jer sreMbrt
ndtlant.tut,
nnttit
!t. (. hotttu
t,(:
Anonynousl. 2OOl.
Z,*zsi./d, (oh.li!i Pltdhfian
Tal
Aurut
hrpt/\w$.relulbayueon con/i_i'de{ sp.
2?tdu;i
2009:
fi09
thtto
ak!.n.
hllr:llen ore/FiktPhyrop lankio n.Arinadi, O.
H.
Trifraniigsih. S.
t{.
RiyonoKclinpohun
dnn
K.ntnsisi
Plankton Tensahln4.nesio
Pusl
Penelitian drnIlnu
Pmgchhurn lndoresia. lakana.dd
E
Asnaryanti. 1996.,(]sdr,,
Penrhikan
.li
P?tairon
KavaruhPengenrbanean
O\ernololi.
LcmbaraBold.
H.
C
d
M.
J.
Wyfie.
193i.
t"t
dr.tion
10
the
Al&.,Shudte
AReVradntioa Sc6nd
Edilion.
I,rnlice,Ltalt, Ino.
tngtewood
Ctifls.
Ne*
lrame$, R. S.
K
and K. H. Mann. I 99t.
17,nd.tu
n ! at tol
A q tot icEt?lds-.
Btrck*elt
Scicnrilc
Ptrblicrri.nr. London.Bnbt.
C. E.2001 .Phtloplanllo":
DituIo!(llales
MarireBa1d,.
htp/RRw.mbari.org/stsftcotr./boranl/phyloptankr.dphlt
ptankrondiionag
ellares.hh
6 lanuari ?00scamphell, N.
A.
J. B.Rcec
add L.6
Mirchell
2001.Arlrat.
Jilid
2. Edtsi ke i,na.Dile.jemah*an olch W"smen Mlnalu.
Erlaisa.la,\atu.
r.D.
\
and V.u.
l,
J
1A'
ta,
t'
^^.
.-
D.nnjtdt,t"t,
.. hnp:/avcs.nerhlgaesrb/delaulr.trrh. 6Def
mb
20l0.
c)o\es.c
2001 t)jnollaqctlokt (DinozDat.hrpl
n$.palaeos.com,Etrkarla/Lrnic/Atveota6/Dinofl ageIara.0oo.hrmL. l 2Cost$
E.
andV.
Goyanes.200i.
ArchiEclureAnd
EvolurionOt
Dinoflage|ateChomosones:
n
Enign,aiicOriein. CraEenai. dhd
GenotneR,ftat.h.
Volune109:263 275
hnp;//conrenr.karger.con/PsdutlcDB/pniukle.6p?
krion=ShowpDf&Anikc
|NF32409&Auseabe=2306 l0&PbdukrNF224037&fi temme=82409.pd1:
Danuri.
R
2003.Kcah(karasanq garali
tttl t:!t
penhon{utun
Blrkzla
it1on/rdrr?r,i?. PT. Cmncdid Punaka Utsma Jakand.
Da\cs.C.l.l99l.M
i
e 3o1nt!. John Wilcy &Son\
tnc. USA.Ed*ards.M..D.C
Johns.C.Beaugmid,P.LicandrqA.W.C. Johnandl),p.stevens.
200u.
DcoLgical
Stdu\
Repo
:
res,lx
Jtun
the
CPR
stneJ
2A06|2007.