Describing children’s lived experiences of parents with emotional divorce

(1)

*Corresponding author

Jafararzade, D., Shariatmadar, A., Gara-daghi, A. (2022). Describing children’s lived experiences of parents with emotional divorce. Strategic Research on Social Problems in Iran University of Isfahan, 10(4), 117-140.

http://dx.doi.org/10.22108/srspi.2022.128286.1693 https://dorl.net/dor/20.1001.1.23221453.1400.10.4.6.2 https://ssoss.ui.ac.ir/?lang=en

Strategic Research on Social Problems in Iran E-ISSN: 2645-7539

Vol. 10, Issue 4, No.35, Winter 2022, pp. 117-140 Received: 16.10.2021 Accepted: 06.02.2022 Research Paper

Describing Children’s Lived Experiences of Parents with Emotional Divorce

Donya Jafarzadeh

MSc., Department of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran [email protected]

Asieh Shariatmadar^*

Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran [email protected]

Ali Gara-daghi

Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran [email protected]

Introduction:

An uplifting family is based on couples’ emotional bonds and mutual trust, which provide peace and mental security not only for the couples, but also for all members of the family. Despite this fact, marital conflicts and incompatibilities may lead to a dead end called divorce, which causes the most important damage to and decline of family health. It is the most important cause of its collapse. However, legal divorce rates reflect only a small part of couple’s conflicts, while many couples continue their cold and meaningless lives for various reasons and never get divorced. Dissatisfaction with the married life, reduced intimacy, and emotional distance between couples lead to emotional divorce. Emotional divorce is a type of abnormality that affects the family on a small scale and the wider community. Understanding the issue of emotional divorce and its consequences in societies is necessary because the shaking foundation of the family leads to its members’ feeling of emotional-psychological emptiness, as well as various moral and social harms to the society. Therefore, it is necessary to study its effects on different aspects of children’s lives. No society can claim to have health if they do not have healthy families. There is no social harm arisen regardless of the influence of the family. Since family is the first institution for individuals’ socialization, any rupture in the family institution leads to children’s negative socialization. Thus, it causes both personal and social harms. For this reason, it is necessary to study its effects on different aspects of children’s lives and describe children’s lived experiences of emotional divorce.

Materials & Methods:

The purpose of this research was to study children’s lived experiences of parents with emotional divorce. This study was based on a qualitative approach with a descriptive phenomenological method. Phenomenology refers to the description of one or more individuals’ consciousness and experience(s) of a phenomenon. Its purpose is to gain a perspective on the participants’ life world and understand their personal perceptions, that is, to understand what

everything means to them, the meanings, which are derived from their life experiences.

To achieve this goal, 12 qualified adolescents and young people were selected by purposive and snowball sampling. In purposeful sampling, the researcher is free to choose the samples that are in accordance with the subject and goals.

Due to the sensitivity of the subject, lack of accurate statistics, and the people’s unwillingness to talk about their private issues, the snowball method was also used for data

(2)

Strategic Research on Social Problems in Iran University of Isfahan, Vol. 10, Issue 4, No. 35, Winter 2022

http://dx.doi.org/10.22108/srspi.2022.128286.1693 https://dorl.net/dor/20.1001.1.23221453.1400.10.4.6.2 118

collection. The data were collected through semi-structured interviews and analyzed via content analysis method.

Discussion of Results & Conclusions:

The findings of the present study on the children’s lived experiences of emotional divorce led to the extraction of 96 sub-themes and 13 main themes, which included lack of solidarity in the family, parental communication inefficiency, children’s communication and emotional vacuums, transfer of parental problems to children, disruption of family boundaries, immersion of family in negative emotions, father’s harmful traits, mother’s harmful traits, children’s psychological disorders, modeling problems, children's concerns about parents, and coping strategies for stress tolerance and emotional divorce consequences. The results indicated that the children’s mental health was endangered due to the unbalanced and unhealthy functioning of their families with emotional divorce. The children considered their families as the cause of confusion and stress instead of providing a comforting place. Therefore, it is recommended to inform parents about the pernicious effects of emotional divorce and empower and promote their children’s psychological capitals.

Keywords: Emotional Divorce, Lived Experiences, Adolescents, Children, Divorce, Family

References:

Abolgasemi, B. (2018). A study of lived experiences of children of divorce and how they face it in school. Master Thesis, Tehran: Allameh Tabatabai University, Faculty of Education and Psychology (In Persian).

Afrooz, Gh. (2012). Psychology of relationships. Tehran:

University of Tehran Press (in Persian).

Akbari, F. (2014). Investigating the rate of emotional divorce and its social and psychological consequences (Case study of Sanandaj couples). Master Thesis, Tabriz:

University of Tabriz, Faculty of Management and Accounting (In Persian).

Bahregir, N. (2019). Women's lived experience of emotional divorce. Master Thesis, Tehran: Allameh Tabatabai University, Faculty of Social Sciences (In Persian).

Barzoki, M. H., Tavakoll, M., & Burrage, H. (2015).

Rational-emotional ‘divorce’in Iran. Applied Research in Quality of Life, 10(1), 107-122.

Bastaits, K., Pasteels, I., & Mortelmans, D. (2018). How do post-divorce paternal and maternal family trajectories relate to adolescents' subjective well-being? Journal of adolescence, 64, 98-108.

Biabangard, A. (2014). Research methods in psychology and educational sciences. Tehran: Doran Publishing (in Persian).

Bojuwoye, O., & Akpan, O. (2009). Personal, familial and environmental perspectives in children’s reactions to parental divorce in South Africa. Journal of Family Studies, 15(3), 260-273.

Brauner-Otto, S. R., Axinn, W. G., & Ghimire, D. J. (2020).

Parents’ Marital Quality and Children’s Transition to Adulthood. Demography, 57(1), 195-220.

Bukharayi, A. (2007). Sociology of silent lives in Iran (Emotional Divorce). Tehran: Pezhvak Jamee (In Persian).

De Jong Gierveld, J., Broese van Groenou, M., Hoogendoorn, A. W., & Smit, J. H. (2009). Quality of marriages in later life and emotional and social loneliness. Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 64(4), 497-506.

Dehgani Tafti, Z., Mohammadi, A., and Haghighatian, M.

(2019). Sociological study of the social consequences of emotional divorce of women in Tehran during the years 1996-97 based on structural equations, Strategic Research on Social Issues in Iran, 8 (24), 115-197 (In Persian).

Dindar, A., Mahdavi, M. Us and Seyed Mirzaei, M. (2018).

Study of the relationship between life skills and emotional divorce, Women and Society Quarterly, 4 (36), 153-176 (In Persian).

D'Onofrio, B., & Emery, R. (2019). Parental divorce or separation and children's mental health. World Psychiatry, 18(1), 100.101.

Duffey, T. (2015). Divorce and other loss issues in family therapy. Foundations of couples, marriage, and family counseling, 449-82.

Esfandiarifar, M. (2018). Prevalence of emotional divorce in families. Master Thesis, Shahroud: Islamic Azad University, Faculty of Humanities (In Persian).

Fine, M. A. (1997). Helping children cope with marital conflict, divorce, and remarriage. In Session:

Psychotherapy in Practice: Psychotherapy in Practice, 3(1), 55-67.

Gholam-Rezaei, H. (2019). The miracle of intimacy, the secret of success in choosing and relationship with a spouse. Tehran: Nasle no Andish Publications (In Persian).

Haj-Hasani, M., Farah-Bakhsh, K., Falsafi-Nezhad, M., and Kalantar-Kushe, M. (2015). Identification of boys' psychological reactions to parental divorce, Journal of Qualitative Research in Health Sciences, 4 (3), 314-325 (In Persian).

Hakemi, N. (2016). The relationship between parents' emotional divorce and behavioral-emotional disorders in 7 to 12 year old girls in Damghan. Master Thesis, Tehran: Shahroud Azad University of Research Sciences (In Persian).

Hamed, M. (2016). Designing a crisis intervention model based on the lived experiences of divorced children.

Master Thesis, Tehran: Allameh Tabatabai University, Faculty of Social Sciences (In Persian).

Hashemi, L., & Homayuni, H. (2017). Emotional divorce:

Child’s well-being. Journal of Divorce &

Remarriage, 58(8), 631-644.

Jarwan, A. S., & Al-frehat, B. M. (2020). Emotional Divorce and Its Relationship with Psychological Hardiness. International Journal of Education and Practice, 8(1), 72-85.

Silveira, G. (2016). Challenging the centralist doctrine in mexican family law: an analysis of the evolution of state authority over civil law matters and its impact on the regulation of cohabitationand divorce. Mexican Law Review, 9(1), 45-79.

Kafle, N. P. (2011). Hermeneutic phenomenological research method simplified. Bodhi: An Interdisciplinary Journal, 5(1), 181-200.

Kartika, Y. (2017). Resilience: phenomenological study on the child of parental divorce and the death of

(3)

Describing Children’s Lived Experiences of Parents with Emotional Divorce Donya Jafarzadeh et al.

http://dx.doi.org/10.22108/srspi.2022.128286.1693 https://dorl.net/dor/20.1001.1.23221453.1400.10.4.6.2

119

parents. International E-Journal of Advances in Social Sciences, 3(9), 1035-1042.

Khodadadi, J., and Kolai, A. (2020). Developing a conceptual model of marriage satisfaction in a healthy family based on cultural context, Quarterly Journal of Counseling Culture and Psychotherapy, 11 (41), 60-27 (In Persian).

Knox, D., and Scotch, K. (2007). Introduction to marriage and the family (Vol. I). Translated by Farahbakhsh, Kiomars; Jahanbakhshi, Zahra; Azad Farsani, Yaser;

Pezeshkzad, Soheila; Changani, Mahtab; Khanabadi, Mehdi; Beauty Nejad, Masoumeh; Talei, Ali; Farshadan, Seyed Morsem; Fahimifar, Amina and Makriwala, Mehrnoosh. Tehran: Avainur Publications (In Persian).

Kooshki, S., Ghanbari Panah, A., & Farzad, V. (2019).

Modeling the psychological capital of male adolescents in NAJA forces families with emotional divorce based on personality traits. Journal of Police Medicine, 8(1), 33-40 Laal-zade, A., Asghari Ebrahimabad, M.J., and Hesar Sorkhi, R. (2016). Study of the role of early maladaptive schemas in predicting emotional divorce, Journal of Clinical Psychology, 7 ( 2), 108-101 (In Persian).

Madadi Taimeh, Z., Aghajani, I., and Salahian, A. (2021).

Comparison of general health and eating disorders in daughters of families of formal divorce, emotional divorce and normal peers, Journal of Health Promotion Management, 9 (2), 22-30 (In Persian).

Mohammad-Poor, A. (2013). Qualitative research method anti-method. Tehran: Jameshenasan Publications (In Persian).

Mousavi, S. F., & Rahiminejad, A. (2015). The comparison of interpersonal identity statuses in married people with regards to emotional divorce. Applied Psychological Research Quarterly, 6(1), 11-23.

Parvin, S., Davoodi, M., and Mohammadi, F. (2012).

Sociological factors affecting emotional divorce among tehranian families, Quarterly Journal of Women and Family Socio-Cultural Council, 4, 119-153 (In Persian).

Rezvani, H., and Saemi, H. (2018). The correlation between self-differentiation and Nowruzism with emotional divorce in married students of Islamic Azad University, Azadshahr Branch, Journal of Health Promotion Management, 8 (2), 22-30 (In Persian).

Roper, S.W., Fife, S.T., & Seedall, R. B. (2020). The intergenerational effects of parental divorce on young

adult relationships. Journal of Divorce &

Remarriage, 61(4), 249-266.

Sadeghi, F. (2017). Emotional divorce and children of study by the method of grounded theory. Master Thesis, Tehran: Al-Zahra University, Faculty of Social and Economic Sciences (In Persian).

Safaei Rad, S., and Varastehfar, A. (2011). The relationship between marital conflicts and emotional divorce of women referring to the courts of East Tehran, Social Research Quarterly, 5 (20), 106-85 (In Persian).

Shaikhavandi, D. (2011). Sociology of Iran's social deviationsand issues. Tehran: Ghatre Publication. (In Persian).

Sheikhavandi, D. (2012). Emotional divorce: Website www.hamsharionline / news-110141.aspx, 99/05/30.

Shikhle, Kh. (2021). Analysis of psycho-educational problems of divorce children from the perspective of parents. Master Thesis, Sanandaj: Payame Noor University (In Persian).

Stokkebekk, J. (2019). Keeping balance, keeping distance and keeping on with life: child positions in divorced families with prolonged conflicts. Children and Youth Services Review, 102, 108-119.

Straus, R. B. (2019). Discussion, part II: Psychoanalytic reflections on the impact of separation and divorce: high- conflict parents and their children: The inside story. The Psychoanalytic Study of the Child, 72(1), 51-55.

Tayarpour, M. (2017). Explaining marital intimacy based on coping styles and psychological toughness in women with emotional divorce. Master Thesis, Rasht: Azad University, Faculty of Psychology and Educational Sciences (In Persian).

Wiebe, S. A., & Johnson, S. M. (2017). Creating relationships that foster resilience in emotionally focused therapy. Current Opinion In Psychology, 13, 65-69.

Yaghoubi, G., Homayoni, A. R., Yarahmadi, Y., & Moradi, O. (2019). Structural modeling relations of temperament and character mediated by social network dependence with the amount of emotional divorce of women referred to counseling centers in babol. Sociological Studies of Youth, 10(35), 107-124.

Yárnoz-Yaben, S., & Garmendia, A. (2016). Parental divorce and emerging adults’ subjective well-being: The role of

“carrying messages”. Journal of Child and Family Studies, 25,638–646.

(4)

Strategic Research on Social Problems in Iran University of Isfahan, Vol. 10, Issue 4, No. 35, Winter 2022

http://dx.doi.org/10.22108/srspi.2022.128286.1693 https://dorl.net/dor/20.1001.1.23221453.1400.10.4.6.2 120

(5)

شهوژپ هار یاه ناریا یعامتجا لئاسم یدرب

لاس مهد

، هرامش یپايپ ( 53

،) هرامش مراهچ

، ناتسمز 0011 ، ص 001 - 001

خیرات :تفایرد 8 / 2 / 0011 خیرات :شریذپ 2 / 2 / 0010

http://dx.doi.org/10.22108/srspi.2022.128286.1693 https://dorl.net/dor/20.1001.1.23221453.1400.10.4.6.2 یشهوژپ هلاقم

قلاط راچد نیدلاو نادنزرف ۀتسیز ۀبرجت فیصوت یفطاع

هدازرفعج ایند

ناور هدکشناد ،هرواشم هورگ ،هداوناخ هرواشم دشرا یسانشراک ،

هملاع هاگشناد ،یتيبرت مولع و یسانش ،یئابطابط

ناریا ،نارهت

[email protected]

رادمتعیرش هیسآ

،

رواشم هورگ ،رایداتسا ناور هدکشناد ،ه

هملاع هاگشناد ،یتيبرت مولع و یسانش

ناریا ،نارهت ،یئابطابط

[email protected]

هرق یلع یغاد

ناور هدکشناد ،یتيبرت مولع هورگ ،رایداتسا ،

ناریا ،زیربت ،زیربت هاگشناد ،یتيبرت مولع و یسانش

[email protected]

هدیکچ قلاط ن زا یعون یفطاع رد هک تسا یراجنهبا

رد و هداوناخ ساسا ،کچوک حطس عيسو دعُب

یم ريگرد ار هعماج ،رت نیا زا ؛دنک

و یسررب ،ور

قلاط نادنزرف ۀتسیز ۀبرجت فيصوت قلاط راچد نیدلاو نادنزرف ۀتسیز ۀبرجت فيصوت رضاح شهوژپ فده .دراد یصاخ ترورض یفطاع

.تسا یفطاع شهوژپ درکیور زا شهوژپ نیا رد

یفيک اب شور یسانشرادیدپ یفيصوت

هدافتسا هدش .تسا 02 ناناوج و ناناوجون زا رفن

هب طیارش دجاو هلولگ و دنمفده شور

عمج .دندش باختنا یفرب هبحاصم اب تاعلاطا یروآ

همين یاه هیزجت و هتفایراتخاس هب اهنآ ليلحتو

شور

ليلحت هتفای .تفرگ تروص نومضم جارختسا هب اه

۶۹ نومضم و یعرف 05 زا یلصا نومضم :هلمج

،نادنزرف یفطاع و یطابترا لأخ

هطوغ رو ناجيه رد هداوناخ ندوب یگتفشآ ،یفنم یاه

هويش و یریذپوگلا تلاکشم ،نادنزرف یناور یاه رجنم یناور راشف اب نادنزرف ۀلباقم یاه

جیاتن .دش رد هک تسا نآ رگنايب هداوناخ ملاسان درکراک رثا

لاط راچد یاه ق

هب نادنزرف ،یفطاع شمارآ یهاگهانپ ار هداوناخ هکنیا یاج

شخب

یم دادملق شنت و یگتفشآ لماع ار نآ ،دننادب یم هيصوت نیاربانب ؛دننک

یهاگآ نمض دوش رثا زا نیدلاو هب یشخب

قلاط یمس یاه رد یفطاع

دنمناوت یاتسار هیامرس یاقترا و یزاس

ناور یاه قلاط نادنزرف یتخانش طاع

یف زين .دوش مادقا

هژاو یدیلک یاه :

قلاط هبرجت ،یفطاع یاه

،هتسیز نادنزرف ،ناناوجون

لوؤسم هدنسیون

هدازرفعج

، د

؛.

رادمتعیرش

، آ و . هرق یغاد

، ( .ع 0011 .)

« برجت فيصوت ۀ

تسیز ۀ قلاط راچد نیدلاو نادنزرف یفطاع

ناریا یعامتجا لئاسم یدربهار یاه شهوژپ.»

. 01 ( 0 :) 001 - 001 .

This is an open access article under the CC-BY-NC-ND 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses BY-NC-ND 4.0)

(6)

شهوژپ 022 ،ناریا یعامتجا لئاسم یدربهار یاه لاس

مهد

، ناتسمز 0011

همدقم هلئسم نایب و

رتشيب ناور

،ناسانش هعماج ناسانش و يیسآ نایسانش هیب درکرایک

و هداوناخ تیيمها

ملایس نآ ت رد ییناور تیشادهب یزوریهب و

هیعماج هتیشاد دیيکأت دینا

(

Bastaits et al., 2018:100

.) ریثا یایه

ساسحا و اهرواب ،اهراتفر رب هداوناخ درکراک دویخ یایضعا یاه

( تسا تابثاب

،تيک و نوتامآ 2100

هب ؛ ،ییئلاک و یدادادیخ زا لیقن 05۶۶

:

.)۹2

ۀوحن شرگن اه ، اهدروخزاب ی

عامتجا ی

، گدایمآ ی عیسوت و ۀ

هم ترا اه ی عامتجا ی یضعا ا ی هداونایخ رد طیباور تیيفيک ۀیایس

یییم لکییش هداوناییخ نورد درییيگ

نآ ساییسا و هیییاپ هییک ییطبار

ۀ

نز و رهوش ی ( تسا

،زورفا 058۶ :

)2

. شيپ گنس و دمآرد کیی یانب

یلاعت ۀداوناخ رب شخب

یاهدنويپ یفطاع

دامتعا و لباقتم نيجوز

راوتسا تسا هک هطبار نينچ یا

شمارآ ار هن نز یارب اهنت ،رهوشو

یاریب لیک هداونایخ ییم نایامرا هیب ( دروآ

Weibe & Johnson,

2017:67

؛) لکش رد یتيمهارپ شقن هداوناخ داهن نیاربانب و یريگ

یراگزایس و نادینزرف تيصخش شرورپ دراد ایهنآ یدیعب یایه

(

D'Onofrio & Emery, 2019: 100

.)

ب هچرگا ي رتش جوز ي ن دصق اب ایب یگدینز نتشاد ماود

هیب ایپ

یم جاودزا ۀصرع

،دنراذگ دریف فادها ی

هیطبار ، ا ی لاع ، یی ق و

ور ی اها ی م اهنآ ی هب دناوت گمشچ زرط ي

ر ی ات يي ر هیب رجنم و دنک

هک دوش هطبار للاحنا رتشيب

م هتفگ قلاط نآ هب ی

وش (Roper د

et al., 2020:250)

؛ هتبلا یماکان ناریسمه رد

یگدینز ییویشانز

اهنت ییمن کعنیم یمسر قلاط رامآ رد ( دویش

،ییارایخب 058۹ :

.)۹0

قلاط هب ميسقت هتسد ود هب ییم

دویش راکیشآ قلایط : ایی

ق ینونا نيیجوز نآ رد هیک هیب

یمیسر رویط ادیج رگیدیکی زا

یم لاط و دنوش نایهنپ ق

ایی هیک یفطایع نآ رد نيیجوز

هیبانب

رابجا و ترورض ،

اب ه م یم یگدنز دننک

. ،قلایط هینوگ نییا هب

یم هتفگ مه شوماخ قلاط دوش

و حاص زا یدادعت نآ نارظن

رف رد هلحرم نيلوا ار آ

هتیسناد ینونایق قلایط دنی دینا

(

نیوریپ و

،ناراکمه 05۶0 :

)021

؛ ربانب نیا ب ه تبث رطاخ نآ ندشن

، یقيقد رامآ

درادن دوجو روشک رد نآ زا هچرگ ؛

نوتم زا یخرب رد نازيم

نآ

ود هدش دروآرب ینوناق قلاط ربارب

( تسا

،ییاراخب 058۹ :

.)۹0

یفطاع قلاط ژاو ود زا0

ۀ هب قلاط و یفطاع ییظفل یاینعم

1 Emotional Divorce

اهر دیش یيکرت ییادج و ندش ه

( تیسا

هریهب ،ریيگ 05۶8 :

)01

و

هب ،لماک روط نز یهایگآ نودب و یجیردت ،سوسحمان

و رهویش

ییم هطبار یدوبان ثعاب دویش

(

: 2017 Hashemi & Homayuni,

).632

قلاط یفطاع هطبار رگنايب تسا یا

نز نآ رد هک و

رهویش

هب اج تیامح ی زا

رسمه هب لابند نتفای ليلد یارب مهتیم ندریک

رگیدکی هب ماکان ،یهاتوک ندرک

و یدوبان تزع یفن رگیدیکی

دنتسه (

Silveira, 2016: 23

) هچ و ایسب میهم دیایش عوین نیریت

قلاط اریز ؛دشاب ناشن

دینهد ۀ رد للاتیخا یطبار

ۀ نز و یرهویش

قاف هک تسا دینرگیدکی هیب هقلاع و قشع د

. قلایط عوین نییا

یم عورش ینامز هتسسگ یفطاع یگتسباو و دنويپ هک دوش

هدش

و تسا جوز اه نم ییوگ ام هب ار یم حيجرت ندوب ( دنهد

هرهب ،ریيگ

05۶8 :

)01

و تییسد زا رگیدییکی هییب ار ناییشدامتعا و هییبذاج

یم ( دنهد

لعل هداز دنک ک ،نارایکمه و یل 05۶0

:

.)012

یدریس طیباور

یساسحا و

یفطاع رب مامت داعبا ، طبار زا معا ۀ

ییحور ،یمسج

یملاک و رثا یم دراذگ (

ملاغ ،ییاضر 05۶1 :

).۹21

،تروص نیا رد

مه یقاتا کیت هیب ار دوخ یاج اه یقایتا

ایه ییم هد ین د . یبترا طا

یملاک هاتوک ناش یم

دوش هچ و رد اسب ار دویخ یایج یدراویم

تشاددای هب ییم هایتوک یایه

هد ین و د دینچره طيیحم رد یایه

یم یعامتجا هیب دنیشوک

هینانابرهم عیضوم دیننک رهایظت یا

، رد

ره ،تولخ یب ملاع رد کی

یم رس هب یسک رب

د یفطاع ساسحا .

مه گ ریگد هیب ار دویخ یاج ییار

ترا و توکیس ،یییارگ یطایب

مغ یم هدز ( دهد

،یدنواخيش

.)05۶1

یگدنز نیا رد شومایخ یاه

مک ندش هدب ناتسب تیسا یدیح هب طباور یدرس و یفطاع یاه

ساسحا نيجوز هک ییاه

هیبرجت ار یتیایضران و یديماان نوچ

ییم ( دیننک

De jong Gierveld et al., 2009: 498

.) زا عوین نییا

ییادیج هب هداوناخ ماظن رد یراجنهبان ینایکم

ریجنم نيیجوز

یمن دوش

؛ نوچ و لیلاد هبانب ظحلام

ه ،یعایمتجا و یدریف یاه

نز و هیب فقیس کیی رییز رد و طيیحم کی رد نانچمه رهوش

رد رابجا یگدنز هب مه رانک یم

؛دننک لاخ اما ء دویجوم یفطایع

ساسحا ثعاب وز رد اوزنا

یم نيج

؛دوش اریز نيیب یگدینز ایب

رسمه و ایهنت یگدینز ندریک توایفت نآ یناینچ دویجو درادین

(

ییافص و دار هتسراو رف ، 05۶1 :

)88

.

(7)

یفطاع قلاط راچد نیدلاو نادنزرف ۀتسیز ۀبرجت فيصوت ناراکمه و هدازرفعج ايند

025

هداوناخ رد قلاط راچد یاه

اهنت یفطاع راتخایس

یینوريب

هداوناخ یم ظفح یا نورد زا هیک دوش

.تیسا ییهت نادینزرف

هداوناخ ين لمحتم ز یسآ

ي ییایه یم ی دنویش . رد ،عیقاو ۀینماد

رثا یاه قلاط رب نادنزرف هب هک تسا یدح نادنزرف

ۀیبرجت اب

،قلاط نیدلاو ار

« ناينابرق یب ليکو

» یم دینمان (

Stokkebekk,

2019: 108

) قبط جیاتن شهوژپ یایه ،دددیعتم قلایط یفطایع

کانرطخ رت و يسآ هدننز زا رت قلاط یمسر هب .تسا ،یترابع

راثآ و ضراوع یفنم ،ییناور ،یمیسج ییقلاخا

و یعایمتجا

یفطاع قلاط راچد نيجوز یراگزاسان رتشيب

زا هداوناخ ییاه

تسا هک رد اهنآ نيیجوز هیب رویط یمیسر زا رگیدیکی ادیج

هدش ( دنا

یناقهد ،نارایکمه و یتفت 05۶8

:

.)010

ریثا نییا ميقتیسم

لماعت زا نج یاه

رب یفطاع یفنم هیب ناکدوک یور

ترویص

کبس طابترا ،طلغ یرورپدنزرف یاه یاه

،مومسم و فراعتمان

ضراعت یاه نورد ناییامن هداونایخ دمآراکان درکلمع و یدرف

یم دوش (

: 111

‚2019 et al.

Yaghoubi

.) ط موهفم یفطایع قلا

فلاتخا اب اه

یراگزاسان ، ضرایعت و ایه

یایه هریگ ییویشانز

هدروخ تسا (

: 13

‚2015 Mousavi & Rahiminejad

.)

و نامرد ددصرد راگزاسان نيجوز زا یدودعم رايسب دادعت هفرح کمک تفایرد یا

یمرب دنیآ جيتن هک ۀ ناکدوک شرورپ نآ

يییسآ هدییید یا جییک طییباور رارییکت اییب یرییم و راد

و هيبییش

ناشنیدلاو .دنتیسه

نآ رد هیک ییطباور مزينایکم

هیتخپان یایه ،

شیاییمن هییب دوییخ زا ار فطعنمایین و نوگراییميب یاییهراتفر یم ( دنراذگ

: 6 2019 Straus,

.)

هب هب رتشيب ناققحم ،هصلاخ روط رثا لابند

یمسر قلاط یاه

هدرک یسررب ار نآ یاهدمايپ و للع و دندوب دنا

؛ ،هینومن یاریب

جیاتن هب تسد یناور تلاکشم یواکاو زا هدمآ -

نادینزرف یتيبرت

یکاح یمسر قلاط زا

نآ دوب هک تکراشم یتلاکیشم ناگدیننک

زا

،یرگشاخرپ ليبق ساسحا

،ییاهنت و سرتسا

،بارطضا ح

،تدایسح ،ساویسو

یگتفییشآ ،یریکف

ۀییبرجت ایمورت ر

،یییناو

،یماکان ساسحا ،یشکدوخ

،هانگ

،یگدرسفا یب

،یهجوت فعض

تییفا ،یییسرد

،یليییصحت یراییجنهبان

یاییه

،یراییتفر طيییحم

، سانمان و

هغدغد هدرک هبرجت ار یلام ( دنا

،هلخيش 0011 :

رد .)0

شنکاو ییاسانش فده اب یفيک یقيقحت ناور یاه

نارسپ یتخانش

قلاط هب هیزجت ،ناشنیدلاو یمسر و

هبحاصم ليلحت ۀقبط ود هب اه

شنکاو لماش یلصا )مشخ ،هودنا ،نيکست ساسحا( یفطاع یاه

)یرایتفر تلاکیشم و یليیصحت دریکلمع ،ییگتخپ( یراتفر و ( ديماجنا

یجاح ،ناراکمه و ینسح 05۶0

:

ناققحم ،نينچمه .)500

رد

هعلاطم ِیفيک یا نایناوجون اب هبحاصم رد ییایقیرفآ

نایمز قلایط

سایسحا ایهنآ هک دنديسر هجيتن نیا هب ناشنیدلاو زا ییایه

لیيبق

تريح ،کوش و

،یمگردرس ،میشخ ،یتحاراین

،نادیقف ،تینايخ

درط و یگدشاهر و

ساسحا هدرک هبرجت ار تراقح زا .دنا

،یفرط

هک داد ناشن هعلاطم نیا یخرب

زا نیا زا یپ ناناوجون ادیج

یی

ناشنیدلاو یعون

ساسحا یتحار و یگدوسآ اریز ؛دنتشاد قلایط

هب ۀلزنم نایاپ ضراعت اه و ییصلاخ نتفایی تيعیضو زا نامایسبان

یلعف ( دوب

Bojuwoye & Akpan‚ 2009

.)

رد تاعلاطم خ یجرا اب هجوت یاضف هب یعامتجا

و یگنهرف

رب مکاح نآ

،عماوج گیشهوژپ نار عویضوم هیب قلایط

یفطایع

رتمک و رتیشيب هیب یتیایضران ییویشانز

ریثا و نآ ریب ماجیسنا

هداوناخ ای یاهدمايپ قلاط

ینوناق رب نيیجوز یور و

نادینزرف

هجوت هدرک .دنا هک تسا یلاح رد نیا درکراک هک یراجنهبان ره

ار نآ یایضعا و هداوناخ فدیه

راریق و تیيمها زئایح ،دیهد

سررب و لمأت دنمزاين تسا ی

قلاط و یفطاع مه یکی زا نییا

يییسآ تییساه (

: 1

‚ 2019 et al.

Kooshki

) هییک قییيقحت رد

یرایدنفسا یليلحتارف ( رف

05۶1 رد نآ عويش نازيم ) نيجوز نيب

یناریا 5۶۹۹ هدش دروآرب دصرد .تسا

یلصا لیلاد زا یکی هیک

هداوناخ ییم حيجریت یمسر قلاط هب ار یفطاع قلاط اه ،دینهد

يسآ زا ینارگن و سرت نایشنادنزرف یاریب یمسر قلاط یاه

.تسا هک تسا یلاح رد نیا هداونایخ نایينابرق نيتیسخن

یایه

هب نادنزرف مه یفطاع قلاط راچد یم رامش

؛دنیآ اما هداوناخ اه

یفطایع قلایط هیک دنتیسه لفاغ تقيقح نیا زا يیسآ

ییایه

نایز دراد ینوناق و یمسر قلاط زا رتراب رد ،لاح نیا اب .

نارییا

یدودح ات چيه

شهوژپ بوتکم رشتنم و هدش درادین دوجو یا

نآ رد هک زا یفطاع قلاط

هاگن نادینزرف .دیشاب هدیش ییسررب

زا فلتخم ناوج زا ناشلئاسم هک ینادنزرف هدینام نایهنپ دیید

(8)

شهوژپ 020 ،ناریا یعامتجا لئاسم یدربهار یاه لاس

مهد

آ لئاسم رد تخانش لأخ و تسا .دراد دوجو اهن

رد اب رظن شهوژیپ تروریض و تیيمها قوف لاطم نتفرگ

یم یسررب هیواز دنچ زا رضاح هب هک هکنیا تسخن .دوش

کیمک

هیبلا رد یلامتحا یاهءلاخ و لئاسم ،فعض طاقن ییاسانش یلا

هبرجت هتفگ یاه ،یفطایع قلایط رایچد نیدیلاو نادنزرف ۀدشن

وخ رداییق شرورییپ رییما ناییيلوتم و نارواییشم ،دوییب دیینها

هولاع زا زیين هاگشناد و هسردم رد ،دارفا نیا لئاسم زا یهاگآرب فرصم هب شیارگ و بارطضا ،یگدرسفا دننام یدرف تلاکشم

.دنهاکب داوم رد تلاکیشم زا یريگشيپ یاتسار رد

حطیس یایه

غارچ دننام رضاح شهوژپ ،یگداوناخ و یعامتجا یاریب ییهار

هلخادم هب یاه رو زا ات تسا ماگنه هیب نایناوج و نایناوجون دو

جاودزا و طباور دوز یاه

قلاط و ماگنه یدیعب یلایمتحا یایه

هداونایخ نایناوج و ناناوجون ییاسانش اب .دوش یريگولج یایه

هییب اییکتا اییب و هاگییشناد و هییسردم رد یفطاییع قلاییط راییچد هیرظن یم یمتسيس یاه نآ یایضعا و هداوناخ تيعضو ناوت

ار

رد .ديشخب دوبهب

،تیاهن ایب تملاس ۀزوح نارگشلات تخانیش

قيمع عوضوم نیا رت یم

هیامرس دنناوت ناور یایه

یتخانیش نییا

دارفا هولاع ات دنهد اقترا ار یدنمناوت دشر رب

یینورد یاه نایش

رد یگداونایخ و یعایمتجا تابیسانم دوبهب و تلاکشم رب هبلغ رییتمک و دنییشاب هتییشاد ار ملاییس یگدیینز تییيفيک و شییمارآ

تحت قو ريثأت رييات و ینوريب عیا .دنريگب رارق ریذپان

اب هداونایخ یريگرد هب هجوت و هدییدپ نییا ایب ییناریا یایه

عیاش ود ندوب رد نآ یربارب ییسررب ،ینونایق قلایط ایب هیسیاقم

قيقحت و دارفا ینورد ناهج و مزلا هینيمز نییا رد ییفيک یایه

.دمآ یرورض هبرجت

یاه نادنزرف یفطاع قلاط نایشتيعضو زا

باو هتس هب درف و یصاصتخا

؛تسا ایب نیارباینب شهوژیپ

ییدمک

یمن ناوت داعبا نوگانوگ هلئسم

ار یسررب دریک . رد ،عیقاو یایج

یلاخ قيقحت یفيک یاه ایب

دریکیور رتیشيب یفایشتکا سایسحا

یم هک دوش مزلتسم هبحاصم یاه قيمع یارب تخانش داعبا ادیيپ

ناهنپ و تسا یفطاع قلاط .

هزاس هک اجنآ زا یاهارگ

ینيع فلاخرب یعامتجا ریب ایهارگ

دویجوم هچنآ و درادن دوجو ینيع تيعقاو چيه هک دنرواب نیا ریضاح شهوژپ رد نیاربانب ؛تسا دارفا ینهذ ۀزاس طقف ،تسا

ره کرد ،تسا هدش ششوک زا توایفتم تسا نکمم هک دنزرف

هییب ،دییشاب یرییگید دوییش یییسررب یتخانییشرادیدپ پاییحل

رد .

دپ رادی جت و یهاگآ یسانش دنچ ای کی ۀبر

ایب هدیدپ کی زا درف

یگژیو رب زکرمت رصحنم یاه

هب فيیصوت وخیش ۀیبرجت دریف

یم ایب هیک تیسا نآ ریضاح شهوژیپ رد فدیه نیاربانب ؛دوش ۀییبرجت ،رییگید یناییيب هییب اییی نادیینزرف ییینورد یاییيند ۀییعلاطم

هتسیز ایت دوش ییاسانش اهنآ هاگن ۀچیرد زا یفطاع قلاط ،ناش

هب لابند نآ هب یکرد یقيمع زا یانعم ینهذ اهنآ ديسر .

فدییه اییب رییضاح شهوژییپ رد قییقحم ساییسا نيییمه رییب انغ هب دوجوم شناد هب نديشخب تیسا لاؤیس نیا هب خساپ لابند

هک ناناوج و ناناوجون ۀتسیز ۀبرجت زا

آرف ی دین فطایع قلایط ی

ناشنیدلاو هنوگچ

تسا

؟

یرظن ینابم ۀیرظن ثلثم قشع

تربار گربنرتسا (0

)1986

، یارب قشع هس ۀفلؤم دیعُب( دهعت

،)یفطایع دیعُب( تيميمیص ،)یتخانش رویش

و دیعُب( قايتیشا

)یژولویزيف و یشزيگنا تیسا لئاق

. هیس نییا یيکرت رباینب

هفلؤم تشه عون هطبار وخشم یم

دوش . ،گربنتیسا ود

عوین

هطبار تشه زا عون

ۀطبار فیرعت

،هدش ینعی قشع یهت دهعت(

تيميمص نودب و

قايتشا و )ییسنج قیشع

هیناهلبا دیهعت(

و

قايتشا یسنج دقاف ار )تيميمص قلایط

یفطایع ییم دیناوخ

(

،چاکسا و کون 1385

:

.)015

ۀیرظن یمتسیس تیفیک

ییوشانز

زکرام ( )1989

درف کی تسا دقتعم یمتسيس شرگن اب لیهأتم

واز ۀی نورد ی

، واز ۀی واز و رسمه ۀیی

مویس .دراد یینورد ۀییواز

هتساوخ و دوخ هب هجوت ایقترا هیب یبايتیسد دیننام یدریف یاه

رد و یليییصحت و یلاییش رارییق تیییولوا ،لییک

و تییيقفوم نداد

رب رد ار یدرف تفرشيپ یم

هیب هیجوت لمایش مود ۀییواز .دریيگ

1 Robert Sternberg

(9)

یفطاع قلاط راچد نیدلاو نادنزرف ۀتسیز ۀبرجت فيصوت ناراکمه و هدازرفعج ايند

023

هتساوخ و اهزاين ،قیلاع ،رسمه ایما ؛تسوا یاه

یطقن ۀ زیکرمت

تيمها موس ۀیواز ره نتشاد

هیب یصخش ای یزيچ مه ءزیج

ریس

نیاربانب ؛تسا تيفيک

یگدنز ییوشانز هب

نیا یهدنامزاس ۀوحن

زا هیییواز هییس رییگا ییینعی ؛دراد یگتییسب لییهأتم درییف یوییس

هک دشاب مظنم یردق هب یهدنامزاس هیواز هس ره هب لهأتم درف

ناسکی هجوت و فارشا و تیسا لدایعتم یگدینز ،دیشاب هتشاد

ییلااب ییوشانز تيفيک رگا اما ؛دراد

هجوت مامت درف

هب فوطعم

یب و هیواز کی ،دشاب ایاوز ریاس هب هجوت

ییویشانز تيفيک درف

دراد ینيیاپ زکرایم .

تیفه یویگلا ار ییویشانز تیيفيک نيیعم

یم هک دنک لماش هس یوگلا رایهچ و نيیایپ ییویشانز تیيفيک

یوگلا لااب ییویشانز تيفيک .تیس

زا ییکی ویگلا یایه تیيفيک

د هیک تسا ییادج یوگلا نيیاپ ییوشانز نآ ر

داریفا ییواز ایب ۀ

موس ییش نا هییتخيمآرد یییواز زا و

ۀ هلییصاف یرییسمه یییم

دیینريگ .

رد هتییسجرب موییس و ییینورد ۀیییواز ود یفطاییع قلاییط تییلاح

یم یم اديپ تيمها و دوش یم نآ یاهدمايپ زا هک دنک

هجوت ناوت

تيعقوم ،لاش ،دوخ هب نایيفارطا و ناتسود ،دنزرف ،اهزاين و اه

هرایشا ریسمه اننتیسا هب ریک

.د ییویشانز ادیج یایه

ایب ، دویجو

نيیاپ یم تيفيک ندوب اوت

ینن ایب رايیسب د یشاب ینلاویط و تایبث

ن د

(

،زکرام 0۶8۶ یناقهد زا لقن هب ،ناراکمه و یتفت

05۶8 .)

ۀیرظن قلاط یفطاع رلسک

زا رلسک هاگدید (0

)1975

لحرم ۀ نيجوز ییادج لوا اب

یدرسلد

و یگدروخرس زا اهنآ

طبار ۀ ایب هیک تسا ییوشانز نییا موادیت

دنور نيجوز ساسحا اه فطاوع و ار ناش رگیدکی هب رایکنا

زا و

ماجنا نداد دهعت و فیاظو یایه

عاینتما رگیدیکی هیب ییویشانز

یم رما نیا هک دننک ثعاب

اذیغ فرص ای و باوخ لحم ییادج

هب یدارفنا تروص یم

.دوش دعب لحارم رد نز

و رهویش هیب دایی

رطاخ ه یاه تشذگ نیريش ۀ

رد دوخ یگدینز طیاریش دوبهب ددص

یم رب دوخ دنیآ

؛ تکن اما ۀ نيجوز هک تساجنیا مهم هیب دورو اب

لحرم ۀ رتسبمه ندشن و دهعت زا عانتما یاه

رگیدکی هب ییوشانز

هتشر یاه تبحم و قشع هتسسگ اهنآ نيب

یم دوش رد و تییاهن

،

1 Kessler

طبار عطق ۀ یفطایع قلاط عوقو و یفطاع ویص

ییم تر دریذیپ

(

،روپرايط 05۶3 .)

یشهوژپ ۀنیشیپ هتفای یفيصوت قيقحت یاه -

هسیاقم ماجنا یا زا هدش یوس یددیم

( ناراکمه و 05۶۶

فده اب ) ۀسیاقم

تملاس یمومع و للاتخا

رد نادنزرف رتخد هداوناخ یاه قلاط

،یمسر ایع قلایط یفط

و

نایاتمه رب یداع یور 21۶ ناشن نارهت رد هطسوتم عطقم رتخد

هک دنداد نادنزرف

رتخد اب نیدلاو راچد قلاط یفطاع تملایس

یمومع یرتمک دنراد . للاتیخا نادینزرف رد ریتخد

ایب نیدیلاو

قلاط یفطاع رتشيب .تسا

نید یگتسبمه شهوژپ ۀجيتن ( ناراکمه و راد

05۶1 ناونعایب )

« یسررب ۀطبار نيب تراهم یاه یگدنز و قلایط یفطایع » ریب یور

580 ناشن رفن هک دنداد نيب تراهم یاه یگدنز و داعبا نآ اب قلاط

یفطاییع طاییبترا رادایینعم سوییکعم دوییجو

زا و دراد نيییب داییعبا

تراهم یاه ،یگدینز ترایهم یایه لیح ،هلئیسم طایبترا رثؤیم و

یلدمه نیرتشيب رثا ار رد پ شي ینيب قلاط یفطاع دنتشاد .

هتفای ( یقداص یفيک شهوژپ زا لصاح یاه 05۶3

ۀرایبرد )

هیک تیسا نآ رگنایيب ییادیتبا عیطقم نایکدوک و یفطاع قلاط یلیصا ۀلوقم جنپ رد ناشنیدلاو یفطاع قلاط زا ناکدوک کاردا هقلاع لماش دنم

ردپ ندوبن یماعت ،رگیدکی هب ردامو

ل ایب نتیشادن

یب ،رگیدکی لح هب یهجوت

هیب یفایکان هیجوت ،لکیشم لیصفو

يسآ و یو اب سانم لماعت نتشادن و دنزرف هب یاه

ایج هدینام

مک زا گنر یم یاج طباور ندش ریب مکایح ییفنم یژرینا .دريگ

،هداوناخ و هناخ یاضف ساسحا

،ییاهنت

،سرت یفطایع تیينما

یب ،لزلزتم یدایمتعا

و ایی دایمتعا ارفا ار ییط رد ایهنآ هینیداهن

یم هب ناکدوک نیا .دنک ییشزومآ دینیآرف ریب زکرمت یاج

،نایش

و شیویشت رایچد نایشدوخ و نیدیلاو ۀدینیآ یگدینز ۀرابرد یییم ییینارگن و ییینارگن و بارطییضا زا نییج نیییا .دنوییش

ان وخشم هب ندوب لکش یگدینز ریسارس رد فیلتخم یاه نایش

یم نایامن هیب ناکدوک .دوش

ر یییارچ لایبند ۀناميمیصريغ ۀیطبا

ردپ و .دنتسه ناشردام

(10)

شهوژپ 02۹ ،ناریا یعامتجا لئاسم یدربهار یاه لاس

مهد

( یمکاح 05۶0 ناونعایب ییشیاميپ ییشهوژپ رد )

« ییسررب

للاتیخا اب نیدلاو یفطاع قلاط ۀطبار یرایتفر یایه

- ینایجيه

نارتخد 1 یلا 02 نااماد لاس »

هنومن اب رب غلاب یا 58۹

رد ریفن

ایتفر هک ديسر هجيتن نیا هب نااماد لیک ۀریمن و هنارگیشاخرپ ر

للاتخا یراتفر یاه -

شيیپ نیریتهب یناجيه یینيب

قلایط ۀدیننک

نایشن جیایتن ،نيینچمه .تسا یفطاع یایهرياتم نيیب هیک داد

هرانک نيب اما ؛درادن دوجو رادانعم طابترا یفطاع قلاط اب یريگ

هفلؤم ریاس للاتخا یاه

یراتفر یاه -

یناجيه یفطایع قلایط اب

طابترا ب رادانعم .دو

لآ و ناوراج ۀعلاطم جیاتن -

تاهرف (0

)2020

ریب یور 011

ندرا رویشک رد عیقاو کومرایی هاگیشناد لهأتم نز یوجشناد تسا نآ زا یکاح هک

طابترا ینعم یرامآ یفنم حطس نيب یراد

قلاط ناور یتخیسرس نازیيم و یفطایع نایوجیشناد یتخانیش

دراد دوجو هچره .

ناور یتخسرس حطیس ،دیشاب رتلااب یتخانش

نيیاییپ زییين یفطاییع قلاییط هییک یدارییفا . کعلاییب و تییسا رییت

ناور یتخسرس ییلااب یتخانش

دنراد شویخ اب ، شیمارآ و یینيب

یفطاع

، ییاناوت یدیمآراکدوخ و هناراگزاس راتفر ،یتخانش یاه

لااب هتخانش یم دنوش . شهاک ثعاب هک یدراوم یراذگرثا

دایعبا

اع قلاط یم یفط .دوش

ناراکمه و رنارب (2

)2020

هعلاطم یا اب یلوط ناونع

« تيفيک

طباور یلایسگرزب هیب نایکدوک لاقتنا ۀرود و نیدلاو ییوشانز »

ریب لایپن روشک رد یور

مایجنا نایشنادنزرف و نیدیلاو دینداد

.

هتفای ردیپ اب هبحاصم زا لصاح یاه و

ییسررب و ایهردام یلویط

نایییشن نایییشنادنزرف جاودزا و یليیییصحت تفریییشيپ هیییک داد

ییایوپ ینیدلاو طباور رد دوجوم یفطاع یاه

، هزوح ددعتم یاه

زا ار ناییشنادنازرف یگدیینز اییش ،یعاییمتجا یگدیینز لییيبق

ل ،ی

تییحت یییحیرفت و یگداوناییخ ییت

أ یییم رارییق ريث .دییهد

طییباور

ريغ رپ و هناميمص دوز جاودزا هب رجنم نیدلاو شنت

اگنه م

، تیفا

ليصحت کرت و ناشنادنزرف

یم .دویش زا نییا نادینزرف ،ییویس

هداوناخ هب اه ریه زا یرایع یرابجا جاودزا کی هب لامتحا هینوگ

1 Jarwan & Al-frehat

2 Brauner et al.

یم نت هقلاع و قشع و دنهد

رد عقوت دوخ رسمه اب هطبار یاه

یفطاع یرتمک دنراد .

ینویامه و یمشاه (

)2017

رد5

یشهوژپ ی 80 کدویک 01

یلا 02 یفطایع قلاط راچد نیدلاو هورگ ود رد ار یناریا ۀلاس

.دنداد رارق قلاط و جیاتن

هب تسد هدمآ زا یکایح نآ

هیک تیسا

هداوناخ نادنزرف رد یفطاع قلاط راچد یاه

اب هسیاقم ناییاتمه

رد دوخ رتراگزایسان ینونایق قلایط و دن

یسآ لیمحتم ي

یایه

یرتییشيب یییفنم فییطاوع و یییناور یییم

وییش .دن ضراییعت یاییه

لح یندشن هداوناخ نمزم و یفطایع قلایط رایچد یاه

نمیض

داجیا ،شیوشت زا راشرس ییاضف شنت

یراگزاسان و اب

شیازفا

نامز رورم هب ینارگن مجح

، تراهم رپدنزرف یاه و

دنزایس یر ۀ

ردپ و ردام ار یم لتخم دنک

رد و تیاهن

، رثا نادینزرف یور یفنم

دهاوخ .تشاد نادینزرف هیب

لایمتحا تيعیضو و تلاکیشم زا

هاگآ ناشنیدلاو و دوخ ناماسبان دنا

. هب صوصخ گرزیب ریگا

ریت

دنییشاب

، هب یارییب ار ینوناییق قلاییط دوییب

یگدیینز دوییخ

و

ردپ و یم یرورض ناشردام .دنناد

تریيح نایعذا ریگا تیسا روآ

هچ هک مينک ب ار ینوناق قلاط هک ینیدلاو رايسب

ه ریثا رطاخ یایه

نادنزرف یور نآ ءوس ناش

یمن لوبق .دننک

نیا جیاتن هکنآ زا لفاغ

هيجوت و لیلاد زا شهوژپ یاه

نآ ه ییمن ینابيتشپ ا .دینک

زیگ شرا

قییيقحت

،اییه ناییسنا دوییجوم هییک دراد تییيعقاو نیییا رییب هراییشا

هب صوصخ هچب

رد اه ییلک تلاح

، فایطعنا یراگزایس و یریذیپ

ییلااب دنراد قلایط لینم راویشد طیارش اب ار ناشدوخ دنرداق و

و .دنهد قفو نیدلا هچب یارب هچنآ

هب اه و کایندرد ییناور پایحل

يسآ هدننز

،تسا

ّرج لمحت ثحبو

یاه لیح یندیشن و مایمتان ،

تسا ناشنیدلاو خلت

؛ رد هچ مه رانک مه زا رود ای یگدنز

.دننک

یییکوزرب ناراییکمه و

(0

)2015

رد هییعلاطم یا اییب یییفيک

ۀبحاصم 22 ز هیک دنديیسر هیجيتن نییا هیب نارییا رد لهأتم ن

رد یتيسنج طباور هب هنارلااسدرم شرگن( یرلااسردپ یگدینز

)هرمزور

، يمها ليلقت ت

لایعفنا ،رتخد جاودزا زا دعب ردپ شقن

یشان( نانز )نانز هتسباو تیوه زا

زا یفنم یعامتجا ریوصت و

3 Hashemi & Homayuni

4 Barzoki et al.