-__'--
T+Xi11
-\
s
KONTRIBUSI PEMANFAATAN PERPUSTAKAAN
SEKOLAH DAN MOTIVASI BELAJAR TERHADAP
PBNINGKATAN HASIL BELAJAR
GEOGRAF'I
PADA
SISWA
TTiAS
X
IPS
SMA NEGERI
4
PALANGKA RAYA TAHUN AJARAN
2014/2015
SKRIPSI
,.,"-*":;;:i:f
";;f:'i;#:;*i!,;ff
.(s*ata.l)
Jurusan Pendidikan
llmu
Pengetahuan
Sosial
Program Studi Pendidihan Geograji
Oleh:
NUNUL
MUSTOVID.ilII
NPM: It 8?202 OtG
UNIVERSITAS PGRI
PALAI\GKA
RAYA
FAKULTAS KEGURUAN DAN
ILMU
PENDIDIKAN
PR0GRA*
rffiliIffi
RffiI{
GEOGRAFT
2015
ffi
KONTRIBUSI PEMANFAATAN PERPUSTAKAAN
SEKOLAH DAN MOTIVASI BELAJAR TERHADAP
PENINGKATAN HASIL BELAJAR GEOGRAFI
PADA
SISWA
KELAS X
IPS
SMA NEGERI
4
PALANGKA RAYA TAHUN AJARAN
2014/2015
SKRIPSI
Skripsi
Sebagai
Salah Sata
Syarat
Untuk Memperoleh Gelar Sarjuna
Pendidikan
(strata-l)
Jurusan
Pendidikan
llmu Pengetahuan
sosial
Program
studi pendidikan Geograji
Oleh:
NURUL MUSTOVIDAH
NPM:
11 872o2 016
TJNIVERSITAS
PGRI PALANGKA RAYA
FAKULTAS KEGURUAN
DAN
ILMU
PENDIDIKAI\
PROGRAM STUDI PENDIDIKAN
GEOGRAF'I
LEMBAR
PENGESAHAN
SKRIPSI
Ili-I
TELAI{
DTUJI DAh[
DISETUJUI PADA
:
TIM
PENGUJI:
NA-&IA
1.
SLAMET SURYANTO,
S.Pd.,
MM.
NUPN.
99flA02864
'!
HARI
TANGGAL
PUKUL
TEMPAT
ELYTA
VTVI YANTI,
S.Pi.,
M.Si.
NrDN.
1119058302
DEDY NORSANDI,
S.Pd.,
M.S.
NIP.
19800906200501 1$02
TEGUH PRIBADI,
M.Si.
NrP.
198S:i22728*5S11S{i2
:
Sabtu
:
30
Mei
2015
:
16.00
-
18.00
WIB
:
Ruang
Ujian Universitas PGRI
Palangka Raya
JABATAN
Ketua
Sekretaris
Anggota
Anggota
3.
LEMBAR PERSETUJUAN
PEMBIMBING II,
PEMBIMBING
I,
tu
DEDY NORSANDI,
S.Pd.,
M.S.
NIP.
19800906200501
1002
MENGETAHUI,
PROGRAM
STUDI PEIIDIDIKA1Y GEOGRAF'I
I(ETUA,
DEDY
NORSATYDI, S.Pd.,
M.S.
NrP.
19800906200501 1002
AS PGRI
PALANGKA RAYA
AN DAN
ILMU
PENDIDIKAN
KAN,
TO V. BADDAK,
M.Si.
11.301261.01
1\ tP.
1980 12272A0501
1
002
MENGESAIIKA}I,
UNI\TE
NURUL MUSTOVIDAH.
Kontribusi Pemanfaatan Perpustakaan Sekolah
dan Motivasi Belajar terhadap Peningkatan Hasil Belajar Geografi pada
Siswa kelas x IPS SMAN 4 Palangka Raya Tahun Ajaran 2014-2015
. Under
direction of DEDY NORSANDI and TEGUH PRIBADI.
Perpustakaan sekolah merupakan salah satu prasarana pendidikan yang
memiliki peranan penting dalam keberhasilan belajar siswa. Begitu juga dengan
motivasi belajar yang memiliki pengaruh yang kuat terhadap keberhasilan belajar.
Namun demikian, penelitian tentang kontribusi pemanfaatan perpustakaan sekolah
terhadap peningkatan hasil belajar yang dipadukan dengan kontribusi motivasi
belajar belum banyak dilakukan, khususnya pada SMA di Kota Palangka Raya.
Penelitian ini bertujuan mengukur kontribusi pemanfaatan perpustakaan sekolah
dan motivasi belajar terhadap hasil belajar geografi siswa. Partisipan penelitian ini
sebanyak 96 siswa kelas X jurusan IPS. Analisis deskriptif mengungkap bahwa
lebih dari separuh partisipan termasuk dalam kelompok menengah dalam
memanfaatkan perpustakaan dan motivasi belajar tetapi hampir separuh partisipan
memiliki hasil belajar yang bagus. Lebih lanjut, analisis regresi linier berganda
mengindikasikan bahwa pemanfaatan perpustakaan sekolah merupakan
determinan hasil belajar siswa (
t
= 2,174;
p
= 0,032), sedangkan motivasi belajar
bukan determinan hasil belajar pada penelitian ini (
t
= 1,402;
p
= 0,164). Namun
gabungan dari kedua peubah tersebut memberikan kontribusi positif dan
bermakna terhadap hasil belajar (
F
= 8,007;
p
= 0,001), meskipun kontribusinya <
20% (
R
2
= 0,129). Hasil-hasil ini merekomendasikan bahwa para pendidik dapat
dan mengasuh motivasi dan prestasi belajar siswa dan mendorong siswa-siswa
untuk mengekploitasi perpustakaan sekolah sebagai sumber belajar.
NURUL MUSTOVIDAH.
Contribution of School Library Utilization and
Learning Motivation in the Improvement of Geography Learning Outcome
on 10
th
Grade Students Majoring Social Sciences from 4 State Senior High
School of Palangka Raya at 2014/2015 Academic Year.
Under direction of
DEDY NORSANDI and TEGUH PRIBADI.
A school library is one of educational infrastructure has an important role in
learning achievement. The learning motivation has robust effect to learning
achievement. However, studies on school library utilization and learning
motivation contribution on learning outcome were less conducted, particularly on
senior high schools in Palangka Raya. The purpose of this study was to explore
contribution of school library utilization (SLU) and learning motivation in the
geography learning outcome (GLO). The participants were 96 of 10
th
-grade
students majoring social science from 4 State Senior High School of Palangka
Raya. Descriptive analysis revealed over of half participants at intermediate level
of SLU and learning motivation but less than of them has good level of GLO.
Further, multiple linier regression analyses indicated that SLU was a learning
outcome determinant (
t
= 2.174;
p
= 0.032), whereas learning motivation was not
(
t
= 1.402;
p
= 0.164). Nevertheless, combination of SLU and learning motivation
was positively and significantly contributed to GLO (
F
= 8.007;
p
= 0.001) but
they explained <20% (
R
2
= 0.129) of the variance in GLO. These results
recommended that the educators should nurture student learning motivation and
achievement in addition encourage students to exploit school library as a learning
resource.
RINGKASAN
NURUL MUSTOVIDAH. Kontribusi Pemanfaatan Perpustakaan Sekolah dan
Motivasi Belajar terhadap Peningkatan Hasil Belajar Geografi pada Siswa Kelas
X IPS SMA Negeri 4 Palangka Raya Tahun Ajaran 2014/2015. Dibimbing oleh
DEDY NORSANDI dan TEGUH PRIBADI.
Perpustakaan sekolah merupakan salah satu prasarana pendidikan yang
memiliki peranan penting dalam peningkatan dan pengembangan pengetahuan,
keterampilan dan sikap siswa. Akan tetapi, pemanfaatan perpustakaan bukanlah
faktor utama pendukung keberhasilan belajar siswa. Ada beberapa faktor yang
mempengaruhi hasil belajar selain pemanfaatan perpustakaan, salah satunya
adalah motivasi belajar. Namun demikian, penelitian tentang kontribusi
pemanfaatan perpustakaan sekolah terhadap peningkatan hasil belajar yang
dipadukan dengan kontribusi motivasi belajar belum banyak dilakukan,
khususnya di SMA di Kota Palangka Raya. Penelitian ini bertujuan mengukur
kontribusi pemanfaatan perpustakaan sekolah dan motivasi belajar terhadap hasil
belajar geografi siswa kelas X IPS di SMA Negeri 4 Palangka Raya baik secara
parsial maupun simultan.
Penelitian ini dilaksanakan di SMA Negeri 4 Palangka Raya dari Bulan
Januari sampai Mei 2015. Kausal komparatif digunakan sebagai rancangan
penelitian ini. Subyek penelitian ini adalah siswa-siswa kelas X IPS tahun ajaran
2014-2015 yang berjumlah 162 siswa. Sebanyak 115 siswa yang dipilih secara
acak sebagai sampel penelitian. Instrumen penelitian berupa angket digunakan
untuk pengumpulan data pemanfaatan perpustakaan sekolah dan motivasi belajar.
Sedangkan, tes hasil belajar digunakan untuk mengukur kemampuan kognitif
siswa tentang materi atmosfer. Validitas instrumen angket dianalisis dengan
analisis korelasi Pearson Product Moment tetapi instrumen tes diuji dengan
indeks kesukaran dan daya pembeda. Adapun, reliabilitas instrumen angket diuji
dengan persamaan alpha cronbach sedangkan persamaan Kuder Richardson-20
diterapkan untuk menguji reliabilitas instrumen tes. Konversi data ordinal ke skala
data interval dilakukan dengan Method Successive Interval (MSI). Pengujian
hipotesis penelitian dianalisis dengan regresi linier berganda.
Hasil uji coba instrumen angket terpilih 20 butir soal dengan r > 0,339
; α =
0,05; n = 34. Kisaran nilai korelasi masing-masing butir-butir angket pemanfaatan
perpustakaan (0,060 < r
item
< 0,700), motivasi belajar (-0,080 < r
item
< 0,654).
Sedangkan, butir-butir soal tes dipilih sebanyak 20 butir dengan tingkat kesukaran
sedang (0,30 < P < 0,70) dan indeks daya pembeda (0,40 < P < 0,70) sedangkan
tingkat kesukaran butir tes setelah uji coba adalah 0,03 < P < 0,88 dan indeks daya
bedanya adalah -0,56 < DP < 1. Hasil konversi skala linkert (1-5) menjadi skala
interval untuk masing-masing instrumen angket adalah pemanfaatan perpustakaan
(1; 1,96; 2,83; 3,89; dan 5,16) dan motivasi belajar (1; 1,84; 2,49; 3,46; dan 4,75).
menunjukan bahwa hampir separuh responden masuk dalam kategori hasil belajar
yang tinggi.
Pemanfaatan perpustakaan sekolah merupakan determinan hasil belajar
siswa (t = 2,174; p = 0,032). Sedangkan motivasi belajar bukan determinan hasil
belajar pada penelitian ini (t = 1,402; p = 0,164). Namun gabungan dari kedua
peubah tersebut memberikan kontribusi positif dan bermakna terhadap hasil
belajar (F = 8,007; p = 0,001), meskipun kontribusinya < 20% (
Δ R
2
= 0,129).
Pemanfataan perpustakaan memberikan kontribusi positif terhadap hasil
belajar siswa melalui peranannya dalam menyediakan sumber pustaka dan sumber
belajar bagi siswa sehingga kualitas pembelajarn siswa meningkat. Sedangkan,
ketidakbermaknaan motivasi belajar dalam meningkatkan hasil belajar disebabkan
minat belajar yang rendah dan komitmen pada tugas yang rendah. Namun
demikian, peranan guru dalam meningkatkan hasil belajar siswa harus
diperhatikan selain faktor-faktor internal yang berasal dari siswa. Guru bukan
hanya berperan sebagai pengajar tetapi juga sebagai pembimbing sekaligus
motivator belajar bagi siswa-siswa. Peranan positif perpustakaan sekolah dalam
meningkatkan hasil belajar harus ditingkatkan dengan mengoptimalkan peranan
perpustakaan. Guru berperan untuk memotivasi dan menjadikan perpustakaan
sekolah sebagai sumber belajar. Sedangkan pihak sekolahan meningkatkan
kualitas perpustakaan sekolah dengan meningkatkan jumlah koleksi buku-buku
yang mendukung pembelajaran dan meningkatkan kenyamanan yang diperoleh
oleh pemustaka.
vii
WT yang telah
melimpahkan rahmat dan karunia-Nya sehingga skripsi ini berhasil diselesaikan.
Judul penelitian yang dipilih dan dilaksanakannya sejak Januari sampai Mei 2015
ini ialah Kontribusi Pemanfaatan Perpustakaan Sekolah dan Motivasi Belajar
terhadap Peningkatan Hasil Belajar Geografi Kelas X IPS SMA Negeri 4
Palangka Raya Tahun Ajaran 2014/2015. Skripsi ini merupakan salah satu syarat
untuk memperoleh gelar Sarjana pada Program Studi Geografi, Universitas PGRI
Palangka Raya.
viii
! " # " $ % $ ! " & " ' " ! #"( #) * ) ) ( & $ " & # + ,#$ " & *"$ " & -)
#"& * *" . ('#$ * )& )* ) & !! # )-)" .+
)# / '
Juli 2015
i
x
,
a a T
a
a
a
b
a, a a a
b
S
a
,
a
a
T a a Wa a (
1989), SDN Bayemgede II (1989 1995), SMP
Negeri 2 Kepohbaru (1995
1998), dan SMA
Ahmad Yani 2 Baureno (1998
2011) yang
kesemuanya berada di Kabupaten Bojonegoro
Provinsi Jawa Timur. Penulis kemudian
melanjutkan pendidikan sarjana di Program Studi
Pendidikan Geografi Universitas, FKIP-Universitas PGRI Palangka Raya dari
tahun 2011 sampai sekarang.
ix
RIWAYAT HIDUP
Nurul Mustovidah,
lahir di Bojonegoro, Kota
Surabaya, Provinsi Jawa Timur pada tanggal 19
Juni 1993, merupakan putri ketiga dari ketiga
bersaudara, dari Bapak Mulyono dan Ibu
Suminah. Menyelesaikan pendidikan dini, dasar
hingga menengah di TK Darma Wanita (1988
1989), SDN Bayemgede II (1989 1995), SMP
Negeri 2 Kepohbaru (1995
1998), dan SMA
Ahmad Yani 2 Baureno (1998
2011) yang
kesemuanya berada di Kabupaten Bojonegoro
Provinsi Jawa Timur. Penulis kemudian
melanjutkan pendidikan sarjana di Program Studi
Pendidikan Geografi Universitas, FKIP-Universitas PGRI Palangka Raya dari
tahun 2011 sampai sekarang.
ix
RIWAYAT HIDUP
x
D
0FTAR ISI
1 23 24 25
1 6 76869: ; <9= 6>669???????????????????????????????? ????????????????????????????????????????? @ @
6AB><6
CT...
iii
RINGKASAN... .
iii
HALAMAN SAMPUL...
v
HALAMAN PENGESAHAN...
vi
PRAKATA...
vii
RIWAYAT HIDUP...
ix
DAFTAR ISI...
x
DAFTAR TABEL ...
xii
DAFTAR GAMBAR ...
xiii
DAFTAR LAMPIRAN...
xiv
BAB I
PENDAHULUAN
...
1
A. Latar Belakang...
1
B. Perumusan Masalah...
4
C. Tujuan...
5
D. Manfaat...
5
BAB II TINJAUAN PUSTAKA
...
6
A. Hasil Belajar
..
...
6
B. Pemanfaatan Perpustakaan Sekolah ...
10
C. Motivasi Belajar ...
15
D. Hubungan antara Pemanfaaatan Perpustakaan Sekolah dan
Motivasi Belajar dengan Hasil Belajar...
19
E. Kerangka Berpikir.... ...
20
F. Hipotesis...
21
BAB III METODE PENELITIAN
...
23
A. Waktu, Tempat dan Subyek Penelitian ...
23
B. Desain Penelitian...
23
C. Pelaksanaan Penelitian ...
23
D. Populasi dan Sampel...
24
E. Variabel Penelitian dan Definisi Operasional Variabel...
26
F. Instrumen Penelitian...
27
G. Prosedur Pengumpulan Data ...
33
H. Teknik Analisis Data ...
35
BAB IV HASIL DAN PEMBAHASAN
...
34
A. Hasil...
34
xi
C. Keterbatasan Penelitian ...
34
D. Implikasi Penelitian...
23
BAB V
KESIMPULAN DAN SARAN
...
A. Kesimpulan...
35
B. Saran...
36
DAFTAR PUSTAKA
...
35
xiii
KLML NLO
1
P QRS QTSUS VTSU SW RS X YS XYZ [ YTS\ Q]Z^Z ]U ZTYS X_ QR`ZR S ]abc dd ef PZYZ TQ4
cS RS X Y` SgShS2014
/201
i...
2
g QXY`S ]SXU SjSkS XkZ RS`]S XSS XkZXZ R QUQS X...
3
dZlS TS Xk[kW RS ] Q^ ZXW TW U`ZRS ] mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm4
n Q] Q V` Q] QS XY`ZUkZ^SX\S SUS XkZ TkW ]U S` SS X]Z`[ R Sjmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmi
K
Q] Q-
` Q] QS XY`ZU^ [U QoS] QlZ RS _S T...
p cZ^lZ TQS X]`[ TqSTQ^S ] QXYV^S ] QX YkQ RQjSXqSTQQ X]UTW^Z XS X Y`ZUmmmmmmm
r n Q] Q V` Q] QU Z ]jS ] QRlZRS _S TYZ[YTS\Qk[`[`lSjS ]S XSU^ [ ]\Z Tmmmmmmmmmmmmmmmmmm
s gQXY`S ]S XjS ] QRkZXYW _ QSXoS R Qq QUS ]QX]U TW^Z XS XY`ZUkZ^ SX\S SUS X
kZ TkW ]U S`S SX]Z`[ RSjta
1
ummmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmv g QXY`S ]SXjS ] QRkZ XYW _ QSXoS R Qq QUS ]Q X]U TW^Z XS XY`ZU^ [U QoS] Q
lZRS _S Tta
2
ummmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm10
g QXY`S ]SXjS ] QRkZ XYW _ QSXoS R Qq QUS ]Q X]U TW^Z XUZ ]twummmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm12
g QXY`S ]SXjS ] QR`[ XoZ T] Q]`S RS[ Tq QXS R`ZQ XUZ ToS Rm mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm13
g QXY`S ]SXqZ ]` TQk]Q`S TS`U Z TQ ]U Q`TZ ]k[ XqZX mmmmmmmmmm mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm14
g Q XY`S ]S Xq Z ]` TQk] QU QXY`SU^[UQoS ] QxkZ^S X\SSU SXkZ TkW ]US`S S X ]Z`[ RSjqS XjS] Q RlZ RS _ S Tm mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmD
z {|A
}~ z z}
x
v
¡¢A
£¤A
¥ ¦§£A
¨©ª«ª ¬ª
® ¯ °±²³´µ ¶·¸ ¹³ ±º¶² º¶º´ µ¸ µ °¶»³¼ µ½¾¿ °ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ®ÂÃ
 Ķ·¸¹³ ± º ¶°¶Åƺ¸² º±°¶Ç°°¸°¶² º¹²³ ·¸ °Æ° °¶·ºÆ¾´°È»³¼µ½¾¿ °ÀÁÁÁÁÁÁ ®
6
ÂÉ Ä¶¸ ¹³ ± º¶°¶Åƺ¸±¾¸ µÊ °·µ¿ º´ °¼ °¹»³¼µ½¾¿ °ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
6
Ãà Ķ·¸¹³ ± º ¶¸ º·È °· µ´¿ º´ °¼° ¹Å º¾ Ź°Ç µ± °¸ º¹µ°¸ ±¾ ·Ç º ¹»³¼µ½¾¿ °À ÁÁÁÁÁÁÁÁ
67
5
˳ ¶½µ¼ °Ì °¿°¶ µ ¶·¸¹³ ± º ¶¸ º·È °·µ´¿ º´°¼°¹Åº¾ Å ¹°Ç µ±°¸ º¹µ°¸ ±¾ ·Çº¹
(
³¼µ½¾¿°)...
5
6
6
¯ °±²³´µ ¶·¸¹³ ± º¶² º¶º´µ¸µ°¶»¸º·ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ7
®7
Ķ·¸¹³ ± º ¶°¶Åƺ¸² º±°¶Ç °°¸ °¶² º ¹²³ ·¸°Æ° °¶· ºÆ¾´°È»¸ º·ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÃÍ8
Ķ·¸¹³ ± º ¶°¶Åƺ¸±¾¸µÊ ° · µ¿ º´ °¼°¹»¸ º·ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÃÍ9
Ķ·¸¹³ ± º ¶¸ º·È °· µ´¿ º´ °¼° ¹Å º¾ Ź°Ç µ± °¸ º¹µ°¸ ±¾ ·Çº ¹»¸º·ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÉîΠ˳ ¶½µ¼ °Ì °¿°¶µ ¶·¸¹³ ± º ¶¸ º·È °·µ´¿ º´°¼°¹Åº¾ Å ¹°Ç µ»¸º·ÀÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÂÉ
®® ϼ µÊ °´µÐµ¸ °·µ¶·¸ ¹³ ±º¶°¶Åƺ¸²º± °¶Ç° °¸°¶² º ¹²³·¸ °Æ°°¶· ºÆ¾´ °ÈÁÁ ÂÉ
®Â Ѿ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶Ê°´ µ е¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶°¶ÅÆ º¸² º± °¶Ç°°¸ °¶
² º¹²³ ·¸°Æ°°¶· ºÆ¾´ °ÈÁÁÁÁÁ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÂÉ
®É ϼ µÊ °´µÐµ¸ °·µ¶·¸ ¹³ ±º¶°¶Åƺ¸±¾¸ µÊ °· µ¿ º´°¼ ° ¹ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
8
®à Ѿ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶Ê°´ µ е¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶°¶ÅÆ º¸±¾¸µÊ °·µ¿ º´ °¼°¹ÁÁÁÁÁÁ
89
®Í Ò ¶°´µ· µ ·Ð° Ó°² º±¿ ºÐ °ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
86
®Ô Ѿ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶Ð °Ó°² º±¿ ºÐ°ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
89
®Õ Ò ¶°´µ· µ ·µ ¶ÐºÆ·Æº·³ ư¹° ¶ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
9
Î®Ö × º¹È µ¸ ³ ¶Å°¶ µ ¶ÐºÆ·Æ º·³Æ°¹°¶ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
9
Ã®Ø Ù ºÆ°² µ¸³´°· µÈ °· µ´² º¹È µ¸³ ¶Å°¶µ¶ÐºÆ·Æº·³ ư¹°¶»× Àа¶Ð°Ó°
² º±¿ ºÐ°»Ú ×À ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ
9
5
ÂΠϼ µ¹º´ µ °¿ µ´µ¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶°¶ÅÆ º¸² º± °¶Ç °°¸ °¶²º¹²³ ·¸°Æ°°¶· ºÆ¾´ °È
.
96
® Ѿ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶¹º´µ°¿ µ´ µ¸ °·µ¶·¸ ¹³ ±º¶°¶Åƺ¸² º± °¶Ç ° °¸ °¶
² º¹²³ ·¸°Æ°°¶· ºÆ¾´ °ÈÁÁÁÁÁÁ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ®Ã
 ϼ µ¹º´ µ °¿ µ´µ¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶°¶ÅÆ º¸±¾¸µÊ °· µ¿ º´ °¼°¹ÁÁ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ØÖ
ÂÉ Ñ¾ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶¹º´µ°¿ µ´ µ¸ °·µ¶·¸ ¹³ ±º¶°¶Åƺ ¸±¾¸ µÊ °·µ¿ º´ °¼ °¹ ÁÁÁ ÂÉÃ
Âà ϼ µ¹º´ µ °¿ µ´µ¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶¸ º·È °· µ´¿ º´ °¼°¹ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ÁÁ ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ®ÎÎ
ÂÍ Ñ¾ ¶¸ ¾È² º¹È µ¸³ ¶Å°¶¹ º´ µ °¿ µ´µ¸°·µ ¶·¸¹³ ± º¶¸ º·È °· µ´¿ º´ °¼°¹ÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ®Î®
ÂÔ
H
°· µ´× º¶Åµ· µ°¶µ ¶·¸¹³ ± º ¶°¶ÅÆ º¸² º±°¶Ç °°¸°¶²º ¹²³ ·¸ °Æ°°¶· ºÆ¾´ °È¾´ ºÈ¹º·²¾ ¶Ð ºÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁÁ ®ÎÉ
ÂÕ
H
°· µ´× º¶Åµ· µ°¶µ ¶·¸¹³ ± º ¶°¶ÅÆ º¸±¾¸µÊ °· µ¿ º´ °¼°¹¾´ºÈ¹º·²¾ ¶Ðº¶ÁÁÁ ®ÎÕx
vi
ÛÜÝÞA
ßàA
á âãßA
äåæçæ èæé
êë ìíî ïðñòíó îôõòöí î ï÷í ñ íîøíðíõò ÷ïóíðøùïó ñù òúíðïó îñòûö ùóíóüøù ñ
ýùöíóôí í ñíóýù òýûî ñí øíí óîùøõð íþ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ
ìíî ïðñòíó îôõòöí î ï÷í ñ íîøíðíõò ÷ïóíðøùïó ñù òúíðïó îñòûö ùóíó üøù ñ
öõñïúíî ïùð ííòÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ê
õó ñ õþýùòþ ï ñûóüíóíóíðïîï îî ñíñ ïî ñ ïøí÷ù îøò ïýñ ïôÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ êë
ê õó ñ õþýùòþ ï ñûóüíó÷ù îøò ïýî ïýùö íóôíí ñ íóýùò ýûîñí øííóîù øõðíþ
öõñïúíî ïùðí íò÷íóþí îï ðùð ííòüù õüòíôï ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ê
õò ñïò÷í ñíýùö íóôíí ñíóýùò ýûîñí øííóîù øõðíþ öõñïúíî ïùð ííò÷íó
þí î ïðùð ííòÿ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ
ÿ
H
íî ïðî õòñ ïò÷í ñíýùöíó ôí íñíóýùò ýûî ñí øííóîù øõðí þ ö õñ ïúí î ïùðí íò÷íóþí îïðùð ííòÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ ê
ÿ îûöîï í îûöî ïíóíðïî ïîòùüòùî ïð ïó ïùòÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿÿ
P
U
U
a
a
a
a
! " ! # $ ! #% !"& "& ' ! (% )#' ! "% *% (&!! '%+% ,$ & - !
# .$%$ +% - / (% !0/ "& -%( + 0 #% !"&"& ' !1 ! # %!"&"&' ! 2 !0
(% !)!/!0 # .$ %$ +% -/ ( %!0/ !* -& !3 + )' ) % 4% % !$ &
,
+ )' ) #% !02 !5+ )' ) #!")! #% !"&"& '5 ( % "& #%(+% -/ !
,
#% !0'* - )!' #% ! ")' )!0#%(+% - / !1 % "!0' !5 # $ ! $ %!"& & !* -&! 0%")!0 * ) )!0!
$ %'.- ,5#%' !0!$ %'.-,5#% #)$*'!$ %'.-,"!- +. *. &)(
. D
&$ %'&!+ !2'# $ !#% !"&"&' !$ %'.-,5#% #)$*' !$ %'.-,( % )#' !$ -,$ *)
# $ ! #% !"&"&' !
2!0 $!0* #% !*&!0 '%+ % " !!2
,
"& "-(
(% !0%( + !0' !#% !0% * ,)!5'% *% (#& - !"!$& ' #$& $ 6
(
7 )-&6*&,
89 9).
% - &! & * )5
#%!2% "& !
$ ! " ! # $ ! /)0
"&( ! *' ! "& "- (
:!"!0
: !"
n
0!.(
o r
89 ;,)!899<
t
%nt
!0&
st
%(= % !"& "& 'n
> $&on
-?: :& $ "& ' !
s
@1 %A %'$# -& $&* "&/% -$ ' ! #" #$ - BC "&(!Setiap satuan
pendidikan formal dan nonformal menyediakan sarana dan prasarana fisik,
kecerdasan intelektual, sosial, emosional, dan kebijakan peserta didik . Salah satu
prasarana yang dimaksud adalah perpustakaan sekolah.
Sekolah harus bisa menyelenggarakan perpustakaan sekolah dengan
menyediakan ruangan khusus dan kelengkapannya. Ruangan dan sarana yang
tersedia harus ditata dan dirawat dengan baik. Sehingga perpustakaan sekolah
tersebut dapat benar benar menunjang penyelenggaraan sekolah secara efektif
dan efisien (Yuliawati, 2010). Sehingga seluruh komponen atau warga sekolah
dapat memanfaatkan perpustakaan dengan baik.
EFG HG IJ HK LHK M FEKN E GFG O HPH Q NQ R H M FM HIN SJ TH GFGI FUVJ HQ I FK TFM HWJ HK
Q NQ R H
.
XFWNKTTHLNW HUHI E HKWHQ NVO FVHS HUQN QRHSJ THG HENKG FKN KTE HM.
Y FUIJQMHEHHK QFO H THNQ J G O FU NKZ[UG HQ N IFUM HG H LHKLN I FUVJ EHK LNQ FE[VH W
-QFE[VHW\ XFLFGNEN HK IFKM N KTK]H I FUIJQ M HE HHK^ QFWN KTTH LN NO HU HM E HK Q FO H THN
jantung pendidikan
]H KT GFGN VNEN EFG HGIJ HK LHK EFEJ HM HK ]HK T LHI HMG FG I FKTHUJ WN WHQ NV OFVHS HU
(B
HWM FU H,
D_``). K
F TN HMHK O FV HSHU LN EFVHQ O NHQ HK]HWHK]H GFG O FUN EHK I FVHS HU HK Q FP HUH THUN Q O FQHUK]H QHS H
,
Q FLHK TE HK J KMJELFM HN V K]HQN Q R HLNG N KMHG FKP HUNU FZ FUFKQ N ]HK TVHNKM FUGHQJ EOJ EJ
-
OJ EJ]HKTHL HLNI FUIJQ M HEHHKQFE[VHW
(
YU H]H KM N KN,
D_`a).
B
J EJ GFGN VNEN I FU HK ]HK T QHK THM I FKM N K T LHV HG I FK]HG I HNHK LHKI FG HI HUHK
I
V GJ YFKTFMH WJ HK LHK b FEK[V [ TN(I
Y b cd)
O H TN Q NQ RH-
QN Q R H(E
LR HU,
D__a
).
eVFW EHU FKH NM J,
I FU HKHK I FUIJQ M HEH HK Q FO HTHN MFGI HM E[VFEQN OJEJ-
OJ EJI FKJ KS HK T GHMFUN I FGOFVHSHUHK LN Q FE[VHW Q HK THM I FKM N KT
.
f HGJ K I FUH KHK NKNQ JQ HWMFUR JSJ LHI HONVHO J EJ
-
OJ EJ]H K TLNE[V FEQ N[VFWI FUIJQ M HEHHKQFE[V HWM N LHEG FKTNEJMN I FUEFG O HK TH K
I
YbcK
M FU EN KN.
XFE HVN TJQ G N KHM OHPH QN Q R H Q HK THMEJU HK T QFWN K TTH GFUFE H MNLHE G FG HKZ H HME HK I FUIJQ M HEH HK Q FP HU H GH EQN G HV
(B
HWMFU H,
D_``).
f HG J K^I FGHKZHHM HKLNI FUIJQ M HEH HKQFE[V HWJ KMJ EO FVHS HUOJ E HKV HWZ HEM[U
JM HGH I FKLJ EJ KT EFOFU WHQN V HK O FV HS HU Q N QRH
. F
HEM[U V HNK ]HK T M N LH E EHV HWI FKMNKTK]HO H TNEFO FU W HQN V HKQN QRHHL HV HWG [M NgHQ NQN QRHJKMJ EOFV HSHU
.
h[M NgHQNG FUJI HEHK QHV HW Q HM J Z H EM [U ]HK T G FKLJ EJ K T LHVHG I FKLN LNEHK LHK G FKLHQ HUN
I FQ FUM HLNLN E LHVHGG FVHEQHKHEHK EF TNHM HK I FGOFVHSHUHK\h[MNgHQNO FV HS HU Q FM N HI
[U HK T QHMJ L FK THK ]H K T VHN KK]H ON QH SHLN M N LHE QHGH
,
M FUTHKM J KT LHUN HI H ]HK TLNNKTN KEHK[U HKTMFUQFOJM
.
A
jklkmknokpq pr koknst ut vw nokqlut ktvw knjknlu xklkvknokn sykq l,
lkzun klw zkn skjknoklutkw knj{z{nsknjkzqjq zqpqprk|uzp uyw|tklk}kpqmyumk~kzok n s
jq xkv kqpqprklw z kn s{v|q t km
.
B
uzj kpkzl kn w zkqkn jq k|kp t{|qkpq okn s |qn ssq pk~k y umwt t un~kt q nv unxkvkqkn }kpqm ok n s |q nssq |knv k v utkn kk|kn v uzvw p|klk kn pul{m k} okn s
t utkjkq okn s jq vuzmw l kn v up u z|k jq jql
D
un skn jutqlq kn jkv k| jqpq tvw m lknjq pqnq
,
yk}rk t{|qkpq okns |q n ssq klkn t un s}k pqmlkn }kpq m okn s ykq l ~wsk ~qlkjq|w n~kns jun skn v ut k n kk|kn vuzvw p|klk kn p u l{mk} okns {v|qtkm
(
kq w m mk}
). F
kl|k jq mkv kn skn y uzjkp k zlkn vun sktk|kn puyumwtn ok jq vuz{m u}q n{zt kpq yk}rk }kpqm w m knskn }kzqkn t k|k v umk~kzkn su{szkq pu yumwtnok
t unw n~w lknlzq|uzq kpuj k ns
7,5 (Tabel 1).
-
I
¡ ¢£¤¥ £ ¤¦
K
¡ -
§
-
¨(II
©- I)
ª«¬
£
§
7 (IIS II)
7,96
3
X 8 (IIS III)
8,15
4
X 9 (IIS IV)
7,55
5
X 10 (IIS V)
7,92
Sumber data: Dokumen SMA Negeri 4 Palangka Raya.
Namun demikian, penelitian tentang kontribusi pemanfaatan perpustakaan
terhadap peningkatan hasil belajar yang dipadukan dengan kontribusi motivasi
belajar belum banyak dilakukan, khususnya di SMA. Berdasarkan hal ini, penulis
tertarik untuk meneliti tentang
®¯° ±²³b
´ µ³P
¶·a
°¸aa
±a
°P
¶² ¹ ´ µ ±a
ºaa
°S
¶º ¯»a
¼½
a
° ¾¯±³ ¿À µ³ Á ¶»a
Âa
² ±¶² ¼a
½a
¹P
¶°³°Ã ºa
±a
° Äa
µ³ » Á¶»a
Âa
² Å ¶¯Ã²a
¸ ³ ¹a
½a
S
³µÆa
® ¶»a
µÇÈ É
S S
¾Ê˶à ¶²³ Ì
ÉÀ »
a
°Ã ºa Ra
ÍÀ Îa
¼ ´ °ÊÂ
a
²a
°ÏÐÑ ÌÒÏÐÑ ÓÔ
ÁÔ
P
¶² ´ ·´ µÀ °·a
µÀ »a
¼Perumusan masalah dalam penelitian ini adalah sebagai berikut:
1.
Apakah pemanfaatan perpustakaan sekolah memberikan kontribusi positif
terhadap hasil belajar geografi pada siswa kelas X IPS SMA Negeri 4
Palangka Raya Tahun Ajaran 2014/2015.
2.
Apakah motivasi belajar memberikan kontribusi positif terhadap hasil
belajar geografi pada siswa kelas X IPS SMA Negeri 4 Palangka Raya
Tahun Ajaran 2014/2015.
Ö×
T
Ø ÙØa
ÚÛÜÝ ÜÞßàÞ
r
áâãß ã ä át
áÞßáß áà ár
Üå ÜæçÞßæã èÞé Þ áèãr
áç Üêëìí îãß éÜç Üï çðß êïá èÜæá âðæ áê áñ âãåÞßñÞÞ êÞß âãïâÜæ êÞçÞÞß æãçðäÞò êãïòÞà Þâ
òÞ æ áä èã äÞ ÝÞïéãðéïÞñáâÞà Þæ áæ óÞçã äÞ æô
I
õ ööî÷øãéãïáùõÞäÞßéçÞúÞ ûÞÛÞòÜß÷ÝÞïÞßüýìùþ üýìÕí
üí îãß éÜç Üï çðß êïá èÜæ áâðæá êáñ åðê áÿÞ æ áèã äÞ ÝÞïêãï òÞ àÞâ òÞ æ áä èãäÞ ÝÞïéãðéïÞñá
âÞàÞ æá æ óÞ çãäÞ æ ô
I
õö öî÷ ø ã éãïá ù õÞ äÞß éçÞ úÞûÞ ÛÞòÜßA
ÝÞïÞßüýìùþ üýìÕí
í îãß éÜç Üï çðß êïá èÜæá âðæ á êáñ âãå ÞßñÞÞ êÞß â ãïâ Üæ êÞçÞ Þß æãçðäÞò à Þß
åðêá ÿÞæ á èã äÞ ÝÞï æãÞïÞ èãïæÞåÞ
-
æ Þå Þ êãï òÞàÞâ òÞ æ áä èã äÞ ÝÞï éãðéïÞñá âÞ àÞæ áæ óÞçã äÞæô
I
õ ööî÷ø ã éãïá
ùõ Þ äÞßéç ÞúÞûÞ
ÛÞòÜß÷ ÝÞïÞßüýìùþ üýìÕí
×
a
Úaa
H
Þæ á ä ûÞßéà áâãï ðäãò à Þïá
âãßã ä áêáÞß áß á
à áòÞïÞâçÞß àÞâ Þ ê
å ãåèãïáçÞ ß
åÞßñÞÞê
-
å ÞßñÞ Þ êêãðïáê áæ àÞßâïÞç ê áæ ë
ìí îÞßñÞÞ ê Û ãðïã êá æ
. H
Þ æ áä âãßã ä áê áÞß áß á à áòÞïÞ âçÞß àÞâÞ ê åãå âãïçÞ ûÞâãïçãåèÞßéÞß á äåÜ
çòÜæ Üæß ûÞ êðâ áç ûÞ ßé
å ãåèÞòÞ æ ñÞç êðï
-
ñÞç êðï ûÞßéå ãå âãß éÞïÜòá òÞ æá ä èã äÞÝÞï æ áæ óÞ
,
çòÜæ Üæß ûÞ âãïÞß Þß âãåÞßñÞ Þ êÞßâãïâ ÜæêÞçÞÞßæãçðäÞòàÞ ßåðê áÿÞ æ áèã äÞÝÞï
.
üí îÞßñÞÞ ê õïÞç êá æ
. H
Þ æá ä âãßã ä áê áÞß áß á àáòÞïÞâçÞß àÞâÞ ê å ãå èãïáçÞ ßå Þæ ÜççÞßâÞàÞæ ãçðäÞòÞ ßêãß êÞß éâ ãß êáß éßûÞâãïÞßÞßâãïâ Üæ ê ÞçÞÞßæ ãçðäÞò
T
U
U
S
T
. H
! " # $ % "&' $ (
y
()" * +,% "- ( (% # % " + . &/%()* $& (# ( . - -% & ( '" ,+. +"
y
() # +% "0 $ . "( % ( ) - ((
1 (* "02./ 3445).
6 ( ) - ( * "7'&* # % * # +% "0 $ # () ( # (
y
+(*" .7 + (* " 7 7 0" ()# ( ) ( +( ). &() ((
y
.
6 "&' $ (-
% " &' $ ( ()y
* "! # +* +# .. " ( % "&' $ (,+7+. * & . # 8 7 (/ *+# . . "( . $ (/ % (
y
. +* * & % () " & $ 0' *-0' * (/ - +(. ( *" ! # + 7' ) + . + ' * +(*" .7+ # () ( +( ). &() ((
y
.
6 "&' $ ( * "7 '&* $ "&7 $ '"7+, * " *+, %"- ( ( # ( -( * %/ * +# .
'" ()7 &() 7 7 * 7 !
(
1 "# +- (/ 3444).
9'+$ ( ! &* 1 "# + - ((
3444),
-(# ,+( +7 +. ( ' ! " 7' ) + . )+ * (
-
. )+ * ( -( ) - *+,
--' 2,
- ( +" &/-(20' 77& *&7 (# +" +
,
-(# () ",
# (- ()+.&* +% "+(* $:! " # $ %"077 ( )
y
# +* (# + # () ( # (y
% " &' $ ( % # # + " +770" ()
.
6 "&' $ ( 7 ' ) + $ 7+ # " + % "07 7 ' ! " # % * # +* &( ! &.. ( #-'"' ) + '(*&. 7%"*+ % "&' $ ( % ()* $& (/ % - $ - (/ 7 +. % # ( * +( ). $
. &/ . *" -% + (/ . 2 . % (/ . '+ 7 ( 7 "* % " &' $ (
-
% " &' $ ( 7 % . +(y
() # % # +(# +; +# & ' ! "
(
1&# ! (,
34 45).
<# % (# % * +(y
()-(
y
* . ( *(* () % ()"*+ ( ' ! "y
+*&= >)
! " # $ -0# +,+. 7 + * &--% "* )&$ . . & ( - &+ % () - (/ 3
)
! " # $ 7 & *& %"07 7% "&' $ ( * +(). $ .& +(# +; +# & - &+ +(* " .7+ # () ( +( ). &() ((
y
(
? - +./ 344@).
A " + ''" % %(# % * *"7'&* # % * # +7 + -% &. ( ' $8' ! " # $ 7& *& %"077 % " &' $ ( *+(). $ . & % # # +"+ 7 70" ( )
y
()# +*&( !&.. ( # ( ) ( # (
y
% "&' $ ( % ()* $ & (/ % ( ) - (/ * +( ). $ . &/# ( % " &' $ (% # 7 %.
-
7 % . +((y
y
()*"# % *% # +(# +; +# & % - ' ! "* "7'&*
y
()" * + , %"- ( ( - &+ %"07 7 +(* " .7+ (* " % - ' ! " # ( ) (+( ). &() ((
y
.
6" +(7+%
-
%"+(7 +% ' ! " +* & '". +* ( # () ( % " $ * + ( # ( -0*+; 7 +,
. .* + , (/ . *" +' * ( ( )7&()B'
rp
n
)l
m
(/ % ( )ul
n
) (/t
nt
n
) (/ 'l
+.n
#
n
%n
)& (/t
s
rt
p
r
'#n
+(# +; +# & :l
C +(2+n pr
+(7 +p
Dpr
+(7 +p
' !l
r
t
r
7 '&*F
.
G HIJFKL FMN FMO PKLQFRLG HI JFKL FM O HOSTM
y
FL SHI FM FMy
FMU SHM KL MU N FVFO WHULFKFM XHVFYFI.
ZHULFKFM XHVFYFI KLN FWOTMUWLM KHIYFNL FSFXLVFK FMSF SHI JFKLFM [ \HUL KT YTUF
NHMUFM OPKLQFRL OHOSTMF
y
L SHI FMFM SHM KLMU N FVFO WHULFKFM XHVFYFI.
]PKLQFRL FN FVFJ KHM FUF
y
FMU O HMUUHIFWWFM NFM OHMUFIFJWFM FWKLQL K FRRH RH PI FMU
.
]PKLQFRL OHOSTMy
FL WFLKFM HIFK NHMUFM OL M FK.
]PKLQFRL N FSFKXHI RL ^FK L M KHIM FV
,
FI KL MFy
N FKFMU N FIL NLILMy
F RHMNL IL,
N FM N FSFK YTUF XHI RL^ FKHWR KHIM FV
,
FI KL MFy
N FKFMU N FIL PI FMU VFLM_ UTIT_ PI FMU KTF,
KHOFM_ NFMRHXFUFL MF
y
.
]PKL QFRL NLXHN FWFM FKFR OPKL ^ LM KILM RLW N FM OPKL ^ HWR KILM RLW[]PKL ^LM KIL M RLWFN FVFJKH M FUFSHMN PI PMU
y
FMUR H RTFLNHMUFMSHIXTFK FMy
FMUNLVFW TWFM [ ]PKL ^ HWRKILM RLW FN FVFJ KHM FUF SHM N PI PMU
y
FMU FNF NL V TFISHIXTFK FM
y
FMUNLVFW TWFMMFy
K H KFSLOHMYFNLSHMy
HI KFMFy
.
X
.
ZH FWKL ^ FM
\HVFYFI KL N FW XLRF NLSFWRFWFM PVH J PI FMU VFL M N FM YT UF KL N FW XLR F
NLVL OSFJWFM WHSFN FPIFMUVFL M [\HVFYFI JFM
y
FOTMUWLMKHIYFNLFSFXLVF FM FWFWKL ^ OHMUFVFOL RHMNLI L
.
]HMTITK KH PIL WPUMLKL^,
XHVFYFI O HMTMY TWWFMFN FMF
y
YL `Fy
FMU R FMUFK FWKL^,
YL`F OHMUPVFJ LM^PIO FRLy
FMU WL K F KHILOF,
KLN FW RHWHN FI OHMLOSFMM
y
y
F RFYF KFMSF OHMUFNFWFM KIFM R ^ PIOFRL.
aFVFORH KLFS SIPRH R XHVFYFI
,
RL R` F RHVFVT OHM FOSFWWFM WH FWKL^ FM [ ]TVFL N FILWHULFK FM ^LRLW
y
FMU XHITSF O HOXFbF,
O HMT VL R_ OHMNHMUFIWFM_ XHIVFKLJWH KIFOSLVFM JL MUUF WHULFKFM SRLWL R RHSHI KL OHO HbFJWFM O FR FVF J_
O HML OSTV WFM
y
J FRLV SHIbPXFFM_ OHOXFMNLMUWFM RFKT WPM R HS N HMUFMWPM RHS
y
FMUVFL M_N FMRHXFUFLMy
F.
b
.
ZH KHIVLXFK FMVFMURTMUc XHrp
Hn
UFl
Fm
Fn
aF
l
Fm
XHl
FYFr m
Hl
Fl
TLSH MUFl
Fm
Fn l
Fn
Usun
URLsw
Ft
LN FWRHWHNFr m
Hn
UFl
Fm
LRHbF
r
Fl
Fn
UUsun
t
Ht
FSL L F JFrus m
HUJ Fn
y
Ft
L_t
Hrl
LXFt l
Fn
Usun
U N Fl
Fm
SH
r
XTFt
FM_ N Fn
XHrt
Fn
UUun
U YFw
FXt
Hr
JFN Fp
JFRLlny
F[ G Hnt
L MUny
FWHH
t
rl
LXFt
Fn l
Fn
Usun
UN Fl
Fm
XHl
FYFr
NLWHm
TWFWFn ol
H J dJPM aHHw
y
N Hn
UFn
l
e
ef gh
ng
by doing
-nya. Belajar sebaiknya dialami melalui perbuatan
smnptpu vmw tx ly xzwqwox {rr
y
,
|mqr}rt rjrqr~ mqru x~ jry
r-
jrry
y
rn o r jrrjr rnpyxr
y
rn o umtjxt x rury j ry
r mn orrux,
mn rn oor mn oxn oru,
mnoz~rrq
y
,
mtryrzrn jrn |mtxz xt.
{mno rn mno rjrzrn mn opqrn ornrzrjr
y
r-
jry
rumtym|purzrn|mtzm |rn o.
m
.
vrnurn ornvmwt x smjrn jrt x ptu mxn mno mpzrzrn |r~r y xyr jrqr y xup ry x
|mq r}rt |rtrj r jrqr yprup mjrn rurp q rrn orn y xzwqwoxyk {rqr y xup ry x
|mq r}rt yxy r mn o~rjr x yp rup up}p rn
y
rn o xn oxn jx r rx,
umurx ymqrq pumtjrru ~r |rurn rxup
y
mmq r}rt x |r~rn |mqr}rt,
rzr u x |p qr~ wu xpnupz mno ruryx ~r|rurn xup
y
rxup jmn o rn mmq r}rt x |r~rn |mqr}rtumtym|pu
.
.
rqxzrnj rn mn oprurn
xyr rzrn |mq r}rt qm| x ~ ymrn oru rr| xq r mnomur~px jrn mn j rruzrn
~ryxq
y
rn o |rxzk ryxqy
rn o |rxz rzrn mtp rzrn |rqxzrny
rnomnmn rn ozrn
y
jrn |mtmno rtp~|rxz |rox pyr~r |mq r}rtymq rn}punry
.
xyr|mq r}rt jmn orn ypn oop~
-
ypnoop~ jrn mn jr ruzrn nxqrxy
rn o |rxz jrqrpqrno rn k xqrx
y
rn o |rxz xup mn jwtwn o rnrz pnupz |mq r }rt q m| x~ oxru qrox.
xqrx
y
rn o |rxz jr ru mtp rzrnoperant conditioning
rurp mnop rurn wyxu x.
m|rqxzny
r rn rzy
rn o mn jrruzrn nxq rx }mq mz jrn urzpu uxjrz nrxzzmq ry }por | xyr mn jw twno yxy r |mqr}rt qm|x~ oxru q rox
.
nx jxym|pumnoprurnn mo rux rurp
escape conditioning
.
o.
l mt|mjr rnxn jxxjp rql mt|mjrrn xn jxxjp rq |mtmn ortp~ umt~rjr rtr jrn ~ry xq |mqr}rt y xyr
.
rtmnrnr
y
,
mt|mjr rn xn jxxjp rq mtq p jxmt~ruxzrn wq m~ optp jrq r p ry
rm|mqr}rtrn k l m |mqr}rtrn
y
rn o |mtyxru zqry xzrqy
rn o mnor| rxzrnmt|mjr rn xn jxxjp rq jrru jxmt|rxz x jmno rn |m|mtr r rtr
,
jx rnurtrny
rjmno rnmn oopnrzrn muwjmrurpyutrumox|mqr}rtmn or}rt
y
rno|mtrt xry xym~ xnoor
,
mt|mj rrn-
mt |mjrrn zmrp rn yxy r jrru umtq ry
rnx(
{ xy
ruxsp j}xwnw
).
l mnomur~p rn umnurn o t xnyx
-
txnyx |mqr}rt jr ru m|rnup optp jrqr
-
y
y
y
y
¡ ¢ £ ¡¡ ¤ ¡¡ ¥
.
¦ §¨ ¡-
¡ ¤ §§ ¢¢ ¡
y
§ §§ ¢§¤ ¤ ¡¡¥
.
©¡-
¡ ¤ ¤§ § ¡ ¡ ¢§
y
¢¤¨ ¡¡¥y
§¢ § y
¤
y
¢§ § §§ ¢ § y
¢ ¢¤y
(
ª¢y
«¬§¤££ ¨®®
).
¯¡ ¤ ¢§ ¢ ¢ ¤° ¯¡
¤ ¡¡¥ § § ± ¢² § ¡ £ ³
,
³ ³
,
¡ £¢ ££ (
¦ §¤, 2004).
¯¡ ¤ ¢ § ¡ ¡ §§ ¡ ¤ ¢ ¤
(
ª¢± « ¬§¤££ ¨2009).
ª ¡¡ §§¨ ¢ ¤ £ ¡¡ ´§¡ ¡ §§
¤ ¢¡ ± ¡ §§ § § § ¢ ¢ §
± §¡ £ ¡¡ ¥
.
ª ¡¡ ¡¡ ¥,
¡ ¤ ¢ § ± ¤ §² £ ¡¡ ¤
.
µ ¡ ¡ ¤ ¡ ¨ ¡¢ § ¥ ¡ ¤ ¢¢ §
-
¢¢ §± ¢ ¡¡¥ ¡ ¢¢ ¢ ¤ ±
.
¶¢¢ §- ¢¢ § ¡§ ¢ ²§ ¡ £³
,
³ ³,
¡ £¢££ .
¯¡ ¤ ¢§ ´§¡±§¤ § §§ ¢
¢§ ± ¢§¤§ ¢¢ § ¡¡ ¥ ¢
¢² §¤ § ¢ ¤°
·¸ ¹º»
tor
-
¼ º» ½¾¿À ºÁ ÂÃÄÃÅÄÁ  º¿Æ Ç ÈǺÉÈ ÊËÄʺ̺¿Í £
-
³ £ ± ¢¢ § ¡ ¤ ³ £ ³ £¡
.
.
Í £-
³ £ Í £
-
³ £ ¢§ ³ £ ± ¢ ´§ ± ¡ ¤
.
Í £-
³ £ ³ £ ¤¡¢¨ ³£¡££¡ ³ £ ° Í £
-
³ £ ¤¡¢ ¢ §:
³ £ ¡ ² ² §§° Í £
-
³ £ ¡ ££¡ ¢ §:
¡,
¨ ¢
,
,
¢£ ³,
¢ ¡ ° ¦ ,
³ £
-
³ £ ¢ § ¤¡¢£ .
ÐÑÒÓ ÔÕ
-
ÖÑÒÓÔÕ ×ÒØÓ× ÕÙ ÑÚ Û ×ÕÜÝÑÒ ÑÙ Ö ÑÒÓ ÔÕy
Ñ ÙÞ Ñß Ñ ßà Ú ÜÑÕ à Ùßà áàß Üây
Ñ ÙÞÓ×ÕßàÕà ß ÑÕàã Ö ÑÒÓÔÕ Ò ×Ú Ü Ñ ÕÞ Ñ
,
Ö ÑÒÓ ÔÕ Ø×Ò ÔÚ Ñä ß ÑÙ ÖÑÒÓÔÕ Û ÑØy
Ñ ÕÑÒÑÓ.
åà ØæÑy
Ñ ÙÞç ×ÚÑè ÑÕÑÒ ÑÙÛ ×Ù ×ÕàÛ ÑÝ×ÙÞ ÑÕÜäß ÑÕàÒ ×ÚÜÑÕÞÑ
y
ÑÙÞç × ÕÜÝÑãéÑÕ ÑÔÕÑ ÙÞÓÜÑ Û ×Ùßà ßàÒ â Õ×ÚÑØ à ÑÙÓ ÑÕÑ ÑÙÞÞÔÓ Ñ Ò ×ÚÜÑ ÕÞÑ
,
ØÜÑØ ÑÙÑ ÕÜÛÑä Ó ÑÙÞÞ Ñ,
Ò ×Ñß Ñ ÑÙ ×Ò ÔÙÔÛà Ò ×Ú ÜÑ ÕÞ Ñ
,
Ý ×ÙÞ×ÕÓàÑÙ ÔÕÑÙÞ ÓÜÑ,
Ø ×ÕÓÑ ÚÑÓÑÕ ç×Ú ÑÒ ÑÙÞÒ ×ç Üß ÑÑ ÑÙê
y
Ð ÑÒÓ ÔÕ-
ÖÑÒÓÔÕ Ø×Ò ÔÚ Ñäy
ÑÙÞ Û×Û Ý× ÙÞÑ ÕÜäà ç ×Ú ÑèÑ Õ Û×ÙéÑÒ Ü ÝÛ×ÓÔß × Û ×ÙÞÑèÑÕ
,
Ò Ü Õà Ò ÜÚ ÜÛ,
Õ×ÚÑØ à ÞÜÕÜß ×ÙÞ ÑÙ Øà ØæÑ,
Õ×ÚÑØ àØà ØæÑ ß ×ÙÞÑ ÙØ àØæÑ
,
ßàØ à ÝÚ à Ù Ø ×Ò ÔÚÑäâ Ý×Ú ÑèÑÕ ÑÙ ßÑÙ æÑÒÓÜ Ø×Ò ÔÚ Ñäâ ØÓÑÙß Ñ Õ Ý×ÚÑè ÑÕ ÑÙâÒ ×Ñß Ñ ÑÙ Þ ×ß ÜÙÞ
,
Û×Ó Ôß ×ç ×Ú ÑèÑÕ ß ÑÙÓ Ü ÞÑØ ÕÜÛÑä.
å×ß ÑÙÞÒÑÙ,
ÖÑÒÓ ÔÕ-
ÖÑÒÓÔÕÛÑØÑ ÕÑÒÑÓ
y
y
Ñ ÙÞç ×ÕÝ ×ÙÞÑ ÕÜäÓ×ÕäÑßÑÝ ÝÕר Ó ÑØ à ç×ÚÑèÑÕÑÙÓ Ñ ÕÑÚ Ñà Ùã Ò ×ÞàÑ Ó Ñ ÙØ àØæÑß ÑÚ ÑÛÛ ÑØ
y
ÑÕÑÒÑÓ,
Û ×ßà ÑÛÑØ Ñ,
Ó×Û ÑÙ ç × ÕÞ ÑÜÚß ÑÙç ×ÙÓÜÒÒ×äàß ÜÝÑ ÙÛÑØÑ ÕÑÒÑÓ
y
(
åÚÑÛ ×Ó ÔâëÏÏì).
í
.
îï ðñò óññ ôñòîïõö ÷ ø ôñù ññòúïù ûüñýþÿ îïò ï õôñòö ï ðñò ó ññ ôñòö ïõö÷ øôñù ññòø ïù ûü ñ ý
×ÛÑÙÖÑÑÓ ÑÙ Û ×ÙÜÕÜÓÑÛ ÜØ ÑäÑØ Ñ Ùß ÔÙר à Ñ Ó×ÕçàÓÑÙ ÜØ ÑÓ ÑäÑØÑ
(
àÛ×Ù
y
ÜØ ÜÙ ÑÛÜØ ÜØÑÓ ÑäÑØÑ,
ëÏÏ)
ßà ß×ÖàÙàØ àÒ ÑÙ Ø×ç ÑÞ Ñà äÑÚ Û ×Û ÑÙ Ö ÑÑÓÒ ÑÙê×Û ÑÙÖÑÑÓÑÙ Û×Ûà Úà Òà Ò ÑÓ Ñ ß ÑØÑÕ ÛÑÙ ÖÑ ÑÓ
y
ÑÙÞ ç×ÕÛ ÑÒ Ù Ñ ÞÜÙÑ ÑÓÑÜ ÖÑ×ß Ñä êå×äà ÙÞÞÑ Ý×ÛÑÙÖ ÑÑÓÑÙ ß ÑÝÑÓ ßàß × Öà Ùà Øà Ò ÑÙ Ø×ç ÑÞÑà äÑÚ
(
Ó ×ÕÒÑà Ó)
ß ×ÙÞÑÙÛ ×ÙÞÞÜÙ ÑÒ ÑÙ
(
Ø×ØÜÑÓ Ü).
×ÕÝÜØÓÑÒ ÑÑÙ Ñß ÑÚ Ñä Ø ×çÜÑä ÕÜÑÙÞÑÙâ çÑÞàÑÙ ß Ñ Õà ØÜÑÓÜ Þ×ß ÜÙÞç Ñ
n
Þun
Ñn
Ñ
t
Ñu
Þ ×ß ÜÙÞç Ñn
Þun
Ñn t
×r
Ø ×Ùßàr
ày
Ñn
ÞßàÝ×runt
ÜÒ Ñn unt
ÜÒ×m
ny
àm
p
Ñn
ç ÜÒ Ü ç ÜÒ ÜÑ
t
Ñu t
×r
çàt
Ñn l
Ñànny
Ñy
Ñ ÙÞ ßàsusun
ßÑn
ßà Ñtur s
×ß ×m
àÒàÑn r
ÜÝÑ Ø ×äàn
ÞÞ Ñm
Üß Ñäunt
ÜÒ ßà é Ñ
r
à ß Ñn
ßàÝ×r
Þ ÜÙÑÒ Ñn
Ø×w
ÑÒÓu
w
ÑÒÓu ol
×ä Ý×ÙÞÞun
Ñ Ý×rpust
ÑÒ ÑÑn
ß Ñn
Ò ÔÚ ×ÒØ à
t
ר×ç ÜÓr
t
à ß ÑÒßà Ý×r
è ÜÑl
ç ×l
à Ò Ñn
åut
Ñr
ÙÔâëÏÏê×
rpust
ÑÒ ÑÑn
Ø ×Ò ÔÚÑä Ñß Ñl
Ñä Ø ÑÑäl
ØÑtu
pr
Ñ ØÑr
ÑÙÑ Ý×Ùßà ßàÒ Ñn
Ý×ÙÜÙèÑÙÞÒ ×ÞàÑ
t
Ñn
ç×l
Ñè Ñr
m
×n
ÞÑè Ñr
ß Ñn m
×àm
l
àÒà Ý×r
Ñ ÙÑn y
ÑÞn
Ø Ñn
ÞÑt
Ý×nt
àÙÞ ç ÑÞàt
×
r
éÑp
Ñàny
Ñt
Üè ÜÑn p
×Ùßà ßà Ò Ñn
ßà Ø×Ò ÔÚÑä êl
×ä Ò Ñr
×ÙÑ àtu
Ý×rpust
ÑÒÑÑn
Ø×Ò ÔÚ Ñäßàß ×Öà Ùà Ø à Ò Ñ
n
Ø ×ç ÑÞ Ñà Ý×rpust
ÑÒ Ñ Ñn y
Ñn
Þ ßàØ×l
×n
ÞÞÑr
ÑÒ Ñn
ßà Ø×Ò ÔÚÑä ÞÜÙÑm
×ÙÜÙèÑÙÞ
pro
Þr
Ñm
ç ×l
Ñè Ñr m
×n
Þ Ñè Ñr
ßà ßÑl
Ñm
Ý×Ùßàßà Ò Ñn
Öorm
Ñl
â ßÑàr
àÙÞÒ Ñt
t
Ø×Ò ÔÚÑä ç Ñà Ò Ø ×Ò ÔÚÑä ß ÑØÑ
r
âm
Ñupun
Ø×Ò ÔÚ Ñäm
×Ù×n
ÞÑäâ ç ÑàÒ Ø×Ò ÔÚ Ñäum
um
m
Ñ
upun
Ø ×Ò ÔÚÑäl
ÑÙèut
Ñn
ê ×rpust
ÑÒ Ñ Ñn
Ø×Ò ÔÚ Ñäè ÜÞÑßà ß ×ÖàÙàØ àÒ Ñn s
×ç ÑÞÑàÒ ÔÚ×ÒØà
y
y
!"(
#$,
%&&').
(
m
pul
nny
)m
$t
n
p
rpust
n
l
tu
l
y
n
t
r
t
n
t
n m
n
"n pust
" "r
"
m
upun
"n
"y
n
susun
*r
st
m
t
s m
nurut
tur
n t
rt
ntu
l
m
ru
n
+ "n
un
n y
n
n
ol
sw
s
sw
t
m
un
n sum
"r pust
t
"rs
"sum
"r
$orm
unt
m
m
r
l
m
n
t
,- .
u
/ 01 23 4536 1 789 88/1 49:;8<rpust
n m
m
puny
$ = $un
" "r
>(
)
" ? ! ? !* ? ! @
(
")
y
!! ! !"$ !? @
(
*
)
!! "* " " A " $ $
!
(
" ""),
"! !!" !
,
",
!? "? ? A(long life
education)
(
B, 2000).
C $
-
$ ) !! ! $-$ " ?
-
! ?A !:
.
D $E ! " ")"" ?
! !? ) A
.
FA " "!! " "? ! "!" ) " G
! ! C ! "
" A " " A !
) ! ? A
"
.
D $ !A !? A !A " "
A " " " ? !A " "
A " " " ) !? ) "
,
,
,
" A
.
C! !! " $ ! AJ
.
KLM NOPQ RM NNLM NS RT RURVWPMP O QXROPKLM NOP P MPQRWYRZYRV RZ[NPRQ RMO[\RXP \RXPVP Y[XYLOQ RZRRMO[Z]^R\_O[QPRY
RV R Y [WPMSRW RV R Y[M NRW UP^RM U LZL `RM N VP JR Q RQ ]^[\ NLXL YLO Q RZRTR M_
O[QPRY OPOT R W RO LZ Z [ Y[XYLO QRZR RM \R XLO W[MLMSLZZRM ZRXQ L RM NN]QR
YLO QRZRRQ RLZR XQLY[^RS RXRM_QP V RZ VPY[XU]^[\ ZRMW[W U RT RQ RO_QP V RZU]^ [\
W[MNNRM NNL Q[WRM `R M N O[V RMN U[^RSRX
,
RYRUP^R Q[X^RW U RQ W[M N[WU R^PZR MVP Z[MRZRM ORMZOP
.
a[WLR P MP U[XQ LSLRM LMQ LZ W[MVP VPZ OPOT R U[XOPZRYU[XQRM NNLM NSRT RUb
V
.
KLM NOPXP O[QcR\TRVP V R^RW Y[XYLO Q RZRRM Q[XO[VPRU RM `RZ UR\RM Y[XYLO QRZRRM_ RV RM`R
U R\RM YLO QRZR `RM N ^[M NZRY OP O T R OP O TR VRM NLXL NL XL V RYRQ W[^RZLZRM
XP O[Q
,
`RP QL W[M NLWYL^ZRM V RQ R V RM Z[Q[XRM NRM `RM N VPY[X^LZRM V[M NR MJRXRW[WU RJ RU LZL`RM NQ[^R\Q[XO[VPRVR^RWY[XYLOQ RZRRMO[Z]^R\ b
[
.
KLM NOPX[ZX[RQPd
cR\TRY[XYLOQ RZRRMO[Z ]^R\V RYRQ VP S RVPZRMO[URNRPQ[WYRQW[MNPOP TRZQ L
^LRMN
,
O[ Y[XQPYRVRT RZQLPOQP XR\RQ(
eLOLd, 2007).
a[V RMNZRM_ f R XW]M]
(2002)
W[MS RU R XZRM ^[UP\ ^RMS LQ dLMNOP-
dLM NO PY[XYLO Q RZR RMO[Z]^R\V R^RW[MRWdLM NOP
.
KLM NOP-
dLMNOPQ[XO[U LQRV R^R\R
.
KLM NOP PMd]XW RQPd.
g[XYLO QRZRRM O[Z]^R\ W[M`[VPRZRM U[XU R NRP P Md ]XWR OP`R M N W[^PYLQP U R\RM Q[X J[Q RZ WRLYLM [^[ZQX]MPZ RNRX Y[WLO QRZR V RYRQ
:
R)
W[WY[X]^ [\ PV[ V R XP ULZL
-
U LZL `RM N VPQL^P O ]^[\ YRXR R\ ^P VPU[XUR NRPUP V RMNh U
)
W[WP^P\P Md ]XW ROP `R M NX[^ [iRM O[O LRP V[M NRM Z[U LQL\RMM `RhJ)
W[W P^PZP Z[O[WYRQRM LMQ LZ W[MV RYRQZRM U[XU R NRP P Md ]XW ROP `RM N
VP U LQL\ ZRM VP Y [XYLO QRZRRMh V
)
W[WY[X]^[\ PMd ]XW ROP `R M N VP O[VP RZRM VPY[XYLOQ RZRRM LMQ LZ W[MNRQROP W RO R^R\ `RMN VP\RV RYP V R^RW Z[\PV LYR M
O[\RXP
-
\R XPVPW RO `RX RZRQhUb KLM NOP Y[MVPVPZRMb g[XYLO Q RZRRM O[Z]^R\ W[M `[VPRZRM U[XU R NRP P Md ]XWR OP
`R M N W[^PYLQP U R\RM Q[XJ[QRZ RQRLYLM [^[ZQ X]MPZ O[U R NRP O RXRM R LMQLZ
W[M[XRYZRMQ LSLRMY[MVPVPZRMbjRMdRRQ
-
W RMdRRQ`R M NVPY[X]^ [\VRXPdLM NOPPMPRMQ RXR^RPMkR
)
Y[WLOQRZRW[MV RYRQZRMZ [O[WYRQ RMW[MVP VPZVPXPO[MV P XPO[JRX R U[XZ[^RMSLQ RMh U
)
Y[W LO Q RZR VRYRQ W[W U RM NZP QZRM VRMnop qr st ou op tpu rvrqu wovt uox y z
)
{ r |wxuoq o no{ ou |r | {r}zr { ou {rpswox oo pnovo|~tnops{r psruowo pnopurq pvst~o}wy
z
.
wpsx t qr~wnoy
o op r } {wxuoq oop xrqvo |r prntoq opy
~r}~osot ~oo pu r}zru oq ou ow{wp r vrqu}ptq o
y
ops n o{ou nt |o poou q op vr {r | wxuoq owpuwq o
)
|r ptpsq ouq op u o}o tnw{ x rzo }o tpnt tnw |ow{wp qr v| {q y ~)
|r|~opsq tu q op | tpou ur }ono{ qr xr ptop nop qr tpnoopy z
)
|rpsr |~opsq op x tq o{w puwq |r pwp opsqrt nw{ op opuo}qr~wn oo op
y
y
opso}|pt xy n
)
|r pw|~wq op ~wnooy
~ozo xr~osot ~rqov {r pswox oop ovtu rq pvsty
n wpsx t }rq }roxt
.
r }{wxu oqoop xrqvo |r py
r n toq op ~r }~os ot t p}|o x ty
o ps |r vt {wu t qvrq x t u r}zru oq | ow{wp r vrqu}ptq o wpu wq o
)
|r pzt{uoq o pqrtnw{op
y
ops xr t|~ops op uo }o x o| opt nop }opty ~)
|r psr |~opsqop| tpou }rq }r oxt {r| wxu oqo|r vovwt ~r}~os ot ~ozoo p nop oqu w xr pssopsy z
)
|rpwp ops~r}~os otqr stouopq }rou txr }u ot~w} op
y
o ps{x tutyr
.
wpsx t {r pr vtu t op r }{ wxu oq oop xrqvo xr |wo tp}| oxty
op s ~r}swp owpuwq |r pwp ops q r st ou op {r pr vtu t op p}| o xt
-
tp}| oxt tpt |r v t{wut~r }~osotr ptxn op~r pu wqt p}|ox t
y
o psxr x wotnr ps opqr~wu wop{r pr vtu t y
.
wpsx t nr {xtu.
r }{wxuoq oop xrqv o |r| tv tq t wpsx t nr {xtuy
o ps~r }u w wop |r p
y
t| {op n op |r vr xuo}tqop ~oop { wxuoq oy
ops nt| tvtq t vr{r }{wxuoq oopu r }xr~wu
.
3.
Tujuan perpustakaan sekolah
r }{wxuoq oop x rqvoxr~os ot x w|~r }tp}| oxt |r| tv tq t u w wopops
y
utn oq|r p
y
t| {ops n o}t uwwo p xrqvo xr~osot vr|~os o tpnwq poy
.
r}{wx uoq oopxrqv o ~r}uwwop |r p
y
r ntoq op {wxou xw|~ r} ~r vo o} xrt psso n o{ou | r |~opuw{r psr |~opsop nop {rpt psq ouop | tpou ~o zo
,
v tur }oxt t p}| ox t,
~oq ou xr }u oqr |o| {wop{r xr}uontnt q
(
uopno}ox tp ovpnpr x toou owm ).
o
.
w wop{r}{wxu oq o opxrz o}ow|w| r }{wxuoq oop ~r}u w wop wpuwq |r pwp o ps uw wop r pntntq op ox tp ov
xr~osot |opo
y
op s u r }zo pu w| nt novo| u owp m(
t xu r | {r pntntq op pox tpov
)
ox ov m opsy
| rpy
ou oq op ~o o txur|{r pntntq op poxtpov ~r}wpsx t |r psr|~opsq op q r |o|{wop no p
¡¢ £ ¤
,
£¥ ¡¦ ¡ ¡¥¡ £ £ ¤y
¢§ ¥¢ ¥ ¤ ¦ ¨ ¡
y
¤ £ £ ¥ © ¢ ª¡ « ¤ ¨ ¬
,
£ ¡ ,
¥,
£ ¡® ¢® ¥ ¯,
,
¦ © ¤ ¤ y
¤ § ¥ ¥ £ ¥ ¤¤¡¤¦ © £°
£
.
ª¡¦¡ ¢¢¡¥ ¡¡± ¢¡ ¥ § £¥ ¡¦ ¡ ¡¥ ¡ ¡¦ ¤ ¢ § £ ¦ ¤¦
¡ ¤ ¡ ¡¡ § ¡ §
(
² ³),
§ ¦¡¥ ¥ ¤ ¥ ¢¥
(
²´ª±),
¢ § ¦ ¡¥ ¥ ¤ ¥ ¥ (
²´ªµ).
± ¢¡ ¥ § ¡¡¥ « ¡¡¯
(
¶··¸)
£ ¥ ¡¦ ¡ ¹(
)
§ § ¤ ¢ ¢ ¥ ¢§ ¢ ¤¡ ¥ £ ©º
(
£)
£ ¥¡ ¡ ¥ ¯ £¤ ¢ © ¤ £ £ ¤ ¤¡¡ ¢¡ ¥©º
(
)
¡ £¡ £ ¤ ¥ £ £ ¢ ©º
(
)
y
£ £¤ ¯§ y
¤ ¡ ¤ ¡ ¡¡ §º(
)
§ § ¤,
¤¤ ® £ ¤ ¥ £ ¤ ¥ £¦ £¤ ¢ ©º
(
¯)
¢ ¡® ¢ ,
¢
y
¢ ¤ £ ¦ ¢ © ¤ £ £¡¡ § ¤
y
¤ ¡¤ ¡ ¢ ¤ ¥ ¡ ¥ §§ ¤, y
¤ § ¢ ¢¡¥ º
(
¤)
£ £¡ ¥ ¡¥¡ ¤ © ¥¡ ¤¤ ¤ ¡ ¤ ¥ £
,
¡¡y
£¡¡ £¡ ¡ ¡£ £ » ¤£ ¯ ¥ ¥ ¯ ¤® ¢¥ ¯
,
¢ ».
4.
Manfaat perpustakaan sekolah
± ¢¡ ¥ § £ ¯ ¥ ¢ ¢ ¢
¥¡¦¡ ¢§ £¦ ¤¦ § ° ¨ ¯ ¥
-
¯ ¥ ¥ £¡¥ ¥ » £ ¡¢ ¢ ¥ ©
-
© » ¤ ¥ ¤¤,
¥ ¥¢ ¦ ¡ ¤ ¤ ¥ ¢¡ ©
-
© ¡¥¡ ,
¡ ® » ¤,
¯§
-
¯§ .
³ ¢ ¤ ¥¡® ©-
© ¢ ¥ ¤ ¥ £¦
,
¥ £ ¥ ¤¤¡ ¤¦ © £,
¤ ¡¥ ¢ £¤ ¼± ª¬½
(
« ¡ ©¥, 2010).
² ¥¡® ¯ ¥ ¢¢¡¥ § ¡ ¡ ¢ ¥
: (
)
ÀÁÂÃÄÅÄÆÄÂ ÇÁÅ ÄÈ ÄÉ Ê Ë ÊÌÄÍ
(
Î)
Æ ÁÂ ÄÂÄÆ ÏÄÂ Ï ÁÇËÄ ÊÄÄÂ ÇÁÅÄ ÈÄÉ ÆÄÂÐ ËÉËy
ÄÂ ÃÄ ÏÑËÉÂ
y
Ä ÊË ÊÌÄ ÆÄÆ ÀÒ ÇÁÅ Ä ÈÄÉ ÆÄÂÐ ËÉ ËÍ(
Ð)
Æ ÁÆÀÁÉÎ ÁÀÄÓ ÀÉÔÊÁÊ ÀÁÂÃÒÄ ÊÄÄÂÓÁÏÂ Ë Ï ÆÁÆ ÇÄÎ ÄÍ
(
Á)
Æ ÁÆÇÄÂÓÒ ÀÁÉ ÏÁÆÇÄÂ ÃÄÂ Ï ÁÎÄ ÏÄ ÀÄÂ Ç ÁÉ ÇÄÑÄ ÊÄÍ(
Õ)
ÆÁÅÄÓËÑÊ ËÊ ÌÄÏÁÄ ÉÄÑÓÄÂ ÃÃÒÂ ÃÈÄ ÌÄÇÍ
(
Ã)
ÆÁÅ ÄÂ ÎÄÉ ÏÄÂÊ Ë Ê ÌÄ-
ÊË Ê ÌÄÐ ÄÅÄÆÆ ÁÂÁÅÁÊÄ ËÏÄÂy
Ó ÒÃÄ Ê Ó ÒÃÄ Ê Ê ÁÏÔÅÄÑÍ
(
Ñ)
ÆÁÆÇÄÂÓ Ò ÃÒÉÒ-
ÃÒÉÒ ÆÁÂ ÁÆÒÏ ÄÂ ÊÒÆÇÁÉ ÇÁÅ ÄÈÄÉ(
ÖÄ ÕÄÐÄÅ, 2005).
C. Motivasi Belajar
1.
Pengertian motivasi
×ÔÓËÕ ÄÓÄÒ ÆÔÓËØÄÊ Ë ÊÁÎÄÉÄ ÒÆÒÆ Ð ËÄÉÓËÏÄÂ ÊÁÇÄ ÃÄ Ë ÐÄÙÄ ÒÀÄÙÄ ÙÄÂ Ã
Æ ÁÂÐÔÉÔÂ Ã Ê ÁÊ ÁÔÉÄÂ Ã ÒÂÓÒÏ Æ ÁÅ ÄÏÒÏÄÂ Ê ÁÊÒÄÓÒÚ ÛÁÂÃÄÂ Æ ÁÂÃÄÎÒ ÀÄÐ Ä ÏÄÓÄ
ÆÔÓËÕ
,
Æ Ä ÏÄ ÆÔÓËØÄ Ê Ë ÐÄÀÄÓ Ð ËÄÉÓËÏÄÂ Ê ÁÇÄ ÃÄË ÐÄÙÄ ÀÁÂÃÃ ÁÉÄ Ï ÙÄ Â Ã ÓÁÅÄÑ ÆÁÂ ÈÄÐ ËÄ ÏÓËÕ
.
×ÔÓËÕ Æ ÁÂ ÈÄÐ Ë Ä ÏÓËÕ ÀÄÐÄ ÊÄÄÓ-
ÊÄÄÓ ÓÁÉÓÁÂÓÒÜ ÓÁÉÒÓÄÆÄ ÇËÅÄ ÏÁÇÒÓ ÒÑÄ Â ÒÂÓÒÏÆÁÂÎÄ ÀÄ ËÓÒÈÒÄÂÊÄÂ ÃÄÓÆ ÁÂÐ ÁÊÄ Ï
(
ÝÄ ÉÐ ËÆ ÄÂÜÞßßß).
×ÔÓËØÄ ÊË ÄÐÄÅ ÄÑ ÊÒÄÓ Ò ÒÊÄÑÄ ÙÄ Â Ã Ð ËÊÄÐÄÉË ÒÂÓ ÒÏ ÆÁÂÃÃ ÁÉ Ä ÏÏÄÂ
,
Æ ÁÂÃÄÉÄÑÏ ÄÂ ÐÄÂ Æ ÁÂ È ÄÃÄ ÓËÂÃÏÄÑ Å Ä ÏÒ Ê ÁÊ ÁÔÉÄÂ Ã Ä ÃÄÉ ËÄ ÓÁÉÐÔÉÔÂ Ã ÒÂÓ ÒÏ
ÇÁÉÓËÂÐÄ Ï Æ ÁÅÄ ÏÒÏÄÂ Ê ÁÊÒÄÓ Ò ÊÁÑËÂ ÃÃÄ Æ Á ÂÎ ÄÀÄ Ë ÑÄ ÊËÅ ÄÓÄÒ ÓÒÈÒÄÂ ÓÁÉÓÁÂÓ Ò
(
àÒÉÌÄÂÓ ÔÜ2002).
áÐÄ ÀÁÂÐÄÀÄÓ Å Ä Ë ÙÄÂ Ã Æ Á ÃÄÓÄ ÏÄ ÇÄÑÌ Ä ÆÔÓËØÄ Ê Ë ÄÐÄÅ ÄÑÊÒÄÓÒ ÀÁÉÒÇÄÑÄ Á ÁÉ ÃË ÐÄÅ ÄÆ Ð ËÉËÊ ÁÊÁÔÉÄ à ÙÄ Â Ã Ð ËÓÄÂÐÄ ËÔÅÁÑ ÓËÆ ÇÒÅ Â ÙÄ ÉÁÄ ÏÊË
ÒÂÓ ÒÏ Æ ÁÂÎÄ ÀÄË ÓÒÈÒÄÂ
(
âÄÆ ãÄÑÜ2009).
×ÔÓËØÄ ÊË Ê ÁÎÄÉ Ä ÒÆÒÆ Ð ËÄÉÓË ÏÄÂ ÊÁÇÄ ÃÄ ËÐÄ ÙÄÒÀÄÙÄÙÄÂ ÃÆÁÂÐÔÉÔÂÃÊ ÁÊÁÔÉÄÂ ÃÒÂÓ ÒÏÆÁÅÄ ÏÒÏÄÂÊÁÊÒÄÓ ÒÚ
×ÔÓËØÄ ÊË ÆÁÂ ÈÄÐ Ë ÇÄÃËÄÂ ÙÄÂÃ ÀÁÂÓËÂÃ ÐÄÅÄ Æ ÇÁÅÄ ÈÄÉ
.
×ÔÓËØÄ Ê Ë ËÂ ËÇÁÉÑ ÒÇÒÂ ÃÄÂ Ð ÁÂ ÃÄÂ ÄÉÄÑ ÀÁÉ ËÅ Ä ÏÒÜ ÏÁÏÒÄÓÄÂ ÉÁÊ ÀÔÂÊ
(
ÒÊÄÑÄ)
ÐÄÂ ÏÁÓÄÑÄÂÄÂÀÁÉËÅÄ ÏÒ
(
àÒÉÌ ÄÂÓÔÜ2002).
ä ÄÐ Ë ÆÔÓËØÄ Ê Ë ÀÄÐÄ ÐÄ ÊÄÉÂÙÄ ÆÁÂ ÃÄÂÐÒÂ Ã Æ Ä ÏÊÒÐÙÄÂÃ Ê ÄÆÄ ÙÄ ËÓÒ ÇÄÑÌÄ ÆÔÓËØÄ Ê Ë ÄÐÄÅÄÑ ÐÔÉÔÂÃÄ Â ÙÄÂ Ã Æ ÁÂÙÁ ÇÄÇÏÄÂ ÓÁÉ ÈÄÐ ËÂ ÙÄ
ÊÒÄÓÒÀÁÉÇÒÄÓÄÂÃÒÂ ÄÆÁÂÎÄ ÀÄ ËÊÒÄÓ ÒÓÒÈÒÄÂ
.
×ÔÓËØÄ ÊË ÇÁÅ ÄÈÄÉ Æ ÁÉÒÀÄÏÄÂ ÐÄÙÄ ÀÁÂ ÃÃ ÁÉÄ Ï ÀÊ ËÏËÊ ÐÄÅ ÄÆ Ð ËÉ Ë Ê ÁÊ ÁÔÉÄÂ Ã
ÒÂÓ ÒÏ ÐÄ ÀÄÓ Æ ÁÅ ÄÏÒÏ ÄÂ ÏÁÃËÄÓÄÂ Ç ÁÅÄ ÈÄÉ
,
Ð ÄÂ ÆÁÂÄÆ ÇÄÑ ÏÁÓÉÄÆÀËÅ Ä ÂÜ ÊÁÉÓÄÀÁÂÃÄÅÄÆÄÂ
(
åÄÆ ËÂÜ2005).
ÖÁÇ ÁÉ Ä ÀÄ ÑÄÅ ÙÄÂÃ ÐÄ ÀÄÓ ÆÁÆ ÇÁÉË ÏÄÂ ÆÔÓËØÄ ÊËÇÁÅÄ ÈÄÉ Ê Ë ÊÌÄ ÄÐÄÅÄÑ ÏÁÇ ÁÉÆÄ ÏÂÄ ÄÂ ÐÄÅÄÆ ÇÁÅÄ ÈÄ É
,
ÀÁÂÃ ÁÓÄÑ ÒÄÂ ÐÄÂ ÏÁÓÉ Ä Æ ÀËÅÄÂÀÉÄÊÙÄÉ ÄÓ
,
ÆÔÐ ÁÅ ÙÄÂ Ã ÇÄ ËÏÜ ÏÔÆÒÂ Ë ÏÄÄ Ê Ë ÙÄÂ Ã ÓÁÉÇÒÏÄ,
ÏÁÄ ÊÅ ËÄÂ ÐÄÂ Ó ÒÃÄ Ê ÙÄÂ ÃÆ ÁÂÄÂÓÄÂ Ã
,
ÅÄÓËÑÄÂ ÙÄÂÃ ÓÁÀÄÓ ÐÄÂ Ä ÏÓËÕ,
ÀÁÂ ËÅ Ä ËÄ Â Ó ÒÃÄ ÊÜ ÏÔÂÐ ËÊ Ë ÐÄÂ ÏÔÂ ÊÏÒÁÂ Ê Ëèéê ëê ìí ëîï ê éð ñò ëó èë î ô éò ëî
y
ëè êí î õèñî ñîöé÷ ë ôé÷ó ë èéô éñê ò ëîõëîì éîõëóí÷ ëîìéîõëðëê ëîò éð ëøë÷
(
ùëöñô ïúûûç).
ü ñ ôý ë
y
ëî õ ê éðëèí èëî ëèóñþ ñóëô ò éð ëøë÷ èë÷ éîë ê éêñðñèñ ê ÿóñ þëôñ ò éðëøë÷.
ÿó ñ þëô ñ ò éð ëøë÷
y
ëî õ òëñè ëèëî ê éðëñ÷è ëî ì÷ÿô éô öëî ëô ñð ò éðëøë÷y
ë îõ òëñèü éê ëèñ î ó ñ îõõñê ÿó ñ þë ô ñ ò éðëøë÷ ôñ ô ý ë
,
êëèë ëèëî ôéêëèñ îóñîõõñ èíëð ñó ëô ì÷ÿ ô éôöëî ëô ñð ò éð ëøë÷
y
ë î õ ö ñëì ëñ ÿðé ô ñô ýë.
ðé èë÷éîë ñóí ï ì ë÷ë õí÷í öëì ëóê éîé÷ ëì è ëî ì÷ÿ ôéô ì éêò éðëøë÷ ëî öñ èéð ëô ëî õ
y
öëì ëó êéîíêòíèéêò ëîõè ëîêÿóñþëô ñ ò éð ëøë÷ ìëöë ö ñ÷ ñ ôñ ô ýë
(
ùëöñ ôï úûûç).
ëöñ èéô ñm
pul
ëënny
m
ot
ñþëô ñò é
l
ëøër y
ëñtu
ôí ëtu
öÿ÷o
îõën
ët
ëu
èém
ëëu
n
ô és
éor
ën
õunt
í èm
él
ëèí èën
ëèó ñ ñt
ës
ò é
l
ëøër
ë õër m
ém
ì érol
é épr
ëô ñst
ò él
ëøër
ô ét
ñîõõñt
ñ îõñny
ë2.
Aspek-aspek motivasi
ÿó ñ þëôñò é
l
ëøër y
ën
õò ëñèïê ém
ñl
ñèñëôì éè ëôì éèôéò ë õëñò ér
ñèíóë
.
ÿ÷ÿ î õëî ê éîëìëñ ô éô í ëóí ÿ÷ÿ î õëî ê é÷íìë èëî ôí ëó í èÿ îöñô ñ öñê ë îëñ îöñþñ öí ò é÷øí ë î õ ó é÷ëöëì ô éôí ëó í í îó í è ê éî ñ îõèëóèëî öëî êéê éîíñ
ôó ëîöë÷ öëóëíè÷ñó é÷ ñë
y
ë î õñî õñîöñëìëñöëð ëêò éðëøë÷ò
.
ÿê ñóêéî ÿêñó ê éî ëöëðë ô ëð ë ôëó í ëôì éèy
ëîõ í èíì ì éîó ñ î õ ö ëð ëêì÷ÿ ôéô ò éðëøë÷ ñ îñ
,
ëöë îy
ë èÿê ñóêéî öñ èéðë ô ü ñô ý ëy
ëî õ êéê ñð ñ èñèÿêñó ê éî ö ëðëê ò éðëøë÷
,
êéîõé÷øëèëî ó íõëô ì ÷ ñò ëöñ öëî èéð ÿêìÿ èîy
ëóéîó í îë
y
êëê ìí ê éîé ñê ò ëîõè ëîy
óí õëôy
ëî õ ë÷í ô öñöëíð í èëî ó é÷ðéò ñöëíðíü ñ ôý ë
y
ëî õêéê ñð ñ èñ èÿêñóêéî øí õëê é÷íì ëèëî ô ñô ýëy
ëîõê é÷ ë ôëò ëýëñëê éêñðñèñóí õëôöëîèéý ëøñò ëîôéòë õëñôéÿ÷ ëî õô ñ ôý ëë÷í ôò éð ëøë÷
.
ñ öëèëîë
y
ñóí ïöéîõëîèéðÿê ìÿ èîy
ëøí õë,
ô ñ ôý ëy
ë î õêéêñðñèñèÿêñó ê éîêéêñðñèñèéôëöë÷ ëîí îó íèê éîõé÷øëèëîóíõëôò é÷ôëê ë
-
ôëêë.
îñô ñëóñ.
îñ ô ñëó ñ ñëðë èéôñ ëì ëî í îóí è ò é÷ó ñ îöë è ëó ëí êéð ëèí èëî ô éôí ëóíëó ëô ì éð í ëî õ ëó ëí èéôéê ì ëóëî ëî õ
y
ëöë.
îñ �