BAB V PAMUPUT
2. Atur Piuning Lomba Widia Tarka
Atur Piuning Prawartaka Lomba Widia Tarka Sastra Bali
Om Swastyastu
Sadurung titiang nglanturang matur, ngiring ngucapang Salam Perjuangan, Merdeka…, Merdeka…, Merdeka.
Sané keping siggih. Bapak Dr. I Wayan Koster, M.M., Ketua DPD PDI Perjuangan Jagat Bali
Sané kusumayang titiang, Ketua DPC PDIP Sejebag Jagat Bali
Sané mustikayang titiang Panitia HUT 48th PDI Perjuangan Provinsi miwah Kabupatén/Kota.
Para Angga Juri sané banget suksemayang titiang
Atur Piuning Kelian Seka Teruna
Om Swastyastu
Sané kaping singgih, Bapak Camat Mengwi
Bapak Kapolsek Mengwi sané mustikayang titiang,
Manggala miwah angga tim panuntun Lomba Désa Adat
Kecamatan Mengwi sané suksmayang titiang
Dané Bendésa Adat, angga prajuru désa lan banjar adat Sedasa Sobangan, sané wangiang titiang
Para angga dedamping miwah krama désa adat Sobangan sané mustikayang titiang
Para angga seka teruna sami sané asihin titiang.
Pengayubagia aturang titiang majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, riantuk sangkaning pasuécan-Ida, mawinan titiang miwah Ida dané kénak rahajeng sareng sami. Seka teruna druéné ring Banjar Selat Sobangan mawasta Seka Truna Abdi Yowana Praja. Akéh kraman titiang wénten satus pesasur diri. Nanging nénten makasami sampun sayan rered sangkaning ius era globalisasi. Taler kadesek
antuk kawigunan basa nasional miwah basa asing.
Duaning sapunika, Utsawa Widya Tarka Susastra Bali prasida pinaka bukti yasa kerti miwah uratian PDI Perjuangan, sajeroning nawengin aab jagat sane mapuara kawerdian aksara, basa, miwah sastra Bali. Mawastu pacang presida ngwaliang citra Bali pinaka Padma Bhuwana (pusat peradaban dunia).
Bapak Ketua miwah Ida dané sareng sami. Indik paridabdab Utsawa Widya Tarka Susastra Bali warsa 2021 puniki kalaksanayang madudonan kadi asapuniki:
1) Ring kabupatén/kota sampun kalaksanayang duk tgl.
4 Juni Babak Penyisihan, tanggal 5 Juni Babak Final Utsawa kamiletin antuk 9 regu Siswa SD; 9 regu Siwa SMP, laler 9 regu siswa SMA/SMK.
2) Duk Rahina Soma, 7 Juni 2021, para Jayanti ring kabupaten miwah kota sami madaftar ka provinsi,
3) Duk rahina Buda, 9 Juni kalaksanayang parum teknis sane kamiletin antuk para angga saking kabupaten miwah kota, kasarengin para angga juri provinsi.
4) Lomba Babak Penyisihan tingkat provinsi Bali kalaksanayang rahina dibi, kamiletin antuk 9 Regu SD, 9 Regu SMP, miwah 9 Regu SMA/SMK.
5) Rahinané mangkin kalaksanayang babak final, kamiletin antuk tigang Regu Siswa SD, tigang regu Siswa SMP, miwah tigang Regu Siswa SMA.
6) Ring pamuput lomba, prawartaka sampun ngukuhang para Jayanti, pemenang lomba saha makasami pacang katurang Piagam, Piala, maweweh hadiah jinah.
Inggih, Ida dané sareng sami. Titiang ngangkenin, parikrama puniki sida mamargi antar sangkaning wantuan miwah kria sinarengan angga panitia, tim juri, maweweh sokongan para sameton DPC, miwah
krama tiosan. Antuk punika, nénten lali titiang ngaturang suksma ping banget, majeng ring Ida dané sareng sami sané sampun ngremba parikrama puniki. Menawi ta wénten atur miwah panyangran titiang sané kirang, lugrayang titiang nunas agung pangampura.
Malarapan manah suka legawa, titiang nunas kaledangan Bapak Ketua DPD PDI Perjuangan, mapaica baos piteket miwah pawarah-warah, gumanti wénten kaanggén nincapang malih ring warsa kalih tali kalih likur sané jagi rauh. Inggih, puputang titiang antuk parama santih. Om Santih, Santih, Santih, Om.
3. Atur Piuning Kelian Seka Teruna
Atur Piuning Kelian Seka Teruna
Om Swastyastu
Sané kaping singgih, Bapak Camat Mengwi
Bapak Kapolsek Mengwi sané mustikayang titiang,
Manggala miwah angga tim panuntun Lomba Désa Adat
Kecamatan Mengwi sané suksmayang titiang
Dané Bendésa Adat, angga prajuru désa lan banjar adat Sedasa Sobangan, sané wangiang titiang
Para angga dedamping miwah krama désa adat Sobangan sané mustikayang titiang
Para angga seka teruna sami sané asihin titiang.
Pengayubagia aturang titiang majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, riantuk sangkaning pasuécan-Ida, mawinan titiang miwah Ida dané kénak rahajeng sareng sami. Seka teruna druéné ring Banjar Selat Sobangan mawasta Seka Truna Abdi Yowana Praja. Akéh kraman titiang wénten satus pesasur diri. Nanging nénten makasami sampun sayan rered sangkaning ius era globalisasi. Taler kadesek
antuk kawigunan basa nasional miwah basa asing.
Duaning sapunika, Utsawa Widya Tarka Susastra Bali prasida pinaka bukti yasa kerti miwah uratian PDI Perjuangan, sajeroning nawengin aab jagat sane mapuara kawerdian aksara, basa, miwah sastra Bali. Mawastu pacang presida ngwaliang citra Bali pinaka Padma Bhuwana (pusat peradaban dunia).
Bapak Ketua miwah Ida dané sareng sami. Indik paridabdab Utsawa Widya Tarka Susastra Bali warsa 2021 puniki kalaksanayang madudonan kadi asapuniki:
1) Ring kabupatén/kota sampun kalaksanayang duk tgl.
4 Juni Babak Penyisihan, tanggal 5 Juni Babak Final Utsawa kamiletin antuk 9 regu Siswa SD; 9 regu Siwa SMP, laler 9 regu siswa SMA/SMK.
2) Duk Rahina Soma, 7 Juni 2021, para Jayanti ring kabupaten miwah kota sami madaftar ka provinsi,
3) Duk rahina Buda, 9 Juni kalaksanayang parum teknis sane kamiletin antuk para angga saking kabupaten miwah kota, kasarengin para angga juri provinsi.
4) Lomba Babak Penyisihan tingkat provinsi Bali kalaksanayang rahina dibi, kamiletin antuk 9 Regu SD, 9 Regu SMP, miwah 9 Regu SMA/SMK.
5) Rahinané mangkin kalaksanayang babak final, kamiletin antuk tigang Regu Siswa SD, tigang regu Siswa SMP, miwah tigang Regu Siswa SMA.
6) Ring pamuput lomba, prawartaka sampun ngukuhang para Jayanti, pemenang lomba saha makasami pacang katurang Piagam, Piala, maweweh hadiah jinah.
Inggih, Ida dané sareng sami. Titiang ngangkenin, parikrama puniki sida mamargi antar sangkaning wantuan miwah kria sinarengan angga panitia, tim juri, maweweh sokongan para sameton DPC, miwah
4. Atur Piuning Prawartaka Sarasehan Basa Bali
Atur Piuning Manggala Karya Sarasehan Basa Bali
Kaping singgih Ketua Program Studi Magister (S2) Linguistik Universitas Udayana;
Bapak Dékan Fakultas Ilmu Budaya sané wangiang titiang;
Para Dosén miwah mahasiswa S2 sané suksmayang titiang;
Taler Para atiti miwah pamilet sarasehan sané asihin titiang.
Om Swastyastu.
Pangayubagia uningayang titiang majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, duaning sangkaning pasuécan-Ida, iraga sareng sami prasida mangguhin karahajengan. Titiang ngaturang suksmaning manah ping banget pisan mantuk ring sapangrauh Ida dané. Mogi- mogi parikrama druéné mamargi antar, labdakarya.
Ida-dané, para atiti, miwah para pamilet sané wangiang titiang.
Ri kala jagat druéné sakadi rug maglaturan kaliput antuk masa kaliyuga kadi mangkin, iraga ring Bali kantun mrasidayang msemita égar, tur prasida nglaksanayang pidabdab akademis sakadi sarasehan puniki. Majanten puniki patut kasangra becik-becik anggén galah mligbagang saluir pangrencana ngrajegang basa miwah sastra Baliné.
Ring era refosmasi puniki majanten kaapting pisan mangda yukti-yukti kamargiang reformasi total ring saluir tata kahuripan i manusa. Manut Pola Ilmiah Pokok Universitas Udayana, sané patut karajegang wantah reformasi widang budaya, mustikanyané basa Bali.
Puniki sané pinaka wiwilan sarasehan “Diambang Kematian Bahasa Bali” sané karincikang olih Prof. Dr. I Gusti Ngurah Bagus saha kacumponin antuk para mahasiswa S2 Linguistik.
Ida-dané, pamilet sinamian sané pisinggihin titiang. Maiketan ring paindikan sané sampun uningayang titiang iwawu, ring sarasehan Basa Baliné puniki titiang sampun nyumawisang tigang kriapatra utawi makalah sané pacang kapaos malih ajebos.
prasida rauh semengé puniki, duaning wénten makudang angga sané pas ujian akhir semester.
Ring galahé puniki, titiang kasarengin para angga sané prasida rauh, sampun sumanggem pacang ngamiletin tuntunan saking tim penuntun kabupaten manut baga soang-soang. Sakéwanten titiang nunas ampura ping banget. Duaning titiang durung naenan malomba, pamekas indik tata administrasi, titiang kantun kirang pisan. Duaning asapunika, titiang matur suksma antuk angga tim makasami, mogi- mogi tuntunan druné mamargi antar tur labda karya.
Sadurung nglantur, lugrayang titiang nunas galah jagi anggén titiang nyobyahang angga tim dedamping kadi puniki.
1. Dedamping widang parahyangan Ni Luh Suastini, S.Ag.
I Made Suartana Putra Ni Puiti Eka Setianingsih 2. Dedamping widang pawongan
I Ketut Darma Sentana, S.Pd.
Ni Nyoman Ai Suryati, S.Pd.
I Made Sudanta Artana
3. Dedamping widang Palemahan I Ketut Sukartayasa
I Komang Adi Sawitra.
I Putu Sawitra Prananjaya
Inggih, Asapunika titiang prasida matur. Maka kirang langkung antuk titiang matur, lugrayang titiang nglungsur agung pangampura.
Inggih, puputin titiang antuk parama santih.
Om Santih santih santih Om.
4. Atur Piuning Prawartaka Sarasehan Basa Bali
Atur Piuning Manggala Karya Sarasehan Basa Bali
Kaping singgih Ketua Program Studi Magister (S2) Linguistik Universitas Udayana;
Bapak Dékan Fakultas Ilmu Budaya sané wangiang titiang;
Para Dosén miwah mahasiswa S2 sané suksmayang titiang;
Taler Para atiti miwah pamilet sarasehan sané asihin titiang.
Om Swastyastu.
Pangayubagia uningayang titiang majeng ring Ida Sang Hyang Widhi Wasa, duaning sangkaning pasuécan-Ida, iraga sareng sami prasida mangguhin karahajengan. Titiang ngaturang suksmaning manah ping banget pisan mantuk ring sapangrauh Ida dané. Mogi- mogi parikrama druéné mamargi antar, labdakarya.
Ida-dané, para atiti, miwah para pamilet sané wangiang titiang.
Ri kala jagat druéné sakadi rug maglaturan kaliput antuk masa kaliyuga kadi mangkin, iraga ring Bali kantun mrasidayang msemita égar, tur prasida nglaksanayang pidabdab akademis sakadi sarasehan puniki. Majanten puniki patut kasangra becik-becik anggén galah mligbagang saluir pangrencana ngrajegang basa miwah sastra Baliné.
Ring era refosmasi puniki majanten kaapting pisan mangda yukti-yukti kamargiang reformasi total ring saluir tata kahuripan i manusa. Manut Pola Ilmiah Pokok Universitas Udayana, sané patut karajegang wantah reformasi widang budaya, mustikanyané basa Bali.
Puniki sané pinaka wiwilan sarasehan “Diambang Kematian Bahasa Bali” sané karincikang olih Prof. Dr. I Gusti Ngurah Bagus saha kacumponin antuk para mahasiswa S2 Linguistik.
Ida-dané, pamilet sinamian sané pisinggihin titiang. Maiketan ring paindikan sané sampun uningayang titiang iwawu, ring sarasehan Basa Baliné puniki titiang sampun nyumawisang tigang kriapatra utawi makalah sané pacang kapaos malih ajebos.
prasida rauh semengé puniki, duaning wénten makudang angga sané pas ujian akhir semester.
Ring galahé puniki, titiang kasarengin para angga sané prasida rauh, sampun sumanggem pacang ngamiletin tuntunan saking tim penuntun kabupaten manut baga soang-soang. Sakéwanten titiang nunas ampura ping banget. Duaning titiang durung naenan malomba, pamekas indik tata administrasi, titiang kantun kirang pisan. Duaning asapunika, titiang matur suksma antuk angga tim makasami, mogi- mogi tuntunan druné mamargi antar tur labda karya.
Sadurung nglantur, lugrayang titiang nunas galah jagi anggén titiang nyobyahang angga tim dedamping kadi puniki.
1. Dedamping widang parahyangan Ni Luh Suastini, S.Ag.
I Made Suartana Putra Ni Puiti Eka Setianingsih 2. Dedamping widang pawongan
I Ketut Darma Sentana, S.Pd.
Ni Nyoman Ai Suryati, S.Pd.
I Made Sudanta Artana
3. Dedamping widang Palemahan I Ketut Sukartayasa
I Komang Adi Sawitra.
I Putu Sawitra Prananjaya
Inggih, Asapunika titiang prasida matur. Maka kirang langkung antuk titiang matur, lugrayang titiang nglungsur agung pangampura.
Inggih, puputin titiang antuk parama santih.
Om Santih santih santih Om.
bhoga panyemeng samatra. Malih apisan titiang matur, majeng ring Ida dané krama banjar miwah kulawargan titiang sinamian, mangda mararean riin ajebos, santukan jagi katurang bhoga panyemeng!
Durusang jumujug ka genah penyemengé sané sampun kasiagayang!
Inggih, matur suksma. Om Santih Santih Santih Om
6. Atur Pakéling “Kelian Adat”
Ri kala pangabénan karemba antuk krama banjar, sasampun rauh ring sétrané, sering piragin titiang wénten pakéling saking dané kelian kadi asapuniki.
Atur Pakéling Kelian Adat Ring Sétrané
Om Swastyastu
Inggih, matur piuning titian majeng ring Ida-dané krama banjar sareng sami sané wangiang titiang. Titiang pinaka manggala banjar adat, ngangganin kulawargan sang madué karya kalayusekaran matur samatra ring Ida-dané sinamian. Titiang miwah sang madué karya wantah prasida matur suksma ping banget pisan mantuk ring kalédangan Ida-dané sareng ngremba pakaryan pangabenan puniki mawinan sampun prasida mamargi antar.
Mantuk ring saluir kakirangan titiang ngénterang karyané puniki, taler manawi wénten atur panyanggran sang madué karya sané nénten manut ring arsan Ida-dané, titiang sapisanan nglungsur agung rena pangampura.
Sané mangkin santukan sawan (layon) sang sané lampus sampun ngawitin kageseng, durusang Ida-dané pada budal riin ajebos.
Malih ajebosan, sawatara jam tiga mangda arsa rauh malih meriki jagi iring titiang nyarengin nganyut ka segara.
1) Kriapatra sané mamurda “Beberapa Pemecahan dalam Pengembangan Bahasa Bali”, saking Bapak Prof. Dr. I Gusti Ngurah Bagus.
2) Kriapatra “Pemahaman Generasi Muda terhadap Wacana Bahasa Bali Alus (Studi Kasus di Kota Denpasar) antuk Drs. I Nyoman Suteja, M.Hum.
3) Kriapatra “Sekadar Urun Pendapatn Terhadap Kebalian Orang lain untuk Kembali ke Bahasa ali”, antuk Drs. I Nyoman Suwija, M.Hum.
Kadi asapunika indik unteng materi sané pacang kawedar malih ajebos. Indik pamaosan pacang kaénterang olih Dr. I Nyoman Wéda Kusuma, M.S. Mabuat taler uningayang titiang mungguing indik paridana utawi prabéa sané kanggén ngremba sarasehan puniki mawiwit saking punian titiang mahasiswa S2 Linguistik.
Para manggala miwah para pamilet sané wangiang titiang.
Asapunika titiang prasida matur. Kirang langkung atur titiang, titiang nunas agung pangampura. Puputang titiang antuk parama santih..
Om Santih, Santih, Santih, Om.
5. Atur Pawungu Ngaturang Bhoga
Atur Pawungu
Ngaturang Bhoga Panyemeng
Om Swastyastu
Inggih, mapidaweg, matur pakéling titiang mantuk ring Ida dané krama banjar miwah para sameton kulawarga dukuh sakti sané gumanti dahat wanging titiang.
Santukan sampun saking inuni semeng Ida-dané iring titiang makarya, sané mangkin sampun panemaya titiang patut ngiringang Ida-dané miwah sameton sami mareréan riin saha pacang katurang
bhoga panyemeng samatra. Malih apisan titiang matur, majeng ring Ida dané krama banjar miwah kulawargan titiang sinamian, mangda mararean riin ajebos, santukan jagi katurang bhoga panyemeng!
Durusang jumujug ka genah penyemengé sané sampun kasiagayang!
Inggih, matur suksma. Om Santih Santih Santih Om
6. Atur Pakéling “Kelian Adat”
Ri kala pangabénan karemba antuk krama banjar, sasampun rauh ring sétrané, sering piragin titiang wénten pakéling saking dané kelian kadi asapuniki.
Atur Pakéling Kelian Adat Ring Sétrané
Om Swastyastu
Inggih, matur piuning titian majeng ring Ida-dané krama banjar sareng sami sané wangiang titiang. Titiang pinaka manggala banjar adat, ngangganin kulawargan sang madué karya kalayusekaran matur samatra ring Ida-dané sinamian. Titiang miwah sang madué karya wantah prasida matur suksma ping banget pisan mantuk ring kalédangan Ida-dané sareng ngremba pakaryan pangabenan puniki mawinan sampun prasida mamargi antar.
Mantuk ring saluir kakirangan titiang ngénterang karyané puniki, taler manawi wénten atur panyanggran sang madué karya sané nénten manut ring arsan Ida-dané, titiang sapisanan nglungsur agung rena pangampura.
Sané mangkin santukan sawan (layon) sang sané lampus sampun ngawitin kageseng, durusang Ida-dané pada budal riin ajebos.
Malih ajebosan, sawatara jam tiga mangda arsa rauh malih meriki jagi iring titiang nyarengin nganyut ka segara.
1) Kriapatra sané mamurda “Beberapa Pemecahan dalam Pengembangan Bahasa Bali”, saking Bapak Prof. Dr. I Gusti Ngurah Bagus.
2) Kriapatra “Pemahaman Generasi Muda terhadap Wacana Bahasa Bali Alus (Studi Kasus di Kota Denpasar) antuk Drs. I Nyoman Suteja, M.Hum.
3) Kriapatra “Sekadar Urun Pendapatn Terhadap Kebalian Orang lain untuk Kembali ke Bahasa ali”, antuk Drs. I Nyoman Suwija, M.Hum.
Kadi asapunika indik unteng materi sané pacang kawedar malih ajebos. Indik pamaosan pacang kaénterang olih Dr. I Nyoman Wéda Kusuma, M.S. Mabuat taler uningayang titiang mungguing indik paridana utawi prabéa sané kanggén ngremba sarasehan puniki mawiwit saking punian titiang mahasiswa S2 Linguistik.
Para manggala miwah para pamilet sané wangiang titiang.
Asapunika titiang prasida matur. Kirang langkung atur titiang, titiang nunas agung pangampura. Puputang titiang antuk parama santih..
Om Santih, Santih, Santih, Om.
5. Atur Pawungu Ngaturang Bhoga
Atur Pawungu
Ngaturang Bhoga Panyemeng
Om Swastyastu
Inggih, mapidaweg, matur pakéling titiang mantuk ring Ida dané krama banjar miwah para sameton kulawarga dukuh sakti sané gumanti dahat wanging titiang.
Santukan sampun saking inuni semeng Ida-dané iring titiang makarya, sané mangkin sampun panemaya titiang patut ngiringang Ida-dané miwah sameton sami mareréan riin saha pacang katurang
8. Atur Pakéling Pacelang
Pacelang désa adat druéné sering taler matur maiketan ring katreptian karya adat miwah agamané. Kadi puniki baosnyané.
Pakéling Pacelang Ngingsirang Palinggihan
Om Swastyastu
Inggih, matur piuning titiang majeng ring Ida-dané sané madué palinggihan Mobil Suzuki Grand Vitara mawarna putih DK 2235 AJ sané magenah ring sisi kauh wantilan druéné, titiang nunas mangda palinggihan druéné kagingsirang, duaning genahé punika pacang kanggén genah ngwéntenang tabuh rah.
Malih apisan titiang matur piuning, majeng ring Ida-dané sané madué palinggihan Mobil Suzuki Grand Vitara mawarna putih DK 2235 AJ sané magenah ring sisi kauh wantilan druéné, titiang nunas mangda palinggihannyané kagingsirang, duaning genahé punika jagi kanggén genah ngwéntenang tabuh rah. Inggih kadi asapunika atur piuning titiang, matur suksma.
Om Santih Santih Santih Om.
Sakémaon sadéréngé, mangda sareng sami riin maprayascita irika ring genah prayascitane sané sampun kacumawisang. Inggih puput atur titiang, matur suksma.
Om Santih Santih Santih Om.
7. Atur Pakéling ring Pamedek Pamuspan
Ri kala wénten patirtan ring pura-pura, sering pamedeké mantré jagi ngaturang sembah bhakti. Duaning ring genah pamuspané sampun kosekan, dané panitia matur pakéling kadi puniki.
Atur Pakéling
Ring Pamedek Pamuspan
Om Swastyastu
Matur piuning titiang majeng ring para bakta sané pisinggihin titiang. Majeng ring Ida dané pamedek utawi para bakta sané wawu rauh, mangda lédang riin masandekan ajebos ring ajeng pamedalan pura druéné, duaning genah pamuspan druéné ring jeroan sampun kosek pisan. Dados taler ngururuh genah masandekan irika ring jeroning wantilan!
Malih apisan titian matur, Majeng ring Ida dané pamedek utawi para bakta sané wawu rauh, mangda lédang riin masandekan ajebos ring ajeng pamedalan pura druéné, duaning genah pamuspan druéné ring jeroan sampun kosek pisan. Dados taler ngururuh genah masandekan irika ring jeroning wantilan!
Manawi ta wénten para pamedek sané arsa ngaturang punia rahinané mangkin, mangda lédang ngrauhin ka genah kotak puniané sané sampun kacumawisang ring balé pahiasan sisi kauh. Inggih wantah amunika atur pawungun titiang, matur suksma.
Om santih santih Santih Om.
8. Atur Pakéling Pacelang
Pacelang désa adat druéné sering taler matur maiketan ring katreptian karya adat miwah agamané. Kadi puniki baosnyané.
Pakéling Pacelang Ngingsirang Palinggihan
Om Swastyastu
Inggih, matur piuning titiang majeng ring Ida-dané sané madué palinggihan Mobil Suzuki Grand Vitara mawarna putih DK 2235 AJ sané magenah ring sisi kauh wantilan druéné, titiang nunas mangda palinggihan druéné kagingsirang, duaning genahé punika pacang kanggén genah ngwéntenang tabuh rah.
Malih apisan titiang matur piuning, majeng ring Ida-dané sané madué palinggihan Mobil Suzuki Grand Vitara mawarna putih DK 2235 AJ sané magenah ring sisi kauh wantilan druéné, titiang nunas mangda palinggihannyané kagingsirang, duaning genahé punika jagi kanggén genah ngwéntenang tabuh rah. Inggih kadi asapunika atur piuning titiang, matur suksma.
Om Santih Santih Santih Om.
Sakémaon sadéréngé, mangda sareng sami riin maprayascita irika ring genah prayascitane sané sampun kacumawisang. Inggih puput atur titiang, matur suksma.
Om Santih Santih Santih Om.
7. Atur Pakéling ring Pamedek Pamuspan
Ri kala wénten patirtan ring pura-pura, sering pamedeké mantré jagi ngaturang sembah bhakti. Duaning ring genah pamuspané sampun kosekan, dané panitia matur pakéling kadi puniki.
Atur Pakéling
Ring Pamedek Pamuspan
Om Swastyastu
Matur piuning titiang majeng ring para bakta sané pisinggihin titiang. Majeng ring Ida dané pamedek utawi para bakta sané wawu rauh, mangda lédang riin masandekan ajebos ring ajeng pamedalan pura druéné, duaning genah pamuspan druéné ring jeroan sampun kosek pisan. Dados taler ngururuh genah masandekan irika ring jeroning wantilan!
Malih apisan titian matur, Majeng ring Ida dané pamedek utawi para bakta sané wawu rauh, mangda lédang riin masandekan ajebos ring ajeng pamedalan pura druéné, duaning genah pamuspan druéné ring jeroan sampun kosek pisan. Dados taler ngururuh genah masandekan irika ring jeroning wantilan!
Manawi ta wénten para pamedek sané arsa ngaturang punia rahinané mangkin, mangda lédang ngrauhin ka genah kotak puniané sané sampun kacumawisang ring balé pahiasan sisi kauh. Inggih wantah amunika atur pawungun titiang, matur suksma.
Om santih santih Santih Om.
DAFTAR PUSTAKA
Antara, I Gede Nala. 2007. ”Téknik Berpidato dalam Bahasa Bali”
Makalah Disampaikan dalam Lokakarya Guru Bahasa Bali Se-Kota Denpasar.
Bagus, I Gusti Ngurah. 1978. Kembang Rampé Kasusastraan Bali Anyar Buku II. Denpasar: Yayasan Saba Sastra Bali
Dinas Pendidikan Provinsi Bali. 2006. Kurikulum Muatan Lokal Bahasa Daerah Bali untuk SMA/SMK. Denpasar.
Kérsten, J., S.V.D. 1974. Tata Bahasa Bali dan Kamus Bahasa Bali Lumrah. Jakarta: Balai Pustaka.
Naryana, Ida Bagus Udara. 1983. ”Anggah-ungguhing Basa Bali &
Peranannya Sebagai Alat Komunikasi Bagi Masyarakat Suku Bali.” (Skripsi). Denpasar: Fak. Sastra, Unud.
Suarjana, I Nyoman Putra. 2011. Sor – Singgih Basa Bali: Kebalian Orang Bali dalam Dharma Papadikan, Pidarta, Sambrama Wacana, dan Dharma Wacana. Denpasar: Tohpati Grafika.
Suasta, Ida Bagus Madé. “Sistem Tingkat-tingkatan Bicara Bahasa Bali” Makalah disampaikan pada Kongres Bahasa Bali Ke-5.
Denpasar: Dinas Kebudayaan Privinsi Bali.
Suwija, I Nyoman. 2008. Kamus Anggah-ungguhing Kruna: Bali - Indonesia- Indonesia- Bali. Denpasar: Pelawa Sari.
Tarigan, Henry Guntur. 1986. Berbicara Suatu Keterampilan Berba- hasa. Bandung: Angkasa.
Tim Penyusunan Buku Penyusunan Aksara, Sastra dan Bahasa Bali.
2002. Imba Mabebaosan Nganggén Basa Bali. Denpasar:
Dinas Kebudayaan Provinsi Bali.
Tinggen, Nengah. 1989. Sor Singgih Basa Bali. Singaraja: Indrajaya.
BAB V PAMUPUT 5.1 Pacutetan
Yéning uratiang aab jagaté mangkin, para jana suku Baliné sampun akéh sané kirang urati ring kawéntenan basa Bali druéné.
Napimalih para siswané sané kamulan saking alit nénten nganggén basa Bali ring jeroan suang-suang. Kadulurin raris antuk kawéntenan guru-guru Basa Baliné sané metu saking pepaksan, guru bidang studi tiosan sané kapaksa ngajahin basa Bali. Punika sané silih tinunggil mawinan kirang seneng alit-alité ngamiletin paplajahan basa Bali.
Puniki sané pacang mawinan sayan rered basa Baliné.
Mangkin akéh kantenang titiang krama Baliné nénten kayun utawi nénten purun mabaos yéning kapatut nganggén basa Bali alus.
Sakéwanten sujatiannyané akéh taler sané sampun madué pikayunan seneng malajahin basa Bali. Maiketan ring paindikan kadi asapunika menawi cakepan puniki pacang prasida pinaka imba ri kala nuntun sameton Baliné sané wénten arsa jagi malajahin basa Bali utaminipun ring mapaurukan mabaos Bali alus ring pakraman. Luir imba sané katur iriki, unteng-untengnyané karesepang, raris limbakang malih ngraga-ngraga mangda sayan lengut utawi paripurna.
5.2 Pangapti
Pinunas titiang majeng ring Ida-dané miwah sameton krama Bali sami, ngiring limbakang pangweruhan druéné mabebaosan Bali ring pakraman mangda cihna utawi idéntitas druéné pinaka suku Bali kantun becik. Sakantun agama Hinduné rajeg ring Bali, sakantun Bali nginggilang wisata budaya, ngupapira basa Bali harga mati