یشزومآ هوگر ییاتسور و یرهش ییزر مهنابر و ایفارغج
دشرا یسانشراک هجرد تفایرد یارب همان نایاپ ایفارغج هتشر همانرب و
رادیاپ هعسوت شیارگ ییاتسور یزیر
تیفرظ شجنس ییاتسور یرگشدرگ یریذپ
لیکو یاتسور :یدروم هعلاطم(
)لیبدرا دابآ
رگشهوژپ :
یدبع قداص
امنهار داتسا :
راصح یرای وطسرا رتکد ینامیا مارهب رتکد
رواشم داتسا :
رتکد یتمحر روصنم
رویرهش 1399
ناونع و :روآدیدپ مان تیفرظ شجنس
لیکو یاتسور :یدروم هعلاطم ،ییاتسور یرگشدرگ یریذپ لیبدرا دابآ
/
یدبع قداص
داتسا نا امنهار : ینامیا مارهب رتکد و راصح یرای وطسرا رتکد
داتسا :رواشم نا رتکد
یتمحر روصنم
خیرات :عافد 29
/ 06 / 1399
دادعت حفص :تا 134
.ص
نایاپ هرامش :همان
اپ هرامش / هورگ مان ی
نا همان
:هدیکچ :فده هزورما هعععسوت یرگععشدرگ رادیاپ
رد یحاون ا رد هک تععسا ییاهدردهار زا ی ی ییاتععسور
هتفرگ رارق هجوت دروم ناهج یاهروشک .تسا
یرادیاپ ظفح یاتسار رد ات تسا مزلا صوصخ نیمه رد
نیمه زا .دریگب رارق یبایزرا دروم یرگشدرگ شریذپ رظن زا اهاتسور تیفرظ ،یرگشدرگ نا م فده ،ور
تیفرظ شجنععس سیقحت نیا ی ععصا یذپ
یکو یاتععسور یرگععشدرگ یر هم دععصقم کی ناونع هب دابآ
رد ییاتسور یرگشدرگ ناتسرهش
یم یبدرا .دشاب
شور :شهوژپ یس انش ،تیهام رظن زا و یدربراک ،فده رظن زا رععضاح سیقحت
یفیععصوت - ی ی حت
یم .دش اب لوا شخب رد سیقحت نیا یرامآ هعماج اتس ور یرگش درگ شخب نیلاعف
یم ( دش اب 13 ک )رفن ه
تسا هدش هدحاصم اهنآ همه زا یرامش مامت شور هب رد و
و اتسور مدرم یرامآ هعماج ود زا مود شخب
ی حم نیصصختم یم ت همانشسرپ
مامت ،راوناخ دادعت سح رب اتسور مدرم یرامآ هعماج .تسا هدش
( دندععش یرامععش 228
لد هب ه اهنآ زا هک ه ی حم نیععصععصختم یرامآ هعماج ه نیا و )راوناخ ک ی
( ناشدادعت دندوب 20
دش یرامش مامت ،)رفن تسا ه
. ،صوصخ نیا رد زا یرگشدرگ تیفرظ نییعت یارب
TCC لدم تهج و نومزآ زا یرگشدرگ هعسوت تارثا شجنس کتt
هنومن و یا هدش هدافتسا قتسمt
.تسا هتفای اه : هک تعععسا رما نیا رگنایب اه هتفای یاتعععسور هنازور رثوم شریذپ تیفرظ
یکو تلاح رد دابآ
اب ربارب زکرمتم 18924
اب ربارب هدرتعععسگ تلاح رد و رفن 63351
یم رفن دعععشاب هععععسوت نینچمه .
ی حم نیص ص ختم و ناییاتس ور رظن زا اتس ور یرگش درگ
، یفنم و تدثم تارثا یدایز
هتش اد یپ رد ار
یاتععسور محت تیفرظ و یرگععشدرگ تارثا صوععصخ رد اهنآ تارظن ه نیا و تععسا یکو
رظن زا دابآ
.درادن رگید ی اب یرادانعم توافت ،یطیحم تسیز و یعامتجا ،یداصتقا داعبا هب طوبرم یاهریغتم هجیتن :یریگ یکو یاتسور و تسا رادروخرب یرگشدرگ رما رد ییلااب رایسب رثوم تیفرظ زا یبدرا دابآ
یداععصتقا دعب رد هژیوب یرگععشدرگ تدثم تارثا زا هتععسناوت یدودحات هرهب
دنا نیمه اما ،دوععش دنم
رد صوص خب محت تیفرظ زا شیب و یفنم تارثا ،)اتس ور رثوم تیفرظ هب تدس ن( دراد هک یرگش درگ .تعسا هتعشاد اتعسور رب یطیحم تعسیز دعب رد و )اتعسور محت تیفرظ شیازفا( صوعصخ نیمه رد
هرهب یاتس ار ات تس ا مزلا ،اتس ور رثوم شریذپ تیفرظ زا یرثکادح یرادرب
همانرب تروص یس اس ا یزیر
.دریذپ هژاو :یدیلک یاه فرظ
تی پ ریذ
،ش رگشدرگ ی اتسور یی ، اتسور ی کو ی دابآ ناتسرهش ، بدرا
ی .
1 - فده و همدقم
1 - 1 - همدقم
همان نایاپ لوا ص ف تای ک هب ،اه
یم طوبرم سیقحت ترورض ،هلاس م نایب ، ص ف نیا رد .دوش
هراععشا و یجراخ و ی خاد تاقیقحت هنیععشیپ هارمه هب تایععضرف و تلااوععس ،فادها ،سیقحت رب یا
یم هئارا ،سیقحت شور هدیدرگ هئارا یترت هب هدش هتفگ دراوم زین همان نایاپ نیا رد دوش
.دنا
1 . هلئسم نایب
هعس وت هزورما ی ی ییاتس ور
تلود و اهروش ک تلاض عم زا لاح رد یاهروش ک صوص خ هب ،اه
دننامه یناوارف تلا شم و ئاسم اب ،یزرواشک و یعیدط عبانم ندوب اراد اب اهاتسور .تسا هعسوت هرهب خرن ندوب نییاپ ،یرا یب ،رقف فرط کی زا ییاتسور تادیلوت شخب و یزرواشک شخب رد یرو
،رگید فرط زا یعیدط عبانم یرخت و رد رادیاپ لاغتش ا داجیا و اهاتس ور هعس وت هک دنتس ه وربور
لاس رد هک تس ا هدش ثعاب عوض وم نیا .تس ا هتخاس ن مم ری یدودح ات ار اهنآ راب ریخا یاه
هیرظن و هتفرگ رارق هجوت دروم ییاتععسور هعععسوت ،رگید یتمو ح نایرجم و نازیر همانرب ،نازادرپ
اهرا هار اب ات دنراد نآ رب یعس نیا هک ی ئاسم و تلاضعم شهاک ددصرد ،دیدج یاه یژتارتسا و
هعععسوت .دنیآرب ،دنراتفرگ نآ هب یحاون و
شرتععسگ یرگععشدرگ
رد یحاون نیا زا ی ی ییاتععسور
زا یخرب رد یتح و هتفرگ رارق هجوت دروم ناهج یاهروععشک ا رد اریخا هک تععسا ییاهدردهار جیاتن و تسا هدمآ رد ارجا هب اهروشک نیا تسا هداد صاصتخا دوخ هب ه یتدثم
( ،یفسوی 1393 :
5 - 6 .) لاس رد ،یرگش درگ 2012
تیلاعف و عیانص نیرت درف هب رص حنم زا ی ی و ازدمآرد یاه
لاغتش ا یم رامش هب ایند یاز لاس رد هتس ناوت تعنص نیا .تفر
2011 لداعم یهجوت باق غ دم
030 / 1 دمآرد رلاد نوی یرت یاهرازاب رد ییاز
اعععسا رب .دنک داجیا ناهج یرگعععشدرگ دعععصقم
شیپ ینیب نیب تراجت و داصتقا رازاب هدنیآ ،یدرگناهج یناهج نامزاس یاه صوصخ هب ،ایند ی ملا
لاس رد 2020 یحر( دوب دهاوخ یرگشدرگ تعنص رایتخا رد ،روپ
1392 : 1 دسم عوضوم نیا .)
همانرب هک تس ا هدش نآ و اهرازاب هعس وت تهج رد نازیر
تیلاعف زا ه ص اح یاهدمآرد شیازفا یاه
یاقترا و نارگععشدرگ تیاععضر شیازفا تهج رد ،لوا :دنیامن هجوت هم هلوقم ود هب یرگععشدرگ هب اج و عفانم ظفح تهج رد ه نیا مود و دوعععش شلات یرگعععشدرگ تدثم هبرجت تیفیک یاه
رف ینادعش( دوش هتشادرب یساسا ماگ نابزیم عماوج عفانم زین و یرگشدرگ ،نارا مه و د
1388 :
48 .) تع یلاعف ع جح ،یناع هج اع یقم رد یرگع شدرگ شرتع سگ اب هزورما هع ب تلا ع شم و اع ه
دوخ هب یدوعص ش نارگع شدرگ هع برجت تع یفیک و یع طیحم تسیز طیارش ظاحل هب صوصخ فرصم وس کی زا .تسا هتفرگ تیلاعف ندوب ارگ
یاهدمایپ یوس هب ار تعنص نیا یرگشدرگ یاه
طیحم یزاس رادیاپان تهج رد و یفنم یم موس یناعععسنا و یعیدط یاه
اب هک رگید یوس زا و دهد
همانرب ترورض رب ،تسا هارمه یناع سنا و یع عیدط طیع حم هزوع ح رد یع تدثم یاهدع مایپ یزیر
یم دیکات یرگعشدرگ رتهب هچره تارعثا هعب یباعیتسد تهج نیا زا .دنک
یرگشدرگ یاهدصقم ور
آ رب یعععس تیدودحم نتفرگ رظن رد اب هک دنراد ن
عععععح هار و اه هعععسوت تهج رد ععسانم یاه
هعسوت .دنرادرب یماگ یرگشدرگرادیاپ ع سن یاع هزاین هک یا
سن ییاناوت ه نیا نودب ، ار یتآ یاه
نعععسح( دیامن نیمات ،دزادنا هرطاخم هب اهزاین نیمأت رد ،نارا مه و روپ
1390 : 179 عقاو رد .)
د یرگش درگ یم ریثات نارگش درگ در مع زا هک تس ا رادیاپان ای رادیاپ ش هب یتارثا یارا
.دریذپ
یم نیاربانب یس قت رادیاپان و رادیاپ هتس د ود هب ناش در مع هب هجوت اب ار یرگش درگ عاونا ناوت
یدهاز( دومن 1382
: 91 تس یس طاطحنا و یرخت زا یریگو ج دنمزاین ،رادیاپ یرگش درگ .) یاه
تجا ار یعفانم نآ زا دیاب یموب نانکاععس و تععسا یرگععشدرگ دععصقم ی یژولوکا و یگنهرف ،یعام
،هداز ی قی ع و یمدق( دنروآ تعععسدب 1391
: 83 تلاوعععصحم و عبانم تیریدم اعععسا نیا رب .)
یرگععشدرگ یرایععسب تیمها زا رادیاپ یرگععشدرگ یاندم رب یناععسنا و ی یژولوکا عبانم ماععش ،
ن یارب و تععسا رادروخرب نیا ادتبا یتععسیاب نآ یطیحم مرخم تاریثات نتععساک و فده نیا هب ی
هب تاریثات نیا شجنس تهج رد حیحص شناد کی سپس و هدش هتخانش یتس رد هب تاریثات ( دیآ دوجو ،یرداق
1395 : 2 نا م یرادیاپ ظفح یاتععسار رد ات تععسا مزلا صوععصخ نیمه رد .)
رگشدرگ شریذپ رظن زا نا م نآ تیفرظ ،یرگشدرگ .دریگب رارق یبایزرا و یسررب دروم ی
همانرب دنیارف رد یاهدربراک یارب نیمزرس س انت و ناوت تخانش ،نیمزرس تیریدم و یزیر
شور یریگراک هب و وععس کی زا ف تخم رد دوجوم عبانم زا هدافتععسا ریداقم دروآرب یارب یمک یاه
هدودحم دحاو رد نیمزرس زا یصخشم یاه همانرب ینامز یاه
رد ار یمهم شقن رگید یوس زا یزیر
حرط نایرج یم یزاب نیمزرس تیریدم و یزیر
دنک . نیمه زا ی صا فده ،ور دروآرب همان نایاپ نیا
یکو یاتسور یرگشدرگ شریذپ تیفرظ یم یبدرا دابآ
یکو یاتسور .دشاب زا ی ی ناونع هب دابآ
و هتشاد رارق یبدرا ناتسا رد ریذپرگشدرگ یاهاتسور هب اج یاراد
تسا یعیدط یرگشدرگ یاه
یم مذج روععشک ف تخم طاقن زا ار یددعتم نارگععشدرگ هلاععس ره و دوجو نیا اب .دنک
هب رظن
یم دسر هک نیا دصقم یرگشدرگ زین
هب دننام ریاس دصاقم یرگشدرگ رد
یط ههد یاه ریخا هب
تروص نودمان و نودب همانرب دش ر هتفای هک رگا نینچ یدنور همادا هتش اد ،دش اب رد لاس یاه
یتآ اب یتلا ش م هجاوم
دهاوخ هجوت اب و تس ه یهوک هیاپ یاتس ور کی ،اتس ور نیا هکارچ .دش
شیازفا تروص رد ،تقوم تحارتس ا یارب اج یتح و هی قن ه یس و راپ یارب حطس م نیمز دودن امتح نارگش درگ رامش .دوب دهاوخ زاس هلاس م اتس ور نیا یرگش درگ هعس وت یارب
ع نیا رب هولا ،
یگدولآ داجیا )هلابز دیلوت تروص هب رتشیب( یرگشدرگ زا یشان یاه
ماحدزا ، لاما تمیق شیازفا ،
،تلایطعت رد دح زا شیب ی و عععش و یربراک رییغت
یعععضارا و )یراجت هب ی اب و یعارز نیمز زا(
طنم رد یس لامتحا شیازفا و زاس و تخاس تهج یضارا یرخت رثا رد اخ شیاسرف رطخ( هق
یرگش درگ هعس وت یاس م ه مج زا )اج دودن رطاخ هب هناخدور یرح رد رداچ ناگدننک اپرب یارب یم اتس ور نیا دش اب
نیمه زا . تس ا مزلا ور
تیفرظ محت ای شریذپ اتس ور نیا هعلاطم
.دوش
یکو یاتعععسور تیمها هب هجوت اب ،رگید یترادعب نازیم شجنعععس ،نارگعععشدرگ مذج رد دابآ
تیفرظ یم یرورض یرما یرگشدرگ دصقم کی ناونع هب اتسور نیا یریذپ .دشاب
یم حرطم هناریگش یپ مع کی ناونع هب ،یرگش درگ شریذپ تیفرظ هعلاطم زا دق هک دش اب
یم ،ی یزیف هعسوت هنوگ ره تیفرظ ،سیرط نآ زا ات دشاب هتفرگ رارق ی حت و یسررب دروم تسیاب
گشدرگ روضح روظنم هب هقطنم یعقاو ه یرگشدرگ تارثا شجنس نیب نیا رد .ددرگ دروآرب نار
یم هععععسوت رثا رب هدعععش داجیا یفنم و تدثم تارثا هب هجوت اب هکارچ ،دوعععش عقاو دیفم دناوت
یم یرگععشدرگ یطیحم تععسیز و یعامتجا ،یداععصتقا رظن زا ار هقطنم یرگععشدرگ تیفرظ ناوت
فرظ اب هدععش داجیا تارثا ایآ هک داد رارق شجنععس دروم هن ای دراد ععسانت هقطنم یرگععشدرگ تی
.)شریذپ تیفرظ دح زا رتمک ای تسا شریذپ تیفرظ دح زا شیب(
تیفرظ شجنس رانک رد ات دراد یعس سیقحت نیا اتس ار نیمه رد یاتس ور یرگش درگ یریذپ
یکو ،)یعقاو و رثوم ،ی یزیف تیفرظ( دابآ تارثا
داعبا رد ار یرگععشدرگ یفنم و تدثم ،یداععصتقا
متجا یطیحم تس یز و یعا یکو یاتس ور رد
دابآ ی حم نیص ص ختم و ی حم هعماج رظن زا دروم
زا یریگو ج تهج ییاهرا هار ،راثآ نیا ندش صخش م اب ات تس ا دیما .دهد رارق شجنس راش ف
یلامتحا اتسور یرگشدرگ عبانم هب دح زا شیب دوش هئارا
و عقاو رد یرگشدرگ هعسوت مرخم راثآ
.دوش لرتنک شریذپ تیفرظ زا شیب
2 . 1-3 - یپ قیقحت هنیش
لاس رد اب نیلوا یرگش درگ هژاو 1811
رارق هدافتس ا دروم یش زرو ه جم مانب یس ی گنا ه جم رد
یتاعلاطم شخب نیا رد هک ،تسا هتفرگ ماجنا یدایز تاعلاطم یرگشدرگ اب طادترا رد .تسا هتفرگ ترم همان نایاپ عوضوم اب رتشیب هک یم رارق یسررب دروم تسا طد
نیا هنشیپ صوصخ نیا رد .دریگ
همان نایاپ ،ماتک شخب هس رد همان نایاپ .تسا هدش یدنب هتسد یجراخ و ی خاد تلااقم و اه
– فلا هنیشیپ باتک اه
هژاو اب طدترم ماتک صوص خ رد نیا رد هدش پاچ ماتک یدادعت هب یرگش درگ و تیفرظ یاه
.تسا هدش هراشا هنیمز - ( یدهاز 1386 )تسیز طیحم رب دیکات اب( رادیاپ سیروتوکا و سیروت ینادم ماتک رد )
زا هک 8 هدومن یرصتخم هراشا یرگشدرگ تیفرظ داعبا هب تشه صف رد ،تسا هدش ی شت صف
.تسا - ( هانپدیمح 1388
هریاد ماتک رد ) زا هک ناریا یرگشدرگ فراعملا
7 هتفرگ ش صف
نیا یاج یاج رد ،تسا تیفرظ ،درب تیفرظ ، محت تیفرظ( تسا هدش هراشا تیفرظ هژاو هب ماتک
)... و تامدخ .
- ( نایردجنر و یدهاز 1391
یاراد هک یرگشدرگ تخانش ماتک رد ) 10
رد ،تسا صف
.تسا هدش یرصتخم هراشا یرگشدرگ رد محت باق تیفرظ هب تفه صف - ( ینجورب 1392 ماتک رد ) هعسوت یزیر همانرب
رادیاپ و دنویپمه یدر یور یدرگناهج هک
یاراد 7 ف یفرعم نمض هب نآ تفه صف رد و تسا صف شیپ نون
ماتا و تخت دادعت ینیب هب
هیحان کی یارب رگشدرگ زاجم دادعت رثکادح نییعت و محت تیفرظ ف تخم هوجو ی حت و فیرعت هدرک هراشا .دنا
- ( یمیرک 1393 ک تیفرظ و یرگشدرگ ماتک رد ) زا ه
5 رد ،تسا هدش ی شت صف
نیا رد لاثم کی و هطوبرم یاه لومرف هارمه هب ،نآ داعبا و یریذپ تیفرظ هب مراهچ و مود لوصف هدرک هراشا ،صوصخ .دنا
- ( یناسحا 1394
لدم و یهافم( یدربراک یرگشدرگ ماتک رد ) یاراد هک )اه
7 صف
هزادنا هب ماتک نیا تفه صف و تسا رگ تیفرظ یریگ
نمض صف نیا رد .دراد صاصتخا یرگشد
.تسا هدش هئارا اهنآ هدساحم هوحن ،رثوم تیفرظ و یعقاو تیفرظ ،ی یزیف تیفرظ حیضوت
-
1اراه ( 1396 زا هک یرگشدرگ تعنص رد یمک ی حت ماتک رد ) 6
هدش ی شت صف
شور نیرتمهم زا ی ی ناونع هب یرگشدرگ محت تیفرظ شجنس زا مود صف رد ،تسا یاه
یمک
.تسا هدش هدرب مان هزوح نیا - ( یناخ و یریزو 1396
لدم و اهدر یور ،ینادم رب یرورم ماتک رد ) یزیر همانرب یاه
زا هک یرگشدرگ 10
درب و محت تیفرظ هب ماتک نیا تفه و موس صف رد ،هتفرگ ش صف
.تسا هدش هتخادرپ یرگشدرگ رد - ودراکاسم (2
1397 ماوج رد یزاس تیفرظ ماتک رد ) هک یرگشدرگ هعسوت یارب ی حم ع
یاراد 12 هعماج کی رد هک تسا هداد رارق عوضوم نیا رب ار ناش ماتک ی صا تیروحم ،تسا صف
همانرب ه نآ زا شیپ ،دتفیب دیاب ای ،دتفا یم یقافتا هچ هقطنم نآ رد یرگشدرگ هعسوت یاتسار رد یا
یاه لاثم و اه هیصوت هئارا هب ماتک نیا رد .دوش زا آ اه نآ رد هک دزادرپ یم یعماوج یارب
عقاو رد .تسا یرگشدرگ دقاف اساسا هقطنم ای و هتفای هعسوت یدودحم تروص هب یرگشدرگ هزیگنا کی رد نارگشدرگ روضح شیازفا ،یرگشدرگ هعسوت هنیمز رد تامیمصت زا یرایسب اختا ی
تسا هقطنم رد دوجوم یرگشدرگ تارثا زا یهاگآ شیازفا ای و هعماج .
- ی پراش و ر فت (3
1397 همانرب ماتک رد ) لاحرد یاهروشک رد یرگشدرگ هعسوت یزیر
زا هک هعسوت 8
باق تارییغت دودح و محت تیفرظ هب نآ تفه صف رد ،تسا هدش ی شت صف
هدومن یرصتخم هراشا لودق .دنا
– ب نایاپ هنیشیپ همان
اه
زا یدادعت هب ات دععش یعععس اه همان نایاپ شخب رد همان نایاپ
نایاپ نیا عوععضوم اب طدترم یاه
.دوش هراشا یرگشدرگ تیفرظ ینعی همان - ( عراز 1388 هنومن( رگشدرگ شریذپ تیفرظ شجنس ناونع اب دوخ همان نایاپ رد )
زا شیب رهش نیا هب رگشدرگ دورو نازیم هک تسا هتفای تسد هجیتن نیا هب )رساین رهش :یدروم .تسا رهش نیا محت دح
- یخیش ( 1391 درب تیفرظ دروآرب یتخانش شور و ی ی حت یسررب همان نایاپ رد )
داقتعا هب هک تسا هدیسر هجیتن نیا هب )دور هدنیاز دس هچایرد :یدروم هعلاطم( ی حاس یرگشدرگ .تسا ش محت رثکادح نازیم زا رتمک هدودحم محت تیفرظ نارگشدرگ
1 Hara
2 Mesacardo
3 Telfer & Sharply
- ی ق ( هداز 1392 عسوت کارت نییعت همان نایاپ رد ) تسیز محت تیفرظ در یور اب رادیاپ ه
هقطنم رد یطیحم 9
هعسوت کارت و تیعمج هک تسا هدیسر هجیتن نیا هب ،دهشم یرادرهش
.تسا هدشن عیزوت هقطنم تیفرظ اسارب - یجاح ( هداز 1393 یرهش نوماریپ یاه هاگجرفت رد محت تیفرظ یبایزرا همان نایاپ رد )
برد یرگشدرگ روحم :یدروم هعلاطم(
زا هعلاطم دروم هدودحم هک تسا هدیسر هجیتن نیا هب ،)دن
رادروخرب یتیریدم و یعامتجا یگنهرف ،ی یزیف ،یطیحم ف تخم داعبا رد ییلااب تیفرظ و یسناتپ .تسا
- ( یفسوی 1393 رهش یخیرات هیحان یرگشدرگ شریذپ تیفرظ شجنس همان نایاپ رد )
رو جح هک تسا هتفای تسد هجیتن نیا هب دزی شریذپ تیفرظ زا رتشیب هیحان هب نارگشدرگ دو
.تسا هدوب رتشیب نآ یفنم تارثا زا ،هیحان یارب یرگشدرگ تدثم تارثا و تسین - ( یللاج 1395 رهش :یدروم هنومن( رگشدرگ شریذپ تیفرظ شجنس همان نایاپ رد )
تشیب رهش نیا هب یدورو نارگشدرگ نازیم هک تسا هتفای تسد هجیتن نیا هب ) یبدرا تیفرظ زا ر
.تسا رهش نیا شریذپ - ( یئاط 1395 رهش :یدروم هعلاطم( یرهش یرگشدرگ درب تیفرظ دروآرب همان نایاپ رد )
هب تدسن ناشاک رهش نارگشدرگ ای ناگدننکدیدزاب رامآ هک تسا هتفای تسد هجیتن نیا هب )ناشاک یذپ تیفرظ و محت ناشاک رهش و تسا رتشیب رایسب هدش هدساحم درب تیفرظ همه نیا شر
.درادن ار رگشدرگ - ( یوجتداعس 1395
یاهاتسور یرگشدرگ درب تیفرط نییعت و دروآرب همان نایاپ رد )
هک تسا هتفای تسد هجیتن نیا هب ،)یرگشدرگ رادیاپ هعسوت روظنم هب مانجنیز ،دورصنع( ناونک تروص رد و تسا اهنآ ناوت زا رتشیب هعلاطم دروم یاهاتسور ی یزیف درب تیفرظ دادعت شیازفا
.تفر دنهاوخ نیب زا اه هب اج ،نارگشدرگ - ی ع ( داژن 1396 همان نایاپ رد ) یرگشدرگ رد یعامتجا شریذپ تیفرظ هعلاطم ناونع اب یا
تدیه هریت تفه ییاقشق یا( رادیاپ هعسوت یاتسار رد ریاشع هک تسا هدیسر هجیتن نیا هب )ول
هدودحم رد یرگشدرگ رد یعامتجا شریذپ تیفرظ .دراد رارق طسوتم زا رتلااب دح رد هعلاطم دروم
– ج هنیشیپ تلااقم
زا دادعت هب ،اه همان نایاپ و ماتک شخب دننام هب ه تلااقم هب طوبرم هنیعععشیپ شخب رد هدش هئارا تاقیقحت ندوب یجراخ و ی خاد و لاس یترت هب همان نایاپ عوضوم اب طدترم تاقیقحت
.تسا - ( نارا مه و روپ نععسح 1390
یرگععشدرگ شریذپ تیفرظ نییعت ناونع تحت یا هلاقم رد )
رصم و گیر دنب ماجنرم ،دادهش یدروم ةنومن ناریا ینابایب و یریوک سطانم رد -
نیا هب ،دازحرف
ماجنرم هقطنم هک دنا هتفای تسد هجیتن -
زا دازحرف و رصم هقطنم هب تدسن دا دهش و گیر دنب
ارگشدرگ شریذپ رد یرتلااب تیفرظ شیازفا اب دنناوت یم سطانم نیا نینچمه . تسا رادروخرب ن
اه هتفای نینچ ه .دنععشخب دودهب ار دوخ شریذپ تیفرظ ، یتامدخ و یتخاععسریز یاه تیفرظ دوخ یعقاو تیفرظ زا شیب زکرمتم یرگش درگ رد سطانم نیا رض اح لاح رد هک دنهد یم ناش ن .دنوش یم یراذگراب
- ( ناییازریم 1393
اقم رد ) هب هاش نامرک ناتس ا ریاش ع یرگش درگ هعس وت تیفرظ شجنس هل
یریاععشع یرگععشدرگ هعععسوت هنیمز رد ییلااب تیفرظ زا ناتععسا نیا هک دنا هدیععسر هجیتن نیا .تسا رادروخرب
- ( ناینافرع و هداز نیععسح 1394
هب هریزج ی حاععس یرگععشدرگ درب تیفرظ نییعت هلاقم رد )
هب هجوت اب هک دنا هدیس ر هجیتن نیا هقطنم یور رب راش ف ،یناس نا و یعیدط هدننک دودحم ماوع
.تسا نارشدرگ و طیحم محت تیفرظ زا شیب ینعی تسا رتشیب - ( نارا مه و یمظاک 1394
یناریا یوهآ ییاذ یژر و هاگتسیز درب تیفرظ نییعت هلاقم رد )
ویرانس ود هک دنا هدیسر هجیتن نیا هب نارهت راصح هخرس ی م راپ رد دوجو هاگتسیز نیا یارب
نادیقر اب وهآ درب تیفرظ هک یتروص هب .دراد 56
نادیقر نودب و ار 107
.دشاب یم ار
- ( ینامرهق و ییاععضر 1394
یبایزرا هلاقم رد .) تیفرظ
درب نییعت رد یاه یربراک
هعومجم
یاه تیفرظ هک دنا هتفای تعععسد هجیتن نیا هب ،یرگعععشدرگ درب
ی یزیف هعومجم 1644 فن
،ر
تیفرظ درب یعقاو 1062 رفن و تیفرظ درب رثؤم 850 رفن .دشاب یم
- ( نارا مه و یوس ومردص 1394
یس ررب هلاقم رد ) تیفرظ
شریذپ یرگش درگ اب
دیکات رب
هعسوت هعلاطم رادیاپ رهش :یدروم
هعسوت هک دنا هدیسر هجیتن نیا هب نیعرس یرگشدرگ
رد رهش
نیعرس هب ظاحل یداص تقا و
یعامتجا س انتم
اب تیفرظ شریذپ و رهش رد باقم رتش یب زا
تیفرظ شریذپ تسیز یطیحم یددلاک –
نیا رهش .تسا
- للهاددع ( نارا مه و هداز 1394
رد ییاتس ور رادیاپ تیش عم رب یرگش درگ ریثات یس ررب رد ،)
هدیععسر هجیتن نیا هب ناتععس گ ناتععسا هب ی حم تلاوععصحم شورف یرگععشدرگ یاهاتععسور هک دنا
گعععشدرگ یاه دردهار ناونع هب هری و تع ارز ،ی حم اد ل ،یندل تادی لوت شورف نوچ ه نار
هتشاد ییازسب شقن رادیاپ تیشعم .دنا
- ( نارا مه و نایردکا 1395
فرظ هلاقم رد ) ی
ت محت هعس وت رگش درگ ی اتس ور یی و ودت ی ن
همانرب دردهار ی اتس ور ی تلاق ناتس رهش ( ش
ی )زار هک دنا هدیس ر هجیتن نیا هب تیفرظ
محت
یرگشدرگ رد
یاتسور دروم .تسا هدیسر عادشا دح هب هعلاطم
- ( یدمحا و یدمحم 1396
هلاقم رد ) یاتعععسور رد یرگعععشدرگ یرادیاپ ی حت ناونع اب یا
هتفای تععسد هجیتن نیا هب ،دابآورععس ناتععسرهععش تحت ناماروا هقطنم یرگععشدرگ تیعععضو هک دنا
رارق یرادیاپان تلاح رد و هدودن مو طم .دراد
- ( نارا مه و ناخیاعععشم 1397
) و یرگعععشدرگ مح تیفرظ دروآرب ناونع اب یا هلاقم رد
هفر تیریدم گنج ترورععض هجیتن نیا هب ،)یلامععش ناععسارخ ،کیرات گنج :یدروم هعلاطم( اه
هتفای تسد گنج دیلوت رب تدم ینلاوط هدافتسا و هعلاطم دروم هقطنم رد یحیرفت هعسوت هک دنا
ریاععس و زا یریگو ج یارب هک تععسا هدععش داهنععشیپ هعلاطم نیا رد .تععشاذگ دهاوخ ریثأت ایازم روط هب دیاب ناگدننک دیدزاب دادعت و دوععش نیودت یحرط دیاب ،ی گنج هقطنم زا دیدععش هدافتععسا
.دوش هدساحم سیقد - ( نارا مه و یعراز 1397
رد یریاش ع نارگش درگ یعامتجا شریذپ تیفرظ ریثات هلاقم رد ،)
ت هک دنا هدیععسر هجیتن نیا هب )ول تدیه هریت ییاقععشق یا( رادیاپ هعععسو یاه صخاععش
تیفرظ
شریذپ
،تیعمج(
،لاغتععشا یاهریععسم
،یرگععشدرگ
،هافر و تینما تارثا )یتخانععشناور ریثات
یقتسم و یرادانعم هعسوت رب
رادیاپ یعامتجا یرگشدرگ هقطنم
یریاشع هریت و تدیه .دنراد
- نارا مه و یملاس (
1398 هقطنم( تعیدط یرگش درگ هعس وت درب تیفرظ یبایزرا هلاقم رد )
هک دنا هتفای تس د هجیتن نیا هب )یبونج هخرک هدش تظافح 32
تیفرظ یاراد هقطنم زا دص رد
،لااب درب 42 و طسوتم درب تیفرظ دصرد 26
.دنتسه نییاپ درب تیفرظ یاراد دصرد
- یردنق و مدق م یتعععسود (
1398 هل اق م رد ) ب یا
سطان م م حت تی فرظ یبای زرا ناونع ا
اتسور( یرگشدرگ رهش ،
هدیسر هجیتن نیا هب ،ناتسیس تشد زا )هقطنم ، ماع کی نافوط هک دنا
هتخوععس رهععش یتععسیروت هقطنم رب یدایز ریثأت و تععسا هعلاطم دروم هقطنم رد هدننک دودحم همانرب شهوژپ نیا نیا جیاتن .تسا هتشاذگ یم رداق ار نازیر
زاس نا ما هک د یم ریذپ
هجوت اب دزاس
صلاخ هب ملاات ه مج زا هقطنم سطانم نیرت دورو یارب ار یرگععشدرگ یخیرات و یعیدط سطانم ،اه
.دننک کیرحت ناتسیس تشد -
4 ریپ ( 2001 هجیتن نیا هب یرگععشدرگ دععصاقم یور رب دوخ تاعلاطم زا ععصاح جیاتن رد )
ریخا یاه لاس رد یرگش درگ ،هک تس ا هدیس ر سیقحت یارب زاتمم و هم هنیمز کی ناونع هب
رد ار دوخ تاحیرفت و تلایطعت هک یدارفا دادعت رب هک وحن نامه هب .تعععسا هدوب نارگعععشهوژپ زین هنیمز نیا رد نارگش هوژپ دادعت رب ،تس ا هدش هدوزفا ،دننک یم یرپس یرگش درگ دص اقم .تسا هدش هفاضا
- تو ععسا و اتوبای (5
2010 ه دععش دروم رد یقیقحت اععسا رب ) هجیتن نیا هب یرگععشدرگ یاه
هتفای تس د نازیم شجنس یارب ، ماع کی ناونع هب دناوت یم ،یرگش درگ ه دش دنیارف : هک دنا
راهچ داجیا هب رجنم ،یرص ب ه دش کی هئارا رگید یفرط زا و .دنک مع یرگش درگ دص قم دش ر
4-Pearce
5 Yabuta & Scott
ی ی حت موچ -
رب یا هدرتععسگ یدربراک و یرگععشدرگ یاه ه دععش شرتععسگ یگنوگچ حیرععشت یا
.دوش هتفرگ را ب ، شرتسگ نیا تهج - سنیعععسکا و گناژ (6
2016 یاه نام رد ی یژولوکا هععععسوت درب تیفرط یبایزرا هلاقم رد )
لوبام هریزج رد یعععصاو هریزج ی یژولوکا درب تیفرط هک دنا هدیعععسر هجیتن نیا هب7
15600 -
16800 آ یارب و لاس رد صاو یصاو شزوم
3900 - 4200 .دشاب یم صاو
- ناععشناععش و یو (8
2017 هجیتن نیا هب گنه گنه یرگععشدرگ درب تیفرط صوععصخ رد )
.دنراد یوق و تدثم طادترا هاب یتسیز و یعامتجا ،یداصتقا درب تیفرظ هک دنا هدیسر -
9و جو ( نارا مه و 2017
راپ رد درب تیفرظ یزاعععس لدم ناونع اب یا هلاقم رد ) ی م
ار نارگشدرگ یرثکادح محت تی باق هقطنم هک دنا هدیسر هجیتن نیا هب ناتسیرص یاروگ سرف .درادن صاخ یاهزور رد
- اععسایرآ ( نارا مه و10
2017 رادیاپ هعععسوت تهج رد تععسیز طیحم درب تیفرظ هلاقم رد )
ی م راپ ی یزیف درب تیفرظ هک دنا هتفای تس د هجیتن نیا هب یرگش درگ 31
ن رازه تیفرظ ،رف
یتقاو 169 رثوم درب تیفرظ و رفن 579
.دشاب یم هنازور رفن
4 - 1 - فادها قیقحت
:ی ک فده -
یکو یاتسور رد رگشدرگ شریذپ تیفرظ یسررب دابآ
:دنشاب یم ریز حرش هب یئزج فادها ی ک فده یاتسار رد -
یسررب یکو یاتسور ی یزیف شریذپ تیفرظ دابآ
- یسررب شریذپ تیفرظ یعقاو
یاتسور یکو دابآ
- یسررب شریذپ تیفرظ رثوم
یکو یاتسور دابآ
- شجنس تارثا یکو یاتسور یرگشدرگ یطیحم تسیز و یعامتجا ،یداصتقا دابآ
- ،یداصتقا راثآ صوصخ رد ی حم نیصصختم اب ی حم هعماج تارظن هسیاقم
یکو یاتسور یرگشدرگ یطیحم تسیز و یعامتجا .دابآ
6 Zhang & Xiang
7 Mabul
8 Wei & Shansh.an
9 Vujko
10 Aryasa
1 - 5 - قیقحت تلااوس
:ی ک لاوس -
یفرظ ایآ
؟تسا سانم دابآ یکو یاتسور رد رگشدرگ شریذپ ت
:دنشاب یم ریز حرش هب یئزج تلااوس ی ک لاوس یاتسار رد -
ایآ
؟تسا سانم دابآ یکو یاتسور ی یزیف شریذپ تیفرظ - ایآ شریذپ تیفرظ یعقاو
؟تسا سانم دابآ یکو یاتسور
- ایآ شریذپ تیفرظ رثوم
؟تسا سانم دابآ یکو یاتسور
- تارثا یکو یاتسور یرگشدرگ یطیحم تسیز و یعامتجا ،یداصتقا هچ رد دابآ
؟دراد رارق یتیعضو - ،یداصتقا راثآ صوصخ رد ی حم نیصصختم اب ی حم هعماج تارظن نیب ایآ
یکو یاتسور یرگشدرگ یطیحم تسیز و یعامتجا
؟دراد دوجو یرامآ توافت دابآ
1 - 6 - قیقحت تایضرف
:ی ک هیضرف -
رگشدرگ شریذپ تیفرظ یکو یاتسور رد
.تسا سانم دابآ
:دنشاب یم ریز حرش هب یئزج تایضرف ی ک هیضرف یاتسار رد - یکو یاتسور ی یزیف شریذپ تیفرظ .تسا سانم دابآ
- شریذپ تیفرظ یعقاو
یکو یاتسور .تسا سانم دابآ
- شریذپ تیفرظ رثوم
یکو یاتسور .تسا سانم دابآ
1 - 7 - قیقحت شور
فده ی ص ا یکو یاتس ور رد یرگش درگ شریذپ تیفرظ نییعت سیقحت نیا یارب .تس ا دابآ
لدم زا یرگش درگ تیفرظ نییعت ( ی یزیف شریذپ تیفرظ حطس هس ردTCC
تیفرظ )PCC
( یعقاو شریذپ ( رثؤم شریذپ تیفرظ و )RCC
.تععسا هدععش هدافتععسا )ECC یارب نینچمه
ش درگ یطیحم تس یز و یعامتجا ،یداص تقا راثآ شجنس و ی حم هعماج هورگ ود تارظن زا یرگ
همانش س رپ لاق رد ی حم نیص ص ختم نومزآ ماجنا و
هنومن کتt یا
t و قتس م هدش هدافتس ا
.تعععسا هداد اعععسا نیا رب هداد و ناریا رامآ زکرم یمعععسر رامآ و تاعلاطا زا رظن دروم یاه
یاه
زا هدععش شیامیپ سیرط
یرگععشدرگ تعنععص نیلاعف اب هدحاععصم لدم شخب رد(
) TCC یم ت و
)یرگش درگ تارثا شجنس شخب رد( ی حم نیص ص ختم و ی حم هعماج زا همانش س رپ تس د هب
تسا هدمآ .
1 - 8 - عمج یدنب
نایاپ زا صف نیا رد همادا رد و دش رک سیقحت ترورض ،هلاسم نایب ادتبا )سیقحت تای ک( همان
نیودت تایض رف و تلااوس ،سیقحت فادها هب هجوتاب تاقیقحت هنیش یپ زا هدافتس ا اب سپس و دش
هدیزگ اهتنا رد و دععش هدروآ ععصف نیا رد هباععشم تاقیقحت ،یجراخ و ی خاد ،سیقحت شور زا یا
.دش هئارا
2-1 - همدقم
رععضاح رععصع رد اب
شرتععسگ یرگععشدرگ
رد ایقم
،یناهج جح تیلاعف اه و تلا ععشم هب
صوصخ هب ظاحل طیارش تسیز یطیحم و تیفیک هبرجت نارگشدرگ ور
تسا ینوزف هب .
زا نیا ور
دص اقم یرگش درگ اب
اختا تیدودحم اه
و هار ح یاه س انم رد هب ندیس ر تهج هعس وت
رادیاپ
یرگععشدرگ هدمآرب
دنا . هعععسوت هک یا یاهزاین ی عف ععسن ار
نیمأت یم
،دنک نودب نیا هک ییاناوت
سن یاه یتآ ار رد نیمأت اهزاین هب دزادنایب رطخ .
تاریثات و یرگشدرگ عوضوم تیمها هب هجوت اب
.دوش یم هتخادرپ نآ اب طدترم یهافم یسررب هب صف نیا رد نآ
3 2-2 . - میهافم و فیراعت
هب یلد دنچ یهجو ندوب و نایم هتشر یا ندوب
،یرگشدرگ زا
هاگدید یاه یف تخم عا زا
،یداصتقا هعماج
،یتخانش ییایفارغج
و یتیریدم یم
دناوت دروم یسررب رارق دریگ . دیاش هب نیمه
یلد تسا هک ات نونک فیراعت یددعتم زا یرگشدرگ اب
هجوت هب هاگدید هتشر یاه ف تخم تروص
هتفرگ تسا . یم هتخادرپ یرگشدرگ اب طدترم یهافم نیرتمهم هب ی رد .دوش
4 2-2-1 . - مسیروت
لاس رد راب نیلوا یارب س یروت هژاو 1181
ه جم رد ،یدلایم یا
گنیتروپس ا مان هب یس ی گنا
نیزاگرام یاش امت روظنم هب ترفاس م یانعم هب تغل نیا نامز نآ رد .تس ا هدمآ )شزرو ه جم(11
یم هتفرگ راک هب حیرفت یارب یعیدط رظانم زا دیدزاب و یخیرات راثآ ،یودهم ( دش
1383 : 35 .)
یرگشدرگ رد
همین مود نرق 18 یدلایم اب ،ینیشع نرهش شرتسگ یاع قترا
یاع سو ع مح و
ع قن و هع ب شرتسگ هژع یو طوطخ
هار
،نهآ تارییغت یعاع متجا و
هقدط شیازع فا ینایم
،عاعمتجا
تاع قوا تع ارف رتشع یب و ...
تفای هعع سوت .
یرگشدرگ زا
هاگدع ید هع عماج
یع سانش هع عومجم
یطباور تسا هک صخش رگشدرگ رد حم تماقا دوخ تقوم اب
یاه ناسنا نکاس
رد نآ حم هع ب
11 - Sporting Magazin
دوعجو یعم دروآ . هععب هدععیقع ر یزنوععه -
فععپارک یرگشدرگ12
ترادع زا روهظ هعومجم یطباور
تسا هک ترفاسم زا و
تماقا کع ی درع ف یموع بری نودع ب
تع ماقا لاغتشا و ئاد
رد کی حم هب
دوجو یم دیآ . نع یا تدم فع یرعت اه
دروم لودق نمجنا یع ملا نیب نیصع صختم
یدرگناهج ع ع
دوب . زا رظن نگروم
13تور یرگع ع شدرگ هع ع ب
موع ع هفم سع ع یقد
هع ع م ک تراع ع دع تع ع سا
زا
« ترفاسم صاخشا هک هب روط تقوم زا حم دوخ ینو سعم رود
دنوعش یعم اعت
یاعهزاین یتاعیح
و یعگنهرف یصعخش و
دوعخ ار هعب عش فرصعم هدعننک یداصتقا یاعهلااک و
یگنهرف رب هدروآ
دعننک
» (
،نایباهعش 1384
: 12 .)
5 . 2-2-2 - تسیروت
تاعدت و راثآ سیقد ندرک صخش م هک ارچ تس ا راوش د یدودح ات تس یروت هژاو سیقد فیرعت دنچ و کرم تیلاعف کی یرگععشرگ لاوا هک تععسا نیا رما نیا یلد .تععسا ن ممری ادیرقت نآ
تیلاعف طباور ماش هک تسا یهجو یم یناسنا ف تخم یاه
صتقا تاعدت ایناث ،دوش یعامتجا و یدا
،هنایچ یردیح( دراد یفنم و تدثم 1390
: 36 هژاو .) تسیروت یارب نیتسخن راب رد نرق هدزناش
و رد هععسنارف حرطم دععش . رد ادتبا تععسیروت هب
فارععشا یناگداز هتفگ یم دععش هک یارب یم ت
تلایععصحت و
ععسک هبرجت یاه مزلا یگدنز مادقا هب ترفاععسم یم
دندومن . اهدعب رد هععسنارف نیا
حلاطصا هرابرد یناسک هب راک یم تفر هک یارب یمرگرس و
تقو ینارذگ و شدرگ هب هسنارف رفس
یم دندرک و اهدعب اب یمعت رتش یب هب یناس ک ملاطا یم دش هک لاوص ا هب نیا روظنم هب رفس یم
دنتفر . ر نرب یم تس یروت فیرعت رد نیو یدرگناهج یس ررب یوتیتس ینا وض ع 14
هک یماگنه :دس یون
مایا نارذگ روظنم هب ،هدومن رت ار شیوخ تماقا حم تقوم روط هب روعشک کی دارفا زا یدادعت هطقن زا ،ناش یوخ و ماوقا ندید ،اهس نارفنک و تاقیاس م رد تکرش ،یخیرات راثآ زا دیدزاب ، یطعت یو یگ .ددرگ یم زا آ یدرگناهج ،دنورب رگید ةطقن هب یا داصتقا هتسجرب ناسانشراک زا ی ی15
ی
یم تسیروت فیرعت رد ،اپورا :دیوگ
ماجنا ار یدرگناهج مع هک تعععسا یعععسک یدرگناهج ای یتعععسیروت ماع رگید یفیرعت هبانب یم یم یسقت هتسد هس هب و دهد :دوش
1 - تسیروت یم روشک دراو جراخ زا هک یاه .دنوش
2 - تسیروت یم ترفاسم یرگید روشک هب دوخ روشک زا هک ییاه .دننک
12- Hunziker Krapf
13- Morgan Roth
14- Berneker
15 - Gilwie
3 - تسیروت ک ییاه یم ترفاسم ناشروشک خاد رد و دنتسه دوخ روشک یقم ه .دننک
نآ ریاظن و تیرومام ،ترایز ،سیقحت ،تراجت ،هجلاعم ،حیرفت ،ترفاعععسم زا دارفا هنوگنیا هزیگنا ،یناوضر( تسا 1382
: 17 .)
6 3 . - 2 - تیمها تعنص یرگشدرگ
یرگش درگ زا
هم نیرت تیلاعف یاه ناس نا رص اعم تس ا هک هارمه اب هب دوجو یتارییغت ندمآ
فرگش رد یامیس نیمز و عاض وا یس ایس
،
،یعامتجا یداص تقا
و یگنهرف
، شنم شور و یگدنز
ناسنا اه ار نوگرگد یم ،دزاس نمض نیا هک تلاوحت یداینب رد عاضوا طیارش و یداصتقا
، یگنهرف
و مادآ و موس ر مدرم هب دوجو یم دروآ . تیمها ریس و رفس یلاعت رد یگنهرف و هافت نیب ی ملا
دس هدش تس ا هک عمجم یمومع نامزاس م زور دحتم 29
( ردماتپس 5
)رهم ره لاس ار زور
یناهج یدرگناهج ملاعا
،یکز( دنک 1383
: 88 .)
ا اعدا یم دوش هک ترفاس م و
یرگش درگ گرزب
نیرت تعنص ناهج ،تس ا اب نیا دوجو هک
سانم ندوب حلاطصا تعنص یارب نآ دروم ثحب تسا
، چیه ی ش دوجو درادن شقن هک یمیظع
رد داص تقا ناهج افیا یم دنک . یرگش درگ کی
هدیدپ یعامتجا هم
تس ا . هجوت اب هب شیازفا زور
نوزفا دادعت
،نارگععشدرگ نیا
هم تععسا هک ینادب مدرم ارچ و هب هنوگچ یرگععشدرگ
یم دنزادرپ .
ترفاععسم و
یرگععشدرگ زا
رظن یداععصتقا
، دمایپ یاه تععسیز و یطیحم یعامتجا
- یگنهرف یارب
سطانم تس یروت ریذپ
رپ تیمها تس ا . نیا اس م ی هن طقف رد دیاب و
تیریدم ،دنوش
ه ب ه
نینچ دیاب رد هعسوت و رییغت هدرتسگ
،یناهج دروم هجوت رارق دنریگ ( ،یرداق 1395 : 19 ).
تعنص یرگش درگ یتیلاعف
هدرتس گ تس ا
هک رد حوطس
،ی خاد ی م و نیب تروص ی ملا
یم دریگ . ینیب شیپ یم
دوش هک رد نیا نرق تعنص یرگش درگ هب
روتوم داص تقا رحم یناهج
و
هعععسوت یددت .دوععش رد روععشک یاه کت یلوععصحم هب
هژیو ریا
،نا تععصرف نیرتهب یارب
ییاهر زا
،اهانگنت نیمه تعنص تسا . تعنص یرگشدرگ هب
ناونع گرزب و نیرت ونتم ع نیرت تعنص رد ایند
هب ماس ح یم دیآ و یدیدرت تس ین هک هب تروص ی ی زا یاه هیاپ راوتس ا
تس یس داص تقا یناهج
.دیآرد زا هدنج ینید زین دیاب تفگ هک رد ،ملاس ا دننام نایدا
،رگید رب تیمها ریس و دیکأت تحایس
هژیو یا هدش تسا . رد نآرق زا ناسنا اه هتساوخ هدش ات رد نیمز دندرگب و رد راثآ یاج رب هدنام زا
ناگتش ذگ دنش یدنیب
و زا ناش تش ذگرس تردع
دنریگب . رد عومجم هدزیس هفیرش هیآ نآرق
هرابرد
ریس و تحایس و نیمز یدرگ و یدرگناهج تسا
. زا ردمغیپ ( ص ) و نیموصعم همئا (
ع ) زین ثیداحا
یرایسب عجار هب ریس و رفس تیاور هدش تسا ( یمظاک ، 1385 : 7 .)
7 . 2-4 - یرگشدرگ عاونا
عععش ای و عاونا یگژیو نتفرگ رظن رد اب ار یرگعععشدرگ زا یعونتم یاه
،دعععصقم و أددم یاه
هزیگنا یم هتفرگ تمدخ هب هک یتاسیسأت عون ،رفس یاه أددم یسایس ورم ق یگنوگچ و صف ،دوش
یجراخ یرگععشدرگ و ی خاد یرگععشدرگ نایم ،یرگععشدرگ دععصقم و (
ئاق توافت )ی ملا نیب
یم رورض نیا .دنوش یم یشان اج نآ زا زیامت ت
تسایس هک دوش یراذگ
فادها و دروخرب هویش ،اه
.دراد توافت هاب انعم رد هچ و ارجا رد هچ اهنآ زا رظن دروم یم تماقا ای و ترفاععسم تدم لوط هب هجوت اب یرگععشدرگ ای و تدم هاتوک یرگععشدرگ زا ناوت
نآ و تفگ نخعععس تدم زارد .دومن کی فت رگید ی زا ار اه
هرود ای عععصف رظن زا زین لاعععس زا یا
یم یناتسمز یرگشدرگ :داد صیخشت ار یرگشدرگ زا توافتم عون ود ناوت (
و )نیدرورف ات نابآ زا
،نایللاج( )هام رهم ات تشهدیدرا( یناتسبات یرگشدرگ 1388
: 10 .)
هزیگنا و فده رظن زا دن نام درب مان یرگعععشدرگ ددع تم عاونا زا ناوت یم یرگعععشدرگ یاه
یخیرات یرگععشدرگ ،)تملاععس( ینامرد یرگععشدرگ ،یحیرفت یرگععشدرگ یرگععشدرگ ،یگنهرف –
تعیدط ،یدهذم یم ع یرگش درگ )یم ع یدرگ تعیدط( س یروتوکا ،را ش یرگش درگ ،یدرگ
–
و یشزومآ . ...
یم یرگععشدرگ یاععضف و نا م عون رظن زا ،نینچمه یرگععشدرگ ،یرهععش یرگععشدرگ زا ناوت
وک یرگشدرگ ،ییاتسور نا م ریاس و هناخدور و گنج یرگشدرگ ،ناتسه
درب مان ییایفارغج یاه
، ناردارب(
1389 : 18 .)
8 . 2-4-1 - یرگشدرگ ییاتسور
نویسیمک هعماج
اعپورا رد لاعس 1986 ییاتعسور سعیروت ار
نیعنچ فعیرعت هدرعک تعسا :
« ییاتسور سعیروت اهنت
ماش یرگشدرگ یزرواشک
،تسین همه ه ب تیلاعف
یاه یرگعشدرگ رد
سطاعنم ییاتعسور ماش ار
یم دوش .
» سیروت ییاتسور کی حلاطصا یعماج تسا رد هعک هدنرادرب
یهافم ینوگاعنوگ دعننام
: یرگعشدرگ تععععیدط رد
( سعععیروتوکا )،
یرگعععشدرگ یزرواشعععک
( سیروتورگا )،
یرگشدرگ
،یخیرات
،یععععگنهرف و یرععععنه
...
یم دشاب و هب یلد نیمه لا ععععشا
ددعععععتم و
هئارا عوععععنتم یفیرعت
عماج و ماک زا نآ راوشد رد .تسا نرق تسیب و ی تعنص
یتامدخ
،یرگععشدرگ هب
یرازبا ی ععصا یارب تیفیک یلااب یگدنز ( ما رععض ینجورب و
،نایفادلاععش
115:1392 ).
و هب ی ی زا یاهورین ش
هدنهد ناهج زورما یددت هدش تس ا و اب هس 9 دص رد
زا دیلوت صلاخان ی خاد GDP( ) و 8 دص رد زا ک لاغتش ا ایند رد لاس 2010 ی ی زا گرزب نیرت
عیانص .تسایند تعنص یرگشدرگ هب
هژیو ینامز هک دوس ریاس شخب یاه یداصتقا رد لاح شهاک
،دععشاب نیزگیاج یدععسانم
یارب اهنآ و یدردهار یارب هعععسوت تععسا ینعی هب ناونع کی تیلاعف
یداصتقا نیزگیاج
رد داصتقا کت یلوصحم یم
دناوت دنور هعسوت ار اب عونت یشخب هب داصتقا یّ م
عیرست دیامن ( ی پاپ یدزی و ،ییاقس 1385 : 82 .)
فده زا هعس وت یرگش درگ ییاتس ور
ار یم ناوت رد ود دعب دروم هجوت رارق داد هک فده ییاهن
ره ود عون
،شرگن یتسیاب ح تلاضعم و تلا شم هاگتنو س
یاه ییاتسور دشاب .
فلا ) ییوگخساپ هب
یاضاقت نوزفازور تیعمج
یرهش یارب ندنارذگ تاقوا ت ارف و حیرفت رد
هاگتنو س یاه ،ییاتس ور (
نیا دعب رد هموح یاه یقلایی و یاهاتس ور ه
راوج اب یاهرهش گرزب
رتشیب مادصم ادیپ یم دنک .)
م ) هعسوت دوخ هاگتنو س یاه ییاتسور .
رد یهاگدید رگید
هب یرگشدرگ
،ییاتسور نیا
عون یرگشدرگ ود
یژتارتسا ار
لادند یم دنک .
1 . یرگشدرگ ییاتسور
هب ناونع م م تیلاعف یاه ییاتسور و
2 . لوحتم یزاس یحاون ییاتسور رتمک هعسوت هتفای ( نوتاخ یدابآ و تسار
، ق 7:1390 ).
9 2-5 . - هبذاج یرگشدرگ یاه
16 ریپ یم فیرعت یعیدط ای یناس نا تیص وص خ کی اب ینا م ار هب اج یرظنم یاراد هک دنک
یم هدننک دیدزاب و تیریدم یارب هجوت نوناک زا .دش اب
و تحارتس ا و تیلاعف نا م ناونع هب هب اج
کی تیعقاو زا ینش ور هف مدرم مومع هک تس ا نآ ،موخ یتس یروت هب اج زا ی ی .تس ا حیرفت شاب هتشاد نا م
،دحوم( دن 1381
: 24 .)
یاهزیگنا هک
ثعاب یم دوش اع ت یدرع ف هع ب تسیروت ناوع نع گنسرف
اه تفاسم ار یط دنک و
یارب ره یتدععععم دنچ
هاتوک هب اتسور ای طیحم نوماریپ نآ رفس رایسب ،دنک عیععععسو
تععععسا .
نیرعتمهم و
ی عصا نیرعت یرگعشدرگ هعب اج ییاتعسور
هعب روعط یتنعس دوعخ یم اتعسور دشاب
( یش نم :،هداز 1382 : 13 .) هب اج اه ای ی ماوع ار هک ثعاب مذج هب نارگش درگ اهاتس ور
یم ،دنوش
یم ناوت هب نیا حرش نایب درک :
طیارش یعیدط و ی یژوععععلوفروم هویععععش
،یگدععععنز مادآ
موسر و یگنهرف عیانص یتسد و
ی حم هع ب اج یاع ه ینوع ماریپ رع ب تاع ناویح
یع ها و یموع ب تاع یح شع حو تاناویح و ری
ی ها ناعهایگ صاعخ و ماعیمک ( یعیوراد ناعهایگ )
راعثآ یخیراعت و یناتعساب یاهاذع
یع حم
یتنس و تیلاعف یاه یشزرو (
،یبآ ییاوه و ینیمز ( )
،یزورون ،ییاعقب 1384
: 11 .)
هعب اج زا یع ی نیعنچمه نآ زومرم رظنم و یموب یرامعم ،اهاتعسور عهم یاعه
یم هک .دشاب
تخاعس عیعسو عونت هب هعجوت اب رد هک ی ماوع نیرتمهم زا یضعب ،روشعک یاهاتعسور رد زاعسو
ش یم ار دنرثؤم اهاتسور یارب هب اج داجیا و رعظنم یریگ درمشرب ریز حرعش هب ناوت
:
تخعس رعظنم یگنهاعمه و عسانم عیکرت - (
شخب هناخ دننام ،عونصم یاه هچوک ،اه
اه
ا و نآ لاثم ) )نآ یهایگ شعشوپ و هععومجم یععیدط رتسب اتدمع( مرن رظنم اب
Piers16
Title and Author: Assessing Rural Tourism Capacity (Case Study: Vakilabad Village, Ardabil)/ Sadeg Abdi
Supervisor: Arasto Yari/ Bahram Imani Graduation date:
Number of pages: 134 P Abstract
Research Aim: Today, the development of sustainable tourism in rural areas is one of the strategies that has been considered in most countries of the world. In this regard, it is necessary to evaluate the capacity of villages in terms of tourism acceptance in order to maintain the stability of the tourist place. Therefore, the main purpose of this study is to assess the tourism potential of Vakilabad village as an important rural tourism destination in Ardabil city.
Research method: The present study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The statistical population of this research is in the first part of the rural tourism sector activists (13 people) who have been interviewed by the method of counting all of them and in the second part of the two statistical populations of rural people and local experts a questionnaire has been completed. The statistical population of the villagers was counted in terms of the number of households (228 households) and that the statistical population of local specialists, of whom there were also a small number (20 people), has been counted. In this regard, to determine the tourism capacity of the TCC model and to measure the effects of tourism development, one-sample t-test and independent t-test have been used.
Findings: The findings indicate that the effective daily admission capacity of Vakilabad village is 18924 people in the centralized state and 63351 people in the wide state. Also, the development of rural tourism has many positive and negative effects for the villagers and local experts, and that their views on the effects of tourism and the tolerance capacity of Vakilabad village in terms of variables related to economic, social and environmental dimensions are different. They have no meaning with each other.
Conclusion: Vakilabad village of Ardabil has a very high effective capacity in tourism and to some extent has been able to benefit from the positive effects of tourism, especially in the economic dimension, but the small amount of tourism (compared to the effective capacity of the village), negative effects and more It has a tolerance capacity, especially in the environmental dimension, on the village. In this regard (increasing the tolerance capacity of the village) and in order to maximize the effective acceptance capacity of the village, it is necessary to make basic planning.
Keywords: Reception capacity, rural tourism, Vakilabad village, Ardabil city.
University of Mohaghegh Ardabili Faculty of Social Sciences
Department of Geography and Urban and Rural Planning
Thesis submitted in partial fulfillment for the degree of M.A. in Geography and Rural Planning
Assessing Rural Tourism Capacity (Case Study: Vakilabad Village, Ardabil)
By:
Sadeg Abdi
Supervisor:
Dr. Arasto Yari Hesar Dr. Bahram Imani
Advisor:
Dr. Mansuor Rahmati
Sep 2020
