DAFTAR PUSTAKA (Lanjutan)
Lampiran 1 Digram Pencar dan Perhitungan Parameter Peramalan Setiap
Produk
Gambar Diagram Pencar Penjualan Jenis Produk PPNW
Gambar Diagram Pencar Penjualan Jenis Produk PPHW
30000000 35000000 40000000 45000000 50000000 55000000 60000000
Nop-13 Jan-14 Mar-14 Apr-14 Jun-14 Jul-14 Sep-14 Nop-14 Des-14
Penjualan PPNW
JUMLAH
0 2000000 4000000 6000000 8000000 10000000 12000000 14000000 16000000 18000000 20000000
0 2 4 6 8 10 12 14
Penjualan Produk PPHW
PERAMALAN PRODUK PPNW
a. Metode Regresi dengan Kecenderungan Siklis
Tabel Perhitungan Parameter Peramalan untuk Metode Regresi
dengan Kecenderungan Siklis
X Y Sin(2πx/n) Cos(2πx/n) Sin*Cos Sin2 Cos2 Y* Sin(2πx/n) Y* Cos(2πx/n) 1 53735820 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 53735820,00 0 2 53276600 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -53276600 3 57810060 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 -57810060,00 0 4 47088800 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 47088800 5 51346820 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 51346820,00 0 6 52188600 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -52188600 7 48467260 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 -48467260,00 0 8 57131580 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 57131580 9 43152000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 43152000,00 0 10 54553200 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -54553200 11 52753800 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 -52753800,00 0 12 57600200 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 57600200
78 629104740 0,000 0,000 0,000 6,000 6,000
-10796480,000 1802180,000 ∑ y = n a + b ∑ sin(2πxn ) + c ∑ cos (2πxn )
629.104.740 = 12 a + (0) + c (0)
a = 629104740
12
= 52.425.395
∑ y sin(2πxn ) = a ∑ sin(2πx
n ) + b ∑ sin
2
(2πxn ) + c ∑ sin(2πx n ) cos (
2πx n )
-10796480 = a (0) + b (6) + c (0)
b =
−10796480
6
= -1.799.403
∑ y cos (2πxn ) = a ∑ cos (2πxn ) + c ∑ cos2(2πxn ) + b ∑ sin(2πxn ) cos (2πxn )
c = 1802180
6
= 300.363,3
Dengan metode siklis diperoleh fungsi peramalan:
Yt = 52.425.395 -1.799.403 sin 2 π x
n
+
300.363,3 cos 2 π xn
b. Metode Dekomposisi
Tabel Rekapitulasi Perhitungan Nilai Rata-rata Per 6 Periode
No Periode Permintaan (unit)
Nilai Rata-rata Per 4 Periode
9 September 43.152.000 10 Oktober 54.553.200 11 Nopember 52.753.800 12 Desember 57.600.200
Tabel Perhitungan Nilai Indeks Musim
Periode
Pembagian Periode Permintaan
Tabel Perhitungan Nilai Indeks Musim (Lanjutan) Periode
Pembagian Periode Permintaan
Rata-rata 9 September 25.891.200
52.276.340
0,83 0,96
10 Oktober 27.276.600 1,04 0,97
11 Nopember 17.584.600 1,01 1,00
12 Desember 21.394.360 1,10 1,05
Garis trend dapat dicari dengan menggunakan persamaan Fungsi peramalan: Yt = a + bx
Tabel Perhitungan Parameter Peramalan Metode Linier
X Y X^2 XY 78 629.104.740 650 4.093.657.760
Parameter peramalan : Yt = a + bx
Tabel Perhitungan Nilai Persamaan Garis Trend
Periode X Nilai Persamaan
Garis Trend
Januari 13 52.628.893
Februari 14 52.660.200
Maret 15 52.691.507
April 16 52.722.815
Mei 17 52.754.122
Juni 18 52.785.429
Juli 19 52.816.737
Agustus 20 52.848.044
September 21 52.879.351
Oktober 22 52.910.659
November 23 52.941.966
Desember 24 52.973.273
Fungsi peramalan akhir adalah :
Yt = 52.221.897 +( 31.307,34)(X) (Indeks Musim)
Tabel Perhitungan SEE untuk Metode Regresi dengan Kecenderungan
Siklis
X Y Y' Y-Y' (Y-Y')^2
SEE =
√
∑ (y - yTabel Perhitungan SEE untuk Metode Dekomposisi
X Y Y' Y-Y' (Y-Y')^2
1 53.735.820 51.412.147 -1.839.877 3.385.145.773.359 2 53.276.600 55.575.697 2.431.306 5.911.249.071.652 3 57.810.060 50.845.294 6.584.882 43.360.669.549.263 4 47.088.800 51.225.178 -5.404.639 29.210.124.136.252 5 51.346.820 52.493.439 -4.049.024 16.394.596.872.306 6 52.188.600 55.395.844 592.951 351.591.239.958 7 48.467.260 51.595.649 -7.306.680 53.387.579.640.330 8 57.131.580 55.773.940 6.105.024 37.271.314.334.416 9 43.152.000 51.026.556 -8.255.686 68.156.356.144.060 10 54.553.200 51.407.686 1.872.845 3.507.548.540.209 11 52.753.800 52.680.355 -2.839.178 8.060.930.329.413 12 57.600.200 55.592.978 -577.424.564 333.419.127.019.932.000 78 629.104.740 635.024.764 -589.532.640 333.688.124.125.563.000
SEE =
√
∑ (y - yHo = Metode siklis lebih baik dari metode dekomposisi
Hi = Metode siklis tidak lebih baik dari metode dekomposisi
Kesimpulan : Metode yang digunakan untuk meramalkan produk tipe PPNW
adalah metode regresi dengan kecenderungan siklis dengan fungsi sebagai berikut.
Yt = 52.425.395 -1.799.403 sin 2 π x
n
+
300.363,3 cos 2 π xn
Tabel Perhitungan Hasil Verifikasi
x Y Y' Y-Y' MR
1 53.735.820 50.625.982 3109838
2 53.276.600 52.125.032 1151568 4261406,66 3 57.810.060 54.224.808 3585252 4736820 4 47.088.800 52.725.758 -5636958 9222210 5 51.346.820 50.625.982 720838 6357796,66 6 52.188.600 52.125.032 63568 784406,66 7 48.467.260 54.224.808 -5757548 5821116,66 8 57.131.580 52.725.758 4405822 10163370 9 43.152.000 50.625.982 -7473982 11879803,34 10 54.553.200 52.125.032 2428168 9902150 11 52.753.800 54.224.808 -1471008 3899176,66 12 57.600.200 52.725.758 4874442 6345450 73373706,64
MR =
1 n
MR
1 12
4 73373706,6
= 6670336,96
BKA = 2,66 x MR = 2,66 x 6670336,96 = 17743096,33 2/3 BKA = 2/3 x 17743096,33 = 11828730,89
1/3 BKA = 1/3 x 17743096,33 = 5914365,44
BKB = - 2,66 x MR= -2,66 x 6670336,96 = -17743096,33
2/3 BKB = 2/3 x -17743096,33 = -11828730,89
Gambar Moving Range Chart
PERAMALAN PRODUK PPHW
a. Metode Regresi dengan Kecenderungan Siklis
Tabel Perhitungan Parameter Peramalan untuk Metode Regresi
dengan Kecenderungan Siklis
X Y Sin(2πx/n) Cos(2πx/n) Sin*Cos Sin2 Cos2 Y* Sin(2πx/n) Y* Cos(2πx/n)
1 8955970 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 8955970,00 0 2 8196400 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -8196400 3 9176200 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 -9176200,00 0 4 4280800 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 4280800 5 8852900 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 8852900,00 0 6 13047150 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -13047150 7 16416330 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000
-16416330,00 0 8 1731260 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 1731260 9 17260800 1,000 0,000 0,000 1,000 0,000 17260800,00 0 10 9092200 0,000 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 -9092200 11 17584600 -1,000 0,000 0,000 1,000 0,000
-17584600,00 0 12 3291440 0,000 1,000 0,000 0,000 1,000 0,00 3291440 78 117886050 0,000 0,000 0,000 6,000 6,000 -8107460,000
-21032250,000 -20000000
-15000000 -10000000 -5000000 0 5000000 10000000 15000000 20000000
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Y-Y'
MR
BKA
2/3 BKA
1/3 BKA
BKB
2/3 BKB
∑ y = n a + b ∑ sin(2πxn ) + c ∑ cos (2πx n )
117886050 = 12 a + (0) + c (0)
a = 117886050
12
= 9823838
∑ y sin(2πxn ) = a ∑ sin(2πxn ) + b ∑ sin2(2πxn ) + c ∑ sin(2πxn ) cos (2πxn )
-8107460 = a (0) + b (6) + c (0)
b = −8107460 6 = -1351243
∑ y cos (2πxn ) = a ∑ cos (2πxn ) + c ∑ cos2(2πxn ) + b ∑ sin(2πxn ) cos (2πxn )
-21032250 = a (0) + c (6) + b(0)
c = −𝟐𝟏𝟎𝟑𝟐𝟐𝟓𝟎 6 = -3505375
Dengan metode siklis diperoleh fungsi peramalan:
Yt = 9.823.838 –1.351.243 sin 2 π x
n – 3.505.375 cos 2 π x
n
b. Metode Dekomposisi
Tabel Rekapitulasi Perhitungan Nilai Rata-rata Per 4 Periode
No Periode Permintaan (unit)
Nilai Rata-rata Per 4 Periode
1 Januari 8.955.970
7.652.343 2 Februari 8.196.400
Tabel Rekapitulasi Perhitungan Nilai Rata-rata Per 4 Periode (Lanjutan) No Periode Permintaan
(unit)
Nilai Rata-rata Per 4 Periode 9 September 17.260.800
11.807.260 10 Oktober 9.092.200
11 Nopember 17.584.600 12 Desember 3.291.440
Tabel Perhitungan Nilai Indeks Musim
Periode
Pembagian Periode Permintaan
Rata-rata
9 September 17.260.800
11.807.260
1,46 1,17
10 Oktober 9.092.200 0,77 1,05
11 Nopember 17.584.600 1,49 1,44
12 Desember 3.291.440 0,28 0,34
Tabel Perhitungan Parameter Peramalan Metode Linier
Persamaan peramalan: Yt = 8267014,1 + 239511,29x
Tabel Perhitungan Nilai Persamaan Garis Trend
Periode X Nilai Persamaan
Garis Trend
Januari 13 11.380.661
Februari 14 11.620.172
Maret 15 11.859.683
September 21 13.296.751
Tabel Perhitungan Nilai Persamaan Garis Trend (Lanjutan)
Periode X Nilai Persamaan
Garis Trend
November 23 13.775.774
Desember 24 14.015.285
Fungsi peramalan akhir adalah :
Yt = 8267014,1 + (239511,29)(X) (Indeks Musim)
Tabel Perhitungan SEE untuk Metode Regresi dengan Kecenderungan
Siklis
X Y Y' Y-Y' (Y-Y')^2
1 8.955.970 8.472.594 483376 233652193028 2 8.196.400 13.329.213 -5132813 26345764160156 3 9.176.200 11.175.081 -1998881 3995524572541 4 4.280.800 6.318.463 -2037663 4152068463906 5 8.852.900 8.472.594 380306 144632524332 6 13.047.150 13.329.213 -282063 79559253906 7 16.416.330 11.175.081 5241249 27470692862026 8 1.731.260 6.318.463 -4587203 21042426776006 9 17.260.800 8.472.594 8788206 77232561710446 10 9.092.200 13.329.213 -4237013 17952274925156 11 17.584.600 11.175.081 6409519 41081935990598 12 3.291.440 6.318.463 -3027023 9162865215506 78 117.886.050 117.886.050 0 228893958647608
SEE =
√
∑ (y - y ') nx = 1 2
n - f =
√
𝟐𝟐𝟖𝟖𝟗𝟑𝟗𝟓𝟖𝟔𝟒𝟕𝟔𝟎𝟖
Tabel Perhitungan SEE untuk Metode Dekomposisi
X Y Y' Y-Y' (Y-Y')^2
1 8.955.970 13.339.932 -4.383.962 19.219.121.422.242 2 8.196.400 12.179.147 -3.982.747 15.862.271.930.798 3 9.176.200 17.110.045 -7.933.845 62.945.904.039.497 4 4.280.800 4.077.810 202.990 41.204.972.642 5 8.852.900 14.462.912 -5.610.012 31.472.235.560.961 6 13.047.150 13.183.278 -136.128 18.530.718.578 7 16.416.330 18.492.224 -2.075.894 4.309.334.737.333 8 1.731.260 4.400.701 -2.669.441 7.125.917.036.373 9 17.260.800 15.585.892 1.674.908 2.805.315.725.590 10 9.092.200 14.187.408 -5.095.208 25.961.148.454.120 11 17.584.600 19.874.402 -2.289.802 5.243.193.034.950 12 3.291.440 4.723.593 -1.432.153 2.051.061.494.808 78 117.886.050 151.617.344 -33.731.294 177.055.239.127.892
SEE =
√
∑ (y - yHo = Metode dekomposisi lebih baik dari metode regresi dengan kecenderungan
Kesimpulan : Metode yang digunakan untuk meramalkan produk tipe PPHW
adalah metode dekomposisi dengan fungsi sebagai berikut.
Yt = 8267014,1 + (239511,29)(X) (Indeks Musim)
Tabel Perhitungan Hasil Verifikasi
x Y Y' Y-Y' MR
8.955.970 13.339.932 -4.383.961,84 4383961,841 8.196.400 12.179.147 -3.982.746,78 3982746,782 8366708,623 9.176.200 17.110.045 -7.933.845,48 7933845,476 11916592,26 4.280.800 4.077.810 202.990,08 202990,0802 8136835,556 8.852.900 14.462.912 -5.610.012,08 5610012,082 5813002,162 13.047.150 13.183.278 -136.127,58 136127,582 5746139,664 16.416.330 18.492.224 -2.075.893,72 2075893,72 2212021,302 1.731.260 4.400.701 -2.669.441,33 2669441,334 4745335,054 17.260.800 15.585.892 1.674.907,68 1674907,677 4344349,011 9.092.200 14.187.408 -5.095.208,38 5095208,382 6770116,059 17.584.600 19.874.402 -2.289.801,96 2289801,964 7385010,346 3.291.440 4.723.593 -1.432.152,75 1432152,748 3721954,713 69158064,75
MR =
1 n
MR
1 12
5 69158064,7
= 6287096,79
BKA = 2,66 x MR = 2,66 x 6287096,79 = 16723677,48
2/3 BKA = 2/3 x 16723677,48 = 11149118,32
1/3 BKA = 1/3 x 16723677,48 = 5574559,15
BKB = - 2,66 x MR= -2,66 x 6287096,79 = -16723677,48
2/3 BKB = 2/3 x -16723677,48 = -11149118,32
Gambar Moving Range Chart
-20000000 -15000000 -10000000 -5000000 0 5000000 10000000 15000000 20000000
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Y-Y'
MR
BKA
2/3 BKA
1/3 BKA
BKB
2/3 BKB
Lampiran 2. Hasil Penyelesaian Perencanaan Produksi dengan Goal
Programming
Menggunakan Software LINDO
Input Januari 2015
Min DB10 + DB11 + DB12 + DB13 + DA1 + DA2 + DA3 + DA4 + DA5 + DA6 + DA7 + DA8 + DA9
SUBJECT TO
X1 + 0.03 X1 + DB10 - DA10 = 19124491 X2 + 0.03 X2 + DB11 - DA11 = 50625982 X3 + 0.03 X3 + DB12 - DA12 = 13339932
15X1 + 20X2 + 25X3 + DB13 - DA13 = 1632885301 0.017X1 + 0.024X2 + 0.031X3 + DB1 - DA1 = 2343600 0.00255X1 + 0.00291X2 + 0.00306X3 + DB2 - DA2 = 350000 0.00007X1 + 0.00008X2 + 0.00008X3 + DB3 - DA3 = 10000 0.00004X1 + 0.00005X2 + 0.00005X3 + DB4 - DA4 = 10000 0.00003X1 + 0.00003X2 + 0.00004X3 + DB5 - DA5 = 5000 0.00122X1 + 0.00139X2 + 0.00146X3 + DB6 - DA6 = 180000 0.00002X1 + 0.00002X2 + 0.00002X3 + DB7 - DA7 = 2500 0.00105X1 + 0.00120X2 + 0.00126X3 + DB8 - DA8 = 150000 0.00002X1 + 0.00002X2 + 0.00002X3 + DB9 - DA9 = 3000 X1 >= 5899309
X2 >= 11712403 X3 >= 2468972 END
Output Januari 2015
LP OPTIMUM FOUND AT STEP 3
OBJECTIVE FUNCTION VALUE
1) 0.0000000E+00
DA7 0.000000 1.000000
RANGES IN WHICH THE BASIS IS UNCHANGED:
DA4 1.000000 INFINITY 1.000000 DA5 1.000000 INFINITY 1.000000 DA6 1.000000 INFINITY 1.000000 DA7 1.000000 INFINITY 1.000000 DA8 1.000000 INFINITY 1.000000 DA9 1.000000 INFINITY 1.000000 X1 0.000000 1.030000 0.000000 DA10 0.000000 INFINITY 0.000000 X2 0.000000 1.030000 0.000000 DA11 0.000000 INFINITY 0.000000 X3 0.000000 0.000000 0.000000 DA12 0.000000 0.000000 0.000000 DA13 0.000000 INFINITY 0.000000 DB1 0.000000 0.000000 0.000000 DB2 0.000000 0.000000 1.000000 DB3 0.000000 0.000000 1.000000 DB4 0.000000 0.000000 1.000000 DB5 0.000000 0.000000 0.000000 DB6 0.000000 0.000000 1.000000 DB7 0.000000 0.000000 1.000000 DB8 0.000000 0.000000 1.000000 DB9 0.000000 0.000000 1.000000
RIGHTHAND SIDE RANGES
ROW CURRENT ALLOWABLE ALLOWABLE RHS INCREASE DECREASE 2 19124492.000000 3265763.000000 13048204.000000 3 50625984.000000 2449322.250000 38562208.000000 4 13339932.000000 1959457.875000 INFINITY 5**************** 312783360.000000 47559656.000000 6 2343600.000000 INFINITY 387851.375000 7 350000.000000 INFINITY 114169.703125 8 10000.000000 INFINITY 3579.859863 9 10000.000000 INFINITY 6057.040527 10 5000.000000 INFINITY 2374.281738 11 180000.000000 INFINITY 67340.671875 12 2500.000000 INFINITY 848.546326 13 150000.000000 INFINITY 52806.667969 14 3000.000000 INFINITY 1348.546387 15 5899309.000000 12668159.000000 INFINITY 16 11712403.000000 37439036.000000 INFINITY
17 2468972.000000 12384805.000000