perubahan STRUKTUR DAN PERINDUSTRIAN

pERUBAHAN STRUKTUR DAN PERINDUSTRIAN

Mohamad Alias Azrae I a i n o l Norzilah Aziz Siti Hadijah Che Matv'

Pengenalan

ektifkeselur~han kajian ini adalah untuk mengkaji proses perubahan struktur yang

d h i

oleh ekonomi Malaysia dalam tempoh tiga dekad yang lalu. Kajian ini didorong olehfakta, di rnana ekonomi mengalami proses yang luar biasa dalam perubahan struktur tempoh dua dekad yang lalu. Pada awal tahun 1970-an, kerajaan telah rnelaksanakan erorientasikan eksport, iaitu perubahan daripada strategi penggantian import un 1960-an. Pada awal tahun 1980-an, menyaksikan berrnulanya perindustrian kali keduanya industri penggantian import dan diikuti oleh kejayaan strategi berorientasikan eksport pada awal tahun 1970-an. Pada tahun 1980-an didapati punbangunan industri berat dengan pengeluaran kereta nasional pertama, iaitu Proton Saga pada tahun 1985 merupakan percubaan bagi menyokong pembangunan industri

berat. Walau bagairnanapun, berikutan daripada kernelesetan ekonorni

pads

pertengahan t a h ~ 1980-an, Malaysia telah berubah haluan daripada percubaan kepada perindustrian berat kepada liberalisasi perdagangan dan pasaran dornestik (Jomo et al. ^, 1977:89). Pada

dun

1990-an, rancangan untuk nlernbangunkan sektor perkilangan diteruskan, tetapi an diberi bagi pembangunan industri berteknologi tinggi dan industri

ikan pengetahurn.

Objekrif spesifik kajian addah seperti berikut iaitu:

1. Penulis ingin menguji perubahan struktur dalam sektor perkilangan bagi ekonomi Malaysia menggunakan metodoiogi ekonornetrik.

Penulis ingin meneliti keupayaan dan kebolehan untuk berubah ddam ekonomi Malaysia, terutamanya daripada strategi industri berorientasikan eksport pada tahun 1970an kepada perindustrian berat berrnula pada awal tahun 1980-an.

seterusnya beralih l<epada industri berteknologi tinggi dan industri yang berintensifkan pengetahuan

pads

tahun 1990-an.

penrbdan ~truktur akan rnelihat kepada beberapa langkah. iaitu:

I. Penulir &an rnelihat rumbangan relatifbagi pelbagxi sektor ekonomi, terutmanya

~ektor perkilangan

&lam

Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK). Sebagai tabahan, penulis juga akan melihat struktur eksport dan komponen permintaan

~erbeianjaan akhir.

Prognosis Pernbangunan dan Tranformasi Struktur

2. Penulis akan menggunakan rnetodologi ekonumetrik bagi menguji

perubb

struktur dalarn sektor perkilangan bagi tempoh 1980-an dan 1990-an. perso+

mengenai keupayaan dan kebolehan untuk berubah akan dikaji dari segi

prq

untuk berubah sama ada telah diperoleh acaupun tidak. arat 3. Dirnulakan dengan pengenalan d m sepintas lalu perubahan struktur dalam

ekonoIoi

Malaysia. Dalam bahagian tiga, diuji perubahan struktur d d a m sektor

4.

Berkisar tentang persoalan keupayaan dan kebolehan untuk berubah.

5. Mengenai ringkasan dan irnplikasi polisi kajian.

Perubahan Suuktur: Gambaran Keseluruhan

I ^Pt

Pada zaman kemerdekaan 1957, ekonorni berganrung kepada pengeluaran kornoditi prima dz seperti getah, biji tirnah dan kayu balak uncuk tujuan eksport. Contohnya

pads

[aha

1961, kornoditi ini menyumbang sebanyak 70.7 peratus kepada jumlah sumbangan

eksp

pc dengan getah rnenyumbang sebanyak 48.4 peratus. Perturnbuhan ekonomi seterusn, in

bergantung kepada pencapaian eksport komoditi ini. an

Ekonomi Malaysia telah mencapai pertumbuhan yang memberangsangkan d,, ^I transformasi struktur sernenjak merdeka pada tahun 1957. Perturnbuhan yang pantar

'

telah dicapai dengan kesrabilan h a r p yang luar biasa. Pencapaian perturnbuhan 1 luar biasa sudah rentunya akan menyumbang kepada peningkatm sumber produktivji 1 strategi perdaPangan yang bersesuaian, hubungan luaran pang menggalakkan d u

Transforrnasi ekonomi berlaku kesan daripada kesan tekanan pasaran. sama ada dar mahupun lux. Beberapa pertirnbangan diperlukan bagi memastikan polisi yang hers diambil oleh pihak kerajaan (Mohamrnad 8r Choudhury, 1996). Pertama, melalui e yang berorientasikan perdagangan, dengan harga komodlti ditentukan oleh pasara ekonomi akan tertakluk kepada kesan buruk apabila berlaku perubahan nai perdagangan. Kedua, ekonorni digambarkan rnempunyai faktor dualisme (Ster Antara sektor pertanian, wuiud sektor perladangan moden, yang rnana secara

mempunyai produktiviti yang tinggi dan sektor pekebun kecil tradisional y secara relatifnya rnernpunyai produktiviti dan pendapatan yang rendah.

pengurusan makroekonomi yang kukuh (Zakariah, 1999). Lin (1 994) mengakui bahaHa prestasi pertumbuhan yang pantas dan pengagihan pendapatan akan membawa keputusan ).anglangung kepada kepelbagaian dan transformasi struktur kepada ekonomi. Ekonomi

! u

F

telah berubah daripada mengeluarkan komoditi primer kepada peningkatan kepelbagak ( ekonomi dengan rnengernbangkan asas industri. Penerimaan strategi pembangunal industri berorientasikan eksport terutarnanya telah rnen~umbang lcepada pembangunan ekonom~ Malaysia. Kajian oleh Clark et

al.

(1999) menunjukkan sokongan dari sqi emp~rikal bahawa hubungan di antara polisi perdagangan dan perindustrim. Dalarn kaj~ao rnereka, kadar pertumbuhan nila~ ditarnbah sektor perlulangan berkair rapat dengankadar pertukaran asing bag, rnernbangunkan strategi berorientasikan keluar dalam menggal&

perkernbangan perindustrian. Keputusan mereka rnenyarankan bahawa negan mernbangun boleh menuju ke arah perindustrian dengan melaksanakan stratq perdagangan beror~entasikan keluar berband~ng polisi perindustrian penggantian impon

k

I1

P

m re

1

Prognosis Pembanglnan dan Tranformasi Struktur

p,rubahan turun naik jumlah perdagangan akan membawa kepada perubahan naik turun eksport dan hasil kerajaan. Oleh itu, pendapatan eksport yang stabil diperlukan. Pendapatan perdagangan yang stabil akan mendatangkan banyak faedah iaitu Pertama, pendapatan

yang stabil akan mempromosikan kepada perancangan yang baik kerajaan dal- proses belanjawan tahunan dan juga perancangan pembangunan ekonorni (Jaafar, 1989).

Malaysia di mana perubahan harga komoditi primer telah memberi kesan kepada perancangan pembangunan negara iaitu pada Rancangan Malaysia Ketiga 1976-1980 dan Rancangan Malaysia Keempat 198 1

-

1985. Faedah kedua ialah terdapat persepsi yang kuat di mana keadaan eksport yang berubah-ubah akan membawa kepada ketidakpastian keputusan pelaburan dalam sektor pertanian.

Oleh

itu, terdapat keperluan untuk m e r n ~ e l b a ~ a i k a n dan memodenkan sektor pertanian dan meluaskan asas eksport. Kepelbagaian dalam sektor pertanian telah membawa kepada pembangunan berslul besar dalarn penanaman kelapa sawit

pads

tahun 1960-an dan penanaman koko pada tahun 1970-an. Penglibatan kerajaan begitu penting dalam bidang hi, di rnana kerajaan membantu pekebun-pekebun kecil dalam penanaman kelapa sawit, dan koko menerusi pembukaan tanah-tanah baru dan pengagihan biji benih yang telah dipertingkatkan kualitinya. Agensi sektor awam seperti Lembaga Kemajuan Tanah Persekutuan (FELDA) dan Pihak Berkuasa Kemajuan Pekebun Kecil Perusahaan Getah

(RISDA),

memainkan peranan yang penting. Selain campur tangan positif kerajaan, peralihan keluar dari getah kepada kelapa sawit dan koko disebabkan oleh tekanan pasaran kesan daripada tindak balas keuntungan harga. Kerajaan juga menurut strategi membenarkan kejutan luaran melalui ekonomi secara keseluruhan. Melalui cara ini, pasaran boleh bertindak balas kepada tekanan pasaran.

Ke~elba~aian dalarn eksport seperti perindustrian m e r u ~ a k a n satu tindak balas bagi mengatasi masalah ketidakstabilan eksport komoditi primer. Secara umum, ~erindustrian

[elah

dilaksanakan oleh Malaysia dan bermatlamat untuk membangunkan ekonomi.

Negara ini melaksanakan strategi ini tidak lama selepas rnencapai kemerdekaan. Straregi yang dilaksanakan adalah unruk mengatasi isu ~ e m b a n ~ u n a n seperti terlalu memberi Penumpuan kepada komoditi, ketidak seimbangan pengagihan pendapatan, pengangguran

ketidakstabilan irnbangan pembayaran (Zakariah. 1999).

Peldsanaan strategi industri penggantian import (ISI) ~ a d a tahun 1960-an, straregi industri berorientasikan eksport

pads

tahun 1970-an dan industri berat pada tahun 1980- antelah mernbantu kepada transformasi struktur ekonomi iaitu, d a r i ~ a d a berasaskan

?mian kepada ekonom';i berasaskan ~ e m b u a t a n . Banyak penulisan telah dibuar berkaitan dengan perindustrian dan perubahan struktur ekonomi Malaysia (contohnya Edwards, 1990. Stern, 1991, Mohammad dan Choudhry 1996, Jomo, dan ~ d w a r d s , 1998 dan

&Irish, 1999). Dalam analisis berikutnya, kami memberi fokus kepada perubahan wtur yang berlaku dalam ternpoh dua dekad yang lalu.

nonomi ~ a l a ~ s i a reiah mengalami pertumbuhan vang memberangsangkan dalam tahun IgaO-an dan 1990-an denpan pengcualian dua kemelesetan ekonomi, iaitu pertama

'lda Pertengahan tahun 1980-an dan seterusnya

pads

tahun 1998 Uaduai 14.11-

i

Progncssis Pemhnnpnan dan Tranformas~ Struktur

Kernelesetan p d a pertengahan 1980-an berlaku dengan cepat disebabkan oleh k e j a r b yang besar dalarn harga eksport kornoditi ~rirner.

Jadual 14.1

Kadar Pertumbuhan Tahunan Keluaran Dalarn Negara Kasar, 1 970-2000

Tahun Kadar Tahun Kadar Tahun Kadar

-

Pertumbuhan Pertumbuhan (%) P e ~ t u r n b u h ~

(Yo)

('w)

1971 6.1 198 1 7.1 1331 8.7

1972 9.2 1982 8.8

1973 11.9 1983 6.3

1974 6.3 1984 7.8

1975 0.6 1985 -1.1

1976 10.0 1986 1.2

1977 9.3 1987

5.4

1978 7.5 1988 8.9

1979 8.5 1989 8.8

1980 7.6

-- 1990 10.1 -

Sumber: Laporan Ekonomi (pelbagai keluaran)

Manakala kernelesetan ekonorni pada tahun 1998 adalah disebabkan oleh Krisis Kewangan AsiaTirnur bermula dengan penurunan nilai mata wang Bath Thailand pada Julai 1997.

Ekonorni seterusnya pulih daripada kernelesetan tahun 1 9 9 8 dengan psncapaian pertumbuhan sebanyak 5.8 peratus pada tahun 1999. Pertumbuhan pada tahun 2000 di anggarkan sebanyak 5.8 peratus oleh laporan Bank Negara 1999.

Walaupun ekonomi Malaysia telah pulih dalarn tempoh dua tahun tersebut, ekonomi pada tahun 2001 mengalami cabaran baru (Shafie, 2001). Kejatuhan secara perlahm dalarn ekonorni Amerika Syarikat dan kelernbapan ekonomi Jepun, akan memberi kesm negatif kepada ekonomi Malaysia. Perturnbuhan ekonorni Amerika Syarikat

dijangb

rnenurun daripada

5

peratus (anggaran) tahun 2000 kepada 2 peratus (iangkaan) tahun 2001. Begitu juga dengan ekonomi Jepun daripada 1.7 peratus rahun 2000 kepada

0.9

peratus rahun 2001 (Bank Negara Malaysia, Laporan Tahunan 2000, rns

96).

~ m e b Syarikat dan Jepun merupakan rakan dagangan penting Malaysia, di mana peratus ehpo*

Jepun adalah sebanyak 13 peratus pada tahun 2000 rnanakala lebih daripada 20 peratus bagi Amerika Syarikat. Komponen utarna eksport rnekanikal adalall peralatan dekuk dan telekornunikasi serta peralatan rnesin dan pejabac, serta perarusannya rneningkatselepas krisis ekonorni.

Hubungan yang kuat ddarn pelaburan dan perdagangan Malaysia dengan ekonomi antarabangsa telah rnenyebabkan wujud kesan negatif dalam ekonomi Malaria apaKda berlakunya penurunan ekonorni Amerika Syarikat dan kelembapan ekonomi JepU*

Kerajaan telah rnenyernak sernula anggaran rasmi daripada 7 peratus kepada

5 hjngg

^a

6

peratus tahun 2001. Keiajaan juga telah menRarnbil beberapa tindakan u n d memardbo pertumbuharl ekonomi berlaku. Antaranya

pads

masa ini, kerajaan telah lnerang

sang

Profnosis Pembanguaan dan Tranformasi Strilktur

dasar fiskal kepada

RM 3

bilion dengan menggalakkan perbelanjaan swasta, mengurangkan hucan certunggak, meneruskan polisi kewangan yang bersesuaian, rnenggalakkan sekcor

1

,&idmatan serta sektor industri kecil dan sederhana bagi mengekalkan k n g g i t (Shafie,

Tbun

1980-an rne~ll~erlihatkan transformasi yang memberangsangkan dalam ekonorni

dan

ia berterusan hingga tahun 1990-an. Dalam tahun 1980. sektor perkilangan meflyurnbang kepada 19.6 peratus Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) berbanding

22.9

peratus dalam sektor pertanian, perhutanan, penternakan dan perikanan dan 10.1 perarus dalarn perlombongan dan kuari uadual 14.2). Oleh iru, sektor primer menwmbmg sebanyak 33 peratus dalarn KDNK. Dalarn tahun 1990, sektor perlulangan menyumbag 26.2 peratus kepada

KDNK

berbanding 28.8 peratus daripada sektor primer

dan

~ n i merapatkan jurang yang wujud dalam kedua-dua sektor ini. Pada tahun 2000, peracus surnbangan sektor perhlangan diarlggarkan 34.7 peratus berbanding dengan sumbangan sektor primer sebanyak 19.8 peratus. Jelas dapat dilihat bahawa eltonorni telah berubah daripada berasaskan sektor primer ltepada berasaskan perl~ilan~an.

Jadual 14.2

KDNK

berasaskan Industri Origin, 1960-2000 (96)

Perranian, perhuranan, 3 7 . 29.6 30.8 17.7 1 1 9 20.8 19.1 13.5 12.8 rernakan dan perikanan

Rrlo~nhori~an dan Kuari 5.9 8.0 6.3 4.6 10.1 5 9.7 7.5 7.0

Pernbuaran 8.5 9.7 13.4 16.4 1 . 6 19.7 1 3 . 1 34.7

Pernbinaan 3.0 4.0 3.9 3.8 4.6 4.8 3.4 4.5 3.5

Ele'~rrik, Gas dan Air 1.4 1.8 1.9 1 . 1 1.4 1.7 1.9 1.3 2.9

Per.gmgkutan,

penyimpanan d m 3.6 3.5 4.7 6.2 5.7 6.4 6 7.4 8.2

bmun~kasi Perniagaan BoronR &

fiuncir,Horel 8i Resroran 15.7 16.4 13.3 12.8 12.1 12.1 10.8 2 12.8 Knvangan. Insurans.

Hartanah& ~erkhidmaran 1.4 1. j 8.4 8.5 8.3 8.9 5 10.8 13.6 Perniagaan

Perkhidmaran Kerajam 1 . 9 20.3 11.1 12.- 10.3 12.2 10.6 9.5 9.9

a a r a n Lain - 2.5 2.8 2.3 2.3 2.1 2.1 1 . j

IMLAH

^{100 100 100 100 100 loo 100 l o o loo}

Kajian Separuh Penggal Rancangan Malaysia Kelima: 6 4 - 4 5 Kajian Srpasull PenggaI Rancangan Malaysia Kerujutl: 39

" j a ~ ~ l l sektor perklankn tahun 1980-an menyurnbang kepada 3 faktor penting

'Okposin et al., 1991:72). Fakcor tersebut ialah

emb ban gun an

~erdagangan dunia, pasaran

domesrik

dan Rlan Induk Rrindustrian (PIP 1968-95). Pelaksanaan PIP merupakan

?penring kepada pembangunan &tor perkilangan. PIP rnenyediakan

elan

indikatif lingkapanjang bagi pembanguwan sektor perkilangan dengan mernberi penehrlan kepada 5b'kc~r rertenru. Cadmgm spcsifik

PIP

yang telah dilaksanakan dengan merasiondisasi h y n t i f f i s ~ bagi menggd&n pelaburan. Insentif ini diberi bagi mernpercepat pelaburan

. .

Prognosis Pembanglnan dan Tranformasi Striiktur

sernula, pertalianlhubungan, ekspon dan latihan. Strategi yang diarnbil oleh

PIP addd

bag, perubahan serentak dalarn aktiviti pelbagai keluaran perkilangan dan orientas; pas

aan output. Bagi rnencapai keadaan tersebut, strategi pernbangunan ber~rientasika~

eh~~rt,

pembangunan industri berat ~ a n g rnernpunyai pertalian vang kuar

dm

indusrri berasarkan surnber telah diwujudkan.

Komposisi eksport tersebut ditunjukkan di bahagian penawaran ekonomi. -/adua/

14.3

rnenunjukkan peratusan komoditi primer kepada jumlah eksport telah berkurangan daripada 75 peratus pada tahun 1970 kepada hanya 12.3 peratus pada tahun 2000.

Dalam

tempoh yang sarna, peratusan sektor perkilangan kepada jumlah eksport telah meningbi daripada 1 1 peratus kepada 80.8 peratus.

-

Komoditi 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000

Petroleum 4.0 14.0 24.0 22.9 12.9 3.6 3.2

Mentah

Minyak Kelapa 5.0 10.0 8.0 10.4 5.4 5.2 2.3 Sawit

Gerah 33.0 25.0 18.0 7.6 4.0 3.3 2.6

Kayu Balak Yang 13.0 7.0 11.0 7.3 5.3 2.2 1.5 Digergaji

Timah 20.0 12.0 9.0 4.3 1 .O 0.7 0.1

LNG n.a. n.n. n.a. 6.0 3.1 1.7 2.6

Perkilangan 11.0 22.0 21.0 32.6 58.9 78.1 80.8 Komodiri Lain 14.0 10.0 9.0 8.7 9.4 5.2 6.9

jumlah 100 100 100 100 100 100 100

Sumber: Laporan Ekonomi (pelbagai isu)

Dengan peningkatan sektor perkilangan, strulrtur eksport telah mengalami transformasi yang memberangsangkan dengan peratus eksport sektor pembuatan dengan jurnlah ekspon rneningkat daripada I:! peratus pada tahun 1970,22 peratus tahun 1980 dan S3 perarus d d a m tahun 1998 (]adzla1 14.4).

Jadual14.4 rnenggambarkan hasil eksporr bagi sepuluh lrurnpulan barangan perkilanganl iaitu makanan. rninurnan dan tembakau; rekstil, pakaian dan kasut; keluaran kayu; kelu8an gerah; kirnia dan keluaran lurnia; keluaran galian bukan logam, pernbuaran logam; keluxan elektrik dan elekrronik; keluaran elektrik lain dan kelengkapan pengangkutan; sertalain- lain pengeluaran terrnauklah produk kertas, kelengkapan sainrifik dan lain-lain b ~ i tabun rahun terpilih anrara 1970 hingga 1998.

Jika dilihar prestasi eksport barangan perkilangan ini, didapari nilai eksport sem

akin

rneningkat dari rahun kc tahun, iairu daripada RM612 juta pada 1970 kepada

RM238>201

jura pada tahun 1998.

Prognosis P e m b a n g i n a n dan Tranformasi S t r ~ l k t u r

Jadual 14.4

Eksport Barangan Pembuatan,

1970- 1998

1970 1980 1985 1790 1995 1997 1998

---

^{RU 40 U 9'0 RM}

-

^{9" RM 90 RM 9.0 RM % Rh4}

v)

juta juta I 11 ta lura luta juta lUt3

6

.,usan dan

&aka* ^11: I 8 475 X 594 5 2061 4 1676 2 4473 Z 5490 2

i ~ i , P h i a n

in Karul 40 7 806 13 1289 11 3983 8 6712 5 7616 4 9441 4

!$urn K T 88 14 467 8 3b3 3 1535 3 6265 9 8524 5 8671 4

b u dm idurn dnmia guran Gdian

~Llogan banburan Logan]

uunn Elekrr~h b Elekrronik Yduvln aktmljkiain d a n U~ngkapan prngin~kuran Idburan lain'

!ddn ekrpon pnhuaran

Ekrpon

b1)

kpporr Pembuaan irpda perarus T Q ~ ksp K

7:rrnasuk kertas dan keluaran pulpa, peralatan saintifik dsb.

lumber: Kementerian Kewangan, Laporan Ekonorni, pelbagai isu.

htara semua keluaran barangan pcrhlangan yang dieksport, eksport paling utarna ialah keuaran elektrik dan elektronik antara 1970 hingga 1998. Peningkatan berlaku bukan

dais

dari segi nilai jurnlahnya! tetapi iuga dari segi peratusannva. Keluaran ini pada mulanya hanya menyurnbangkan tiga peratus terhadap eksport perlulangan dengan nilai

M17

juta pada tahun 1970. Peningkatan yang rnendadak berlaku pada tahun 1980 dengan

46

peratus daripada keseluruhan eksport perlulangan. Aegitu juga pada tahun- dun berikutnya. keluaran ini telah rnernberikan sumbangan terpenting ddarn eksport hangan perkilangan. Peningkatan berlaku sehingga rncncapai RM160.908 iaicu. 68 Pratus daripada keseluruhan eksport barangan perlulangan.

I

Ni~el~sport makanan, minuman dan ternbakau wdaupun rnengdarni ~ e n i n g k a t a n dari

%jumlahnya, iaitu RM112 juta

pads

tahuri 1970 kepada RM5,499 juta ~ a d a tahun

1998, [etapi dari segi peratusan rurnbangannya terhadap eksport barangan perkilangan

sernalun mengecil, iaitu daripada 18 peratus pada tahun 1970 kepada 2 peratus Bdlrahun 1998. Keadam yang hampir sama berlaku pada eksport teksril, pdcaian dan

$1,; ,ma peningkatan h m y a berlaku

pads

10 tahun pertama, iaitu d a r i ~ a d a 7 peratus

'pa&

13 peratus n m u n rnerowt kepada 11 peratus pada tahun 1985. Kemerosotan VNshcrlaku sehingga tahun 1998, iaitu kepada ernpat perarus.

Prognosis Pembangunan dan Tranformasi Struktur

Pengeluaran kap turut meningkat dari segi jumlahnya, iaitu d a r i ~ a d a

RM88

. 1 uta

pada

tahun

1970

kepada

RM8,691

juta ~ a d a tahun

1998.

Walau bagaimmapun, perausa sumbangan barangan ini t e r h a d a ~ eksport barangan perlulangan tidak retap, iairu peratus

pads

tahun

1970

dan merosot kepada tiga peratus pada tahun

1990

dan

sedibl

peningkatan kepada lima peratus ~ a d a tahun

1997,

seterusnya merosot semuk

kepad

empat peratus

pads

tahun berikutnya. K m i a dan ~ r o d u k kimia turut memberikan sumbangan yang tidak tetap dari segi peratusan. Pada tahun

1970,

barangan in;

memberikan sumbangan yang terbesar kepada eksport barangan perkilangan, iaitu

32

peratus. Walau bagaimanapun,

10

tahun b e r i k u t n ~ a , peratus slrmbangan baranganini merosot kepada enam peratus dan meningkat kepada 12 peratus pada tahun

1985. Pada

tahun I

990, 199 5, 1997

dan

1998,

perubahan peratusannya tidak begitu ketara iaim masing-masing tujuh peratus, lima peratus, tujuh peratus dan enam peratus. Pada t b u n I

970,

11 peratus daripada eksport barangan perlulangan disumbangkan oleh keluaan elektronik lain dan kelengkapan ~engangkutan. Keluaran ini turut mengalami kemerosotan sehingga tiga peratus ~ a d a tahun

1997

dan

1998.

Keluaran galian bukan logam dan pembuatan logam memberikan sumbangan yang

lteci

kepada eksport barangan perkilangan. Walau bagaimanapun, ketiga-tiga pengeluaran ini tidak terkecuali mengalami kemerosotan dari segi peratusan terhadap eksporr barangan perlulangan. Peratus sumbangan keluaran ini kira-kira satu hingga empat peratus sahaja.

Barangan perkilangan lain termasuk pengeluaran kertas dan ~ u l ~ a , kelengka~an saintif&

dan lain-lain hanya memberikan sumbangan lima peratus terhadap eksport barangan perkilangan pada tahun

1970.

Pada tahun

1995, 1997

dan

1998,

peratus sumbangan barangan ini ialah enam peratus.

Secara keseluruhannya, eksport barangan perkilangan mengalami peningkatan dalam keseluruhan jumlah eksport negara. Pada tahun

1970,

eksport barangan perlulangan hanya menyumbangkan

12

peratus sahaja dan semalun meningkat sehingga menjadi ekspon terpenting dengan menyumbang

83

peratus daripada keseluruhan eksport negara ^pad2 tahun

1998.

Permintaan juga mengalami perubahan struktur sejak dua dekad yang lalu. Pada a w l tahun

1980-an,

pertumbuhan yang pantas terjadi melalui perbelanjaan awam, iairu daripada pelaburan dan penggunaan. Merujuk kepada Rajah

14.1,

pertumbuhan pantas pada perbelanjaan awam adalah sebagai tindak balas akibat kesan kemelesetan ekonomi . . dunia. Walau bagaimanapun, pada pertengahan

1980-an,

dengan pelaksanaan polls1 pembaik pulih struktur, perbelanjaan awam telah berjaya dikurangkan.

Eksport telah mengambil alih peranan utama antara tahun

1983

dan

1987.

~ertumbhan dalam eksport melebihi kadar pertumbuhan komponen permintaan yang lain. Kemelesem ekonomi pada tahun

1385

menpaksikan pertumbuhan negatif dalam komponen permintaan Eksport telah pulih pada tahun

1987

diikuti dengan pertumbuhan

kukd

dalam pelaburan swasta dan penggunaan swasta. Pelaburan langsung Asing

(FDI) juga

memainkan peranan penting dalam proses pemulihan. Jika dilihat sebelum kegawaran ekonomi pada tahun

1998,

dapatlah dikatakan bahawa penyebab utama pertumbuhin

Prognosis Pembangunan clan Tranformasi Struktur

ekonomi

ialah ekspon, pelaburan swasta dan perbelanjaan penggunaan. Perbelanjaan awam

,dA

rnemainkm peranan sebagai pemanglun dalam hal ini.

I

^{Plot Kadar} Pertunlbuhan Komponen Permintaan K D N K , ^{Rajah 14.1} 1980-1998

2 0 .

do

-

~

6 " J

. -O - . . - - .. . - _ --

- -

Pnvate Cons~nlptlon . - - - ~ r l v a t e lnvealmenl - Expons - - - Government Expenditure

-. . . ~~ ~ -

Perubahan Struktur dalam Pengeluaran

tubahan yang mendadak dalam permintaan seperti yang dibincangkan dahulu dan ningkatan pelaburm swasta serta pengaliran besar-besaran FDI selepas tahun 1996,

ah

menyebabkan berlakunya perubahan struktur d i bahagian penawaran. Dalam bagian ini kira akan menguji h~potesis unruk menunjuklan sama ada perubahan struktur uutmelibatkan bahagian penawaran, khususnya dalam sektor pembuatan sehtar tahun 80-an dan 1990-an. Kajian ini merupakan lanjutan daripada apa yang telah dikaji oleh oyarna (1991). Kajian ini juga akan rnenggunakan metodologi yang sarna, seperti

ayang telah digunakan oleh Yokoyama bagi melihat perubahan struktur.

odologi ~ o k o y a m a adalah seperti berikut. Fungsi pengeluaran yang digunakan adalah

'~k

menganggarkan sektor perkilangan d i Malaysia. Bahagian penawaran sektor 'luniukkan oleh fungsr pengeluaran yang diambil secara keratan renras industri lagan. Diharapkan perubahan struktur dalam sekror ini dapat menggambarkan

g

satu jangkaan parameter, iaitu satu taksiran atau andaian tentang keanjalan uaran rnesti dijangkakan dengan cara lain setiap tahun.

'dikan

yang dibuat oleh Yokoyama addah secara empirikal tentang perubahan rdalarn sektor perlulangan di Malaysia pada t-ahun 1980-an. Data yang digunakan . . ajian beliau diperoleh darrpada Jabatan St-atistik Tinjauan Indust-ri. Tinjauan In1

P r o g ~ ~ o s i s Pembangunan dan Tranformasi Struktilr

meliputi 9 3 peratus output. 90 peratus daripada nilai ditarnbah dan 85 prami

a&d

daripada pekeriaan dalam sektor pernbuatan (Malaysia, 1990).

Berikut anggaran untuk fungsi pengeluaran dengan rnenggunakan fungsi pengelurn Cobb-Douglas:

di

rnana

Y,

K, dan

L

masing-rnasing mewakili nilai ditarnbah, modal dan input

buruh

Taksiran laporan Yoko~arna bagi fungsi pengeluaran tahunan untuk tahun 1984,198, dan 1988 Fang rnenggunakan data 28 industri dalam sektor perkilangan.

Keputusan yang diperolehi oleh Yokoyarna adalah seperti berikut:

1. Fungsi pengeluaran tahunan menunjukkan pada amnya hornogen pada

darj&

satu pada setiap kes (jurnlah keanjalan pengeluaran sama dengan satu).

2. Nilai keanjalan pengeluaran modal nyata sekali tinggi rnanakala keanjalan

b u d

rendah, apabila intensif modal digunakan dalarn industri.

3. Keanjalan pengeluaran modal pada lewat 1980-an rendah berbanding buruhyang lebih tinggi pada permulaan dekad tersebut. Ini ialah penunjuk yang rnenggambarkan perubahan struktur telah berlaku dalarn sektor ~erkilan~an.

Pengurangan dalam keanjalan modal menurut Yokoyarna sejajar dengan pengalaman Jepun, namun begitu kejatuhan di Malaysia ialah lebih pantas lagi. Industri perkilangan di Malaysia rnenempuhi perubahan struktur di bahagian pengeluaran. Secara empirika!

penerangan untuk menerangkan mengenai kejatuhan dalarn keanjalan pengeluaran modal dan peningkatan dalarn tenaga buruh merupakan pengalaman dalam sektor pernbuaran tahun 1980-an.

Di

mana jika modal per pekerja tinggi, produktiviti buruh

akan

meningkat

Analisis Keputusan

Karni telah rnembuat rarnalan untuk fungsi pengeluaran tahunan bagi sektor ?erkilangn dengan menggunakan set data yang digunakan oleh Yokoyarna

pads

tahun 1980-andm karni telah meng~unakan metodologi beliau

di

sarnping merujuk kepada data tahunn dari industri perkilangan 1989 hingga 1996. Data-data ini di peroleh daripada Jabatan Statistili. Hasilnya seperti yang ditunjukkan dalarn / a h a /

14.5

dan 14.6. ~ a d u a i 14.5 menunjukkan keputusan regresi untuk fungsi pengeluaran tahunan untuk kesemua 2g industri. Data keratan renras untuk tempoh 1983-1996 telah digunakan. . / a d ~ a i l ~ . ~ pula rnenunjukkan keputusan regresi rid& terrnasuk industri intensif modal (indusrn h m i a dan petroleum).

Analisis daripada keputusan yang didapati daripada /adua/ 14. j seperti berikut.

statistik daripada rrgresi anggaran tadi positif dari s q i koefisien penentua* bergandr.

Anggaran R- secara k e s e l ~ r u h a n n ~ a rnelebihi 0.9, ini bermakna s e k ~ r a n g - k u ~ n E ? " ' ~ ~ ~ peratus daripada variasi dalarn logaritma nilai ditambah dapat diterangkan oleh

1

Prognosis Pernbangunan dan Tranformasl Struktur

ddam keterangan pernboleh ubah seperti modal dan buruh. Anggaran keanjalan

P ^engelusan pula rnenunjukkan tanda yang betul dan anggaran tadi signifikan pada tahap keerrim 5 peratus. Kewujudan heteroskedastisiti diuji dengan rnenggunakan kaedah ujian Whire.

Heteroskedastisi2-y

bukanlah rnerupakan rnasalah untuk rnenganggarkan fungsi Fngduaran dari tahun 1983 hingga 1988. Walau bagaimmapun,

heteroskedarti~it~

rnula mendatangkan rnasalah pada tahun 1989 dan 1992 hingga 1996 anggaran regresi. Masalah

;n; boleh diatasi atau dibailu dengan rnenggunakan sisihan piawai.

Jadual 14.5

Keanjalan Pengeluaran (Kesemua 28 Industri)

' ~ ~ hKranjalan ~ n Nilai r Kcanjalan Nilai r Jum1;h SE Ujian

modal Burl111 Keanjalan Hereroscedario 9

White

1983 0.683 11.2 0.284 4. 1 0.967 0.95 0.34 3.73 (0.441

1984 0.726 11.0 0.322 4.4 1.048 0.95 0.36 5.43 (0.25)

1985 0.644 8.5 0.322 3.5 0.966 0.91 0.44 6.52 (0.16)

1986 0.627 8.9 0.338 4.0 0.967 0.91 0.42 4.60 (0.33)

1987 0.602 7.6 0.403 4.5 1.005 0.90 0.47 4.75 (0.311

1988 0.646 9.1 0.334 4.7 0.980 0.92 0.41 4.98 (0.29)

1989 0.698 9.9 0.239 -3.1 0.937 0.92 0.40 9.87 (0.04)

1990 0.709 8.7 0.22 1 2.5 0.930 0.90 0.45 8.21 (0.08)

1991 0.703 8.5 0.221 2.6 0.924 0.90 0.44 7.04 (0.13)

1992 0.628 8.3 0.273 3.4 0.900 0.91 0.41 7.94 (0.09)

1993 0.593 7.9 0.235 3.6 0.889 0.91 0.41 10.19 (0.04)

1994 0.569 7.5 0.333 4.0 0.902 0.89 0.44 1 1.78 (0.02)

1995 0.549 8 .2 0.346 4.5 0.895 0.91 0.41 5.60 (0.23)

1996 0.631 10.4 0.273 4.0 0.904 0.94 0.34 13.20 (0.01)

Jadual 14.6

Keanjalan Pengeluaran (26 industri bukan bermodal intensif)

-

_{Tahun Keanjalan Nilai r Keanjalan Nilal r Jumlah I? SE Ujian}

Modal Buruh Keanialan Hereroscedaticztv

White

1983 0.659 6.8 0.323 3.0 0.982 0.95 0.34 4.27 (0.37)

I984 0.620 7.1 0.435 4.5 1.055 0.95 0.35 7.17 (0.13)

'Y85 0.520 4.9 0.460 3.8 0.980 0.91 0.44 7.72 (0.10)

ly86 0.508 5.4 0.473 4.4 0.981 0.92 0.40 4.05 (0.40)

19a7 0.477 4.9 0.539 5.0 1.016 0.91 0.45 4.02 (0.40)

1988 0.556 6.2 0.430 4.3 0.986 0.93 0.40 7.07 (0.13)

'989 0.593 6.8 0.336 3.7 0.959 0.93 0.39 1 1.20 (0.02)

lg90 0.616 5.8 0.332 2.8 0.949 0.91 0.45 1 1.7 1 (0.02)

i

1991 0.596 5.5 0.314 2.9 0.936 0.90 0.43 12.57 (0.01)

i. 1992 0.539 5.4: 0.375 3.4 0.914 0.91 0.41 12.43 (0.01)

! '993 0,508 5.1 0.394 3.5 0.902 0.91 0.41 15.44 (0.00)

i

'994 0.512 4.6 0.391 3.2 0.903 0.89 0.45 16.10 (0.00)

[

1995 0.441 4.7 0.469 4.4 0.910 0.91 0.40 10.51 (0.03)

[ <

^{0,597 6.2 0.3 12 2.9 0.908 0.93 0.36} 17.83 (0.00)

ah keanjalan pengeluaran secara keseluruhannya bersarnaan dengan satu fungsi

'uata

dari tahun 1983 hingga 1988 seperri yang didapati oleh Yokoyama (1991).

' perltilangan tempoh itu rnenunjuklan pulangan rnalar rnengikut skala.

modal menurun daripada 0.7 pads 1983 kepada 0.6 pada 1988. Keanjdan

285

Prognosis Pembanplnan dan Tranformasi Strliktur

bur& meningkar daripada 0.3 kepada 0.35. Terdapar bukti yang menunjukkan perubahan strukrur dalam bahagian penawaran sektor perkilangan seperti yang dimnj%

oleh perubahan dalam anggaran parameter fungsi pengeluaran tahunan. Perubahan

n r b

ini addah berpunca daripada pengecilan modal (buktinya ialah peningkatan ni&&

modal-

buruh dalam kebanyakan industri) dalam sektor perkilangan (Jadual 14.7).

Jadual 14.7

Nisbah Buruh-Modal mengikut Industri, 1983-1996

(RM

'OOO/seorang) Indusrril

Keadaan sebaliknya dapar dilihar dari rahun 1988 hingga ke rahun 199 1. ~eanialan modd

:

meningkat daripada 0.65 kepada 0.70, semenrara keanjalan buruh menurun darlpada

3

0.33 kepada 0.22. Jumlah keanjalan output luga menurun daripada 0.98 kepada 0.92 ¹ Terdapat perkaa yang harus direrangkan dengan lebih lanjut la@, iairu buruh. Cord yang didapati dari tahun 1983 hingga 1987 menunjukkan keadaan yang sebalikn~ !

Diiangkakan berlaku penurunan dalam keanjalan modal akan berrerusan selepas

dun

1988. Pada masa ini keadaan yang sama berlaku ialah aliran rnasuk pelaburan langsung

1

asing (FDI) yang cepar. Aliran FDI secara semula jadi kepada sektor perindusrrian diimgb a hrerus meningkat sekurang-kurangnya sehingga pertengahan rahun 1990 uodua114,fl.

Ini bermakrud keanjalan modal akan rerus menurun, dan merujuk kepada

keadwn

kemelesetan ekonomi 1985, kerajaan relah membuat saru peraruran ke aras FDI. i(ombinn

I

286

1

Prognosis Pembanpnan dan Tranfornlasi Struktur

antara insentif dan penurunan nilai ringgit, diikuri dengan penyusunan sernula rnara urama selepas Plaza Accord 1985 menggalakkan

FDI

ke dalam negara relah membanr~ rnengernbangkan kapasiri produktiviti sektor periulangan.

pada

tahap rnakro perrumbuhan yang mendadak dicapai oleh ekonorni Malaysia pada d u n 1987 hingga 1997 relah rnenyebabkan penurunan keadaan kemishnan murlak dxipada 9.6 perarus pada tahun 1955 kepada 6.8 peratus pada tahun 1997 (Malaysia 1999:63). Walau bagairnanapun, kecenderungan unruk mengecilkan jurang pendaparan nt,a isi rumah luar bandar dan bandar yang dicapai sernasa Dasar Ekonorni Baru telah berubah semenjak 1990. Corak raburan pendaparan dirunjukkan dalarn benruk

U

(Ishak 1999:34). Gini koefisien meningkar sernula daripada 0.445 ( I 990) kepada 0.459 ( I 993), 0.462 (1995) dan 0.470 (19971.

Beberapa hipotesis awal telah dibuat olrh Ishak (1996, 1998). Alasan utarna yang di ueluaran hpaci ialah kebolehan secara berterusan oleh industri untuk merubah kaedah pen,

daripada intensif buruh kepada intensif modal dan intensif teknologi pengeluaran.

Perubahan dibuat unruk rnenyelesaikan rnasalah kekurangan buruh dan juga unruk membantu firrna Jindustri bersaing di pasaran global. Penawaran yang rerhad oleh buruh berkemahiran rnenyebabkan peningkatan yang mmdadak dalarn upah. Ini rnenyebabkan perbezaan peningkaran dalam upah antara buruh berkemahiran dengan buruh kurang

Penerangan lain yang rnunghn berkairan dengan peningkaran inregrasi elionomi Malaysia dalarn ekonorni global adalah hasil dari perdagangan yang liberal. Pekerja ternpatan harus bertmding dengan buruh asing yang secara relatifnya mempunyai upah yang rendah seperti buruh dari Vietnam, Indonesia dan China. Untuk rnengatasi masalah kekurangan dan juga untuk berranding dengan upah asing yang rendah, kerajaan telah membenarkan firma unruk mengarnbil pekerja asing dalam beberapa sekror ekonorni.

masuk buruh asing rnemberi dua kesan, pertarna peningkatan upah dornesrik dan kedua peningkatan dalam jumlah buruh kurang rnahir. Ini yang akan menghalang

~eningkatan upah pekerja dalam sekror rerrentu.

Pemerhatian kedua yang relah dibuat untuk tahun 1988 hingga 1991 berkaitan dengan

blah

keanjalan ourput. Jumlahnya rnenurun daripada 0.98 kepada 0.92 menunjukan p h r a n daripada pulangan malar rnengikut skala kepada pulangan menurun rnen~ikut

Keadaan ini berlaku m u n g k n disebabkan oleh rendahnya kecekapan pelaburan, di manaia menyebabkan 'peningkaran nisbah modal-ourput.

lduai14.6menunjuldian keputusan regresi tidak terrnasuk dua industri berirlsentifkan Kebaikan pers-aan regresi berdasarkan

R'

yang baik. Keanjalan dijangka 1 4 n ~ u n ~ a i tanda yang berul secara sratisrik pada paras keerrian

5

peratus. Masaiah oresi

pads

tahun 1983 hingga 1988, terapi wujud hmskedasrisiti ridak wujud unruk re,

&'&un 1989 hingga tahun 1996. Dijangkakan keanjalan modal akan jaruh daripada 0'66pada [Bun 1983 kepada 0.56 pada tahun 1988. Buruh rneningkat daripada 0.32 :

trprda

0.54 pada rahun 1987 sebelurn jaruh kepada 0.43 pada tahun 1988. Ini

Prognosis Pembangunan dan Tranformasi Strukt~lr

mernbuktikan berlakunya perubahan struktur. Sepaniang tempoh ini juppuiangan ikut skala biasanya wujud.

Jumlah kemjalm oucpuc harnpir uniti seciap cahun, keputusan ini sama dengan pencap&

28 industri. Apabila kita bandingkan jangkaan keanjalan input daripada jadual5

dengan

Jadual 14.6, jangkaan keanjalan modal lebih tinggi secara umumnya dan

jangkaan

keanjalan buruh lebih rendah untuk setiap tahun apabila industri herasaskan

moda]

dimasuklcan ke dalam contoh.

Keanjalan modal juga rneningkat selepas tahun 1988 sehingga 1990. Manakala keanialan buruh rnenunjukkan keadaan bertentangan. Jurnlah keseluruhan keanjalan menuru, selepas 1988, menunjuklcan berlaku penurunan dalam sliala pengeluaran.

Kebolehan Berubah

dan Masa Untuk

Berubah

Isu kebolehan untuk berubah dan masa untuk berubah dilihat pada bahagian ini. Isuini di lihat dari segi sarna ada prasyarat untuk berubah dibuar ataupun ridak. Tiada apayang perlu diragukan tentang kebolehan ekonomi Malaysia untuk berubah. Kejayaan transformasi ekonomi daripada ekonomi yang berasaskan pertanian kepada ekonomi berasaskan perkilangan rnerupakan satu testimoni yang rnenunjukkan ekonomi

Malaysia

mampu untuk berubah.

Ekonomi kita telah rnelalui beberapa hsa pembangunan seperti yang dinyatakan

di

bahagian 2. Secara kasarnya luta boleh mengkategorikan Malaysia sebagai berada di fm pertama dalam pernbangunan perindustrian p d a tahun 1960 dan 1970. Pada fasa perrnulaan pernbangunan perindustrian ekonomi lebih rnemberi folcus kepada indusui berasaskan surnber semula jadi ataupun intensif buruh, ataupun kedua-duanya se!d (Chee, 1991).

Perubahan polisi daripada strategi pernbangunan IS1

pads

tahun 1960 kepada strategi E O l pada awal 1970 disebablian oleh saiz yang begitu terhad terhadap pasaran domesdk dan kewujudan kadar pengangguran yang tinggi

pads

masa itu (Tham, 2000).

Pengangguran terbuka di Malaysia Barat tinggi secara relatif

pads

tahun 1960 dan 1970, Pengangguran terbuka meningkat daripada 6.0 peratus daripada sumber tenaga pada tahun 1962 kepada 6.8 peratus

pads

tahun 1967168. Kadar ini terus meningkar kepada

7.5

peratus pada tahun 1970 dan berkekalan selutar 6.3 peratus

pads

tahun 1977 (Cheong. 1984). Amat penting unruk mencipta p l u a n g pekerjaan bagi menampung kernasukan buruh baru ke dalam pasaran renaga buruh dan bagi mengurangkan

kidar

pengangguran. Daripada awal 1970, penerimaan strategi pernbangunan EOI dengan penekanan yang iehih ke atas promosi eksport, terutarnanva di sektoi intensif

bur?

seperti industri pakaian, elektrik dan elektronik, getah. pemprosesan rninyak kelapasaw'' dan industri yang brrasaskan kayu tclah menyebabkan pembangunan industri bell*

lebih pantas. Strategi EOI telah berjaya sepenuhnga kerana kewujudan lebihan buluh ^dl sektor pertanian

di

luar bandar. Mernandangkan mereka rnempunyai pendidil@

asas

rnaka rnereka boleh dijadikan buruh penting untuk industri perkilangan.

d

n n n

a1

111 111

nl

"E

an

mi

sia

dl

ass asa 3Ul

dl

eg'

j u k

10).

70.

erja

;!at

911 ung

~dar Ka"

lr

uh

IWil

laku b di

asar

3

PI-ognosls Prmlanpinan dan Tranformasi Struktilr

Kemampuan Untuk dan Tempoh Masa Peralihan

berikutnya aka11 membincangkan isu berhubung kemarnpuan untuk d m tempoh flasa peralihan. Tumpuan perbincangan adalah kepada aspek sarna ada keperluan atau ke arah perubahan telah dipenuhi atau sebaliknya. Tidak dinafikan b;xhawa

P .

&oflomi Malaysia berkemampuan untuk berubah. Ini terbukti berdasarkan lcepada Iransforma~i ekonomi yang telah dilalui daripada ekonorni berasaskan pertanian kepada ,bush ekonomi berasaskan perindustrian. Peranan serta campur tangan kerajaan secata

&[if dapat dilihat secara jelas dalam proses transformasi di atas terutarna dari tempoh 1970-an (lihat perbincangan dalam Rasiah, 2000 dan Tham, 2000). Beberapa dasar pelabutan dan perdagangan telah di rumus dan dilaksanakan untuk rnembangunltan sektor pembuatan.

Sehingga kini ekonorni Malaysia telah melalui beberapa fasa pembangunan seperti hjelaskan dalarn bahagian 11. Malaysia boleh dikategorikan berada dalarn fasa pertama Pembangunan perindustrian dalarn tahun 60-an dan 70-an. Dalam fasa rersebur fokus pembangunan perindustrian ialah sama ada kepada indusrti berasaskan surnber, industri berinrensifkan b u r u h atau kedua-duanya (Chee, 1991). Perkembangan industri berintensifkan buruh terutama industri berorientasikan eksport dalarn tahun 70-an telah berlaya menyerap sebahagian besar guna tenaga kesan daripada pertumbuhan penduduk jugalebihan guna tenaga dalarn sektor pertanian.

Peraiihan dasar dan strategi pernbangunan perindustrian negara daripada strategi pengganrian import, IS1 dalarn tahun 1960 kepada strategi galakan eltsport, EOI yang berlaku pada awal t&un 1970-an sebahagian besarnya didorong oleh saiz pasaran domestik yang terbatas dan juga wujudnya rnasalah pengangguran yang ketara pada rnasa tersebut (Than, 2000). Keupayaan industri penggantian import bagi sesebuah ekonomi kapitalis rang kecil dan terbuka u n t u k menyerap tenaga buruh rendah secara relatif. Ia mengganbarltm jurnlah penduduk yang kecil dan tahap purata pendapatan yang rendah

"ma relatif. Pengeluaran dan perbelaniaan negara yang berorientasikan eksport turut mengehadkan pengeluaran perindustrian dornestik untuk pasaran nasional (Jorno, 1990).

Ddam masa yang sarna perindustrian dornestik perlu juga d i l i n d u q i di sebalik halangan

uif.

Peranan kerajaan dalam rernpoh fasa IS1 sebahagian besarnya tertumpu kepada menawarkan kemudahan infrastruktur asas dan insentif lain.

S e ~ a relacif. iadar pengangguran

di

Malaysia Barat tinggi dalam tahun-tahun 1460-an 1970-an. Pengangguran meningltat daripada 6.0 peratus dalarn tahun 1962 kepada 6,8 Peatus dalarn tahun 1967168. Kadar ini berada di selutar 7.5 peratus ddam tahun I9"Jdan kekal pada 6.3 peratus dalam tahun 1977 (Cheong. 1984). Situasi ini penting

b%i

memjudkan peiuang pekerjaan untuk rnenarnpung lebih banyak pendatang baru uran. Perkernbangan irddam tenaga buruh di ramping rnenprangkan kadar penganDg

QteKi EOI pada awal tahun 1970-an, dengan rnemberi peneltanan kepada perindustrian ek~porr dan industri berintensifkan buruh termasuk ~ a k a i a n , elektrik, dan

elehrOnik,

getah, industri rnemproses kelapa sawit dan industri berasaskan kayu telah

""'ngkatkan fasa pernbangunan perindustrian. Rrlaksanaan dasar-dasar dan strategi

Prognosis Pembanpnan dan Tranformasi Strulctur

E O I berjaya mengwujudkan asas perindusrrian yang lebih luas, lebih

cekap sw

rnrrnperkllkuh sektor perindustrian negara. Perkembangan ini rnenjadi pemanghn pertumbuhan dan perubahan struktur ekonomi Malaysia. Fakror di sebalikkejaYa 9s

EOI

ialah kewujudan lebihan penawaran tenaga buruh daripada sektor penanIan luar bandar serta tenaga buruh yang mernpunyai ~ e n d i d i k a n asas yang diperlukan

da4

industri.

old

Keperluan unruk memajukan sektor pernbuatan menjadi semakin men&&

selew

perlaksanaan DEB dalam tahun 1970. Srktor perindustrian dianggap sebagai fAror

,,-

y m g akan rnernbantu mencapai matlamat

DEB

terutarna matlamat pertumbuhan

~n

agihan. Pada peringkat E O I kerajaan terus bergantung kepada pelaburan langsunguk (FDI) untuk mernajukan sektor perindustrian sama seperti d d a m ternpoh IS1

Pelbg.

insentif ditawarkan kepada pelabur asing bertujuan meningkatkan keupavaan

sektor

pembuatan. Zon Perdagangan Bebas (FTZ) dan Lesen P e r l ~ i l a n ~ a n Gudang

(LW

diwuju&an dalam tahun 1971 untuk menarik minat pelaburan modal asing di samfq penawaran pengecualian cukai dan tarif kepada firma

FTZ

dan LMW. FUI berperanan sebagai p e r n a g k i n atau alat yang rnendorong kepada

ernb ban gun an

sektor pernbuatan serta perubahan struktur eksport negara daripada eksport k o r n o d i t ~ utama kepada ekspon

basil

perkilangan. Sekror perkilangan Malaysia dikategorikan sebagai berteraskan

FDI

dan import untuk eksport (Rasiah, 2000).

Penekanan kepada usaha mengatasi masalah pengangguran terutama rnenerusi pembangunan perindustrian berorientasikan eksport dan perindusrrian berintensh buruh menimbulkan beberapa kesan buruk. Antaranya termasuklah asas perindusrrian yang sempit (tumpuan kepada elektrik dan elektronik), penggunaan teknologi ~angrendah, tahap pernbangunan dan penyelidikan yang rendah dan terlalu bergantung ltepada ~ a s m antarabangsa.

Tahap kedua pembangunan perindustrian lebih didominas; oleh perindustrian berg berbanding perindustrian ringan (Chee, I 99 I). Peralihan kepada tahap kedua perindus&

didorong oleh faktor kritikal dalam surnber semula jadi dan kemanusiaan. Keadaan berbeza dengan apa yang berlaku dalam tahun 1970-an

di

mana Malaysia berhadapan dengan rnasalah kekurangan tenaga buruh rnahir yang diperlukan untuk pengaliran mad modal asing. Bagi menghadapi masalah ini, lebih wajar m e n g p n a k a n teknologi

yang

lebih berintensifkan modal. Nezara memasulu era perindustrian berat pada awal

d u n

1980-an. Ianya melibatkan penyertaan secara langsung daripada pihak kerajaan khususnYJ rnenerusi pemilikan ekuiti dalam beberapa industri berat dan industri ini juga dilindun~

Rasional Kerajaan berubah kepada perindustrian berat dijelaskan dalam dokurnenKajian Separuh Penggal Rancangan Malaysia Keernpat 198 1-85, (Malaysia, 1984:271).

Adakah peralihan kepada permdustrim berat dilakukan repat

pads

masanya?

(199');

berpendapat bahawa perubahan tersebut belum tiba masanya memandangkan &onorm secara umumnya belum lagi bersedia bag; memasulu perindusrrian tahap kedua. pendrp

beliau berasaskan kepada beberapa faktor. Jika dilihat

pads

struktur perindustrian

~ ~ l ~ @

dalam tahun 1978 terdapar beberapa ciri yang mencerminkan tahap pembanPn'

i

Prognosis P e m b a n p n a n dan Tranforrnasi Struktirr

pe

[industrian sebenarnya berada pada asas yang sernpit. Pertama, bentuk perindustrian

ring

kas

seperti perindustrian ringan, perindustrian rnernproses rnakanan dan perindustrian

memP

roses rninyak sawit. Kedua, kebanvakan industri ialah berintensifkan buruh seperti

indusrri

pakaian dan perabot. Ketiga, kebanyakan industri rnenggunakan telrnologi yang khususnya industri yang terlibat dalarn aktiviti pernprosesan dan pernasangan

dan

[idak banyak industri yang terlibat dalarn aktiviti pernbuatan (semi konduktor dan peralarm pengangkutan). Keernpat, kebanyakan industri rnerupakan industri berasaskan (getah dan keluaran kayu). Ciri seterusnya ialah sektor pernbuatan rnasih berada

I [ahap rantaian yang lernah.

per&m kepada perindustrian berat juga berhadapan dengan halmgan tertentu. Antaranya rermasuklah kekurangan kernudahan penyelidikan dan pernbangunan dan kekurangan fenaga kerja rnahir yang menghalang kepada peralihan tersebut. Pada ternpoh tersebut, Malaysia mernperuntukkan sebahagian kecil perbelanjaan ke atas R&D (diangarkan bra-kira 0.2 peratus daripada

KDNK).

Kebanyakan peruntukan penyelidikan terturnpu kepada pertanian, tetapi bukan untuk keperluan perindustrian berat seperti pernesinan, kcjuruteraan dan perkilangan. Malaysia juga rid& rnenyediakan perbelanjaan yang cukup untuk melatih guna tenaga rnahir berteknologi tinggi. Disebabkan kekurangan

di

atas terutama kekurangan guna tenaga rnahir, sekror perindustrian berat Malaysia terpaksa berganrung kepada rakan asing, perunding dan juga kontraktor asing. Golongan ini diberi bayaran mewah sernata-rnata untuk rnernpercepat pernbinaan dan rnenyiapkan projek perindustrian berat.

Kernasukan ke dalarn perindustrian berat telah rnelibatkan pelaburan yang tinggi

di

mping halangan dari segi tarif. Pengalaman proses industrialisasi di beberapa negara (Sweeden, Jepun, Korea Selatan dan Taiwan) kesernuanya rnencadangkan bahawa kerajaan perlu menggalakkan perindustrian berat tertentu bagi rnencapai keseirnbangan, integrasi dan ~ e n ~ e l a r a s a n dengan sektor perindustrian d a n ekonorni nasional. Walau haimanapun, pengeluaran bagi kebanyakan perindustrian berat yang dirnajukan oleh Mdaysia ridak mernpunyai rantaian yang sipifikan dengan sektor lain ekonorni nasional.

Da~~erindustrian berat negara terpaksa diabaikan kesan daripada kerneleseran ekonorni berlaku

pads

perteng&an 80-an. Berikut ialah beberapa pengajaran hasil daripada Pngalman yang relah dilalui. Syarat untuk peralihan dari tahap awal perindustrian kepada Pmbangunan perindustrian peringkat kedua ialah rnernpun~ai cukup jurutera dan ahli glns~ang berkernahiran dan kreatif. Lebih-lebih lagi apabila persaingan rnenjadi sernal~in liompe[irif dari segi kelainan produk dan nilai di tarnbah. firrna ternpatan sewajarnya m a m ~ u untuk mernperbailu dan rnernpertingkatkan teknologi sedia ada. Kejayaan yang liqpai oleh lepun, Korea Selatan dan Taiwan ialah contoh yang arnat baik diikuti dalam Pmses industridisasi. Seterusnya peralihm kepada perindustrim berat wajar disertai dengan p n n b e n [ u k ~ asas yang lebih kukuh baik dalarn modal finikal rnahupun dalarn modal ba~siaan bagi rnencapai &ap lieupayaan daya cipta ternpatan yang lebih tinggi.

Tah

_.

ap [erakhir pembangunan perindustrian dapat dicirikan dengan pengaruh yang kuat '~'~"~-industri berintensif teknologi. Dalarn tahun 90-an Malaysia rneneruskan usaha

Prognosis Peml~angunan dan Tranformasi Struktiir 4

untuk rnembangun sektor pernbuatan. tetapi dengan rnenekankan kepada

indunn

berteknologi tinggi dan berasaskan pengtahuan. Satu d a r i ~ a d a dasan bagi

tersebut ialah kekurangan buruh dan keadaan yang tidak terkawal dalarn tahun 1 9 9 0 . ~ (Rasi, 2000). Walau bagaimanapun usaha untuk ~ e r a l i h a n bentuk rupa teknoiogi

bqi

&tor pernbuatan d a r i ~ a d a mengeluarkan perkakasan asas pernbuatan yang rendah nilai ditarnbah kepada reka bentuk asal bernilai ditambah tingi dan asas pernbuatan

hernilai

tinggi tidak mencapai keja~aan yang signifikan.

Kesimpulan

dan

Implikasi Polisi

Kajian ini rnelihat kepada proses ~ e r u b a h a n struktur yang dialarni oleh Malaysia &lam ternpoh 1980-an dan 1990-an. Walaupun negara rnelalui dua kernelesetan dalarn tempoh tersebut, secara keseluruhannya ekonomi negara telah mencapai pertumbuhan

dan

transforrnasi yang menggalakkan. Ujian perubahan struktur rnenggunakan pendekatan Yoko~ama (1 99 1) membuktikan berlakunya perubahan struktur dalarn sektor pembuatan bagi tempoh 1980-an dan 1990-an. Ini ditunjukkan daripada perubahan anggaran keanjalan faktor input bagi fungsi pengeluaran yang dianggarkan. Hasil kajian jug menyokong lteputusan analisis secara deskri~tif dan andisis rnenggunakan data

KDNK

mengikut industri asal dan keputusan analisis ke atas ~ e r u b a h a n corak dalam komponen utama perbelanjaan permintaan akhir.

Tidak dinafikan bahawa perubahan struktur ekonomi, dan perubahan struktur

dalam

sektor pembuatan telah mernberi sumbangan secara rnenyeluruh kepada pembangunan ekonomi Malaysia. Pertumbuhan pesat dalarn sektor pernbuatan, terkecuali dalarn tahun- tahun kemelesetan, hasil daripada beberapa faktor terrnasuk pengurusan makroekonomi yang berkesan, dasar perindustrian yang proaktif, pengembangan perdagangan dunia dan kepekaan sektor swasta terhadap faktor luaran dan dalaman. Namun beberapa kelemahan struktur wajar diberi perhatian. Pertama, sektor pernbuatan mernpunyai asas yang sernpit kerana terlalu terturnpu kepada pengeluaran barangan untuk eksport seperti elekuik dm elektronik. Keadaan ini memberi kesan kepada ketidaktentuan dalam proses perdagangan dengan negara rnaju terutama masalah kenaikan dan penurunan dalam pasaran elektrod dunia. Kelemahan seterusnya ialah rnengenai produk eksporc negara yang mempuny kandungan import yang tinggi iaitu 60 hingga 80 peratus (Mohammad, 2000). K a n d u n ~ import yang tinggi rnendorong kepada nilai ditambah yang rendah dalam pengeluzm pembuatan. Fenomena ini juga memberi kesan ke atas hubungan jangka panjang di anma eksport dan import serta ke atas keseirnbaqan dagangan. Kandungan impon ymg tin%' disebabkan pengeluaran barangan perantaraan dan barangan modal industri domdk masih berada di peringkat awal pembangunan.

Untuk mengatasi kelernahan yang wujud, Malaysia perlulah rneluaskan asas perindustrin negara dengan tujuan untuk rnengurangkan pergantungan kepada pengeluarm PmdS elektrik d a n elektronik u n t u k eksport. Pembangunan p r o d u k airernatif waJau bagairnanapun harus konsisten dengan faedah berbanding ekonomi. Satu bidang ?%

berpotensi besar ialah pengeluaran produk makanan. Bagi mengatasi maralah kandungan import yang tinggi, maka perlu ditingkatkan perindustrian barangan mod'

Prognosis Pembangunan dan Tranformasi Struktur

(

danbarangan perantaraan dornestik. Perkernbangan ini akan rnernberi laluan kepada kesan mcaian yang positif kepada industri lain dornestik. Namun, industri ini perlu kornpetitif

industri ternpatan tidak akan berterusan rnendapatkan surnber dari luar.

Dua penemuan penting didapati hasil daripada analisis ernpirikal ke atas fungsi p,ngeluaran. Pertarna. anggaran keanjalan buruh rnenunjukkan trend rneningkat dari tahun 1983 sehingga 1988, dan kernudian rnulai rnenurun. Anggaran keanjalan modal sebaliknya rnenunjukkan trend berkurangan dan kernudiannya rneningkat bagi tempoh ymg rama. Peningkatan surnbangan buruh terhadap output dapat dibuktikan daripada kesan pendalaman modal dalarn sektor pernbuatan. Walau bagairnanapun, trend yang berlaku selepas 1988 berbeza daripada apa yang dijangkakan. Penjelasan yang munglun bagi fenomena ini ialah perubahan kuasa tawar rnenawar antara modal dan buruh kesan dxipada penurnpuan kepada ekonorni berorientasikan pasaran selepas pertengahan tahun 1980-an Penernuan ernpirikal kedua rnenyaksikan kejatuhan jurnlah keanjalan input

&pas 1?88. Sebelurn 1988 sektor pernbuatan bercirikan pulangan tetap rnengikut skala.

Tibulnya pulangan berkurang rnengikut sltala rnungkin ada kaitan dengan penurunan dalm produktiviti pelaburan.

si dasar d a r i ~ a d a dua penernuan di atas? Pendalarnan modal dijangkakan erterusan selagi industri terus rneningkatkan penggunaan modal. Walau nentuan atau k e ~ u t u s a n berhubung dengan pelaburan perlu ke arah ualiti ~ e l a b u r a n . Penurunan parameter pulangan rnengikut skala rnernberi berhubung dengan kualiti pelaburan, atau kekurangan kualiti pelaburan dalarn Mernandangkan dalarn dua dekad yang akan datang, iaitu berdasarkan Wawasan 2020, ekonorni Malaysia akan rnernasulu taraf ekonorni rnaju. Negara dalam proses peralihan dari era ekonorni berasaskan pengeluaran (p-ekonomi) kepada berasaskan pengetahuan (k-ekonorni) di rnana sektor pernbuatan tidak lagi kepada pengeluaran, pernbuatan dan pernasangan. Dalarn k-ekonorni, ciri- an eksploitasi ~ e n g e t a h u a n rnernainkan peranan penting menentukan kemalunuran C D , 1966). Sungguhpun elernen ~ e n g e t a h u a n tidak terrnasuk dalam kajian ersebut wujud dalarn kedua-dua input. Justeru hasil kajian yang rnenunjukkan tap rnengikut skala atau pulangan berkurang rnengikut skala tidak n peralihan ekonorni ke arah k-ekonorni. Syarat-syarat kernasukan ke dalarn nomi teknologi perlu dipertingkatkan, penggunaan teknologi wajar rnelebihi ologi asas dan kandungan p e n g e t a h a n dalarn sernua aspek rantaian

h

perlu dipertingkatltan. Oleh itu, bagi rnenjarnin supaya k-eltonorni getahuan rnenjadi penggerak utarna perturnbuhan, rnaka penting pihak

a

menerapkan dan rnelaksanakan strategi surnber rnanusia

ICT

yang konsisten.

i dasar seterusnya idah berhubung dengan agihan faedah antara buruh dan pernilik Kejayaan peralihan ekonomi dari p-ekonorni kepada k-ekonorni ~ e r l u diikuti Penurunan ketidaks-aan penclapatan, pengurangan jurang digital serta wujudnya monian perhubungan antara buruh, pernodal dan kerajaan. Untuk isu ini agihan atan yang seirnbang terutarna antara buruh dan pernodal harus dilihat sebagai

~ ~ i a l yang penting.

293

Prognosis Pembanpnan dan Tranformafii Struktur

Aidit, H.. G.,

&

Mohammad, H.

A.

(2001). Malaysian economic development: A for reassessment?

Humanomics,

17(1/2), 54-60.

^need

Chee, P. L. ( 1 9 9 2 ) . Managing structural change and i n d u ~ t r i a l i s a t i o ~ - ~ ~ ~ ~ industrialisation-The Malaysian experience. Kertas dibentangkan di

I S I S - H I ~ ~ Conference on the Malaysian Economy,

1-3 Jun 1992, Kuala Lumpur,

1%

Cheong, K. C . (1984).

A

survey of macroeconometric models of LDCs

-

With

speed

reference to Malaysia. In Statistic Department, I D E (Ed.),

Review o f national economies and econometric modek Interim Report ?fELSA I/nlume I. ~ o k ~ ; :

Insrirure of Developing Economies.

Clark, P.D., Sawyer, C.W.,

&

Sprinkle, L.R. (1999). Openness and industrialisation

;n

developing countries.

Applied Economics Letters,

6,16 1-64.

Edwards, C . (1990). Malaysia's industrialization: What Next? Kertas dibentangkan d;

MIER

1990 National Outlook Conference,

Kuala Lumpur 5-6 Disember.

Ishak,

S.

(1996). Perindustrian pesat, pasaran terbuka dan perturnbuhan ekonomi:

Implikasi terhadap keadilan sosial. Dalam Azizan Bahari dan Chandra

Muzaffar

(Pyt.)

, Keadilan sosial.

Kuala Lumpur: Institut Kajian Dasar.

Ishak, S. (1998). Economic growth and income inequalities in Malaysia, 1971-1995.

Kertas kerja yang dibentangkan di Bengkel

Economic Grozoth, Poverty and Incomr Distribzrtiorz in the Asia Paczfic Region,

University of New South Wales.

Sydney

18-20 Mac.

Ishak, S. (1 999).

Bumi semua manusia: Menangani ketidaksetaraan ekonomi ahlam am globalisasi.

Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.

Jaafar,

A.

(1 989). Export volatility and stabilization in Malaysia. Kertas dibentangkandi

Seminar On Strategies for Structural Adjustment: The Experience of Southeast Asia,

Kuda Lumpur

^,

28 June to 1 July.

Jomo, K.S. (1990).

Growth and structural change in the Malaysian economy.

ond don:

Macmillan.

Jomo, K.S. er al.

(

1997).

Southeasthiai misunderstood miraclr Industrialpolicy in ~ h a i b d Malaysia and Indonesia.

Boulder: Westview Press.

lomo, K.S.,

8r

Edwards, C. (1998). Malaysian industrialization: Performance,

prospects. In IshakY~~ssof d m Abd. Ghafar Ismail (Ed.),

Malaysian i n d ~ s t r i a ~ a ~ ~ ~ "

and technical change.

Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia.