4. Chương 4: Nội dung và kết quả nghiên cứu
4.4. Một số gợi ý chính sách cho Việt Nam và các nước Đông Nam Á
38 quốc gia và vùng lãnh thổ ở Châu Á, kết quả là xác nhận sự tồn tại bộ ba bất khả thi ở các quốc gia này, bao gồm Việt Nam.
Bảng 4.10 trình bày kết quả hồi quy với dữ liệu bảng cân bằng các quốc gia ở Châu Á cho thấy:
- Ổn định tỷ giá không tác động đến tăng trưởng, làm giảm lạm phát, biến động sản lượng và biến động lạm phát.
- Độc lập tiền tệ không tác động đến tăng trưởng, lạm phát, biến động lạm phát, làm giảm biến động sản lượng (mức ý nghĩa 10%).
- Hội nhập tài chính làm giảm tăng trưởng, không tác động đến lạm phát, biến động sản lượng và biến động lạm phát.
Câu hỏi đặt ra là các kết quả này có thể áp dụng chung đối với Việt Nam cũng như các nước Đông Nam Á hay không?
Bảng 4.21. Tác động của bộ ba bất khả thi ở một số nước Đông Nam Á
Quốc gia Ổn định tỷ giá Độc lập tiền tệ Hội nhập tài chính
Cambodia
Giảm biến động sản lượng Giảm biến động sản lượng Giảm biến động lạm phát Giảm biến động lạm phát
Indonesia Tăng tăng trưởng
Laos
Giảm lạm phát
Giảm biến động sản lượng
Giảm biến động sản lượng
Malaysia
Giảm lạm phát
Tăng biến động lạm phát Giảm biến động lạm phát Giảm biến động sản lượng
Giảm biến động lạm phát
Philippines Tăng tăng trưởng Giảm biến động lạm phát
Giảm lạm phát
Giảm biến động sản lượng Giảm biến động lạm phát
Singapore
Tăng tăng trưởng
Giảm biến động sản lượng Giảm lạm phát
Tăng biến động lạm phát Giảm biến động lạm phát
Thailand Tăng tăng trưởng Giảm biến động lạm phát
Vietnam Giảm tăng trưởng
Tăng lạm phát
Câu trả lời tìm thấy trong Bảng 4.21, tác động của bộ ba bất khả thi khác nhau ở từng quốc gia.
Việt Nam
Đối với Việt Nam, ổn định tỷ giá và độc lập tiền tệ không tác động đến tăng trưởng, lạm phát, biến động sản lượng và biến động lạm phát. Riêng hội nhập tài chính có tác động tiêu cực, đó là làm tăng lạm phát. Điều này khá đặc biệt, đối với Singapore, hội nhập tài chính có tác động tích cực là làm giảm lạm phát. Có thể giải thích là do thị trường tài chính của Việt Nam kém xa so với Singapore nên hội nhập tài chính sẽ gây thiệt hại cho Việt Nam, và có lợi cho Singapore. Hơn nữa, hội nhập tài chính còn làm giảm tăng trưởng ở Việt Nam, tương tự như đối với Myanmar. Có thể do năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam thấp, nên hội nhập tài chính dẫn đến tác động tiêu cực đối với tăng trưởng.
Như vậy, gợi ý chính sách cho Việt Nam là trước khi muốn gia tăng hội nhập tài chính, cần chú ý phát triển thị trường tài chính và gia tăng năng lực cạnh tranh của hàng hóa trong nước.
Cambodia
Không có bằng chứng cho thấy hội nhập tài chính tác động đến tăng trưởng và lạm phát ở Cambodia, điều này khác với nghiên cứu cứu của Aizenman, Chinn, Ito (2008, 2010), cho rằng hội nhập tài chính làm tăng biến động sản lượng và giảm lạm phát ở các nước đang phát triển. Cambodia gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2004 và đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất vào năm 2005 với hơn 13%, từ 2004 đến 2013, chỉ số hội nhập tài chính của Cambodia không đổi, tăng trưởng có xu hướng giảm và ổn định ở mức 7% trong 3 năm 2010 – 2013. Vì vậy chính sách có lợi cho Cambodia là kết hợp ổn định tỷ giá và độc lập tiền tệ để giảm biến động tăng trưởng và giảm biến động lạm phát.
Indonesia
Tương tự như Cambodia, hội nhập tài chính không tác động đến tăng trưởng và lạm phát, độc lập tiền tệ cũng vậy. Nhưng ổn định tỷ giá mang lại hiệu quả tích cực là làm tăng tốc độ tăng trưởng. Đầu những năm 1990, chỉ số ổn định tỷ giá của Indonesia rất cao (trên 0,8) và tăng trưởng trung bình 7%- 8%, đầu những năm 2000, chỉ số ổn định tỷ giá của Indonesia giảm mạnh, hay nói cách khác, Indonesia thả nổi tỷ giá và ít có sự quản, tốc độ tăng trưởng trung bình 4% - 5% trong gian đoạn này. Từ năm 2010, tỷ giá ở Indonesia ổn định hơn (nhưng vẫn kém xa so với đầu thập niên 1990) và tăng trưởng trung bình đạt 5% - 6%. Vì vậy, Indonesia nên ổn định tỷ giá hơn nữa nếu muốn thúc đẩy tăng trưởng.
Lào
Độc lập tiền tệ không tác động đến tăng trưởng và lạm phát ở Lào, ổn định tỷ giá ngoài làm giảm biến động sản lượng, còn có một tác động đáng chú ý là làm giảm lạm phát. Lào cần chú ý đến mục tiêu này. Ngoài ra, hội nhập tài chính cũng làm giảm biến động sản lượng. Vì vậy Lào nên kết hợp ổn định tỷ giá và hội nhập tài chính.
Malaysia
Độc lập tiền tệ có tác động tiêu cực là làm tăng biến động lạm phát. Do đó Malaysia nên ưu tiên ổn định tỷ giá và hội nhập tài chính, sự kết hợp này giúp làm giảm lạm phát, giảm biến động lạm phát và giảm biến động sản lượng.
Philippines
Nhìn chung, bộ ba bất khả thi có tác động tích cực ở Philippines, ổn định tỷ giá làm tăng tốc độc tăng trưởng, độc lập tiền tệ làm giảm biến động lạm phát, hội nhập tài chính làm giảm tỷ lệ lạm phát, giảm biến động lạm phát
và giảm biến động sản lượng. Như vậy, kết hợp tốt nhất đối với Philippines là ổn định tỷ giá và hội nhập tài chính, sự lựa chọn này vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa giảm tỷ lệ lạm phát.
Singapore
Ổn định tỷ giá vừa có tác động tích cực, vừa có tác động tiêu cực, đó là giúp tăng tốc độ tăng trưởng và cũng làm tăng biến động lạm phát. Độc lập tiền tệ giúp giảm biến động sản lượng, trong khi hội nhập tài chính làm giảm tỷ lệ lạm phát và biến động lạm phát. Do đó, sự lựa chọn bộ ba bất khả thi của Singapore nên tập trung vào ổn định tỷ giá và hội nhập tài chính, cũng giống như đối với Philippines, sự lựa chọn này giúp thúc đẩy tăng trưởng và giảm tỷ lệ lạm phát.
Thái Lan
Tương tự như trường hợp ở Cambodia và Indonesia, hội nhập tài chính không tác động đến tăng trưởng và lạm phát ở Thái Lan. Ổn định tỷ giá làm tăng tốc độ tăng trưởng, độc lập tiền tệ làm giảm biến động lạm phát. Từ năm 2009, Thái Lan có xu hướng tăng dần mức độ độc lập tiền tệ và giảm hội nhập tài chính, trong khi ổn định tỷ giá thay đổi không đáng kể, điều này cho thấy Thái Lan muốn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định và kiểm soát lạm phát.
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng gần đây của Thái Lan tương đối thấp (so với đầu những năm 1990), vì vậy Thái Lan nên gia tăng ổn định tỷ giá hơn nữa trong tương lai.
Ngoài những gợi ý chính sách trên, sự ổn định bộ ba bất khả thi cũng cần xem xét vì nó giúp giảm lạm phát, điều này được khẳng định một lần nữa khi nhìn vào số liệu của Việt Nam trong 10 năm trở lại đây, những năm bộ ba bất khả thi ổn định thì lạm phát thấp hơn so với các năm bộ ba bất khả thi không ổn định.