UNIVERSITI TEKNOLOGI MALAYSIA
BORANG PENGESAHAN STATUS TESIS
JUDUL: KAJIAN KE ATAS PEMANTAUAN AKTIVITI PROJEK BAGI INDUSTRI PEMBINAAN SECARA ATAS TALIAN
SESI PENGAJIAN: 2005/2006
Saya SITI ALESSA YAHYA
mengaku membenarkan kertas projek (PSM/Sarjana/Doktor Falsafah)* ini disimpan di Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dengan syarat-syarat kegunaan seperti berikut:
1. Tesis ini adalah hakmilik Universiti Teknologi Malaysia.
2. Perpustakaan Universiti Teknologi Malaysia dibenarkan membuat salinan untuk tujuan pengajian sahaja.
3. Perpustakaan dibenarkan membuat salinan tesis ini sebagai bahan pertukaran antara institusi pengajian tinggi.
4. **Sila tandakan ( √ )
SULIT (Mengandungi maklumat yang berdarjah keselamatan atau kepentingan Malaysia seperti yang termaktub di dalam AKTA RAHSIA RASMI 1972)
TERHAD (Mengandungi maklumat TERHAD yang telah ditentukan oleh organisasi / badan di mana penyelidikan dijalankan)
√ TIDAK TERHAD
** Jika tesis ini SULIT atau TERHAD, sila lampirkan surat daripada pihak berkuasa/organisasi berkenaan dengan sebab dan tempoh kertas projek ini perlu dikelaskan sebagai SULIT atau TERHAD.
υ
“Saya mengakui bahawa saya telah membaca tesis ini dan pada pandangan saya tesis
ini adalah memadai dari segi skop dan kualiti untuk tujuan penganugerahan Ijazah
Sarjana Muda Kejuruteraan Awam”
Tandatangan : ……….
Nama Penyelia : En Mohd Nur Asmawisham Bin Alel
SITI ALESSA YAHYA
Laporan projek ini dikemukaan sebagai memenuhi
sebahagian daripada syarat penganugerahan
Ijazah Sarjana Muda Kejuruteraan Awam
Fakulti Kejuruteraan Awam
Universiti Teknologi Malaysia
“Saya mengakui bahawa Projek Sarjana Muda yang bertajuk “Kajian Ke Atas
Pemantauan Aktiviti Projek Bagi Industri Pembinaan Secara Atas Talian” ini adalah
hasil kerja saya sendiri kecuali rujukan yang tiap-tiap satunya saya jelaskan
sumbernya”.
Tandatangan : ……….
Nama Penulis : Siti Alessa Yahya
hÇàâ~ ÇxÇx~ 9 wtàâ~ çtÇz àxÜátçtÇz‹
Kau penguat semangatku!PENGHARGAAN
“Terimalah apa yang Aku kurniakan kepadamu, dan jadilah dirimu
dari orang-orang yang bersyukur.”
(Surah Al-A’raf: 144)
Segala puji bagi Allah s.w.t Tuhan yang mencipta kejadian. Selawat dan
salam ke atas Junjungan Besar Nabi Muhammad s.a.w. Syukur ke hadrat illahi
akhirnya Projek Sarjana Muda ini akhirnya dapat disiapkan.
Ribuan terima kasih terhadap penyelia PSM En Mohd Nur Asmawisham Bin
Alel yang banyak membantu dalam penyiapan projek ini. Tidak lupa juga kepada
mama, baba, nenek dan datuk yang banyak memberikan kata-kata peransang dan
sentiasa mendoakan kejayaan Siti.
Kepada rakan-rakan seperjuangan Ijan, Shima, Dayang, Awin, Sa’adiah dan
Suzana terima kasih atas sokongan yang diberikan selama ini. Semoga semua yang
membantu dalam penyiapan Projek Sarjana Muda ini akan sentiasa dicucuri rahmat
dari yang Maha Esa dan semoga berbahagia selalu.
Akhir sekali Siti ingin memohon maaf dari hujung rambut hingga hujung kaki
kepada sesiapa yang terasa tersinggung sewaktu menyiapkan Projek Sarjana Muda
ini.
“Kemaafan mungkin amat berat untuk diberikan kepada orang yang melukai hati kita. Tetapi hanya dengan memberikan kemaafan sahajalah kita akan dapat mengubati hati yang telah terluka. Kemaafan yang diberi secara ikhlas
ABSTRAK
Pemantauan aktiviti projek memainkan peranan yang penting dalam industri
pembinaan. Laporan kemanjuan projek merupakan alat yang luas digunakan dalam
menyampaikan perkembangan kerja melalui proses pemantauan di tapak pembinaan.
Melalui perkembangan aktiviti di tapak bina yang dilaporkan, kontraktor akan
menerima bayaran dari klien. Oleh itu, adalah penting untuk menyampaikan laporan
pada masa yang tepat. Walaubagaimanapun, kaedah konventional ini tidak selalunya
berkesan, kadangkala penyampaian maklumat perkembangan projek tidak efisien
disebabkan kelemahan komunikasi. Sebuah sistem pemantauan atas talian
dibangunkan bagi menangani masalah ini. Matlamat kajian ini adalah untuk
membina sebuah sistem yang dapat menyampaikan maklumat dengan pantas dan
sistematik. Sistem ini dibangunkan dengan mengikut enam fasa yang telah
digariskan dan dipersembahkan dalam bentuk carta alir. Dengan wujudnya sistem
ini, klien dan pihak yang terlibat dalam sebuah projek dapat mengakses dan melihat
laporan di atas talian di mana jua mereka berada dan pada bila-bila masa yang
ABSTRACT
Monitoring project activities is prominent in construction industry.
Construction works progress report is a tool used widely to communicate the progress
works through monitoring process in construction site. According to the progress
activity, the contractor will receive the payment from the client. Therefore it is
important to get the report delivered on time. However, the conventional method not
always works; sometimes the delivering information of project progress is not
efficient due to poor communication. A monitoring system via online is developed in
order to solve the problem. The study aim to create a system that can deliver
information faster and more reliable. The system is developed by following the six
phases delineated and represented in flow chart. The development of system will help
client and participants involve to easy access and view the report via Internet anytime
KANDUNGAN
BAB II KAJIAN LITERATUR
2.1 Pengenalan 6
2.2 Laporan Kemajuan Dalam Industri Pembinaan 7
2.2.1 Peranan Laporan Kemajuan Dalam 8
2.3 Internet 9
Pembinaan di Lembaga Getah Malaysia
2.9 Ringkasan 20
BAB III TEORI LATARBELAKANG
3.1 Pengenalan 22
3.2 Maklumat Yang Terkandung Dalam Laporan 22
Kemajuan
3.3 Pemantauan Kemajuan Kerja 24
3.3.1 Carta Bar 24
3.3.2 Keluk S 26
3.4 Persekitaran Laman Web 27
3.4.1 Protokol Pemindahan Hiperteks 27
BAB IV PEMBANGUNAN SISTEM
4.1 Pengenalan 34
4.2 Fasa I : Perancangan 35
4.3 Fasa II : Pengumpulan Maklumat 37
4.4 Fasa III : Penentuan Modul 37
4.5 Fasa IV : Kemasukan Maklumat 39
ke Dalam Modul
4.8 Fasa VI : Pengubahsuaian Antaramuka 52
Laman Web
5.5 Halaman Projects 59
5.6 Halaman Tasks 63
5.7 Halaman Calendar 64
5.8 Halaman Files 66
5.9 Halaman Contacts 67
5.10 Halaman Forums 67
5.11 Halaman Smart Search 68
BAB VI KESIMPULAN
6.1 Ringkasan 71
6.2 Kesimpulan 72
6.3 Cadangan 74
SENARAI JADUAL
NO. JADUAL TAJUK MUKA SURAT
2.1 Peratus industri yang menggunakan dotProject 17
SENARAI RAJAH
NO. RAJAH TAJUK MUKA SURAT
1.1 Carta alir bab kajian 5
2.1 Komponen asas dalam persekitaran web 11
2.2 Laman web The American Society of 14
4.6 Halaman memasukkan maklumat tugasan dan 42
tarikh mula serta tarikh akhir aktiviti
4.7 Halaman menentukan dependancyaktiviti 42
di tapak bina
4.8 Halaman memasukkan fail baru ke dalam laman 44
4.9 Pemilihan fail yang ingin dimuatkan ke dalam laman 44
4.10 Halaman bagi memasukkan maklumat 45
4.11 Halaman memasukkan forum baru 46
4.12 Halaman System Administration 47
4.13 Halaman System Lookup Values 48
4.14 Halaman Custom Field Editor 48
4.15 Halaman Add User 50
4.16 Halaman menambah Rolespengguna 51
4.17 Permissionbagi pengguna baru 51
5.1 Halaman kata laluan 56
5.2 Halaman utama (Kontraktor) 57
5.3 Halaman utama (Pengguna lain) 58
5.4 Halaman Companies 59
5.5 Halaman Projects 60
5.6 Halaman bagi sebuah projek 61
5.7 Contoh Gantt Chart yang dihasilkan berdasarkan 62
aktiviti di tapak bina
5.8 Halaman Tasks 64
5.9 Halaman Calendar 65
5.10 Paparan untuk kalendar mingguan 65
5.11 Halaman Files 66
5.12 Halaman Contacts 67
5.13 Halaman Forums 68
SENARAI SINGKATAN
ASP - Active Server Pages
CPM - Critical Path Method
HTML - Bahasa Mark-up Hiperteks
HTTP - Protokol Pemindahan Hiperteks
IIS - Internet Information Server
PERT - Project Evaluation Review Technique
PHP - Hypertext Preprocessor
PWS - Personal Web Server
SPPD - Sistem Pengurusan Pangkalan Data
PENDAHULUAN
1.1 Pengenalan
Dalam industri pembinaan, aktiviti pemantauan projek memainkan peranan
yang penting bagi mengelakkan dari terjadinya kelewatan menyiapkan projek. Isu
kelewatan dalam projek pembinaan bukanlah satu isu yang asing bagi kita, malah ia
merupakan isu lama yang berlaku saban masa dan berpanjangan sehingga ke hari ini.
Baru-baru ini Perdana Menteri kita menyatakan perlunya projek pembangunan yang
disiapkan mengikut masa yang ditetapkan. Ini kerana kelewatan dalam projek
pembinaan akan membawa kepada lebihan kos yang secara tidak langsung akan
membeban rakyat.
Tanggungjawab untuk memantau aktiviti projek perlu dijalankan dengan teliti
dan memastikan ia mengikut apa yang telah dirancang untuk mengelakkan
kelewatan. Pihak pengurusan perlu memastikan satu proses pemantauan dan
pengawalan direkabentuk dan diamalkan di tapak bina. Salah satu kaedah yang
digunakan dengan meluas bagi menyampaikan maklumat tentang proses pemantauan
ini adalah dengan menyediakan laporan projek. Melalui cara tersebut pihak
pengurusan dapat memastikan kelancaran dalam penyampaian maklumat projek.
Dalam era Teknologi Maklumat ini, penggunaan internet memainkan peranan
yang besar dalam menyampaikan maklumat dengan lebih pantas dan efisien.
mana maklumat-maklumat yang ingin disebarkan tidak perlu lagi ditulis di atas
kertas. Malah maklumat-maklumat tersebut boleh dikongsi bersama dengan seluruh
masyarakat dunia. Melihat kepada kelebihan inilah Malaysia juga tidak mahu
ketinggalan untuk menjelajahi bidang teknologi dan komunikasi ini. Keberkesanan
penyampaian maklumat melalui internet inilah menjadi perintis kepada kajian ini.
1.2 Penyataan Masalah
Pada masa kini, aktiviti pembinaan dipantau melalui cara yang paling
konvensional iaitu dengan menyediakan laporan kemajuan projek. Melalui
mekanisma ini, aktiviti pembinaan di tapak akan dipantau mengikut kala masa yang
telah dipersetujui oleh kontraktor dan pihak klien. Melalui laporan yang disediakan
ini pihak pengurusan akan dapat membuat penilaian terhadap aktiviti pembinaan dan
merangka strategi untuk meningkatkan lagi aktiviti kerja di tapak bina.
Laporan ini kemudiannya dibentangkan kepada pihak-pihak yang terlibat
dalam projek pada masa yang telah ditetapkan sebelum ini. Mesyuarat yang
diadakan secara bulanan atau mingguan yang mana bergantung kepada persetujuan
yang terdahulu akan menerangkan perkembangan aktiviti pembinaan di tapak bina.
Segala masalah yang timbul di tapak akan dibincangkan semasa mesyuarat tersebut.
Tetapi seringkali terjadi beberapa pihak yang terbabit tidak dapat menghadiri
mesyuarat tersebut dengan sebab-sebab tertentu. Ini merumitkan lagi keadaan jika
pihak yang tidak hadir itu adalah merupakan orang yang akan dirujuk jika terdapat
masalah di tapak bina. Selain itu pihak yang tidak hadir ini tidak dapat mengikuti
perkembangan projek tersebut. Ekoran daripada masalah inilah, kajian ini dijalankan
dan dibangunkan. Melalui laman sistem pemantauan secara atas talian, pihak yang
terbabit dapat berinteraksi di antara satu sama lain secara terus tidak kira tempat dan
masa.
Sebarang masalah yang timbul di tapak bina boleh dihantar terus kepada
menangguhkannya pada suatu masa yang lain. Selain itu perkembangan aktiviti
projek juga akan sentiasa dikemaskini dengan lebih mudah lagi. Setiap pihak yang
terlibat boleh melayari web tersebut pada bila-bila masa untuk mengetahui
perkembangan projek.
1.3 Objektif Kajian
Antara objektif yang ingin dicapai dalam kajian ini adalah:
a) Kajian ke atas fungsi sumber terbuka di dalam kejuruteraan awam bagi tujuan
penyediakan maklumat tentang perkembangan aktiviti projek yang sentiasa
dikemskini.
b) Memyediakan sistem pemantauan aktiviti projek secara atas talian yang
membolehkan maklumat perkembangan projek disampaikan dengan lebih
efisien, tepat dan sistematik.
c) Mengkaji keberkesanan penggunaan sistem pemantauan aktiviti projek secara
atas talian.
1.4 Skop Kajian
Skop kajian yang telah ditetapkan bagi kajian ini adalah seperti berikut:
a) Sistem dibangunkan menggunakan dotProject yang merupakan perisian open
source. dotproject memerlukan web server Apache, bahasa yang digunakan
adalah PHP dan pangakalan datanya adalah MySQL.
b) Sistem dibangun adalah secara atas talian bagi membolehkan semua pihak
terlibat dalam projek mengakses semua maklumat dalam sistem sebagai
c) Maklumat yang diperlukan adalah daripada maklumat sebenar kemajuan
projek. Maklumat-maklumat tersebut akan diperolehi dari syarikat kontraktor
yang sedang menjalankan projek pembinaan.
1.5 Aliran Bab
Pada bab pertama ini secara keseluruhannya menerangkan tentang penyataan
masalah dalam kajian ini. Selain itu ia mengariskan beberapa objektif yang ingin
dicapai melalui kajian yang akan dijalankan. Bagi mengelakkan kajian ini daripada
tidak menepati objektif yang disasarkan skop kajian turut dirangka.
Dalam bab dua yang juga merupakan kajian literatur pula akan menghuraikan
tentang maklumat-maklumat yang berkaitan dengan teknologi maklumat, laporan
kemajuan projek dalam industri pembinaan dan juga berkenaan dengan Internet.
Selain itu, ia juga menyatakan beberapa kajian berkaitan yang pernah dilakukan
sebelum ini.
Bagi menambahkan lagi pemahaman mengenai kajian yang dijalankan ini,
bab bagi latarbelakang teori turut dimuatkan. Melalui bab ini beberapa topik
berkenaan dengan pemantauan aktiviti projek dan teori berkaitan dengan teknologi
maklumat akan dibincangkan.
Manakala dalam bab empat kajian ini pula akan menerangkan tentang
langkah kerja yang akan dilakukan bagi pembangunanan laman web ini. Dalam bab
ini langkah kerja yang dirangka dinyatakan dalam bentuk fasa berperingkat, bagi
memudahkan perlaksanannya.
Bab seterusnya dalam kajian ini adalah operasi sistem yang merupakan bab
yang membincangkan berkenaan dengan hasil penggunaan sistem ini. Hasil analisis
ini adalah berdasarkan aliran fasa dalam bab empat kajian ini. Output yang
dikeluarkan adalah berdasarkan input yang telah dimasukkan sebelum ini. Cara
Di penghujung kajian ini, keputusan yang diperolehi dari pembangunan
laman web tersebut akan dibincangkan di dalam bab enam yang merupakan bab
akhir dalam kajian ini. Kesimpulan dan cadangan terhadap keseluruhan kajian yang
telah dijalankan akan diterangkan dalam bab ini dengan lebih terperinci lagi. Rajah
1.1 menunjukkan aliran bab bagi kajian ini.
Bab V : Operasi Sistem
Bab VI : Kesimpulan
Tamat
Bab II : Kajian Literatur
Bab III : Latarbelakang Teori Kajian
Bab IV : Pembangunan Sistem Mula
Bab I : Pendahuluan
KAJIAN LITERATUR
2.1 Pengenalan
Kajian Projek Sarjana Muda ini adalah untuk membangunkan laman web
dinamik yang akan digunakan dalam pemantauan aktiviti pembinaan bagi sesebuah
projek. Salah satu cara yang diamalkan pada masa kini untuk memantau aktiviti
projek adalah dengan menyediakan laporan kemajuan projek.
Melalui cara ini semua pihak yang terlibat dalam projek tersebut dapat
mengikuti perkembangan projek dan pihak atasan samada klien mahupun perundiang
dapat memberi maklumbalas terhadap projek yang sedang dijalankan.
Memandangkan kepentingan laporan kemajuan dalam memantau aktiviti projek
maka kajian ini dijalankan dan dibangunkan.
Dalam bab ini topik berkenaan dengan laporan kemajuan projek, Internet,
World Wide Web dan sistem maklumat atas talian akan diberi tumpuan. Laman web
dotProject yang akan digunakan dalam kajian ini juga akan diterangkan dengan lebih
lanjut lagi. Selain itu, topik ini juga akan membincangkan beberapa lagi aplikasi
pengurusan projek dalam Internet yang sesuai digunakan dalam pemantauan aktiviti
2.2 Laporan Kemajuan Dalam Industri Pembinaan
Laporan kemajuan berfungsi memberikan maklumat kepada semua pihak
yang terlibat dalam sesuatu projek dan merupakan salah satu cara untuk memastikan
kelancaran projek (Ritz, 1994). Dalam aktiviti pembinaan penyediaan laporan
kemajuan merupakan satu keperluan bagi mengambarkan perkembangan prestasi
projek semasa dalam peringkat pembinaan. Ia disediakan oleh kontraktor dan pihak
pengurusan di tapak bina sebaik penyerahan tapak projek kepada kontraktor (Mohd
Nordin Zakaria, 2002).
Semasa proses pembinaan, kegiatan dan aktiviti kerja yang dijalankan di
tapak bina akan direkodkan oleh penyelia-penyelia dari pelbagai bidang. Aktiviti
yang telah direkodkan ini kemudian dianalisis oleh jurutera tapak mengunakan
perisian-perisian yang sesuai. Keputusan yang diperolehi kemudiannya
dibandingkan dengan jadual program aktiviti yang telah dirancang sebelum
pembinaan bermula. Melalui perbandingan ini jurutera dapat mengenalpasti samada
projek tersebut berjalan mengikut jadual yang telah dirancang atau tidak (Mohd
Nordin Zakaria, 2002).
Jurutera tapak akan mengemukakan laporan kemajuan kepada pihak
pengurusan projek samada secara mingguan ataupun bulanan. Ini membolehkan
pihak pengurusan memantau aktiviti pembinaan dan seterusnya merangka strategi
untuk meningkatkan lagi aktiviti kerja di tapak bina. Selain itu, pihak pengurusan
juga membuat tindakan terhadap sebarang masalah yang berlaku di tapak bina
dengan menyediakan pelan tindakan dan cadangan bagi mengatasi masalah tersebut
(Mohd Nordin Zakaria, 2002).
Biasanya laporan kemajuan projek dibentangkan dalam satu mesyuarat tapak
yang diadakan secara mingguan, dwimingguan atau bulanan dan ianya terpulang
kepada keperluan sesuatu projek. Laporan yang dikeluarkan ini akan memastikan
perkembangan terkini di tapak bina dapat disampaikan kepada pihak klien. Laporan
perlu disahkan terlebih dahulu oleh pihak pengurusan sebelum ia dibentangkan
pembayaran kepada kontraktor berdasarkan kepada kemajuan kerja di tapak bina
(Mohd Nordin Zakaria, 2002).
2.2.1 Peranan Laporan Kemajuan Dalam Aktiviti Pembinaan
Melalui Kajian Penyediaan Laporan Kemajuan Projek Dalam Industri
Pembinaan yang telah disediakan oleh Mohd Nordin Zakaria (2002), beberapa
peranan yang dimainkan oleh laporan kemajuan dalam peringkat pembinaan adalah
seperti berikut;
a) Sebagai rujukan kepada pihak pengurusan semasa mesyuarat tapak diadakan.
Memudahkan pihak pengurusan untuk menyampaikan maklumat tentang
perkembangan dan perjalanan aktiviti projek kepada pihak-pihak yang
terlibat dengan projek.
b) Laporan yang disediakan boleh dijadikan sebagai perantaraan pemberi
maklumat dan penerimanya, jika pemberi maklumat tidak sempat bertemu
secara langsung dengan penerima maklumat.
c) Digunakan dalam membuat penilaian terhadap prestasi projek oleh pihak
pengurusan. Melalui laporan tersebut pihak pengurusan dapat mengenalpasti
kekuatan dan kelemahan sesuatu perancangan kerja.
d) Dijadikan panduaan dalam perancangan aktiviti pembinaan yang seterusnya
dan mengkaji semula rangka kerja yang telah dirancang sebelum ini.
e) Membolehkan pihak pengurusan memantau kualiti kerja, penggunaan bahan
binaan dan menganggar jumlah kos projek. Ini dapat mengelakkan daripada
pembaziran dalam penggunaan bahan binaan dan seterusnya dapat
mengelakkan peningkatan kos projek.
f) Memastikan kontraktor dapat menyiapkan projek mengikut tempoh yang
telah ditetapkan. Sebarang kelewatan dapat dikesan sepanjang masa
pembinaan dan suatu pelan tindakan dapat di rangka bagi mengatasi masalah
Selain itu Asmani binti Abu Bakar (2005), dalam kajiannya (Laporan
Kemajuan Kerja Bagi Tujuan Pengawasan) juga ada menyatakan beberapa
kepentingan mengapa laporan kemajuan perlu disediakan antaranya adalah seperti
berikut;
a) Laporan tersebut menjadi bahan bukti jika wujud sebarang pertikaian
terutama jika terjadi kegagalan struktur. Melalui laporan yang
disediakan, pihak yang bertanggungjawab bagi sesuatu masalah dapat
dikesan tanpa perlu menyalahkan antara satu sama lain.
b) Untuk mengenalpasti masalah pada peringkat lebih awal. Jika
pihak-pihak dalam sebuah projek pembinaan mencatatkan laporan harian tapak,
sebarang masalah wujud dapat dikesan pada tahap lebih awal. Dengan itu
langkah menangani masalah tersebut dapat diambil sebelum ia menjadi
lebih serius dan menelan belanja yang lebih besar.
c) Laporan kemajuan ini dapat bertindak sebagai mekanisma untuk
mengawal kos projek. Laporan ini digunakan sebagai alat untuk
pengawalan kos kerana ia dapat menunjukkan kos yang digunakan secara
berkala.
2.3 Internet
Ahmad Zaharim (1999), menyatakan bahawa Internet merupakan sebuah
rangkaian yang mempunyai capaian global yang tidak mengenal sempadan negara.
Bilangan komputer dan penggunanya amat besar dan hingga kini hampir seluruh
negara di dunia mempunyai sambungan sistem Internet. Jika dilihat dari aspek
teknikal, internet adalah terdiri dari gabungan rangkaian yang kecil dan akhirnya ia
membentuk sebuah rangkaian yang lebih besar dengan protokol yang sama.
Manakala dari segi penggunaannya pula Internet dikatakan sebuah rangkaian yang
memberikan dua perkhidmatan utama kepada penggunanya iaitu perkhidmatan
Daripada dua aplikasi utama ini pelbagai perkhidmatan Internet seperti
perdagangan elektronik, perbankan elektronik dan lain-lain perkhidmatan dibina
(Ahmad Zaharim Abdul Aziz, 1999). Di mana perkhidmatan tersebut beroperasi
selama 24jam sehari. Disebabkan perkhidmatan yang disediakan dalam Internet
adalah pelbagai, penggunaanya telah berkembang dengan pesatnya.
Sejak Jaring diperkenalkan pada tahun 1992, kadar pertumbuhan pengguna
Internet di Malaysia semakin meningkat. Jumlah pengguna Internet di Malaysia
sehingga Ogos 2005 adalah seramai 10,040,000 orang yang merangkumi 37.9% dari
jumlah populasi penduduk Malaysia sebanyak 26,500,699. Malaysia telah
mencatatkan peratusan perkembangan Internet sebanyak 171.4% dari tahun 2000
hingga 2005 (Internet World Stats, 2005).
2.3.1 World Wide Web
World Wide Web atau dikenali juga sebagai WWW adalah merupakan sebuah
jaringan global yang terdiri daripada koleksi fail dalam talian iaitu laman web. Yang
mana hompej-hompej tersebut menyediakan pautan ke dokumen-dokumen dan
sumber maklumat yang terdapat dalam rangkaian Internet. Sistem yang
membolehkan hompej-hompej ini dipautkan antara satu sama lain adalah berasaskan
sistem hiperteks dan hiperpautan (Zainuddin Zakaria, 2001).
Selain itu web juga dikenali sebagai dokumen multimedia kerana ia berfungsi
dengan mengabungkan teks, grafik, animasi, audio dan video dalam satu dokumen
dan disalurkan melalui internet. Gabungan hiperteks dan multimedia menjadikan
web sebagai satu aplikasi hipermedia yang unik dan menjadi faktor utama yang
mendorong perkembangan Internet yang semakin pesat (Ahmad Zaharim Abdul
Aziz, 1999).
Dalam persekitaran web, terdapat dua rangkaian iaitu rangkaian pelayan dan
pelanggan. Pelanggan merupakan pihak yang berfungsi membuat permintaan
tersebut. ( Mohd Shahizan Othman et al., 2005) Antara webserver yang biasa
digunakan adalah seperti Microsoft Internet Information Server (IIS), Netscape
Enterprise Server dan WebLogic Server. Microsoft Internet Explorer, Netscape
Navigator dan Opera pula adalah antara webbrowser yang digunakan (Zainuddin
Zakaria, 2001).
Maklumat dalam web kebiasaanya disimpan dalam dokumen yang
menggunakan bahasa yang dikenali sebagai Bahasa Mark-up Hiperteks (HTML).
Bagi membolehkan dokumen berkenaan dipaparkan, pelayar perlu memahami dan
menterjemah arahan-arahan tersebut menggunakan protokol yang dikenali sebagai
Protokol Pemindahan Hiperteks (HTTP) ( Mohd Shahizan Othman et al., 2005).
Gambarajah 2.1 di bawah menunjukkan antara komponen asas dalam persekitaran
web. Penerangan lebih lanjut berkenaan dengan persekitaran web ini akan
diterangkan dalam bab tiga iaitu teori latarbelakang.
Internet
Rajah 2.1 : Komponen asas dalam persekitaran web (Mohd Shahizan Othman et al.,
2005)
2.4 Open Source
Aplikasi open source merupakan aplikasi percuma yang membenarkan
penggunanya melihat kodnya (source code). Open source membolehkan sesiapa
Pembangunan ini tidak mengenakan bayaran kepada sesiapa yang menyertainya.
PHP dan MySQL adalah antara perisian bagi open source (Jay Greenspan and Brad
Bugler, 2001).
Antara beberapa syarat yang perlu dipenuhi untuk untuk sesebuah perisian
dianggap sebagai perisian open source antaranya adalah (Wikipedia, 2006);
a) Pengagihan percuma (Free Redistribution) yang mana perisian tersebut
boleh dijual mahupun diperolehi dengan percuma.
b) Kod sumber (Source Code), kod hendaklah disediakan atau boleh
diperolehi dengan percuma.
c) Kerja pengubahsuaian (Derived Works) iaitu perisian yang diedarkan
hendaklah boleh diubahsuai.
d) Intergriti penulis kod (Integrity of The Author's Source Code) lesen perlu
mengambil kira pengubahsuaian dan pengedaran hanya sebagai
sebahagian (patches) sahaja dari keseluruhan perisian.
e) Tiada diskriminasi terhadap individu atau kumpulan tertentu untuk
menggunakan perisian.
f) Pengguna komersial tidak boleh dihalang dari menggunakan perisian
tersebut.
Perbezaan utama di antara perisian yang dibina oleh komuniti open source
dan perisian komersial adalah open source di bawah lesen yang diterbitkan
membenarkan kod pengguna menyemak (inspect), menggubah (change), memuat
turun (download) dan menjelajah (explore) perisian mengikut kehendak
masing-masing (Dan Woods, 2005).
2.5 Sistem Maklumat Atas Talian
Sistem Maklumat Atas Talian merujuk kepada laman web yang menawarkan
pelbagai sumber maklumat dan servis contohnya e-mail, forum, enjin pencarian,
talian yang pertama adalah berasaskan servis atas talian adalah seperti AOL yang
menyediakan akses ke dalam web. Pada masa kini banyak enjin pencarian tradisional
telah berubah kepada sistem maklumat atas talian bagi menarik lebih ramai pengguna
menggunjungi laman tersebut (JupiterWeb Corporation, 2005).
Alexandrou (2005), pula menyatakan sistem maklumat atas talian digunakan
sebagai pertukaran kepada laluan get (gateway) ke WWW. Ia menjadi titik
permulaan untuk pengguna melayari internet. Sistem maklumat atas talian boleh
dalam bentuk yang umum ataupun khusus. Contoh sistem maklumat atas talian
umum adalah seperti Yahoo, CNET, AOL dan MSN. Manakala sistem maklumat
atas talian khusus pula adalah seperti Garden.com (untuk peminat tanaman),
Fool.com (untuk pelabur) dan DPReview.com (untuk jurugambar).
Sistem maklumat atas talian bagi bidang kejuruteraan adalah dalam bentuk
laman sistem maklumat atas talian khusus antaranya iCivilEngineer, ProjectGrid dan
Web4engineers. Lazimnya sistem maklumat atas talian menawarkan akses ke dalam
laman tersebut kepada pengguna sendiri atau berdaftar sahaja. Bagi kajian ini,
pembangun akan menumpukan perhatian kepada beberapa sistem maklumat atas
talian yang menawarkan servis khusus dalam bidang kejuruteraan awam dan industri
pembinaan amnya. Ini adalah untuk, memberi gambaran yang lebih jelas kepada
web yang akan dibangunkan kelak.
2.5.1 Sistem Maklumat Atas Talian Dalam Industri Pembinaan
Sejak Jaring diperkenalkan pada tahun 1992 di Malaysia, kadar pertumbuhan
pengguna internet terus meningkat. Industri pembinaan juga tidak mahu ketinggalan
mengaplikasikannya ke dalam bidang pembinaan. Pada masa kini terdapat pelbagai
laman web yang menawarkan servis dalam bidang pembinaan seperti khidmt
perunding dan pesanan bahan.
Terdapat banyak laman sistem maklumat atas talian yang menawarkan
dan penghubung (link) yang popular bagi bidang kejuruteraan awam yang diperoleh
dari www.TenLinks.com, 2006 :
a) The American Society of Civil Engineers
b) iCivilEngineer.com
c) Civil Engineering Virtual Library
d) The Construction Innovation Forum (CIF)
e) Engineering Software Center
f) Civil & Structural Engineering ResourceWeb
g) The Civil Engineering Research Foundation (CERF)
h) The Institution of Civil Engineers
i) Dr. Hubert Chanson's Website
j) GuideMe.com's Civil Engineering Resources on the Internet
Rajah 2.2 : Laman web The American Society of Civil Engineers. (American
Society of Civil Engineers, 2006)
Rajah 2.2 menunjukkan laman web The American Society of Civil Engineers
yang merupakan salah satu laman yang kerap dikunjungi oleh penggunan yang
menyediakan maklumat berkenaan bidang-bidang dalam kejuruteraan awam.
Laman-laman ini memberikan banyak maklumat berhubung dengan bidang
kejuruteraan awam selain menyediakan perkhidmatan lain yang sesuai dengan
2.6 Perisian Pengurusan Projek
Terdapat pelbagai jenis perisian pengurusan projek yang terdapat di internet
dan kebanyakkannya percuma. Perisian-perisian ini sedia digunakan secara percuma
oleh pengguna yang ingin menggunakan kaedah pengurusan yang lebih sistematik.
Kaedah pengurusan yang disediakan boleh diimplementasikan dalam
pelbagai jenis projek samada projek pengeluaran sehingga kepada projek pembinaan.
Di antara perisian pengurusan projek yang boleh diperolehi dengan mudah di internet
adalah seperti berikut;
Setiap perisian ini mempunyai kelebihan masing-masing dan ia bergantung
kepada pengguna untuk memilih perisian yang sesuai dengan keperluan pengurusan
projek yang ingin digunakan dalam projek mereka. Contohnya Gantt Project adalah
alat pengurusan projek yang dapat menghasilkan Gantt’s chart dengan mudah.
Manakala iTeamWork adalah laman yang menyediakan ahli kumpulan dengan fail
dan maklumat yang membolehkan tugasan dilakukan dengan pantas dan efisien.
Berdasarkan kepada www.SoftwareProjects.org (2006), terdapat beberapa
matlamat yang ingin dicapai apabila menggunakan perisian pengurusan projek
a) Meningkatkan komunikasi projek
Maklumat berkenaan dengan projek dapat disampaikan dengan mudah, pada
bila-bila masa dan di mana jua pihak terbabit berada.
b) Meningkatkan kerjasama antara pihak yang terlibat dalam projek
Memudahkan kerjasama dijalinkan di antara pelbagai pihak yang terdiri
daripada pelbagai displin.
c) Meningkatkan proses keseluruhan projek
Setiap pihak dapat memahami tanggungjawab masing-masing dengan jelas.
2.6.1 dotProject
dotProject merupakan perisian percuma (Open source) bagi aplikasi
pengurusan projek yang disokong oleh sukarelawan (volunteer). Ia diselanggara,
dibangunkan dan disokong secara sukarela. (The Open Source Project Management
tool, 2003) Ia mula digunakan pada tahun 2000 dalam dotmarketing.org, ia
berfungsi sebagai alat pengurusan projek dari mula ia beroperasi. Bermula dari
penggunaannya, beberapa keperluan telah digariskan dalam dotProject antaranya
ialah;
a) Antaramuka pengguna yang kemas, ringkas dan konsisten
b) Fungsian adalah dalam persekitaran pengurusan projek
c) Penggunaan adalah percuma dan ia adalah open source
Di antara ciri-ciri yang disediakan dalam dotProject (dotProject Free Software,
2003);
a) Mengurus pengguna (User Management)
Mengurusan pengguna yang mengakses laman dengan memberi kebenaran
untuk menggunakan sesuatu modul dan jangka masa akses.
b) Pengurusan klien dan syarikat (Client/Company Management)
c) Penyenaraian projek (Project listings)
Menyimpan maklumat projek, perkembangan projek dalam Gantt’s chart dan
menyenaraikan tugasan bagi sesuatu projek.
d) Senarai tugasan secara hieraki (Hierarchical Task List)
Tugasan yang diutamakan adalah tugasan yang perlu disiapkan terlebih
dahulu.
e) Menyimpan fail (File Respository)
Menyimpan sebarang fail yang diperlukan dalam sesebuah projek yang mana
boleh dilihat (view) dan disimpan (save) oleh pengguna yang mengakses
laman.
f) Senarai orang yang dihubungi (Contact List)
Menyimpan maklumat berkenaan dengan orang yang dihubungi.
g) Kalender (Calender)
Memasukkan acara dan aktiviti projek dalam kalendar bagi memudahkan ia
dilihat oleh pengguna laman.
h) Forum (Discussion Forum)
Membolehkan pengguna menggunakan ruang forum untuk berinteraksi antara
satu sama lain.
i) Kebenaran akses pengguna (Resource Based Permissions)
Menentukan tahap akses pengguna yang mengakses laman.
dotProject adalah perisian yang boleh digunakan dalam mana-mana jenis
industri. Jadual 2.1 menunjukkan tinjaun yang telah dilakukan, bagi industri yang
telah menggunakan dotProject . Melalui jadual tersebut didapati penggunaan
dotProject tertinggi adalah bagi industri Teknologi Maklumat manakala industri
paling terendah menggunakan dotProject adalah industri berbentuk perkhidmatan
dan pengangkutan. Bagi industri pembinaan peratus penggunaan dotProject adalah
sebanyak 3%. Ini menunjukkan bahawa penggunaan dotProject dalam industri
pembinaan masih rendah berbanding dengan industri lain seperti industri Teknologi
Jadual 2.1 : Peratus industri yang menggunakan dotProject dalam pengurusan
projek (The Open Source Project Management tool, 2003)
Industri Peratus (%)
IT Industry - General Software Consulting 25 IT Industry - Web Design and Support 19
Manufacturing 8
IT Industry - Consultants 5
Government - Local 5
Architecture and Drafting 5
Telecommunications 4
Volunteer Organisations 4
Building and Construction 3
Government - Federal 3
Government - State 3
Personal / Home Use 3
Finance / Insurance / Real Estate 2
IT Industry - Hardware Sales 1
Personal Services 1
Transportation 1
2.7 Kajian Lepas : Web Based Project Managment And Information System
Najib bin Shahid pelajar kejuruteraan awam telah menjalankan kajian sarjana
muda pada tahun 2001 bagi menghasilkan satu pengurusan projek dengan
mengunakan laman web. Kajian kes beliau adalah projek pembinaan Kompleks
Usahawan Teknologi (KUT) MARA, Technovation Park UTM Skudai. Kompleks
tersebut dimiliki oleh Majlis Amanah Rakyat (MARA) dan kontraktor yang
bertanggungjawab menyiapkan projek tersebut adalah Andromed Dinamika Sdn
Bhd. Pembinaan bermula dari 14 Jun 1999 sehingga 14 Jun 2000.
Dalam kajian ini beliau telah membangunkan sebuah laman web bagi
mengikuti perkembangan projek tersebut. Perisian yang telah digunakan untuk
merekabentuk laman web tersebut adalah Microsoft Front Page 2000. Data Access
Page digunakan untuk memasukkan segala data yang berkaitan dengan projek secara
Laman utama bagi laman yang telah dibangunkan oleh beliau adalah seperti
berikut;
a) Maklumat utama projek
b) Kemajuan kerja
c) Jadual bahan binaan
d) Jadual guna tenaga
Berdasarkan kepada laman web yang dibangunkan, terdapat dua kelemahan
web tersebut. Pertama laman tersebut tidak menyediakan kata laluan bagi tujuan
keselamatan. Semua maklumat boleh diakses oleh sesiapa sahaja yang mengunjungi
laman tersebut. Maklumat seperti bayaran kemajuan boleh dilihat oleh pengunjung
walaupun maklumat tersebut adalah sulit.
Kelemahan kedua laman tersebut adalah ia tidak membenarkan pihak yang
terlibat dengan projek berinteraksi secara terus dengan laman tersebut. Pihak terlibat
tidak dapat menyatakan masalah dan memberi cadangan kepada penyelesaian
masalah dan keputusan yang dibuat melalui laman yang dibangunkan ini.
2.8 Kajian Lepas : IT Pemantauan Projek Pembinaan di Lembaga Getah
Malaysia.
Kajian yang dilakukan oleh Zaidi bin Mohamed (2000) ini bertujuan untuk
memperkenalkan penggunaan internet web-based bagi pengurusan projek pembinaan
milik Lembaga Getah Malaysia. Selain untuk menyelesaikan masalah kekurangan
jurutera awam dalam pengurusan projek pembinaan milik Lembaga Getah Malaysia
Perisian yang digunakan dalam membangunkan web ini adalah Cold Fusion
dan perisian pangkalan data yang digunakan adalah Microsoft Access. Dengan
menggunakan perisian-perisian ini data mengenai projek tersebut dapat dimasukkan
dan boleh dikemaskini dari masa kesemasa dengan cara atas talian. Data tersebut
adalah seperti di bawah;
a) Maklumat projek
b) Kemajuan program kerja
c) Status bayaran kemajuan
d) Senarai kontraktor
Data-data tersebut merupakan data penting yang perlu diketahui oleh seorang
jurutera projek dan Pegawai Penguasa bagi memantau perkembangan projek
pembinaan secara umum. Penggunaan data-data ini menurut beliau dapat memberi
gambaran yang jelas kepada ahli lembaga pengarah untuk mengetahui kemajuan dan
pemantauan projek pembinaan melalui internet.
Melalui kajian ini terdapat dua kelemahan utama yang dapat diperhatikan.
Pertama maklumat atau data-data yang dipaparkan dalam laman tersebut hanya
tertumpu kepada kemajuan fizikal projek yang dijalankan. Maklumat seperti rekod
hujan atau buruh tidak dinyatakan. Selain itu isu keselamatan juga menjadi
kelemahan kepada kajian ini sama seperti kajian yang dilakukan oleh Najib bin
Shahid (2001).
2.9 Ringkasan
Dalam memastikan sesebuah projek pembinaan dapat disiapkan dalam
tempoh yang ditetapkan sistem pemantauan yang efisien amat diperlukan. Ini akan
dapat memastikan setiap aktiviti di tapak bina berjalan dengan lancar. Laporan
kemajuan dapat bertindak sebagai alat yang penting dalam menganalisa dan memberi
Maklumat yang disampaikan di dalam sebuah laporan dapat membantu pihak
yang terlibat dalam projek untuk memantau aktiviti projek bermula dari penyerahan
tapak kepada kontraktor sehinggalah penyerahan projek yang telah siap kepada klien.
Disebabkan perkembangan yang pesat dalam teknologi maklumat, maka
sebuah sistem pemantauan aktiviti projek melalui laman web dibangunkan. Laman
sistem maklumat atas talian merupakan salah satu mekanisme yang sesuai bagi
menyampaikan maklumat kemajuan projek dengan menggunakan teknologi
maklumat sebagai landasan utamanya.
Sistem yang baru ini akan dibangunkan menggunakan dotProject yang
merupakan salah satu perisian open source. dotProject menyediakan ciri-ciri yang
sesuai digunakan bagi membangunkan sistem pemantauan aktiviti projek ini.
Berbanding dengan kajian-kajian yang lepas yang menggunakan perisian-perisian
seperti Microsoft Front Page 2000 dan Cold Fusion terdapat beberapa kelemahan
LATARBELAKANG TEORI
3.1 Pengenalan
Dalam menjalankan kajian ini pengetahuan tentang latarbelakang teori
berkaitan dengan pemantauan kemajuan kerja di tapak bina dan juga berkenaan
dengan teknologi maklumat perlu diketahui terlebih dahulu. Pemahaman terhadap
latarbelakang ini sedikit sebanyak akan membantu dalam pembangunan laman kelak.
Melalui cara ini juga pembangun akan mendapat gambaran yang lebih jelas lagi
tentang perkara yang berkaitan dengan kajian ini.
3.2 Maklumat Yang Terkandung Dalam Laporan Kemajuan
Dalam penyediaan laporan kemajuan maklumat-maklumat ingin disampaikan
dalam laporan tersebut memainkan peranan yang penting dalam memberi gambaran
sebenar terhadap perkembangan projek yang sedang berjalan. Jenis maklumat yang
diperlukan dalam laporan juga selalunya dipengaruhi oleh kehendak dan keperluan
pihak atasan dan klien. Antara maklumat-maklumat yang biasa terkandung dalam
a) Maklumat projek
Biasanya menerangkan secara ringkas tentang cadangan pembinaan projek
dan lokasi projek. Dalam laporan tersebut juga disertakan dengan maklumat
tentang kontraktor dan tempoh kontrak projek. Selain itu
maklumat-maklumat bagi pihak-pihak yang terlibat dalam projek tersebut juga turut
dimuatkan. Pihak-pihak yang terlibat ini termasuklah pengurus projek,
pengawai penguasa, jurutera perunding, jurutera tapak, arkitek, jurutera
mekanikal dan elektrikal.
b) Carta organisasi
Ia disediakan bagi menunjukkan struktur organisasi dan aliran tugas setiap
pihak yang terlibat dengan jelas. Carta organisasi ini adalah dalam bentuk
carta alir dan terdiri daripada carta organisasi kontraktor utama dan
pengurusan tapak projek.
c) Program kerja
Perkembangan sesebuah projek dapat dipantau melalui carta program kerja.
Program kerja ini disediakan menggunakan perisian-perisian penjadualan
projek seperti Microsoft Project, Primavera dan Proplan. Kaedah
penjadualan yang digunakan dalam memantau aktiviti pembinaan adalah
seperti carta bar, garis imbang dan jaringan.
d) Peratusan kemajuan kerja
Status kemajuan kerja semasa adalah dinilai berdasarkan kepada aktiviti kerja
sebenar ditapak bina dan aktiviti kerja yang telah dirancang sebelum ini.
Perkara yang perlu ada adalah peratusan kerja sebenar dan yang dirancang
serta bilangan hari yang tinggal sebelum tamat tempoh projek disiapkan. Ia
biasanya dalam bentuk lengkuk S.
e) Status bayaran
Merupakan senarai bayaran yang telah dan belum diterima oleh kontraktor.
Selain itu juga dinyatakan tarikh mengemukakan tuntutan, jumlah tuntutan
f) Rekod harian
i. Jadual tenaga buruh
Melibatkan bilangan tenaga kerja dan bidang tugasan yang dilakukan di
tapak bina dari masa kesemasa.
ii. Jadual jentera dan mesin
Merujuk kepada bilangan logi dan mesin yang digunakan dan tempoh ia
digunakan.
iii. Laporan cuaca
Laporan cuaca sepanjang projek dijalankan akan dicatatkan dalam
bentuk
jadual atau carta pai.
g) Fotografi kemajuan
Gambar yang diambil di tapak bina semasa projek sedang berjalan.
3.3 Pemantauan Kemajuan Kerja
Jadual perjalanan aktiviti kerja di tapak bina yang biasanya digunakan dalam
laporan kemajuan adalah carta bar dan keluk S. Kedua-dua kaedah ini mudah
difahami oleh semua pihak yang terlibat dengan projek pembinaan. Selain itu
terdapat dua lagi kaedah yang biasa digunakan dalam menerangkan kemajuan aktiviti
di tapak bina secara grafikal iaitu CPM (Critical Path Method) dan PERT (Project
Evaluation Review Technique). Walaubagaimanapun hanya carta bar dan keluk S
sahaja yang akan diterangkan dalam subtopik ini memandangkan penggunaannya
yang meluas dalam pemantauan aktiviti projek.
3.3.1 Carta Bar
Seperti yang diterangkan dalam awal bab ini, perkembangan sesebuah projek
menggunakan perisian-perisian penjadualan projek seperti Microsoft Project,
Primavera dan Proplan (Rezuan Mohammed, 2003). Kaedah penjadualan yang
lazim digunakan carta bar atau lebih dikenali sebagai Gantt’s Chart. Rajah 3.1 di
bawah menunjukkan contoh carta bar.
Sept. Sept. Sept. Sept. Oct. Oct. Oct. Oct. Oct. 30
Rajah 3.1 : Gantt’s Chart (James J. Adrian, 1981)
Teknik ini diasaskan oleh Henry Gantt dan Frederick W.Taylor sekitar tahun
1900-an (Barrie, D.S. and Paulson, B.C. 1984). Ia mengandungi dua paksi yang
menghubungkan antara senarai aktiviti yang dijalankan kepada skala masa
(Surinders, 1994). Panjang bar menunjukkan tempoh masa yang diambil oleh
sesuatu aktiviti untuk disiapkan.
Carta bar menyediakan kaedah yang dapat mengintegrasikan fasa projek ke
dalam perancangan menyeluruh. Dengan itu ia dapat menganggar masa mula dan
tamat bagi setiap fasa. Selain itu ia dapat menentukan samada perkembangan projek
Pada asasnya ia digunakan bagi mengawal elemen masa untuk suatu program
atau projek. Carta bar dilambangkan oleh panjangnya suatu garisan tersebut garisan
tersebut menunjukkan jangka masa sesuatu aktiviti.
3.3.2 Keluk S
Pengawalan dan pemantauan masa projek adalah merupakan elemen yang
penting kerana ia akan menunjukkan samada projek berjalan dengan lancar atau
tidak. Pemantauan bagi sebuah projek adalah dengan melakukan perbandingan di
antara kemajuan sebenar dan kemajuan yang dirancang.
Bentuk lengkung S diperolehi daripada panduan kemajuan projek per unit
masa (hari, minggu, bulan atau tahun) supaya memperolehi kemajuan projek
kumulatif. Secara kasarnya, kebanyakan projek perbelanjaan untuk sumber per unit
masa adalah cenderung pada permulan agak perlahan dan diikuti puncaknya
kemudian berakhir dengan perlahan (Hanisah Ismail, 2001).
Current date
Seperti carta bar, keluk S dalam Rajah 3.2 juga dapat menunjukkan
perancangan projek. Apabila projek dilaksanakan, kemajuan projek sebenar dan
projek yang dirancang dapat dibandingkan dan dapat mengenalpasti samada projek
sebenar tersebut lewat atau tidak (Barrie, D.S and Paulson, B.C, 1984).
3.4 Persekitaran Laman Web
Bagi membangunkan sebuah sistem pemantauan secara atas talian
persekitaran asas bagi sebuah laman web perlu diketahui bagi menambahkan lagi
kefahaman berkenaan sistem yang akan dibangunkan. Berdasarkan kepada
penerangan tentang persekitaran web di awal bab dua kajian ini, komponen asas bagi
persekitaran web terdiri daripada Protokol Pemindahan Hiperteks (HTTP), Bahasa
Mark-up Hiperteks (HTML), pelayan dan pelanggan web.
Dalam bab ini setiap komponen berkenaan akan diterangkan lebih lanjut lagi.
Ini adalah bagi tujuan pemahaman tentang persekitaran laman web sebelum laman
web bagi pemantauan projek dapat dibangunkan. Selain itu juga web server yang
akan digunakan dalam pembangunan laman web ini iaitu Apache turut dibincangkan.
3.4.1 Protokol Pemindahan Hiperteks (HTTP)
Protokol Pemindahan Hiperteks atau HTTP adalah piawaian yang digunakan
dalam menformat dan menghantar data atau maklumat yang kemudiannya disalurkan
ke WWW. Dengan kata lain ia merupakan protokol yang digunakan untuk
memindahkan laman web ke Internet. Yang mana pelayan utama WWW adalah
pelayan HTTP dan pelanggan pula adalah perisian yang dikenali sebagai browser
(Zainuddin Zakaria, 2001).
Pengguna boleh menggunakan browser ini untuk memperoleh maklumat atau
HTTP ini tidak dapat menyediakan sebarang ingatan terhadap sebarang maklumat
berkenan dengan permintaan maklumat yang lepas (Mohd Shahizan Othman et al.,
2005).
3.4.2 Bahasa Mark-up Hiperteks (HTML)
Bahasa Mark-up Hiperteks atau nama singkatanya HTML merupakan bahasa
yang digunakan untuk membuat laman web. HTML ini adalah dalam bentuk
dokumen teks biasa dan ia mengandungi pelbagai arahan atau dikenali sebagai tag.
Tag ini digunakan untuk memberitahu penyemak seimbas bagaimana teks tersebut
harus dipamerkan (Zainuddin Zakaria, 2001).
Dr. Ahmad Zaharin (1999) menerangkan dokumen HTML adalah terdiri
daripada dua bahagian iaitu kepala (head), dan badan (body). Bahagian kepala
bermula dengan <HEAD> dan berakhir dengan tag </HEAD>. Ia mengandungi
mengandungi tajuk dokumen yang bermula dengan tag <TITLE> dan berakhir
dengan tag </TITLE>. Bahagian badan pula bermula dengan tag <BODY> dan
berakhir dengan tag </BODY>. Dokumen HTML mesti terkandung antara tag
<HTML> dan </HTML> masing-masing. Contoh bagi struktur dokumen HTML
adalah seperti dibawah;
<HTML> <HEAD>
<TITLE> Tajuk Laman Web</TITLE> </HEAD>
<BODY>Penerangan</BODY> </HTML>
3.4.3 Web Browser
Webbrowser adalah perisian yang digunakan untuk memuat turun maklumat
dari WWW. Keupayaannaya memaparkan dan menyimpan laman-laman web
Terdapat dua webbrowser yang digemari oleh para pengguna internet iaitu
Internet Explorer dan Netscape Navigator. Namun terdapat pelbagai lagi perisian
web browser yang berada dipasaran seperti Mosaic, Opera dan Lynx (Zainuddin
Zakaria, 2001). Setiap web browser mempunyai kelebihan masing-masing yang
memyebabkan ia digemari oleh pengguna.
3.4.4 Web Server
Webserver digunakan bersama dengan webbrowser. Ia mampu menyimpan
halaman web dan mengekstrak data selain dari memberi maklumbalas kepada
pengguna. Hubungan antara web browser dan web server dapat diterangkan dalam
Rajah 3.2 di bawah. Web browser akan meminta sesuatu maklumat dari Internet dan
Internet akan menghantar permintaan tersebut kepada web server. Web server
kemudian mencari maklumat dalam fail atau pangkalan data kemudian maklumat
dihantar ke Internet dan web browser akan mempaparkan maklumat yang diminta.
Bagi persekitaran Windows, server yang biasa digunakan adalah Personal Web
Server (PWS) atau Internet Information Server (IIS). Manakala Apache dan Lotus
dalam persekitaran Linux (Mohd Shahizan Othman et al., 2005).
Web server mencari
Web browser Web server
Rajah 3.3 : Hubungan antara web server dan web browser (Harley Hahn, 1996)
3.4.3.1Apache
Apache merupakan web server yang popular dalam persekitaran Linux. Ia
server yang pantas dan stabil. Walaupun ia banyak digunakan secara meluas dalam
persekitaran Linux, ia masih lagi boleh digunakan dalam persekitaran Windows.
Walaupun kebanyakan pembangun yang menggunakan Apache tidak menggalakkan
penggunaan Apache dalam server Windows yang sentiasa sibuk (Jay Greenspan dan
Brag Bulger, 2001).
3.5 Laman Web Statik
Laman web berbentuk statik adalah web yang hanya mengandungi teks dan
grafik yang tetap. Ia lebih mudah ditulis dan dibangunkan berbanding web dinamik.
Malah ia lebih menjimatkan kos dan masa. Tetapi laman web statik tidak dapat
melakukan sebarang aktiviti interaksi dengan laman tersebut dan ia merupakan
laman yang hanya boleh dilihat isi kandungannya. Ia juga hanya dapat memautkan
pengguna dengan dokumen lain apabila pengguna mengklik pada pautan ( Mohd
Shahizan Othman et al., 2005).
Rajah 3.4 : Kaedah web statik (Microsoft Corporation, 2005)
Seperti dalam Rajah 3.4, web statik ini biasanya terdiri dari kod-kod HTML
yang ditaip menggunakan pengedit teks yang kemudiannya disimpan dalam bentuk
Dreamweaver, Microsoft Frontpage, Notepad, Wordpad dan Textpad ( Mohd
Shahizan Othman et al., 2005).
HTML merupakan bahasa pengaturcaraan yang paling mudah digunakan
dalam membangunkan laman web ini. Jika pengguna meminta fail HTML yang
statik dari web server, web server akan menghantar fail HTML secara terus kepada
pelanggan. Browser pengguna kemudiannya memproses kandungannya (Microsoft
Corporation, 2005).
3.6 Laman Web Dinamik
Laman ini membolehkan kandungan dan bentuknya diubah mengikut
kehendak pembangun laman tersebut. Maklumat di laman ini akan sentiasa dikemas
kini mengikut keperluan dan kandungan dalam laman boleh diubah pada bila-bila
masa. Laman yang berbentuk seperti ini membolehkan pengguna berinteraksi secara
terus dengan laman. Seperti manghantar pendapat atau memuat turun maklumat dari
laman tersebut. Sistem Pengurusan Pangkalan Data (SPPD) selalunya dikaitkan
dengan laman yang bersifat dinamik. SPPD berfungsi menyimpan maklumat yang
berkenanan dengan sistem tersebut ( Mohd Shahizan Othman et al., 2005).
3.6.1 PHP
PHP atau Hypertext Preprocessormerupakan bahasa yang digunakan dengan
web server untuk Apache. Selain daripada PHP, terdapat beberapa lagi bahasa yang
mempunyai fungsi yang sama dengan PHP antaranya ialah ASP, Perl dan Cold
Fusion (Jay Greenspan dan Brag Bulger, 2001). Di antara kebaikan penggunaan
a) Ia bahasa yang pantas dan mudah. Aplikasi penulisan dalam C adalah pantas
tetapi pengaturcaraan dalam C adalah sukar dan mengambil masa yang lebih
lama berbanding bahasa pengaturcaraan yang lain.
b) PHP merupakan sebuah ‘cross-platform’. PHP boleh berkerja dengan
pelbagai web browser antaranya ialah Netscape, Roven dan lain-lain lagi.
c) PHP adalah bahasa yang diperbaiki secara konsisten.
d) Bahasa PHP adalah percuma untuk sesiapa yang ingin menggunakannya dan
ia mudah dimuat turun dari Internet.
3.6.2 MySQL
MySQL merupakan pangkalan data yang biasa digunakan bersama PHP dan
Apache. Diantara kelebihan MySQL ialah (Jay Greenspan dan Brag Bulger, 2001);
a) Ia adalah pangkalan data yang mempunyai kos efektif kerana ia adalah
pengkalan data percuma.
b) MySQL adalah sebuah pengkalan data yang berkuasa dan cepat. Bagi
pangkalan data yang bersaiz kecil dan sederhana ia adalah sangat pantas.
3.7 Ringkasan
Dalam bab ini teori latarbelakang diterangkan lebih lanjut lagi bagi tujuan
memberi gambaran kasar berkaitan dengan kajian yang akan dijalankan. Dua kaedah
pemantauan yang biasanya digunakan dalam pemantauan aktiviti projek adalah carta
bar atau Gantt’s Chart dan keluk S. Kedua-dua kaedah ini adalah ringkas dan mudah
difahami oleh semua peringkat pengurusan walau tiada pengalaman dalam teknik
perancangan. Kaedah-kaedah ini merupakan cara pemantauan yang digunakan untuk
Bagi membangunkan sistem pemantauan secara atas talian persekitaran
laman web perlu diketahui. Dalam persekitaran laman terdapat beberapa komponen
yang penting bagi membolehkan persekitaran tersebut berfungsi. HTML, HTTP, web
server dan web browser adalah diantara elemen yang terdapat dalam persekitaran
laman web. Elemen-elemen ini penting untuk difahami bagi tujuan pembangunan
sistem menggunakan dotProject khususnya dan bagaimana ia beroperasi secara atas
PEMBANGUNAN SISTEM
4.1 Pengenalan
Bagi membangunkan sesebuah laman web, perancangan yang teliti perlu
dilakukan bagi mencapai objektif yang telah digariskan. Pembangun laman perlu
meluangkan masa untuk merangka langkah kerja yang diperlukan untuk
menghasilkan sebuah laman web yang baik. Setiap langkah kerja yang dilakukan
perlulah memenuhi semua objektif pembinaanya.
Jesteru itu bagi memudahkan lagi pelaksanaan langkah kerja, carta aliran
yang sesuai perlu dibuat. Ini dapat memastikan semua langkah kerja atau fasa kerja
dapat dilaksanakan mengikut perancangan yang telah dirangka. Melalui cara ini
setiap masalah yang akan dihadapi bagi setiap fasa akan dapat dikesan lebih awal.
Oleh yang demikian tindakan susulan dalam menangani masalah tersebut dapat
diambil.
Dalam kajian ini terdapat enam fasa yang telah dirangka dan akan
dilaksanakan bagi mencapai objektif kajian ini. Fasa-fasa tersebut ditunjukkan
dalam bentuk carta alir bagi memberi gambaran yang jelas berkenaan dengan
4.2 Fasa I : Perancangan
Sebelum sesebuah laman web dapat dibangunkan perancangan yang teliti
untuk sepanjang proses pembangunan sistem perlu diambil. Perancangan yang teliti
akan dapat mengelakkan timbul masalah semasa proses pembangunan laman web.
Jesteru itu penentuan awal bagi langkah kerja dan perisian yang terlibat perlu
dilakukan.
Rajah 4.1 adalah merupakan carta aliran bagi fasa kerja pembangunan laman
web untuk kajian ini yang telah dirangka dalam fasa pertama. Ia terdiri dari enam
fasa iaitu perancangan, pengumpulan maklumat, penentuan modul, pemasukan
maklumat ke dalam modul, penentuaan akses pengguna dan fasa akhir adalah
penentuan antaramuka laman.
Mula
Ya Fasa I : Perancangan
Fasa II : Pengumpulan maklumat
Mencukupi?
Fasa III : Penentuan modul dan keperluan lain
Fasa IV : Pemasukan maklumat ke dalam modul
Diterima? Tidak
Ya
Paparkan kepada pengguna Fasa V : Penentuan akses
pengguna
Rajah 4.1 : Aliran metodologi kajian
Beberapa keperluan minimum sistem yang perlu ada sebelum menggunakan
dotProject hendaklah diambil kira. Iamemerlukan web server berintegrasikan
kepada PHP dan MySQL yang menyokong sistemnya serta web browser. Antara
keperluan lain bagi persekitaran yang berbeza adalah seperti berikut:
a) LAMP: Linux+Apache+MySQL+PHP
b) WAMP: Windows+Apache+MySQL+PHP
c) WIMP: Windows+IIS+MySQL+PHP
PHP versi 4.1.x atau lebih tinggi diperlukan bagi sistem ini, versi 4.3.7 tidak
boleh digunakan dalam sistem ini kerana ia akan memghadapi masalah kepada web
server samada IIS mahupun Apache. Bagi pangkalan data MySQL, versi 3.23.51
atau lebih tinggi lagi diperlukan bagi menyokong sistem. Antara perisian pelayar
yang boleh digunakan dengan sistem ini adalah browser generasi ke-empat yang
menyokong style sheet dan javascript. Contohnya adalah Internet Explorer, Mozilla
4.3 Fasa II : Pengumpulan Maklumat
Dalam fasa ini juga perancangan bagi menentukan maklumat yang diperlukan
untuk disampaikan dalam laman web dilaksanakan. Bagi menentukan
maklumat-maklumat tersebut pembangun perlu mencari dan mengumpul maklumat-maklumat tersebut.
maklumat ini diperolehi dari laporan kemajuan projek.
Maklumat-maklumat yang diperolehi ini perlu dipilih berdasarkan kesesuaiannya untuk
dipersembahkan dalam laman web dan selari dengan objektif kajian ini.
Untuk mencapai objektif kajian ini, maklumat yang berkaitan dalam laporan
kemajuan diperlukan. Bagi tujuan pembangunan laman ini sebuah syarikat
kontraktor akan dipilih bagi menggunakan laman ini. Di antara maklumat yang
dikumpul dari syarikat ini adalah seperti butiran lengkap syarikat dan beberapa
laporan kemajuan bagi projek-projek yang dijalankan oleh syarikat berkenaan.
4.4 Fasa III : Penentuan Modul
Terdapat beberapa modul yang ditawarkan dalam dotproject dan boleh dipilih
mengikut kehendak pembangun sendiri melalui modul System Administration yang
mana akan dibincangkan lebih lanjut dalam bahagian 4.6. Sebelum sistem
dibangunkan, penentuan modul yang sesuai digunakan dilakukan terlebih dahulu.
Pemilihan dilakukan berdasarkan kesesuaian modul dengan maklumat yang ingin
disampaikan. Di antara modul yang ditawarkan oleh dotproject kepada pengguna
adalah seperti berikut;
Rajah 4.2 di bawah menunjukkan halaman bagi penentuan modul yang ingin
digunakan dalam pembangunan sistem.
(a) (b
(c) (d)
(f)
Rajah 4.2 : Halaman modul
Berikut merupakan beberapa elemen penting dalam halaman modul ini;
a)
Menunjukkan jenis modul yang disediakan. Tanda bersebelahan
dengan Projects adalah butang untuk memilih turutan untuk modul yang akan
dipaparkan pada halaman utama. Di bawah menunjukkan aturan tersebut.
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
b)
active, akan menunjukkan modul yang diaktifkan. Modul yang akan
c)
disabled, tidak membenarkan modul dipaparkan dan digunakan.
d)
visible, membolehkan modul dilihat oleh pengguna yang mengakses sistem.
f)
hidden, akan menyembunyikan modul agar tidak dilihat oleh pengguna
sewaktu menggunakan sistem.
Elemen-elemen di atas amat penting bagi tujuan pemilihan modul yang akan
digunakan. Melalui modul-modul ini setiap maklumat dapat disampaikan kepada
pengguna. Elemen-elemen ini membantu pembangun untuk memilih dan menyusun
modul mengikut kehendak dan citarasa pembangun sendiri. Modul-modul yang telah
dipilih dan disusun mengikut kehendak pembangun boleh diubah pada bila-bila masa
jika modul perlu diubahsuai mengikut keperluan pembangun.
4.5 Fasa IV : Kemasukan Maklumat ke Dalam Modul
Setelah pemilihan modul dilakukan, maklumat bagi setiap modul perlu
dimasukkan. Maklumat-maklumat berkaitan dengan perkembangan projek
dimasukkan ke dalam modul yang sesuai. Antara modul yang digunakan untuk
memasukkan maklumat adalah seperti modul syarikat (companies), projek (projects),
tugas (task) dan lain-lain lagi.
4.5.1 Maklumat Syarikat
Rajah 4.3 menunjukkan halaman bagi kemasukkan maklumat bagi sesebuah
ditekan dan maklumat akan dipaparkan dalam senarai syarikat. Jika tidak ingin
memasukkan maklumat yang telah diisi, tekan butang backuntuk kembali ke
halaman senarai syarikat.
Rajah 4.3 : Halaman kemasukkan maklumat syarikat
4.5.2 Maklumat Projek
Rajah 4.4 menunjukkan halaman bagi kemasukkan maklumat bagi projek
yang dijalankan. Proses kemasukkan maklumat adalah sama seperti kemasukkan
maklumat syarikat yang telah dinyatakan sebelum ini. Setelah maklumat projek
dimasukkan, tugas baru (new task) akan dimasukkan bagi membolehkan gantt chart
dapat dipaparkan. Berikut merupakan antara langkah untuk menhasilkan gantt chart
tersebut. Rajah 4.5 menunjukkan halaman untuk memasukkan tugas baru, setelah
maklumat mengenai projek telah diisi. Klik butang new task untuk memasukkan
Rajah 4.4 : Halaman kemasukkan maklumat projek
Rajah 4.5 : Halaman Projek
Setelah mengklik butang new task, paparan seperti Rajah 4.6 akan dapat
dilihat. Dalam halaman tersebut butiran tugas, seperti tarikh mula aktiviti dan tarikh
berakhir perlu dinyatakan. Selain itu hubungan (dependencies) di antara aktiviti
yang lain ditentukan. Rajah 4.7 menunjukkan paparan bagi memasukkan
Rajah 4.6 : Halaman memasukkan maklumat tugasan dan tarikh mula serta tarikh
akhir aktiviti
Rajah 4.7 : Halaman menentukan dependancy aktiviti di tapak bina
Setelah maklumat-maklumat berkaitan dengan aktiviti di tapak bina
dimasukkan, butang save diklik dan gantt chart bagi aktiviti tersebut dipaparkan.
cancel. Di antara maklumat yang perlu dimasukkan di dalam modul mengisi tugas
(add task) adalah seperti berikut;
a) Tarikh mula dan akhir aktiviti.
b) Task Parent menunjukkan aktiviti baru ini berada di bawah aktiviti yang
dinyatakan dalam Task Parent.
c) Target Budget merupakan kos bagi aktiviti yang baru.
d) Task Type adalah jenis aktiviti tersebut contohnya superstructure, finishing
works dan sebagainya.
4.5.3 Memasukkan Fail
Dalam modul Files, semua fail yang berkaitan dengan projek akan disimpan
dan dipaparkan kepada pengguna yang mempunyai akses kepada projek berkaitan.
Dalam modul ini beberapa maklumat dari laporan kemajuan projek tersebut
dimasukkan ke dalam fail. Maklumat-maklumat tersebut antaranya adalah bilangan
tenaga buruh, jentera dan logi, jadual cuaca dan lain-lain lagi. Bagi memuatkan fail
ke dalam modul ini adalah seperti berikut;
a) Tekan butang new files untuk memuat turun fail baru yang terdapat dalam
modul Files.
b) Halaman bagi memuatkan fail akan dipaparkan seperti dalam Rajah 4.8.
c) Klik butang Browse bagi memilih fail ingin dimuatkan ke dalam laman
contoh seperti dalam Rajah 4.9.
d) Isi semua maklumat yang diperlukan bagi fail kemudian klik Submit. Untuk
Rajah 4.8 : Halaman memasukkan fail baru ke dalam laman
4.5.4 Contact
Rajah 4.10 menunjukkan maklumat yang perlu diisi bagi halaman Contacts.
Halaman ini menyimpan maklumat bagi alamat dan nombor telefon bagi pihak
terbabit dengan sesebuah projek. Maklumat yang diperlukan bagi halaman ini diisi
dan klik Submit setelah semua maklumat dimasukkan. Cancel jika ingin
membatalkan kemasukkan maklumat.
Rajah 4.10 : Halaman bagi memasukkan maklumat Contact pengguna
4.5.5 Forum
Sebuah forum disediakan bagi membolehkan semua pihak yang terlibat
dengan projek tersebut dapat berinteraksi antara satu sama lain. Forum yang
disediakan bertujuan untuk membolehkan pihak-pihak ini untuk melaporkan apa
yang berlaku di tapak bina khususnya dan berkaitan dengan projek umumnya. Rajah
4.11 menujukkan halaman bagi memasukkan forum baru. Proses memasukkan
Rajah 4.11 : Halaman memasukkan forum baru
4.6 Pengubahsuaian Modul
Dalam modul yang ditawarkan, beberapa pengubahsuaian perlu dilakukan.
Ini adalah untuk menepati keperluan bagi pemantauan projek pembinaan. Modul
System Administration berfungsi mengubahsuai modul-modul yang dipilih mengikut
kehendak pembangun. Rajah 4.12 menunjukkan halaman bagi System
Administration yang berupaya mengubahsuai modul-modul yang lain. Hanya
beberapa elemen di dalam System Administration ini akan digunakan dalam
mengubahsuai modul. Elemen-elemen yang digunakan akan dibincangkan dalam
Rajah 4.12 : Halaman System Administration
4.6.1 Preferences
Dalam preferences, elemen-elemen yang digunakan bagi mengubahsuai
modul-modul lain adalah seperti berikut;
a) System Configuration
Dalam elemen ini antara pengubahsuaian yang dilakukan adalah
menambahkan memory bagi gantt chart selain itu menberi nama baru bagi
laman ini. Perubahan yang lain dilakukan adalah mengikut kehendak
pembangun sendiri.
b) System Lookup Values
Dalam System Lookup Values, penambahan menu-menu baru dalam modul
yang sedia ada dilakukan. Rajah 4.13 menunjukkan halaman bagi menambah
