1
KUALITAS PUPUK DAN PEMBENAH TANAH HAYATI
Oleh :
Alfera Yusiana, S.E.
PPL Desa Margacinta Kec Cijulang
Sumber Materi :
BALAI BESAR LITBANG SUMBER DAYA LAHAN PERTANIAN
Definisi (KEPMENTAN 261 THN 2019)
• Pupuk Hayati adalah produk biologi aktif terdiri atas mikroba yang telah teridentifikasi sampai minimal tingkat genus dan berfungsi memfasilitasi penyediaan hara secara langsung atau tidak langsung, merombak bahan organik, meningkatkan efisiensi pemupukan, kesuburan dan Kesehatan tanaman.
• Pembenah tanah adalah bahan-bahan sintesis atau alami, organik atau
mineral berbentuk padat atau cair yang mampu memperbaiki sifat fisik,
kimia, atau biologi tanah.
Pengelompokan Fungsi Pupuk Hayat
No Sifat Organisme Fungsi Contoh
1. Free-living (hidup bebas) Pupuk hayati penambat N2 Azatobacter, Beijerinkia, Clostridium, Klebsiella, Anabaena, and Nostoc
2. Simbiotik Rhizobium, Frankia, and Anabaena
azollae
3. Associate symbiotic Azospirillum
4. Bacteria Pupuk hayati pelarut P Bacillus megaterium var
phosphaticum, Bacillus subtilis,
Bacillus circulans, and Pseudomonas striata
5. Fungi Penicillium sp. and Aspergillus
awamori 6. Arbuscular
mycorrhiza Pupuk hayati untuk mobilisasi
P Glomus sp., Gigaspora sp.,
Acaulospora sp., Scutellospora sp., and Sclerocystis sp.
7. Ectomycorrhiza Laccaria sp., Pisolithus sp., and
Boletus sp.
Pengelompokan Fungsi Pupuk Hayat
No Sifat Organisme Fungsi Contoh
8. Ericoid
mycorrhizae Pupuk hayati untuk mobilisasi
P Pezizella ericae
9. Orchid
mycorrhiza Rhizoctonia solani
10. Pelarut Silicate and zinc Pupuk hayati untuk pelarut
hara mikro Bacillus sp.
11. Pseudomonas Plant-growth promoting
Rhizobacteria (PGPR) Pseudomonas fluroscence
12. Dekomposer Pupuk hayati mineralisasi hara Mikroba proteolitik, lipolitik, kitinolitik,
selulolitik (Trichoderma sp, Chaetomium sp,dll), ligninolitik (Phanerchaete sp., dll),