LEMBAR PENILAIAN Nama Produk : Mie basah
Nama panelis : Tanggal pengamatan :
Isilah kolom berikut sesuai dengan kode yang tertera sesuai tingkat kesukaan
anda, dengan nilai 1 - 9 dimana 1 untuk kategori amat sangat tidak suka dan 9 untuk kategori amat sangat suka sesuai dengan keterangan yang telah tertera.
Kode Penampakan Aroma Tekstur Warna S0
S5 S10 S15 Keterangan :
1 = amat sangat tidak suka 6 = agak suka 2 = sangat tidak suka 7 = suka 3 = tidak suka 8 = sangat suka 4 = agak tidak suka 9 = amat sangat suka 5 = netral
Lampiran 2 Rekapitulasi data analisis proksimat Mie basah mentah
Kode k.air k.abu k.lemak k. protein S0 31,01 1,37 5,84 9,47
31,08 1,40 5,88 9,58 S5 31,39 30,80 2,83 2,80 6,41 6,37 11,84 11,88 S10 30,04 29,52 2,73 2,71 5,68 5,66 12,39 12,43 S5 29,96 30,42 2,90 2,90 6,06 6,13 13,99 13,94
Mie basah matang
Kode k.air k.abu k.lemak k. protein
S0 59,25 0,50 2,19 5,74
60,39 0,49 2,15 5,74 S5 60,82 60,93 0,89 0,89 2,55 2,59 6,81 6,76 S10 60,86 60,37 0,93 0,93 2,27 2,23 7,59 7,60 S5 61,25 60,89 0,86 0,86 2,41 2,44 8,06 8,00
Lampiran 3 Hasil uji kenormalan data Mie mentah 62.0 61.5 61.0 60.5 60.0 59.5 59.0 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 kdrair Pe rc en t Mean 60.59 StDev 0.6154 N 8 KS 0.268 P-Value 0.090
Probability Plot of kdrair Normal 0.00400 0.00375 0.00350 0.00325 0.00300 0.00275 0.00250 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 ln K.abu/234 Pe rc en t Mean 0.003285 StDev 0.0002656 N 8 AD 0.437 P-Value 0.217
Probability Plot of ln K.abu/234 Normal
9 8 7 6 5 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 k.protein Pe rc en t Mean 7.038 StDev 0.9327 N 8 KS 0.223 P-Value >0.150
Probability Plot of k.protein Normal 2.8 2.7 2.6 2.5 2.4 2.3 2.2 2.1 2.0 1.9 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 k.lemak Pe rc en t Mean 2.354 StDev 0.1672 N 8 KS 0.192 P-Value >0.150
Probability Plot of k.lemak Normal
Mie matang 32.0 31.5 31.0 30.5 30.0 29.5 29.0 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 k.air Pe rc en t Mean 30.53 StDev 0.6484 N 8 AD 0.223 P-Value 0.737
Probability Plot of k.air Normal -0.0010 -0.0012 -0.0014 -0.0016 -0.0018 -0.0020 -0.0022 -0.0024 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 ln k.abu/234 Pe rc en t Mean -0.001615 StDev 0.0002735 N 8 AD 0.368 P-Value 0.333
Probability Plot of ln k.abu/234 Normal
16 15 14 13 12 11 10 9 8 7 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 k. protein Pe rc en t Mean 11.94 StDev 1.704 N 8 AD 0.422 P-Value 0.238
Probability Plot of k. protein Normal 6.8 6.6 6.4 6.2 6.0 5.8 5.6 5.4 5.2 99 95 90 80 70 60 50 40 30 20 10 5 1 k.lemak Pe rc en t Mean 6.004 StDev 0.2887 N 8 AD 0.272 P-Value 0.564
Probability Plot of k.lemak Normal
Lampiran 4 Hasil uji Multiple Comparison terhadap komposisi kimia mie. Analisis ragam mie mentah
Jumlah kuadrat Db Kuadrat tengah F Hitung Signifikan
k.air Perlakuan 2,518 3 0,839 7,919 0,037 Galat 0,424 4 0,106 Total 2,942 7 k.abu Perlakuan 0,000 3 0,000 111,917 0,000 Galat 0,000 4 0,000 Total 0,000 7 k.lemak Perlakuan 0,579 3 0,193 181,690 0,000 Galat 0,004 4 0,001 Total 0,583 7 protein Perlakuan 20,320 3 6,773 3044,240 0,000 Galat 0,009 4 0,002 Total 20,329 7
Analisis ragam mie matang
Jumlah kuadrat Db Kuadrat tengah F Hitung Signifikan
k.air Perlakuan 1,818 3 0,606 2,880 0,167 Galat 0,842 4 0,210 Total 2,660 7 k.abu Perlakuan 0,000 3 0,000 185,932 0,000 Galat 0,000 4 0,000 Total 0,000 7 k.lemak Perlakuan 0,193 3 0,064 90,170 0,000 Galat 0,003 4 0,001 Total 0,196 7 k.protein Perlakuan 6,086 3 2,029 2617,742 0,000 Galat 0,003 4 0,001 Total 6,089 7
Lampiran 5 Uji Tukey kadar abu, lemak dan protein mie. Kadar abu mie mentah
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 1,38 2 0%
B 2,72 2 5%
BC 2,82 2 10%
C 2,93 2 15%
Kadar abu mie matang
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 0,50 2 0%
B 0,86 2 5%
C 0,89 2 10%
D 0,93 2 15%
Kadar lemak mie mentah
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 5,67 2 0%
B 5,86 2 5%
C 6,10 2 10%
D 6,39 2 15%
Kadar lemak mie matang
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 2,17 2 0%
A 2,25 2 5%
B 2,43 2 10%
Kadar protein mie mentah
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 9,53 2 0%
B 11,86 2 5%
C 12,41 2 10%
D 13,96 2 15%
Kadar protein mie matang
Grup Nilai tengah n Konsentrasi Spirulina
A 5,74 2 0%
B 6,79 2 5%
C 7,60 2 10%
Lampiran 6 Rekapitulasi data organoleptik penentuan formulasi terpilih a. Penampakan Panelis 0% 5% Perlakuan 10% 15% 1 7 6 5 6 2 8 8 7 8 3 7 8 3 3 4 6 3 3 3 5 6 7 4 5 6 6 6 4 5 7 7 6 7 8 8 9 8 7 7 9 7 6 6 6 10 7 5 5 5 11 7 6 6 6 12 5 8 5 6 13 7 6 5 5 14 7 6 5 5 15 6 7 7 6 16 7 4 4 5 17 7 8 7 6 18 7 6 7 6 19 8 7 7 7 20 6 7 7 7 21 7 7 5 5 22 8 7 6 7 23 7 4 3 3 24 7 6 3 4 25 7 7 4 7 26 5 3 2 2 27 6 7 4 6 28 7 9 8 7 29 7 7 7 4 30 7 5 5 5 Jumlah 205 190 158 165 Rataan 6.83 6.33 5.27 5.50
b. Aroma Panelis 0% 5% Perlakuan 10% 15% 1 6 7 6 6 2 7 7 8 7 3 3 5 4 5 4 5 4 5 6 5 5 6 6 6 6 6 4 4 5 7 8 7 7 8 8 7 7 7 6 9 7 7 6 6 10 5 3 3 6 11 7 7 7 7 12 7 5 4 5 13 6 5 3 3 14 7 7 7 7 15 6 7 7 6 16 6 5 4 5 17 7 7 7 6 18 7 7 7 7 19 7 6 7 7 20 6 6 7 7 21 7 7 7 5 22 7 7 6 7 23 5 7 7 7 24 4 6 5 4 25 8 6 8 8 26 6 4 3 3 27 5 6 3 4 28 7 9 8 6 29 5 6 6 5 30 3 3 3 3 Jumlah 182 180 172 173 Rataan 6.07 6.00 5.73 5.77
c. Tekstur Panelis 0% 5% Perlakuan 10% 15% 1 6 7 5 5 2 8 8 7 8 3 7 7 7 8 4 7 6 7 7 5 4 7 5 5 6 5 5 5 5 7 7 8 7 7 8 5 6 6 6 9 7 7 7 7 10 5 5 6 5 11 7 6 7 7 12 5 7 7 6 13 4 5 4 4 14 5 6 6 6 15 6 7 7 7 16 7 4 6 5 17 7 7 7 5 18 6 7 6 7 19 7 7 7 6 20 6 7 7 7 21 7 7 7 5 22 7 7 8 6 23 6 7 7 7 24 7 3 3 6 25 7 6 8 8 26 5 4 6 4 27 6 7 6 6 28 7 7 7 6 29 6 7 7 8 30 7 7 7 7 Jumlah 186 191 192 186 Rataan 6.20 6.37 6.40 6.20
d. Warna Panelis 0% 5% Perlakuan 10% 15% 1 7 6 4 4 2 7 8 7 8 3 8 8 3 3 4 6 4 3 3 5 6 6 3 4 6 7 6 4 4 7 7 6 8 8 8 8 8 7 7 9 7 6 6 6 10 6 5 3 5 11 7 6 7 5 12 5 7 5 6 13 7 6 4 4 14 8 6 5 5 15 7 7 6 5 16 7 4 4 4 17 6 8 6 6 18 7 4 6 4 19 7 7 7 7 20 6 7 7 7 21 7 7 5 4 22 7 7 8 7 23 7 4 3 3 24 7 3 3 4 25 8 6 4 4 26 8 4 4 2 27 6 7 3 3 28 8 8 7 5 29 7 7 4 3 30 7 3 3 3 Jumlah 208 181 149 143 Rataan 6.93 6.03 4.97 4.77
Lampiran 7 Hasil perankingan dan uji Kruskal Wallis organoleptik penentuan formulasi terpilih
Rangking
Kode N Mean Rank
Penampakan 0% 30 79,68 5% 30 68,05 10% 30 45,62 15% 30 48,65 Total 120 Aroma 0% 30 63,97 5% 30 62,32 10% 30 59,38 15% 30 56,33 Total 120 Tekstur 0% 30 56,83 5% 30 64,40 10% 30 64,22 15% 30 56,55 Total 120 Warna 0% 30 85,82 5% 30 66,90 10% 30 46,48 15% 30 42,80 Total 120
Penampakan Aroma Rasa Tekstur Warna
Chi-Square 20,725 0.902 2,792 1,632 30,814
Db 3 3 3 3 3
Lampiran 8 Hasil uji Dunn terhadap data uji organoleptik
Perlakuan
Kode perlakuan
Hasil pengamatan (Rata-rata (x) dan beda nyata) Penambahan
Spirulina n x penampakan x warna
0 30 S0 6,83 c 6,93 c 5 30 S5 6,33 ab 6,03 b 10 30 S10 5,27 a 4,97 a 15 30 S15 5,50 a 4,77 a Keterangan: n= jumlah data x= rata-rata
Lampiran 9 Perhitungan analisis proksimat mie basah a. Kadar air
% Kadar air U1 =
% Kadar air U2 =
Kadar air rata-rata =
b. Kadar lemak
% Kadar lemak U1 =
% Kadar lemak U2 =
Kadar lemak rata-rata =
c. Kadar protein % Kadar protein U1 = (1,4236-0,9821) gram x 100% = 31,01% 1,4236 gram (1,4049-0,9683) gram x 100% = 31,08% 1,4049 gram (31,01+31,08) % = 31,05% 2 (63,9703-63,9062) gram x 100% = 5,84% 1,0974 gram (62,6302-62,5698)gram x 100% = 5,88% 1,0269 gram (5,84+5,88)% = 5,86% 2 (8,975-0,2) ml x 0,0241N x 14,007 x 6,25 x 100% = 9,47% 195,5 mg
% Kadar protein U2 =
Kadar protein rata-rata =
Kadar abu
% Kadar abu U1 =
% Kadar abu U2 =
Kadar abu rata-rata =
Lampiran 10 Perhitungan kadar serat pangan mie basah Spirulina
a.IDF 1 = = IDF 2 = = IDF rata-rata = (1,54 + 1,43) % 2 = 1,495% b.SDF1 = = (7,950-0,2) ml x 0,0241N x 14,007 x 6,25 x 100% = 9,58% 170,6 mg (9,47+958)% = 9,53% 2 (18,5043-18,4732)gram x 100% = 1,37% 2,2687 (18,9409-18,9030)gram x 100% = 1,40% 2,7107 (1,37+1,40)% = 1,38% 2 ((KS2-KS1)- (CW2-CW1))-Blanko x 100% Berat sample ((0,81-0,78)- (16,84-16,82))-0,0006 x 100% = 1,54% 1,24 ((KS2-KS1)- (CW2-CW1))-Blanko x 100% Berat sample ((0,89-0,87)- (21,83-21,82))-0,0006 x 100% = 1,43% 1,31 ((KS4-KS3)- (CW4-CW3))-Blanko x 100% Berat sample ((0,89-0,86)- (17,0046-17,0019))-0,0002 x 100% = 2,51% 1,24
SDF1 = = IDF rata-rata = (2,51 + 2,60) % 2 = 2,557% c.TDF = IDF + SDF = 1,495% + 2,557% = 4,042% Keterangan :
IDF = serat tak larut SDF = serat larut
TDF = total serat pangan
KS 1 = Kertas saring kosong untuk IDF KS 2 = Kertas saring + residu untuk IDF CW1 = cawan porselen kosong untuk IDF CW2 = cwan poreselen+ abu untuk IDF KS 3 = Kertas saring kosong untuk SDF KS 4 = Kertas saring + residu untuk SDF CW3 = cawan porselen kosong untuk SDF CW4 = cwan poreselen+ abu untuk SDF
((KS4-KS3)- (CW4-CW3))-Blanko x 100% Berat sample ((0,82-0,79)- (20,88-20,87))-0,0002 x 100% = 2,60% 1,31
Lampiran 11 Perhitungan angka kecukupan gizi (AKG) mie Spirulina
Nutrisi % AKG
Protein 4,33
Lemak 1,45
Karbohidrat 9,29
*Kebutuhan kalori total 2000 kkal/hari a. Karbohidrat : 50-60%
Kebutuhan kalori karbohidrat = 50/100x2000kkal =1000 kkal Kebutuhan karbohidrat perhari =1000 kkal/4 = 250 gram/hari b. Protein : 10-20 %
Kebutuhan kalori protein = 10/100 x 2000 kkal =200 kkal Kebutuhan Protein Perhari = 200 kkal/4 = 50 gram/hari c. Lemak : kurang dari 30% dari total kalori
Kebutuhan Kalori lemak = 30/100 x 2000 kkal = 600 kkal Kebutuhan lemak perhari = 600 kkal/9 =66.67 gram
Presentasi AKG mie basah Spirulina
% AKG karbohidrat = 23,22/250 X 100 % = 9,29 % % AKG Lemak = 0,97/66,67 X 100 % = 1,45 % % AKG Protein = 4,33/100 X 100 % = 4,33 %
Lampiran 12 Perubahan aw mie selama penyimpanan suhu chilling
Hari ke-
aw
Mie kontrol Mie Spirulina
0 0,946 0,952
2 0,931 0,931
4 0,925 0,9175
6 0,91 0,9135
8 0,9035 0,851
Lampiran 13 Perubahan kadar air mie selama penyimpanan
Hari ke- Mie kontrol Mie Spirulina
0 32,78 32,56
2 30,84 31,4
4 30,45 29,28
6 29,14 29,14
8 24,58 20,28
Lampiran 14 Pertumbuhan total bakteri mie selama penyimpanan suhu Chilling
Hari
ke- Mie kontrol (103) Mie (10Spirulina3)
0 3 6
2 33 41
4 90 100
6 20 57
8 30 30
Lampiran 15 Pertumbuhan kapang-khamir mie selama penyimpanan suhu Chilling
ari
Ke- Mi kontrol (102) Mie (10Spirulina 2)
0 0,6 11,5
2 1 16
4 87 10,6
6 1,4 19,4
Lampiran 16 Rekapitulasi data organoleptik penyimpanan mie basah a. Penampakan mie kontrol
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 7 6 5 3 2 2 6 6 4 3 2 3 7 6 5 4 2 4 7 6 5 4 2 5 6 5 4 3 1 6 6 5 4 3 1 7 7 7 6 4 3 8 8 7 5 4 3 9 7 6 5 5 5 10 7 6 5 5 4 11 6 6 6 4 3 12 7 6 6 4 4 13 7 6 5 3 3 14 7 7 6 3 3 15 6 5 4 3 1 16 6 5 4 3 1 17 7 6 6 6 2 18 6 6 6 6 2 19 7 7 5 4 2 20 7 7 5 4 2 21 8 6 6 6 4 22 7 6 4 6 4 23 7 6 6 6 4 24 7 6 6 6 4 25 6 5 4 4 4 26 6 5 4 4 4 27 7 6 4 3 3 28 6 5 4 3 3 29 7 6 5 5 4 30 7 7 6 5 4 Jumlah 202 179 150 126 86 Rataan 6,73 5,97 5 4,2 2,87
b. Penampakan mie Spirulina
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 6 6 5 3 1 2 6 6 5 3 1 3 8 7 6 4 1 4 7 6 5 4 1 5 6 6 6 3 1 6 6 6 4 3 1 7 8 6 5 3 3 8 5 4 4 3 3 9 7 6 5 4 4 10 7 6 5 4 4 11 6 6 6 6 3 12 7 6 5 5 3 13 6 5 5 3 3 14 6 5 5 3 3 15 6 4 4 3 1 16 6 5 4 3 1 17 7 7 6 6 3 18 7 6 6 6 2 19 6 6 6 3 3 20 6 6 6 3 3 21 8 7 6 4 4 22 8 5 4 4 4 23 7 7 7 5 5 24 7 5 7 5 5 25 5 4 4 4 4 26 5 5 5 4 4 27 6 5 4 3 3 28 6 4 4 3 3 29 5 4 4 4 4 30 5 4 4 4 4 Jumlah 191 165 152 115 85 Rataan 6,37 5,50 5,07 3,83 2,83
c. Aroma miekontrol
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 7 7 7 6 4 2 7 7 7 6 4 3 7 7 5 4 3 4 7 7 5 4 3 5 4 4 4 3 1 6 4 4 4 3 1 7 7 5 5 5 3 8 7 5 5 5 3 9 6 6 5 6 5 10 6 6 5 6 6 11 7 6 5 4 3 12 7 6 5 4 5 13 7 7 5 3 3 14 7 7 5 3 3 15 5 4 4 3 2 16 5 4 4 3 2 17 6 6 6 6 5 18 6 6 6 6 5 19 6 7 6 4 3 20 6 7 6 4 3 21 5 5 5 5 4 22 5 5 5 5 4 23 8 6 6 6 4 24 8 6 6 6 4 25 6 5 5 4 4 26 6 5 5 4 4 27 5 4 4 4 4 28 5 4 4 4 4 29 6 6 5 6 5 30 6 6 5 6 5 Jumlah 184 170 154 138 109 Rataan 6,13 5,67 5,13 4,6 3,63
d. Aroma mie Spirulina
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 6 6 4 4 6 2 6 6 4 4 6 3 5 5 4 3 1 4 5 5 4 3 1 5 5 4 4 3 1 6 5 4 4 3 1 7 5 4 4 3 3 8 5 4 4 3 3 9 5 4 4 4 4 10 5 4 4 4 3 11 7 7 7 7 7 12 7 7 7 7 7 13 7 7 6 5 5 14 7 7 6 5 5 15 6 4 4 3 2 16 6 4 4 3 2 17 6 6 6 6 5 18 6 6 6 6 5 19 7 7 7 6 6 20 7 7 7 6 6 21 6 6 7 5 4 22 6 6 7 5 4 23 7 6 6 4 4 24 7 6 6 4 4 25 5 5 4 4 3 26 5 5 4 4 3 27 6 6 6 5 5 28 6 6 6 5 5 29 5 4 4 6 5 30 5 4 4 6 5 Jumlah 178 165 157 136 120 Rataan 5,93 5,5 5,23 4,53 4
e. Tekstur miekontrol
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 7 7 4 4 2 2 7 7 4 4 2 3 5 5 4 4 1 4 7 6 4 4 1 5 6 5 4 3 1 6 5 5 4 3 1 7 7 6 3 3 3 8 7 5 3 3 3 9 6 5 3 4 3 10 6 5 3 4 3 11 5 4 6 3 3 12 5 4 6 3 4 13 7 6 4 3 3 14 7 6 4 3 3 15 6 5 4 3 2 16 6 5 4 3 2 17 7 5 5 4 2 18 7 5 5 4 2 19 5 5 5 5 4 20 5 5 5 5 4 21 7 5 5 5 4 22 7 5 5 5 4 23 6 5 5 5 3 24 6 5 5 5 3 25 6 4 4 4 4 26 6 4 4 4 4 27 5 4 4 4 3 28 5 4 4 4 3 29 6 5 5 5 5 30 6 5 5 5 5 Jumlah 183 152 130 118 87 Rataan 6,10 5,07 4,33 3,93 2,90
f. Tekstur mie Spirulina
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 6 6 5 3 1 2 6 6 5 3 1 3 8 7 5 4 1 4 7 6 5 4 1 5 6 6 4 3 1 6 6 6 4 3 1 7 8 6 3 3 3 8 5 4 3 3 3 9 7 6 5 4 4 10 7 6 5 4 4 11 6 6 6 6 3 12 7 6 5 5 3 13 6 5 5 3 3 14 6 5 5 3 3 15 6 4 4 3 1 16 6 5 4 3 1 17 7 7 6 6 3 18 7 6 6 6 2 19 6 6 6 3 3 20 6 6 6 3 3 21 8 5 4 4 4 22 8 5 4 4 4 23 7 7 7 5 5 24 7 5 7 5 5 25 5 4 3 4 4 26 5 5 3 4 4 27 6 5 3 3 3 28 6 4 3 3 3 29 5 4 4 4 4 30 5 4 4 4 4 Jumlah 191 163 139 115 85 Rataan 6,37 5,43 4,63 3,83 2,83
g. Warna miekontrol
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 7 6 4 4 3 2 7 6 4 4 3 3 6 6 5 4 2 4 7 7 5 4 2 5 5 7 4 3 1 6 5 7 4 3 1 7 6 6 7 7 5 8 6 6 7 7 5 9 7 7 5 5 5 10 7 7 5 5 4 11 6 6 6 4 2 12 7 6 6 4 4 13 7 6 6 3 3 14 7 6 6 3 3 15 4 4 4 3 1 16 4 4 4 3 1 17 7 6 6 6 3 18 7 6 6 6 3 19 5 7 5 4 2 20 5 7 5 4 2 21 7 7 6 6 4 22 7 7 6 6 4 23 7 6 6 7 4 24 7 6 6 7 4 25 6 6 5 4 3 26 6 6 5 4 3 27 6 5 5 5 5 28 6 5 5 5 5 29 6 6 5 4 3 30 6 6 5 4 3 Jumlah 186 183 158 138 93 Rataan 6,2 6,1 5,27 4,6 3,1
h. Warna mie Spirulina
Panelis 0 Lama penyimpanan (hari) 2 4 6 8
1 6 6 7 6 3 2 6 6 7 6 3 3 5 5 4 3 1 4 5 5 4 3 1 5 4 5 4 3 1 6 4 5 4 3 1 7 5 5 4 4 3 8 5 5 4 4 3 9 5 4 4 4 4 10 5 4 4 4 4 11 5 4 4 4 6 12 5 4 4 4 6 13 6 6 5 5 4 14 6 6 5 5 4 15 6 5 4 3 2 16 6 5 4 3 2 17 6 6 6 6 6 18 6 6 6 6 6 19 7 7 7 6 6 20 7 7 7 6 6 21 5 5 6 6 4 22 5 5 6 6 4 23 7 6 6 5 4 24 7 6 6 5 4 25 5 5 5 4 4 26 5 5 5 4 4 27 5 5 5 4 4 28 5 5 5 4 4 29 5 5 5 6 5 30 5 5 5 6 5 Jumlah 164 158 152 138 114 Rataan 5,47 5,27 5,07 4,6 3,8