Application of Image Processing to Study Fracture Surface of API X70 Steel Under Charpy Impact Test

(1)

Application of Image Processing to Study Fracture Surface of API X70 Steel Under Charpy Impact Test

A R T I C L E I N F O A B S T R A C T Article Type

Original Research

The Charpy impact test is an experimental method for determining a material's dynamic properties at different temperatures to investigate tested materials' ductile to brittle transition behavior. The percentages of ductile and brittle fractures can be evaluated based on the fracture area of Charpy specimen (according to API E23 standard) by visual techniques, which do not provide exact percentages of these fractures. In this study, a method is proposed to calculate the exact percentage of ductile fractures using image processing, which makes it possible to quantitatively examine different parts of the fracture surface with high accuracy. All steps of image processing are described for eleven Charpy standard specimens of API X70 steel, tested at temperatures between +20 to -80 °C with a temperature increment of 10 °C. In this research, converting a qualitative image of a fracture surface to a quantitative matrix is described for the first time. Prediction of the shape of ductile and brittle parts of the fracture surface at temperatures between +20 and - 80 °C is one of the results of this study. The percentages of ductile fractures using image processing for temperatures of +20, 0, -20, -40, -40, -60 and -80 °C were obtained as 100, 100, 86, 53, 36 and 0, respectively. The transition temperature was -45 °C for this steel, corresponding to 50% ductile fracture.

Authors

Samadieh Labbaf H.¹, Hashemi S. H.^2*

How to cite this article

Samadieh Labbaf H, Hashemi S H.

Application of image processing to study fracture surface of API X70 steel under Charpy impact test.

Modares Mechanical Engineering.

2022;22(11):677-686.

Keywords Charpy Impact Test, API X70 Steel, Image Processing, Ductile and Brittle Fracture Surface.

C I T A T I O N L I N K S

1 Mechanical Engineering Deparment, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

1- Thermo-Mechanical Processing of Metallic Materials. 2- Irradiation effect on impact fracture behavior of A508-3 steel in ductile-to-brittle transition range. 3- Ductile to brittle transition of an A508 steel characterized by Charpy impact test: Part II: modeling of the Charpy transition curve. 4- On the relation of microstructure and impact toughness characteristics of DSAW steel of grade API X70. 5- Fracture toughness analysis in transition temperature region of API X70 pipeline steels. 6- Analysis of fracture toughness in the transition temperature region of API X70 pipeline steels rolled in two-phase region.

7- Apportion of Charpy energy in API 5L grade X70 pipeline steel. 8- Influences of titanium and manganese on high strength low alloy SAW weld metal properties. 9- Design based on ductile–brittle transition temperature for API 5L X65 steel used for dense CO2 transport.

10- Role of constraint on ductile brittle transition temperature of pipe steel X65. 11- Impact characterization of line pipe steels by means of standard, sub-size and miniaturized Charpy specimens. 12- Fractographic Analysis of Welded Joint Surfaces. 13- Two step ductile to brittle transition behavior on ferrite+ pearlite structure steel sheet.

14- Influence of stress concentrator shape and testing temperature on impact bending fracture of 17Mn1Si pipe steel. 15- Fracture appearance of steels in transition:

experimental observations and measurements. 16- A New Fracture Analysis Technique for Charpy Impact Test Using Image Processing. 17- Prediction of density and sulfur content level of high-sulfur coal based on image processing. 18- A novel system developed based on image processing techniques for dynamical measurement of tire-surface contact area. 19- Egg volume estimation based on image processing and computer vision. 20- API Specifications 5L, Specifications for line pipe. 21- ASTM E23, Standard Test Methods for Notched Bar Impact Testing of Metallic Materials. 22- Comparison of fracture area of drop weight tear test and Charpy specimen ... 23- Mechanical Properties of Thermally Aged Cast Stainless Steels …

*Correspondence

Address: Department of Mechanical Engineering, University of Birjand, Birjand, Iran.

[email protected]

Article History Received: May 17, 2022 Accepted: August 10, 2022 ePublished: November 05, 2022

Copyright© 2020, TMU Press. This open-access article is published under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License which permits Share (copy and redistribute the material in any medium or format) and Adapt (remix, transform, and build upon the material) under the Attribution-NonCommercial terms.

(2)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وصت شزادرپ دربراک ی

ارب ر ی سررب ی حطس

دلاوف تسکش

API X70

امزآ رد ی

هبرض ش

پراش ی

فابل هیدمص نیسح ،1

تجح دیس اه

1 یمش

*

یسدنهم1

دنجریب ،دنجریب هاگشناد ،کیناکم هدیکچ

امزآ ی پراش هبرض ش ی

ی برجت شور ک ی

ارب ی سررب ی د تسکش راتفر ی

یکیمان

سدنهم حلاصم و داوم ی

اهامد رد هک تسا ی

سررب روظنمب فلتخم ی

راتفر

م ماجنا داوم درت هب مرن لاقتنا ی

.دوش هبساحم حطس درت و مرن تسکش دصرد

پراش هنومن تسکش ی

شور زا هدافتسا اب مشچ یاه

ی اقم و ی هس قبط( یا

درادناتسا ASTM E23 م ماجنا ) ی داقم هک دوش ی

قد ر ی ار درت و مرن تسکش ق

من شرازگ ی ا رد .دنک ی قحت ن ی شور ،ق ی ارب ی م هبساحم ی قد ناز ی دصرد ق

وصت شزادرپ زا هدافتسا اب مرن تسکش ی

هئارا ر سررب ناکما هک تسا هدش ی

تمسق تروص هب ار تسکش حطس فلتخم یاه یّمک

م مهارف لااب تقد اب ی

.دنک

وصت شزادرپ لحارم ی

ارب ر ی تسکش حطس ی

پراش درادناتسا هنومن هدزا ی

دلاوف زا

API X70 امزآ ی امد رد هدش ش ی

20 ات + 80 - سلس هجرد ی امد هلصاف اب و سو یی

م هداد حرش هجرد هد ی

ا رد .دوش ی قحت ن ی ارب ق ی لوا ی دبت راب ن ی وصت ل ی ک ر ی یف

پراش تسکش حطس ی

هب ی رتام ک ی س یّمک ماجنا درت تسکش دصرد رادقم زا

واصت .تسا هدش ی

رد تسکش حطس ر ی

بلاق ک ی هکبش ،ناسک دنب

ی ره و هدش

وصت ی ب اب ر ی نا ی رتام ک ی ،س یّمک م یزاس ی پ ناکما .دوش ی

ش لکش ینیب

تمسق حطس درت و مرن یاه یاهامد نیب ،تسکش

20 ات + 80 - سلس هجرد ی سو

اتن زا ،تسین دوجوم نآ زا یبرجت هداد هک ی

ا ج ی قحت ن ی تسکش رادقم .تسا ق

وصت شزادرپ زا هدافتسا اب مرن ی

ارب ر ی اهامد ی 20 ،+

0 ، 20 - ، 40 - ، 60 - و 80 -

سلس هجرد ی ترت هب سو ی ب 100 ، 100 ، 86 ، 53 ، 36 و 0 .تسا هدش شرازگ دصرد

امد ی ب لاقتنا مرن تسکش اب قبطنم هدش شیامزآ دلاوف یار 50

،دصرد 45 -

سلس هجرد ی .دمآ تسدب سو

لک ي هژاود اه : دلاوف ،یپراش هبرض شیامزآ API X70

حطس ،ریوصت شزادرپ ،

درت و مرن تسکش .

:تفایرد خیرات 27

/ 02 / 1401

:شریذپ خیرات 19

/ 05 / 1401

:لوئسم هدنسیون*

[email protected]

1 - همدقم یعیبط زاگ ی

فراصم یارب ناهج رد یژرنا مهم عبانم زا یک

یم رامش هب یگناخ و یتعنص هفرص اب .دور

تهج شور نیرت

،لااب مجح رد فرصم رازاب هب دیلوت لحم زا یعیبط زاگ لاقتنا هلول زا هدافتسا ههد زا لبق ات .تسا یدلاوف روطق یاه

1970 نیا

ل هلو زا سپ و هدش هزیلامرن و مرگ درون یاهدلاوف زا هدافتسا اب اه

شور زا هدافتسا اب نآ ( لاکیناکمومرت لرتنک یاه

Thermo-

Mechanical Control Process (TMCP) هدش هتخاس )

دنا هلول .[1]

API X70 هلول نیرتدربراکرپ زا یکی ناریا زاگ و تفن تعنص رد اه

راتفر تخانش و یسررب روط نیمه و درت تسکش تیمها .تسا شرازگ قیقحت نیا رد ،ناریا رد راب نیلوا یارب دلاوف نیا لاقتنا .تسا هدش یپراش هبرض شیامزآ

داوم تسکش یگمرقچ صاوخ نییعت یارب

هب راک یم ح هدش بذج یژرنا رادقم شیامزآ نیا رد .دور ی

دنیارف ن

هزادنا یپراش هنومن یارب تسکش گ

ی یم یر یم .دوش رییغت اب ناوت

هنومن یامد رادقم تسکش یژرنا رادقم ،شیامزآ یاه

هنومن ار اه

یم هولاع هب .دومن هبساحم امد ره یارب و درت تسکش رادقم ناوت

یارب ار فلتخم یاهامد رد مرن درک شرازگ هدام ره

3]

,

.[2

کرت دشر تعرس و تسکش حطس رهاظ ،تسکش شرتسگ یوگلا یگمرقچ یاراد هلول رگا .دراد یگتسب دلاوف یگمرقچ رادقم هب تعرس هب و هدش لرتنک نآ رد تسکش دنیارف ،دشاب بسانم دش دهاوخ فقوتم یپراش هبرض شیامزآ روظنم نیمه هب .[4]

نییعت یارب زا مرن تسکش دصرد نییعت و داوم یگمرقچ رادقم

.تسا رادروخرب ییلااب تیمها زا تسکش حطس ناراکمه و نیش [5]

ارب لاقتنا یامد هیحان رد تسکش یگمرقچ ی

دلاوف عون ود API X70

ار توافتم لاکیناکمومرت درون دنیارف اب

نآ .دندرک یسررب و راتخاسزیر طابترا یرگید قیقحت رد اه

اهدلاوف یپراش هبرض تاصخشم ی

API X70 و API X80 راتخاس اب

تم یژایلآ ییامد هدودحم رد ار ،فلتخم مرگ درون طیارش و تواف

20 ات + 196 - دندرک یسررب سویسلس هجرد .[6]

اه یمش [7]

ژرنا ی

پراش تسکش ی

دلاوف API X70 امزآ طسوت ی

پراش هبرض ش ی

زهجم

هیحان ،هیاپ دلاوف یارب هدش ی

هیحان و شوج ی

رد ترارح زا رثأتم

جیاتن کمک هب قیقحت نیا رد .تسا هدرک شرازگ طیحم یامد ژرنا هدش زهجم یپراش شیامزآ ی

ارب کرت دشر و عورش یاه ره ی

ب .تسا هدش هبساحم دلاوف زا هیحان ی

شناراکمه و یتخد [8]

ثأت ی ر

ت ی شوج رد شوج زلف ماکحتسا رب ار زنگنم و مینات یراک

SAW رب

هنومن اه دلاوف زا یپراش ی API X70

یامد ود رد 10

- و 30 - هجرد

سلس ی .دندرک هعلاطم سو اه

شناراکمه و یمش [4]

هس یقیقحت رد

دلاوف زا یپراش هنومن

API X70 هیحان ،هیاپ دلاوف یحاون زا ی

هیحان و شوج ی

.دندرک شیامزآ قاتا یامد رد ار ترارح زا رثأتم

یژرنا نیرتمک و هیاپ زلف هب طوبرم تسکش یژرنا نیرتشیب هب کیپوکسورکیم یسررب رد .دش شرازگ شوج زلف هب طوبرم رتشیب هرفح دادعت شوج زلف ،شوج هیحان رد رتشیب یتخس لیلد و کچوک لپک .داد ناشن دوخ زا رت ی

ناراکمه و [9]

پ یقیقحت ی نومار

امد ی دلاوف لاقتنا API X65

زاگ لاقتنا رد هدافتسا دروم CO2

اب

هنومن زا هدافتسا یامد رد یپراش یاه

20 ات + 196 - هجرد

هداد ماجنا سویسلس احم اب قیقحت نیا رد .دنا

لاقتنا یامد هبس

94 - رادقم زا ندوب رتمک لیلد هب و سویسلس هجرد 80

- هجرد

ا هدودحم رد هلول ،سویسلس ی

راک نم ی ولاپ .دراد رارق ی

جین [10]

و

لاقتنا یامد رب ار یپراش هنومن فلتخم یاهرایش رثا ناراکمه دلاوف API X65 هدرک یسررب نا

ناراکمه و ناکول .د [11]

زرا هب ی یبا

هنومن تسکش تاصخشم اه

ی پراش ی رگ دلاوف ی د API بلاق رد

ی ملع شرازگ ک ی

هنومن .دنتخادرپ اه

ی دناتسا هزادنا اب را

و د

کچوک رد نآ زا رت ی

امد هرتسگ ک یی

ارب ی امزآ ی پراش ش ی باختنا

هدش ا رد .دنا ی قحت ن ی داقم ق ی ژرنا ر ی پراش ی تسکش دصرد و

(3)

شرب ی بناج طاسبنا و ی

ارب امد ره رد ی

هنومن هدش شرازگ اه

توسکم .تسا ی

[12]

سررب هب ی هنومن تسکش پراش درادناتسا یاه

ی

هلول زا هدش هتخاس API X65

رطق اب 813 م ی یل تماخض و رتم 12

م ی یل اپ زلف و ترارح زا رثأتم ،شوج زلف یحاون رد رتم ی

هس رد ه

امد ی 20 ، + 0 و 20 - سلس هجرد ی

نیا رد .تسا هتخادرپ سو

قیقحت هنومن ره یارب یبناج طاسبنا و مرن تسکش دصرد ریداقم

اوازموا و اتاواک .تسا هدش شرازگ [13]

درت لاقتنا راتفر ی

مرن هب ی

دلاوف هحفص ی

زاف ود ی رف ی ت - لرپ ی هنومن کمک هب ار ت یاه

سررب یپراش ی

ت نیا رد .دندرک تفا اب هارمه هک لاقتنا یامد قیقح

ژرنا دایز ی پراش ی ب ،تسا ی اهامد ن ی 80 - و 100 - هجرد

نیمه .تسا هدش شرازگ سویسلس کیپوکسورکام یامن روط

هنومن .تسا هدش یسررب امد ره رد درت تسکش دصرد رادقم و اه

ناپ ی ناراکمه و ن [14]

غت رثا یی ش عون و امد تار ی

تسکش رب ار را

پراش هنومن ی

دلاوف 17Mn1Si سررب ی .دندرک ارب قیقحت نیا رد ی

ش عون هس ی را وU V و پراش درادناتسا هنومن یور ربI ی

اهامد رد ی

60 - ، 40 - ، 20 - ، 0 و 20 امزآ ،سویسلس هجرد + ی

پراش ش ی ماجنا

حطس زا کیپوکسورکیم و کیپوکسورکام یامن روط نیمه .دش هنومن تسکش هدش یسررب هنومن ره یارب یفیک تروص هب اه

ناراکمه و ناوکم .تسا [15]

سررب هب ی حان رد تسکش رهاظ ی

ه

دلاوف عون دنچ لاقتنا نآ .دنتخادرپ

و دلاوف عون دنچ باختنا اب اه

امزآ ماجنا ی

پراش هبرض ش ی

ور رب هدش زهجم ی

نآ رادومن ،اه

ورین - هدرک شرازگ ار امد ره یارب مرن تسکش دصرد و ییاجباج .دنا

دصاقم یارب نوگانوگ مولع رد ناوارف یاهدربراک ریوصت شزادرپ ناراکمه و کراپ .تسا هدرک ادیپ فلتخم [16]

هوحن یسررب هب

ن مرن تسکش دصرد هبساحم هتخادرپ یپراش هنوم

نآ .دنا زا اه

دصرد هبساحم یارب راکدوخ شور کی ریوصت شزادرپ قیرط هدومن هئارا مرن تسکش گند و ویز .دنا

گنای [17]

رادقم یقیقحت رد

لاغز یلاگچ نیمه و گنس

شور کمک هب ار نآ درگوگ رادقم روط

شیپ ریوصت شزادرپ رادقم ود نیا .دندرک ینیب

ک رد تیفی

لاغز نآ .دراد ییازس هب ریثأت گنس قیقحت نیا رد اه

42 گنر عون

لاغز ریواصت زا یتفاب یاوتحم و کمک هب .دندرک جارختسا ار گنس

لاغز یلاگچ ،ریوصت شزادرپ زا لصاح لدم کی هیارا و گنس

شیپ نآ درگوگ رادقم هدش ینیب

.تسا ناراکمه و روپشفرد

[18]

تکرح لاح رد هداج حطس اب نیشام ریات کی سامت حطس نآ .دندومن یسررب ار یکیمانید کی رد نیشام ریات نداد رارق اب اه

هشیش هبعج اب ریات سامت هیحان رد دیفس گنر ششاپ و یا

ملیف سامت هیحان زا ،حطس زا قیقحت نیا رد .دندرک یرادرب

سکع ریوصت شزادرپ سامت هیحان یسررب یارب هدش هتفرگ یاه

.تسا هدش هدافتسا هداج اب ریات

ناراکمه و ادنیکآ [19]

کمک هب

ریوصت شزادرپ

، مخت مجح غرم

شیپ ار دیلوت طخ یاه .دندرک ینیب

نآ مخت دنتسناوت ریوصت شزادرپ کمک هب اه غرم

زا ار دیلوت یاه رظن

میسقت یمجح شقن قیقحت نیا .دننک یزاسادج و یدنب

یمهم رد

تسکش حطس رضاح قیقحت رد .درک افیا دیلوت طخ تعرس و تیفیک دلاوف زا یپراش هنومن هدزای

API X70 د یاهامد ر 20

ات + 80 - هجرد

سلس ی امد هلصاف اب( سو یی

یم رارق یسررب دروم )هجرد هد .دریگ

یرادربریوصت کیپوکسورکام

ناکما نآ یور ریوصت شزادرپ و

تمسق کیکفت یم مهارف ار درت و مرن یاه

هکبش ناکما .دنک و یدنب

یّمک نیمه و درت و مرن تسکش حطس یزاس شیپ روط

حطس ینیب

قیقحت نیا رد راب نیلوا یارب ،صاخ یامد کی رد درت تسکش یم شرازگ دوش

.

2 - یفرعم هدام دروم شیامزآ و شور قیقحت

تسا هدام سنج زا یدلاوف هلول قیقحت نیا رد هدش هداف API X70

هلول یجراخ رطق .تسا 1422

یلیم نآ تماخض و رتم

8 / 19 یلیم هب و یردوپ ریز یراکشوج هلیسو هب هلول نیا .تسا رتم

دلاوف .تسا هدش دیلوت چیپرام شور API X70

لوت ی تکرش د

( وکسوپ POSCO بونج هرک ) ی

ف نیا زا هدش هتخاس هلول .تسا دلاو

.تسا دیدس تازیهجت و هلول تکرش هتخاس ماکحتسا رپ ژایلآ مک دلاوف کی ،دلاوف نیا (High Strength Low

Alloy (HSLA))

یم تایلمع طسوت اهدلاوف نیا .دشاب

،تسا عیرس ندرک درس و هدش لرتنک درون لماش هک یکیناکمومرت یم هتخاس نیا رد هدش هدافتسا دلاوف راتخاس زیر .دنوش

قیقحت

هناد یاراد .تسا ینزوس تینیب و تیرف زا زیر رایسب یاه

هنادزیر .تسا لاکیناکمومرت دنیارف لصاح هیاپ زلف رد دوجوم یاه

هناد هزادنا نیگنایم یتیرف یاه

m 3 - 7 لاخآ .تسا یاه

دنتسه یورک ابیرقت دلاوف نیا راتخاس زیر رد دوجوم .[4]

1-2 - تاصخشم یکیناکم و ییایمیش دلاوف

یمن ار یژایلآ رصانع دلاوف دیلوت دنیآرف رد نآ دایز رادقم هب ناوت

،درک هفاضا تیلباق شهاک ثعاب یژایلآ رصانع شیازفا اریز

یم دلاوف یراکشوج رد نبرکرادقم دلاوف یژایلآ بیکرت رد .دوش

یم هتشاد هگن نییاپ دلاوف بیکرت رد یرتشیب زنگنم طقف و دوش

یم هفاضا نآ ینزو دصرد رادقم .دبای دوبهب دلاوف یگمرقچ ات دوش

( لداعم نبرک و نبرک شیامزآ دروم دلاوف )Ce

هب قیقحت نیا رد

بیترت 05 / 0 و 32 / 0 تسا درادناتسا قباطم .[4]

API 5L نیا یارب

( لداعم نبرک و نبرک ینزو دصرد رادقم رثکادح ،دلاوف هب )Ce

بیترت 24 / 0 و 43 / 0 تسا هدش نییعت .[20]

دلاوف یارب هدش فیرعت زاجم یکیناکم تاصخشم هدودحم API X70 درادناتسا قبط API 5L 2007

لودج رد 1 .تسا هدمآ

دلاوف یکیناکم تاصخشم API X70

قیقحت نیا رد هک

یسررب

یم لودج قباطم یلوط و یطیحم تهج ود رد ،دوش 2

.تسا

لودج 1 ) تاصخشم یکیناکم زاجم دلاوف API X70 قباطم درادناتسا .[20]

ت رثکادح شن

ییاهن (MPa) شنت لقادح

ییاهن (MPa) شنت رثکادح

میلست (MPa) شنت لقادح

میلست (MPa) دلاوف دیرگ

758 565

621 483

API X70 steel

(4)

لودج 2 ) تاصخشم یکیناکم دلاوف API X70 .[4]

Elongation in 50mm YS/TS

TS (MPa) YS

(MPa) E

(GPa) X70API

4 / 16 88 / 0 603 528

191 یطیحم

8 / 13 92

/ 0 619 570

222 یلوط

2-2 - تخاس هنومن و ماجنا شیامزآ یپراش

دلاوف تسکش صاوخ نییعت یارب API X70

شیامزآ ماجنا و

هنومن ،یپراش جارختسا یدلاوف هلول زا یپراش درادناتسا یاه

یم قباطم یپراش شیامزآ درادناتسا هنومن زا قیقحت نیا رد .دوش

لکش 1 .تسا هدش هدافتسا

هنومن هلول زا یلوط تهج رد رایش اب و یطیحم یاتسار رد اه

لکش قباطم

2 تسا هدش جارختسا .[22]

یامزآ یپراش هبرض ش

تیفرظ اب هبرض نیشام طسوت 750

لرتنک هاگشیامزآ رد( لوژ

نیا لودناپ تعرس .دش ماجنا )زاوها یزاس هلول تکرش تیفیک یهاگشیامزآ هنومن اب تباصا نیح نیشام 5

/ 5 .تسا هیناث رب رتم

هنومن یامد لرتنک تهج درس زا اه

و لکلا درس طیحم اب هدننک

ب لاتیجید یامد رگشیامن تقد ا

1 / 0 هدافتسا سویسلس هجرد

.تسا هدش درادناتسا قبط ASTM E23

هنومن عیام طساو اب درس طیحم یارب -

دیاب اه 5 تماخض رتم یلیم ره یازا هب ای( هقیقد 30

رد )هیناث

ات دریگ رارق هدننک درس هظفحم

طیحم اب الاماک

.دوش امد مه

ت درس طیحم زا هنومن نداد رارق نامز تدم نینچمه نیشام ا

رثکادح هبرض 5

هنومن قیقحت نیا رد .تسا هیناث یامد رد اه

20 +

ات 80 - رارق شیامزآ دروم هجرد هد هلصاف اب سویسلس هجرد

یم شیامزآ ،یپراش هنومن هس امد ره رد .تسا هتفرگ .دوش

نیا هب

عومجم رد بیترت 33

هدش شیامزآ قیقحت نیا رد هنومن .دنا

3 - یرادربریوصت

کیپوکسورکام

هنومن یامد رد یپراش درادناتسا یاه 20

ات + 80 - سویسلس هجرد

شیامزآ یپراش هبرض هاگتسد رد هجرد هد ییامد هلصاف اب و هدش هنومن .دنا امد ات اه

ی 60 - نتفرگ رارق زا سپ سویسلس هجرد

ادج تمسق ود هب ،شیامزآ ماجنا و یپراش هبرض هاگتسد لخاد هدشن میسقت یارب .دنا

،مه زا هدش هتسکش تمسق ود ندرک ادج

هنومن عیام نژورتین نورد اه

یم رارق مارآ هبرض کی اب و دنریگ

یم ادج مه زا لماک اتن .دنوش

ی ژرنا ج ی پراش تسکش ی

هنومن یاه

لودج رد یپراش 3

.تسا هدش شرازگ

یارب .تسا هدش ماجنا شیامزآ هس امد ره رد قیقحت نیا رد رب بسانم هنومن باختنا ریوصت یا

هنومن ،یرادرب نازیم هک یا

کیدزن هنومن هس تسکش یژرنا نیگنایم هب نآ تسکش یژرنا رت

هنومن یلااب دادعت لیلد هب .تسا هدش باختنا ،دشاب موزل و اه

نآ یزاسادج ریوصت یارب اه

هرامش یارب رزیل کح شور زا یرادرب -

هنومن یراذگ هرامش نیا .تسا هدش هدافتسا اه

رد یراذگ حطس

هنومن یبناج یم ماجنا رزیل کح هاگتسد طسوت و اه

زا .دوش یم شور نیا یایازم

هب ناوت هرامش ناکما کچوک داعبا رد یراذگ

درک هراشا یکیزیف سامت نیح نآ نتفرن نیب زا و .

لکش 1 ) هزادنا هنومن ی درادناتسا یپراش دروم هدافتسا رد نیا قیقحت [21]

لکش 2 ) تیعقوم جارختسا هنومن اه ی درادناتسا یپراش زا هلول API X70 اب

زرد شوج چیپرام [22]

لودج 3 ) جیاتن یژرنا تسکش هنومن یاه یپراش نیا قیقحت یارب ره امد

.[22]

یژرنا تسکش

یپراش ( لوژ ) امد

( هجرد سویسلس ) یژرنا تسکش

یپراش ( لوژ )

246 40

- 279 20 + 246 40 - 279

202 50

- 297 10 + 202 50 - 297

213 60

- 289 0

213 60 - 289

198 70

- 280 10 - 198 70 - 280

6 80 - 257 20 - 6 80 - 257

260 30 - 260

هنومن تسکش حطس یسررب یارب و کیپوکسورکام تروص هب اه

تروص هب تسکش حطس قیقد لیلحت یّمک

یلاتیجید یرادربریوصت ،

هنومن تسکش حطس زا اه

یم ماجنا اب دیاب یرادربریوصت نیا .دوش

قیقد یسررب یارب هنیمز ات دوش ماجنا لااب تقد و تیفیک

و یّمک

همه یارب یرادربریوصت رد رون تدش نازیم .دوش لصاح حوطس

(5)

هنومن هنومن نیب هسیاقم یارب طیارش ات تسا ناسکی تروص هب اه اه

ریوصت ناسکی طیارش رد .دوش مهارف یرادرب

ا رد ریوصت یارب قیقحت نی تسکش حطس زا کیپوکسورکام یرادرب

پوکسورکیم زا Olympus SZX16

هدش هدافتسا نپاژ تخاس

هنومن زا یرادربریوصت تیلباق پوکسورکیم نیا .تسا هب اه

یم مهارف ار لااب تقد و تیفیک اب کیپوکسورکام تروص زنل .دنک

پوکسورکیم نیا رد هدافتسا دروم Olympus U-TVO.63X

.تسا

یارب هک دراد دوجو هنومن حطس هب یهدرون یارب یرون غارچ ود غارچ نیا یناکم تیعقوم ،رون طیارش ندوب ناسکی همه رد اه

ریوصت یرادرب پوکسورکیم نیا .تسا هدش هتفرگ رظن رد تباث اه

مرن کمک هب هک تسا لصتم رتویپماک هب دوخ صوصخم رازفا

هریخذ و هدهاشم ناکما یوصت یزاس

ر یم مهارف ار اه اب .دنک

مرها ییاجباج میظنت و زنل ییاجباج ناکما پوکسورکیم یاه

یم رسیم هاگتسد سوکوف لکش( دوش

3 .)

ریوصت هزادنا ندرک هربیلاک یارب گرزب سایقم نازیم دیاب اه

ییامن

مرن رد ار پوکسورکیم رد هب راک نیا .دومن دراو یرتویپماک رازفا

زا هدش هدناوخ ددع کمک

گرزب میظنت مرها یور ییامن

یم ماجنا پوکسورکیم گرزب رادقم .دوش

زا هدش هدناوخ ییامن

مرن رد ار پوکسورکیم یور سایقم تمسق رد یرتویپماک رازفا

یم دراو ریوصت هزادنا ات دوش اه

الاماک هربیلاک اب .دشاب هدش هربیلاک -

ریوصت ندرک هزادنا ناکما اه

ریواصت زا تحاسم و لوط یریگ

نآ هسیاقم و تسکش حوطس یم مهارف اه

.دوش

هنومن تسکش حطس فرط ود زا ریواصت اه

هتفرگ یپراش ی

یم ود صاخ یامد کی رد هنومن ره یارب بیترت نیا هب .دوش

لکش( ورکام ریوصت

4 یم هتفرگ پوکسورکیم طسوت ) رد .دوش

مان ریواصت اهتنا هریخذ و یراذگ

یم یزاس .دوش

1-3 - شزادرپ ریوصت

1-1-3 - لدم گنر رآ یج یب ( RGB )

یم هتفرگ راک هب یگنر ریوصت کی شیامن و یفرعم یارب رد .دوش

گنر مامت ،لدم نیا یم لیکشت گنر هس بیکرت زا اه

نیا .دوش

زمرق زا دنتسه ترابع گنر هس (RED)

زبس (GREEN) یبآ

(BLUE)

(یب یج رآ نآ هب هک )RGB

یم قلاطا گنر بیکرت اب .دوش

اه ی

نآ هب هک هدشدای ( ییادتبا اه

Primary یم ) گنر ،دنیوگ رگید یاه

( هیوناث ای Secondary

یم داجیا ) دوش

. زا گنر ره هب لدم نیا رد

ددع 0 ات 255 یم هداد رادقم ددع هس هکیروط هب .دوش

0 شیامن

ددع هس و هایس گنر 255

گنر هیقب .تسا دیفس گنر شیامن اه

ع هس نیا رادقم رییغت زا یم لصاح دد

.دوش

ریوصت شزادرپ یارب مرن ،تسکش حوطس زا یلاتیجید یاه

-

یگژیو مادک ره هک دراد دوجو یددعتم یاهرازفا یایازم و اه

مرن .دراد دوخ هب صوصخم ( یج ریوصت رازفا

ImageJ ) ی مرن ک رازفا

طبار .تسا فلتخم مولع رد ریوصت شزادرپ یارب یصصخت یاه

دش فیرعت شیپ زا یربراک مرن نیا رد ه

ریوصت شزادرپ ناکما رازفا

یم رسیم ار .دنک

لکش 3 ) لاصتا پوکسورکیم

هب رتویپماک و شیامن مرن رازفا یصاصتخا

پوکسورکیم

لکش 4 ) ریوصت حطس ود تمسق هتسکش هدش رد یامد 20 + هجرد

سویسلس 2-1-3 - نویسارتلیف

یاب لارتل ( Bilaterial )

کی تارییغت یارب هدافتسا اهرتلیف زا بولطم تلاح هب ریوصت

یم رد رییغت ثعاب ریوصت کی یور نویسارتلیف تایلمع .دوش

لسکیپ یب یج رآ لدم بولطم تلاح هب ندیسر و ریوصت یاه

یم یاب رتلیف .دوش کیدزن یارب لارتل

لسکیپ رون تدش ندرک یاه

تخاونکی تیاهن رد و رگیدمه هب هیاسمه دافتسا ریوصت ندش رت

ه

یم لسکیپ رتشیب ییارگمه و ریوصت ندش تام .دوش ریوصت یاه

مرن .تسا رتلیف نیا لامعا هجیتن رگیدمه هب همانرب رازفا

یسیون

( نوتیاپ Python ار ریوصت شزادرپ یارب یسیون همانرب ناکما )

یم مهارف مرن نیا رد .دنک

هناخباتک زا هدافتسا و یسیوندک اب رازفا

یم نآ رتلیف نیا ناوت .دومن لامعا ریواصت یور ار

3-1-3 - نویسارتلیف

هدودحم ( Range filter )

هدافتسا رگیدمه زا ریوصت فلتخم یحاون زرم یزاسادج یارب یم مرن رد رتلیف نیا لامعا اب هک یروط هب .دوش رزیامیجید رازفا

( Digimizer یم )

تمسق ناوت .درک کیکفت مه زا ار فلتخم یاه

تمسق نیا زرم لماش اه

یزاسادج و تسکش حطس رود هیحان

یور رب رتلیف نیا لامعا اب .تسا مرن و درت تسکش هیحان زرم تمسق ریوصت یم رهاظ هطقن هطقن تروص هب هک ییاه

،دنوش

یم ناشن ار درت تسکش حطس مرن تسکش حطس زا هک دنهد

یم هداد کیکفت .دوش

(6)

4-1-3 - یرتسکاخ ریوصت رگلمع (

Grey image )

لسکیپ ره یبآ و زبس و زمرق گنر هس لماش یگنر ریوصت کی زا

یب یج رآ لدم(

زا رون تدش نازیم هک .تسا ) 0

ات 255 هس ره رد

یم گنر لصاح یددع ،ددع هس نیا نیگنایم زا .دنک رییغت دناوت

یم ،دوش رادقم هس نآ نیزگیاج لسکیپ ره یارب رگا هک دوش

لسکیپ یمامت رادقم طقف ریوصت یاه

0 ات 255 یم نیا .دنریگ

ریوصت ندرک یرتسکاخ ار ریوصت یور رب لمع یم هتفگ

.دوش

لسکیپ یاراد هدش لصاح ریوصت رادقم زا ییاه

0 ات 255 هک تسا

لسکیپ هسیاقم ناکما یم رسیم ار رگیدمه اب اه

.دنک

5-1-3 - ریوصت کسام هدش ( Mask image )

ییغت و ،یلصا ریوصت زا هتسب صاخ زرم کی ندرک ادج اب رادقم ر

یم لصاح یریوصت )هایس( رفص نآ هب رون تدش نآ هب هک دوش

یم هتفگ هدش کسام ریوصت زرم یزاس ادج اب قیقحت نیا رد .دوش

کسام کی یلک ریوصت کی زا یپراش هنومن تسکش حطس لک یم لصاح هدش .دوش

6-1-3 - رگلمع ریوصت یرنیاب ( Threshold

ای Binary image )

و باختنا یارب لسکیپ یزاسادج

تدش نازیم هک ریوصت زا ییاه

هدافتسا یرنیاب ریوصت رگلمع زا ،دنراد صاخ هدودحم کی رد رون یم لسکیپ یمامت ،ریوصت ندرک یرتسکاخ زا دعب .دوش یاه

زا ریوصت 0

ات 255 یم دوخ هب رادقم نیا زا هدافتسا اب .دنریگ

لسکیپ یمامت ،رون تدش هدودحم کی باختنا و رگلمع ه

هک ییا

یم رارق یباختنا هدودحم رد و )کی رادقم( دیفس گنر هب دنریگ

رد )رفص رادقم( هایس گنر هب دنراد رارق هدودحم جراخ رد هک هیقب یم ا هب .دنیآ ی

صاخ یزاسدودحم هنماد هب هجوت اب بیترت ن )کی و رفص( دیفس و هایس ریوصت کی هب ریوصت ،هدش باختنا

یم لیدبت .دوش

2-3 - لحارم شزادرپ ریوصت

طسوت هدش هتفرگ ریوصت ،تسکش حطس ریواصت شزادرپ یارب مرن دراو پوکسورکیم یاب رتلیف زا و هدش نوتیاپ رازفا

روبع لارتل

مرن دراو نآ یجورخ سپس هدرک یم رزیامیجید رازفا

رد .دوش

زا همادا رد و هدش یرتسکاخ ریوصت هب لیدبت ادتبا رزیامیجید دنارذگ هدودحم رتلیف یم ه

تروص هب درت تسکش حوطس .دوش

یم نایامن هطقن هطقن حوطس زا نآ کیکفت ناکما هک دوش

لصاح مرن تسکش

یم زا مرن تسکش طوطخ فذح اب .دوش

یم ،ریوصت حطس طقف هک دروآ تسدب یریوصت ناوت

تسکش یاه

مرن هب ریوصت نیا ندرک دراو اب .تسا نایامن نآ رد درت ریوصت رازفا

ع ماجنا و یج یم یرنیاب رگلم

حطس زا یرنیاب ریوصت کی ناوت

هزادنا اب .دروآ تسدب مرن و درت تسکش لسکیپ دادعت یریگ

یاه

یم هبساحم درت تسکش رادقم ،درت تسکش حطس تحاسم .دوش

مرن رد یریگ هزادنا رازبا کمک هب مه تسکش حطس لک ریوصت رازفا

هزادنا لباق یج حطس و حطس لک فلاتخا زا .تسا یریگ

تسکش

یم تسدب مرن تسکش رادقم ،درت مرن تسکش رادقم میسقت زا .دیآ

یم شرازگ مرن تسکش دصرد ،تسکش حطس لک هب .دوش

4 - ثحب و یسررب جیاتن

لودج 4 جیاتن یرادربریوصت

و لحارم شزادرپ ریواصت یارب جنپ

هنومن شیامزآ هدش رد یاهامد 0،

20 -

، 40 -

، 60 - و 80 - هجرد

سویسلس ار

هب تروص یامن یکیفارگ ناشن یم دهد . جیاتن یّمک

لودج 4 ) یامن یکیفارگ زا لحارم شزادرپ ریوصت رد یامد 0 ات 80 - هجرد سویسلس یارب دلاوف API X70 .

Binary image Mask image

مرن یحاون فذح حطس زا Range filter

Gray image Bilaterial filter

یلصا ریوصت امد

مان

0 c.1

20 - e.1

40 - g.3

60 - i.2

80 - s.3

(7)

لودج 5 ) هنومن یارب ریوصت شزادرپ زا هدمآ تسدب درت و مرن تسکش دصرد رادقم یامد رد یپراش یاه

20 ات + 80 - .سویسلس هجرد

مرن تسکش دصرد درت تسکش دصرد

تسکش حطس تحاسم یلیم( درت )عبرم رتم تسکش حطس لک تحاسم

یلیم(

)عبرم رتم امد

)سویسلس هجرد(

هنومن مان

100 0

0 8

/ 66 20

+ a.3

100 0

0 4

/ 79 10

+ b.1

100 0

0 8

/ 80 0

c.1

8 / 92 2

/ 7 2

/ 5 9

/ 71 10

- d.3

5 / 86 5

/ 13 1

/ 11 82

20 - e.1

2 / 53 8

/ 46 4

/ 38 1

/ 82 30

- f.3

6 / 52 4

/ 47 7

/ 39 7

/ 83 40

- g.3

8 / 45 2

/ 54 9

/ 45 6

/ 84 50

- h.1

5 / 36 5

/ 63 6

/ 56 1

/ 89 60

- i.2

5 / 24 5

/ 75 4

/ 60 80

70 - j.3

0 100

2 / 80 2

/ 80 80

- s.3

تسدب هدمآ زا رادقم دصرد تسکش مرن و درت یارب ی هدزا هنومن

شیامزآ هدش رد نیا قیقحت قباطم لودج 5 تسا .

لکش رد امد بسح رب مرن تسکش دصرد رادومن

5 .تسا هدمآ

تمسق( ریوصت شزادرپ زا هدش لصاح جیاتن هب )درت و مرن یاه

تمسق زا ینورتکلا پوکسورکیم ریواصت کمک فلتخم یاه

تحص امد ره رد تسکش حطس ریواصت .تسا هدش یجنس

ورکیم تمسق زا ینورتکلا پوکس یاهوگلا ،درت یاه

تسکش

یقروت (Cleavage Fracture)

تمسق رد و تروص هب مرن یاه

هرفح تسکش یا

(Dimple Fracture) یحاون لحم .دش هدید

رب قبطنم ینورتکلا پوکسورکیم ریواصت رد درت و مرن تسکش .دوب ریوصت شزادرپ زا لصاح جیاتن

ات رفص نیب یامد هدودحم

80 - نیا یارب درت هب مرن راتفر لاقتنا هیحان ،سویسلس هجرد

هداد یور رب ینحنم شزارب یارب .تسا دلاوف لکش یاه

5 هطبار زا

( 1 ) تسا هدش هدافتسا :[23]

( 1 ) 𝐶_𝑣= 𝐾₀+ 𝐵 [1 + 𝑇𝑎𝑛ℎ (𝑇 − 𝐶

𝐷 )]

هطبار رد ( 1 )،

𝐶𝑣

و مرن تسکش دصرد رادقم ناشن ار امد 𝑇

یم .دهد 𝐾₀ رادقم( ینحنم نییاپ حطس رد مرن تسکش رادقم 0

،)

رادقم( ینحنم نییاپ و لااب هلصاف فصن 𝐵 50

،) لاقتنا یامد𝐶

رادقم(

45 - مرن تسکش رب قبطنم 50

و )دصرد یانهپ فصن 𝐷

رادقم( راتفر رییغت یامد 40

رادومن .تسا رادومن نیا بیارض زا )

نات تناژ اه هداد یور رب هدش شزارب کیلوبرپی لکش رد اه

5 هب

.تسا هدش شرازگ ناریا رد دلاوف نیا یارب راب نیلوا ناونع نیا

زا رتلااب یاهامد( ییلااب هیحان هس رد دلاوف نیا راتفر رادومن 0

هجرد

نیب یاهامد( راذگ و )سویسلس 0

ات 80 - نییاپ و )سویسلس هجرد

نییاپ یاهامد(

زا رت 80 - یم ناشن ار )سویسلس هجرد رادقم .دهد

نییعت بیرض

R² هدش شزارب رادومن نیا یارب 954

/ 0 .دمآ تسدب

ار یبوخ یگتسبمه ،تسا کیدزن کی ددع هب بیرض نیا رادقم نوچ هداد و هدش شزارب رادومن نیب یم ناشن یهاگشیامزآ یاه

.دهد

و نیناوخ یمشاه [22]

مرن تسکش دصرد ریداقم زا یمشچ یسررب رد ریداقم دلاوف نیا یپراش تسکش حطس زا

𝐾0

، ،B C و D بیترت هب ار

0 ، 50 ، 55 - و 10 هدرک شرازگ .دنا

تناژنات رادومن اه

،هدش شزارب کیلوبرپی شیپ ناکما

رادقم ینیب

ار هدشن ماجنا نآ رد شیامزآ هک ییاهامد رد مرن تسکش دصرد یم رسیم یاهامد یارب لاثم ناونع هب .دنک

55 - و 65 - هجرد

دوجوم نآ یارب یبرجت هداد قیقحت نیا رد هک( سویسلس یمن تناژنات هطبار قبط مرن تسکش رادقم )دشاب اه

هب کیلوبرپی

بیترت 8 / 37 و 9 / 26 رد شیپ دص یم ینیب .دوش

قیقد یسررب یارب قیقحت نیا رد ناکما و تسکش حطس رت

شیپ زا هدش هتفرگ لاتیجید ریواصت ،درت و مرن یحاون لکش ینیب

هکبش تسکش حوطس .تسا هدش یدنب

ناسکی یارب ناکما و یزاس

یلیطتسم بلاق کی رد ریواصت همه ،مه اب ریواصت هسیاقم ی تسا هدش هداد رارق ناسک .

داعبا اب لیطتسم ،ناسکی بلاق نیا 45

رد 40 یتناس اب و رتم

نشولوزر 38 یتناس ره رد لسکیپ اب .تسا هدش هتفرگ رظن رد رتم

مرن طسوت ریواصت همه یداعبا تبسن ،بلاق نیا فیرعت رازفا

هنایار یم لیدبت ناسکی مرف کی هب یا ،ریوصت ره یارب .دوش

هکبش طسوت یدنب 9

و یدومع طخ 8

طخ .تسا هدش ماجنا یقفا

کبشم لودج کی هب ریوصت ره بیترت نیا هب 10

رد 9 ( 90 هکبش

یم لیدبت )یعبرم هکبش .دوش

روط نیمه و تباث بلاق نیا یدنب

هکبش طوطخ ناکم و دادعت .تسا هدش یسیوندک اه

هکبش ماجنا اب یامد( تسکش حوطس زا یرنیاب ریواصت یور یدنب

20 ات + 80 - )سویسلس هجرد یا

هدزای یارب کبشم ریوصت هدز

یم لصاح هدش شیامزآ هنومن تمسق .دوش

یرنیاب ریوصت زا ییاه

و درت تسکش فرعم دنتسه گنر دیفس هک ،تسکش حطس تمسق یم ناشن ار مرن تسکش ،گنر هایس یاه نیا هب .دنهد

کبشم ریوصت کی رد بیترت 90

هکبش زا یدادعت ییات یعبرم یاه

نتسه دیفس لماک تروص هب یم ناشن ار درت تسکش هک ،د

.دنهد

هکبش رهاظ مرن مامت تروص هب دنتسه گنر هایس لماک هک ییاه

یم هکبش روط نیمه .دنوش یتمسق و دیفس یتمسق هک ییاه

(8)

یملع همانهام سردم کیناکم یسدنهم

هرود 22 هرامش ، 11 نابآ ، 1401

لکش 5 ) رادومن دصرد تسکش مرن هنومن یاه یپراش رب بسح امد و شزارب رادومن تناژنات اه کیلوبرپی یور هداد یاه یهاگشیامزآ .

درت تسکش رگنایامن بیترت هب یبیکرت تروص هب ،تسا گنر هایس .دنتسه مرن و لکش 6 یامد رد تسکش حطس زا یرنیاب ریوصت 30

- هجرد

یم ناشن ار سویسلس هکبش دنیارف هک دهد

ماجنا نآ یور یدنب

( نشکناف رگلمع طسوت یسیوندک نیا .تسا هدش Function

رد )

مرن اکدوخ تروص هب پاشوتف رازفا یم ماجنا ریوصت ره یارب ر

.دوش

ّمک یارب ی هکبش ،ریواصت یزاس تسکش( گنر دیفس لماک یاه

عبرم تروص هب ار )درت یاه

1 رد 1 ربارب تحاسم اب 1

هتفرگ رظن رد

هکبش .تسا هدش عبرم ار گنر هایس لماک یاه

یاه 0 رد 0 اب

تحاسم 0 یم ضرف هکبش یارب .دنوش هایس گنر بیکرت هک ییاه

س و نیب تحاسم رادقم( دیفس هیحان تحاسم ،دنراد دیف 0

ات 1 )

هنوگ نیا یارب دیفس هیحان تحاسم .تسا ریوصت هکبش نآ فرعم هکبش یم تسدب ریوصت شزادرپ کمک هب )دیفس و هایس( اه .دیآ

مرن کمک هب )تحاسم هبساحم( ریوصت شزادرپ یج ریوصت رازفا

و

یم ماجنا ریواصت ندرک هربیلاک اب .دوش

ره یارب بیترت نیا هب

ریوصت 90 دادعا همه هک یددع رادقم 0

، 1 نیب یددع ای و 0

ات 1

یم لصاح ،دنتسه .دوش

یم ار ریوصت ره سیرتام کی تروص هب ناوت

10 رد 9 .درک نایب

هیارد زا یدادعا سیرتام نیا یاه 0

ات 1 لکش .دنتسه ار

7 ریداقم

ره یارب درت تسکش تحاسم زا هدش لصاح یامد رد هکبش

30 -

یم ناشن ار سویسلس هجرد .دهد

لکش 6 ) ریوصت یرنیاب هکبش یدنب هدش رد بلاق تباث رد یامد 30 - هجرد

سویسلس . سیرتام کی ناونع هب هکبش نیا لخاد دادعا

10 رد 9 راتفر فرعم

یامد رد درت تسکش رادقم یمک 30

- .تسا سویسلس هجرد

لاح

یم حطس ریوصت ره ناوت ،سیرتام نیا کمک هب ار تسکش

مک ّّ

ی مرن کمک هب یدعب ود سیرتام نیا میسرت .درک یزاس رازفا

تروص هب لسکا ناکما نوگانوگ یاه

نیا میسرت اب .تسا ریذپ

یم سیرتام ار درت و مرن تسکش حطس زا یدعب ود لکش ناوت

لکش .داد ناشن

8 هس کیتامش میسرت تسدب سیرتام زا یدعب

یامد رد هدمآ 30

- یم ناشن ار سویسلس هجرد .دهد

یّمک شیپ ناکما ،تسکش حطس درت و مرن یحاون یزاس ینیب

ار صاخ یامد کی رد تسکش حطس کی درت و مرن یحاون لکش یم رسیم .دنک لکش قباطم

5 ( لاقتنا هیحان رد ، 0

ات 80 - هجرد

تناژنات راتفر )سویسلس اه

دصرد رادقم تارییغت کیلوبرپی

اسح رب مرن تسکش تسا کیدزن رایسب یطخ راتفر هب امد ب

نایم زا هیحان نیا رد نیاربانب ی

یم هدافتسا یطخ یبا هب .دوش

شیپ یارب لاثم ناونع یامد رد درت و مرن یحاون لکش ینیب

55 -

یم ،سویسلس هجرد نایم زا ناوت

ی سیرتام یطخ یبا ود یاه

یامد رد یدعب 50

- و 60 - ادتبا .درک هدافتسا سویسلس هجرد اب

مرن لخاد یسیوندک ( لسکا رازفا

Excel یم ) هیارد ناوت ود یاه

نایم ار سیرتام ی

یبا یم ار هدش لصاح سیرتام سپس درک ناوت

یامد رد سدح کی ناونع هب 55

- .دومن یفرعم سویسلس هجرد

هس میسرت رازبا کمک هب شیپ یدعب

رد درت هیحان تیعضو ینیب

یامد 55 - لکش قباطم سویسلس هجرد 9

.تسا

یّمک تمسق یزاس تروص هب تسکش حطس کی رد درت و مرن یاه

قیقحت نیا رد مهم یاهدرواتسد زا یکی یددع سیرتام کی نآ لیدبت و تسکش حطس زا یگنر یفیک ریوصت کی لیدبت .تسا نیا رد راب نیلوا یارب هک تسا یدنیارف یددع سیرتام کی هب .تسا هدش ماجنا قیقحت

بریوصت زا دنیارف نیا زا لاتیجید یرادر

یم عورش تسکش حطس ریوصت شزادرپ ماجنا اب همادا رد .دوش

کی هب )تسا هدش هراشا قیقحت نیا رد نآ فلتخم لحارم هک(

یم لیدبت یرنیاب ریوصت .دوش