University of Tehran Press
Private Law
Home Page: https://jolt.ut.ac.ir
Online ISSN: 2423-6209
Financing Based on Energy Saving in Iranian Law Abdolhossein Shiravi1 | Mohammad Hossein Hassankhanlou2*
1. Faculty of law, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran, Email: [email protected]
2. Corresponding Author, Faculty of law, College of Farabi, University of Tehran, Qom, Iran, Email:
ARTICLE INFO ABSTRACT
Article type:
Research Article
Providing sustainable energy and energy efficiency is one of the main concerns of governments. Due to the limited amount of fossil resources and environmental considerations, it is inevitable for governments to implement efficiency and energy saving policies. It is very clear that the implementation of energy saving programs will not be possible without adequate financial resources. In the other words, governments, as the main energy supplier, cannot carry out energy saving without proper financing. In this article, financing based on energy saving has been studied in Iranian law, and it examines the Iran rules and regulations and also whether Iranian law have been a suitable legal basis for attraction investors or financiers for the implementation of efficiency projects or not. In this research, it was concluded that providing financial resources based on savings has many advantages compared to other methods, but the rules governing the energy market in general and the rules and regulations governing this method in particular should be revised and modified according to the experience of other countries.
Article History:
Received June 08, 2023 Revised July 01, 2023 Accepted July 05, 2023
Published online 16 October 2023
Keywords:
Energy Efficiency, Energy Saving Certificate, Energy Saving Companies, Financing.
Cite this article: Shiravi. A. &Hassankhanlou. M. H. (2023). Financing Based on Energy Saving in Iranian law. Private Law.20 (1), 15-30.
DOI: http//doi.org/10.22059/jolt.2023.360542.1007212
© Abdolhossein Shiravi, Mohammad Hossein Hassankhanlou Publisher: University of Tehran Press.
DOI: http//doi.org/10.22059/jolt.2023.360542.1007212
تاراشتنا نارهت هاگشناد
یصوصخ قوقح
:هیرشن تیاس https://jolt.ut.ac.ir
:يكينورتكلا اپاش 6209
- 2423
مأت ی ن لام ی نتبم ی هفرص رب وج
یی ژرنا فرصم ی
ا قوقح رد ی
نار
سحلادبع ی ن ش ی ور
1ی سحدمحم| ی
ن نسح ولناخ
2
*
1 . دکشناد ة باراف ناگدکشناد ،قوقح ی
، ا ،مق ،نارهت هاگشناد ی
نار . ار ی همانا : [email protected]
2 . ون ی دنس ة دکشناد ،لوئسم ة
باراف ناگدکشناد ،قوقح ی
، ا ،مق ،نارهت هاگشناد ی
نار . ار ی همانا : [email protected]
هلاقم تاعلاطا هدیکچ
:هلاقم عون یشهوژپ خیرات :هلاقم یاه
رات ی خ رد ی تفا : 18 / 03 / 1402
رات ی خ یرگنزاب : 10 / 04 / 1402
رات ی خ ذپ ی شر : 14 / 04 / 1402
رات ی خ راشتنا : 24 / 07 / 1402
مأت
ی ن ژرنا ی اپ ی راد ی ک ی هغدغد زا یاه لصا ی تلود دسف سبادنم ندودب دوددحم .تساه یل
ی
، ز ادظحلام ی
دس ت
حم ی ط ی مأت و ی ن نما ی ت ژرنا ی تلود ودت تمس هب ار اه ی
ن همانرب اه و یس تسا یاه هفرص ییوج یا ژرنا ییآراک ی
ارجا هک اجنآ زا .تسا هداد قوس ی
هژورپ یاه هفرص ییوج یا ژرنا ییآراک ی نودب مأت ی ن لام سبانم ی نادکما دپ ی ر
نی تس تلود و ن اه ی ز اناوت یی مأت ی ن لام ی ا ی ن هژورپ ا رد ،دنرادن ار اه ی
ن راتشون مأت ی ن لام ی نتبم ی هفرص رب وج یی
ژرنا فرصم ی
ا قوقح رد ی نار رارق دقن دروم یم
دریگ سررب و ی م ی دوش ا قوقح رد مکاح طباوض هک ی
نار هدچ ات
دودح ی قوقح رتسب هتسناوت ی
بسانم ی ارب ی امرس ب ج ی ه یرا گ ی ا مأت ی ن لام سبانم ی اردب ی دنچ ی ن ردط اده یی
ای داج ا رد .دنک ی ن شهوژپ
، ای ن تن ی هج لصاح ش د مأت هک ی ن لام سبانم ی نتبم ی هفرص رب وج یی ادس هدب تبدسن ی
ر
شور تما زا اه ی ازا ز ی دا ی تسا رادروخرب .
اما اب ی د ژرنا رازاب رب مکاح طباوض ی
اودق و ماع روط هب نی
ن ارردقم و
ا رب مکاح ی ن دجت دروم صاخ روط هب شور ی
د رارق رظن دریگ دبرجت تادحل ادب و ة
اهرودشک ی دی ردگ و لادصا
مکت ی ل وش د.
:هژاودیلک مأت ی ن لام ی
، تکرش اه ی ژرنا امدخ ی
،
ژرنا ییآراک ی
،
هاوگ ی ةمان هفرص وج یی ژرنا .ی
:دانتسا ش ی ور ی
، سحلادبع ی ن و اخنسح
،ولن سحدمحم ی ن ( 1402 .) مأت ی ن لام ی نتبم ی هفرص رب ژرنا فرصم ییوج ی
ا قوقح رد ی نار یصوصخ قوقح. ،
20 ( 1 ) 15 - 30 .
DOI: http//doi.org/10.22059/jolt.2023.360542.1007212
ولناخنسح نیسحدمحم ،یوریش نیسحلادبع©
:رشان .نارهت هاگشناد اراشتنا هسسؤم
DOI: http//doi.org/10.22059/jolt.2023.360542.1007212
همدقم ودحم د یژرنا سبانم تی ری پاندیدجت
، تفن لیبق زا و
تلود ،زاگ تسا هتشاد نآ رب ار اه
هک تسایس لامعا اب یقیوشت و یلرتنک یاه
نیمأت یدودح ات ار دوخ یژرنا تینما دننک
نایز راثآ دیدشت ثعاب یلیسف یژرنا فرصم لرتنک مدع ،نآ رب هولاع . طیحم رب راب
لرتنک .دش دهاوخ هدنز ادوجوم تملاس و تسیز هن نآ فارسا زا یریگولج و یژرنا فرصم
هب دنمزاین اهنت و ازیهجت ندش زور
هژورپ راتخاس یژرنا یاه
رب تسا نیب تلادع تیاعر و فارسا مدع لیبق زا یمیهافم هب رتشیب هجوت دنمزاین هکلب ، .تسا یلسن
تسا هدرتسگ رایسب یلام سبانم دنمزاین یژرنا دیلوت
؛ س رد ناهج حطس رد هک یروط لا
2020 دودح 415 رد رلاد درایلیم ةزوح
شیپ و تسا هدش هنیزه زاگ و تفن تعنص یتسدلااب یم ینیب
دوش هدنیآ لاس هد رد
، لاس ات ینعی 2030
نیب هنایلاس ، 375
ات 500
رد رلاد درایلیم ةزوح
هیامرس زاگ و تفن یتسدلااب یرا گ
دوش
Bp Energy Outlook, 2022: 86(
. )
دیلوت هک اجنآ زا و یژرنا
نیزه دنمزاین نآ نیمأت ة
لااب ،تسا یدایز ندرب
ییآراک یم یژرنا تفررده و فارسا زا یریگولج و دناوت
، فرصم لرتنک رب هولاع
تکرح و یژرنا تینما هب کمک ،هنیزه و یژرنا مه
اب وس تسیز اررقم طیحم
ئارا دننام یتامادقا .دشاب ی ة
هنارای ،)دیسبوس(
نیزه رد فیفخت ة
یژرنا
، ایلام زا تیفاعم ای تیامح هلمج زا )زبس ایلام( هقلعتم یاه
تلود یاه اه
تس زبس ایلام هب ًلاوصا هک
.تسا فورعم
ًلاثم ةرصبت 8 ةدام 12 تباقر دیلوت سفر سناوم نوناق ری پ
، بوصم 1394
، :تسا هتشاد ررقم
« شهاک روظنم هب
هنیزه ی امدخ و اهلااک رد فرصم شهاک هب قیوشت و اه هنارا
هناخترازو هب یا تکرش و روک م یاه
و هعبات یاه ةتسباو
یذ هب طبر
نآ یم هداد هزاجا هدام نیا رد اه رف ،زاگ ،قرب ،بآ نیعم دح زا رتمک فراصم داصتقا یاروش بیوصت اب دوش
آ هدرو یتفن یاه
، ریاس و
هنارای امدخ و اهلااک قطنم ،لصف هب هجوت اب ار یا
ة فرصم عون ،ییایفارغج
، فرصم و هب فرصم شهاک اب بسانتم ناگدننک
دهد شهاک رفص ای و تمیق لقادح
» . نینچمه ةدام 27 هدوزفا شزرا رب ایلام نوناق
، بوصم 1400
، شیپ اب ،زبس ضراوع ینیب
تخوس فرصم شهاک تسایس یم لابند ار یلیسف یاه
دنک .
ژورپ یارجا ة
ییآراک هفرص هب اکتا اب شور زا یکی ییوج
یاه تسایند حطس رد نیون یلام نیمأت ؛
ققحت اب هک وحن نیدب
هفرص هنیزه رد ییوج هنیزه زا یشخب یلیسف تخوس نیمأت یاه
یم شهاک دیلوت ای هژورپ یاه .دبای
هفرص غلابم نیمه ییوج
هدش
یم عبنم دناوت ی تخادرپ نآ هب قیقحت نیا رد هک دشاب هژورپ یارجا دوس و هنیزه تخادرپزاب یارب بسانم شهوژپ رد .تسا هدش ه
هفرص رب ینتبم یلام نیمأت رضاح رارق یسررب دروم ناریا رد یژرنا فرصم ییوج
یم دریگ یم هتخادرپ هلئسم نیا هب و هک دوش
اررقم و دعاوق رد مکاح یقوقح طباوض یامرس ب ج یارب ار یبسانم رتسب هتسناوت یدودح هچ ات ناریا
ه سبانم نیمأت ای یرا گ
جا تهج یلام رط نینچ یار
اه ی ادتبا تهج نیا هب .دنک داجیا ی ییآراک
هژورپ یارجا و یژرنا یژرنا یاه
یم هداد حیضوت رب دوش
.
شور سپس یلام نیمأت یاه
ییآراک یم رارق یسررب دروم )یضرق ریغ و یضرق( یژرنا هفرص نایاپ رد و دریگ
و ییوج ةمانیهاوگ
یم هعلاطم نآ طباوض ثحابم نیا نمض و دوش
نآ رب مکاح یم رارق یسررب و دقن دروم اه
.دریگ
1 . نآ هاگیاج و یژرنا
یلااک یژرنا ی
یم بوسحم روشک کی ایح ضبن هک تسا صاخ :تسا رطم یژرنا تیهام صوصخ رد هاگدید راهچ .دوش
هعومجم ای لااک کی ار یژرنا لوا هاگدید رظن رد اهلااک زا یا
یم نم کی ار یژرنا مود هاگدید ،دریگ تسیز سب
یم یطیحم ،دناد
لاس رد هک موس هاگدید یعامتجا رورض کی ار یژرنا تسا هتفای یدایز تیمها ریخا یاه
یم رامش هب1
،دورآ هاگدید نیمراهچ و
دام کی ار یژرنا ة
یم دادملق کیژتارتسا دنک
یم یژرنا سبنم ،ریخا هاگدید رب انب . یسایس ابث ،ییایفارغج تیعقوم ریثأت تحت دناوت
،
تهج و دشاب وافتم شزرا یاراد دراد رارق نآ رد یژرنا سبنم هک ییاهروشک یریگ
Thollander & Palm, 2013: 52(
. )
یم دنراد رایتخا رد ار یژرنا میظع سبانم هک ییاهروشک ،نیاربانب م و مهم شقن ناهج یسایس لاداعم رد دنناوت
ؤ هتشاد یرث
نیمه رد .دنشاب هنیمز
ف دننام ییاهروشک ، ژورن ،نیچ ،هسنار
، لیدبت یداصتقا و کیژتارتسا رورض کی هب ار یژرنا لیزرب و
هدرک دنا طخ ذاختا اب و بسانم یشم
، زوح رد ة کسیر ،یژرنا بیسآ ربارب رد ار دوخ یاه
رد یری پ اب ههجاوم
کوش یتمیق یاه
اب طبترم ةخرچ تفن تمیق ییلااک هداد شهاک یعیبط زاگ ای ماخ
دنا
Bern, 2011: 198( ).
1. social necessity
نیب سناژآ ملاعا قبط یللملا
یژرنا شیپ1
یم ینیب ةضرع دوش یژرنا
لاس نیب ایند رد2
یاه 2020 ات 2050 زا شیب 30 دصرد
دنک ادیپ شیازفا .
یژرنا دش هنایلاس طسوتم شهاک نتفرگ رظن رد نودب نازیم هب3
2 / 2 ضرع ،لاس ره یارب دصرد ة
رد یژرنا
لاس 2050 دودح هب 85 دصرد شیپ .تفای دهاوخ شیازفا ینونک نازیم ینیب
لاغز فرصم هک تسا نآ زا یکاح اه نیب گنس
لاس یاه 2020 ات 2050 دودح 15 دودح هب تفن فرصم زین و تفای دهاوخ شهاک دصرد 98
لاس ات زور رد هکشب نویلیم 2023
شیازفا اب و دیسر دهاوخ 8
هد نایاپ ات لاس ره رد دصرد ة
2030
، لاس نیب یاه 2030 ات 2050
، دودح هب 103 رد هکشب نویلیم
دیسر دهاوخ زور
IEA,World Energy Outlook, 2022: 235( ).
رد نازیم زا زین زاگ فرصم نمض 3900
لاس رد بعکم رتم درایلیم 2020
نازیم هب 4600
لاس رد بعکم درایلیم 2030
و
دودح 5700 لاس رد بعکم رتم درایلیم 2050
ی دهاوخ شیازفا لاس رد .تفا
هب ار یژرنا فرصم مهس نیرتشیب قرب ،هدنیآ یاه
داد دهاوخ صاصتخا دوخ
؛ لاس نیب هک یروط یاه
2020 ات 2050 رشب زاین دروم قرب فرصم هب
80 تفای دهاوخ شیازفا دصرد
Net IEA, Zero by 2050, 2022: 35(
زوح رد هک تسا یلاح رد نیا.)
ة و تفن تعنص هعسوت ،فاشتکا( زاگ
، لاس رد )دیلوت
2020 دودح 415 شیپ و تسا هدش هنیزه رلاد درایلیم یم ینیب
دوش هدنیآ لاس هد رد
، ات ینعی 2030
، ةزوح زاگ و تفن یتسدلااب
هیامرس دنمزاین دودح هنایلاس یرا گ
375 ات 500 .دشاب رلاد درایلیم
تیعضو صوصخ رد یفلتخم یاهرویانس ةدنیآ
هک دراد دوجو یژرنا دیلوت نآ بلغا
یژرنا دیلوت هک دنراوتسا انبم نیا رب اه
و تیعمج دشر هب هجوت اب یژرنا هب زاین ضوع رد و دوب دهاوخ شهاک هب ور و دودحم یلیسف دوب دهاوخ دشر هب ور اضاقت شیازفا
تسا ری پدیدجت یژرنا زا هدافتسا یلاخ یاضف نیا ندرک رپ یارب تصرف اهنت و
Hall & klitagaard, 2018: 299(
نیاربانب .)
،
تسیز اظحلام و یلیسف سبانم تیدودحم هب هجوت اب
،یطیحم عسوت نمض ة
ری پدیدجت یژرنا سبانم زا هدافتسا
، ةدافتسا زا هنیهب
تسایس تیولوا رد یلیسف سبانم تلود یرا گ
.دراد رارق اه
2 . ییآراک یژرنا
ییآراک یژرنا یژرنا فرصم رظن زا4
هفرص رب دافتسا و ییوج ة
یژرنا لیاسو زا یقطنم و تسرد رب
تللاد راک .دراد آ یانعم هب یژرنا یی
هزادنا رو زا شیب امدخ و لااک یجورخ هک ینامز و تسا یدورو ربارب رد یجورخ یریگ و
ید ةمه نآ دیلوت یارب دوجوم سبانم
، لوپ دننام
ای راک ای هیامرس
، راک دشاب آ بلغا ،ناسدنهم .تسا هداتفا قافتا یی
، راک یارب نشور رایسب رایعم کی زا آ
یم هدافتسا یی دننک
رابع نآ و
تسا جراخ یژرنا نیب تبسن زا رف کی زا هدش
ا هدشدراو یژرنا هب دنی
ًلاثم . لاغز دودح نامدنار اب نردم هاگورین کی رد گنس 40
هب دصرد
یم لیدبت قرب لمح رد نیزنب و دوش
هداج لقنو دودح اب یا
20 هرهب دصرد یرو
یم یزاب شقن دنک
. نینچمه
، یداصتقا رظن زا
، راک آ یی
رابع تسا روشک کی یفرصم یژرنا و یلخاد صلاخان دیلوت نیب تبسن زا
Hall & klitagaard, 2018: 266-268( .)
ةدام 3 لمعلاروتسد ةرامش
/EC
32 / 2006 یداحتا ة راک اپورا آ امدخ ،یجورخ درکلمع نیب تبسن ار یژرنا یی
، یژرنا ای لااک ای
نیاربانب .تسا هتسناد یدورو یژرنا اب
، کیدزن مه هب تبسن نیا ردق ره دوش رت
ییآراک تسا هتفای اقترا درکلمع و
Steuwer, (
2013: 90-93
راک تیمها .)
آ یی نیزه شهاک ثعاب هک تسا لیلد نیا هب یژرنا ة
تمیق شهاک ،دیسبوس رتمک تخادرپ ،دیلوت
مامت دش ة نص لاوصحم یتباقر ناوت شیازفا ،هدوزفا شزرا یاقترا و یتع
، یم دیلوت تیفیک شیازفا و دوش
.
تسایس یارجا و نیودت زا تیامح یاه
ییآراک هدنیلاآ راشتنا لرتنک ،یژرنا دوبمک دننام یتاظحلام هب خساپ یارب یژرنا و اه
هنیزه اه
، یم روص یژرنا تینما و راک .دری پ
آ راک اب یژرنا یی آ
و تسا طابترا رد یداصتقا یی ًلاوصا
صخاش عون ود ارب
ی صوت ی ف
اراک یی ژرنا ی یم هتفرگ رظن رد :دوش
تبسن یکی تبسن یرگید و یداصتقا یاه
یداصتقا و ینف یاه تسا
. تبسن رد یاه
،یداصتقا ب نآ زا هک
ه یژرنا دش یم دای 5
دوش یژرنا فرصم نیب تبسن تیلاعف اب
یداصتقا یاه نازیم یانبم رب
صلاخاندیلوت
یلخاد هزادنا یم یریگ .دوش
،رگید رابع هب راک هک ینامز ره
آ شخب کی حطس رد یژرنا یی نلاک
هزادنا داصتقا زا زا دوش یریگ
1. internatioal energy agency (IEA) 2. total energy supply
3 . فرصم یژرنا رتشیب یداصتقا دشر زا ناشن دشاب رتمک یژرنا دش( یلخاد صلاخان دیلوت دحاو ره یارب هدش
تسا ).
4. energy efficiency 5. energy intensity
رایعم یم هدافتسا یژرنا دش دوش
ینف صخاش ،لباقم رد . د
طبار قیرط زا درخ حطس رد یداصتقا ة
صخاش کی اب یژرنا فرصم
تیلاعف
، هزادنا لباق یکیزیف تاحل هب هک دشاب یریگ
، رتمولیک ،رفاسم دادعت ،لیتسا نت دننام
، ره رد ًلاثم فرصم دحاو کی ای ةلیسو
هیلقن
، یم هبساحم دوش
World Energy Council, 2008: 11-14(
.)
ةیداحتا اپورا
، هب ةلزنم گرزب میمصت داهن نیرت لمعلاروتسد ،ییاپورا یاهروشک حطس رد ریگ
رد ار یصاخ یاه راک صوصخ
آ یی
بوصم یژرنا هدرک
لمعلاروتسد .تسا
2012/27/EU
ناملراپ ةیداحتا رد اپورا ةراب هرهب لاصا ماقم رد یژرنا یرو
لمعلاروتسد یاه
2009/125/EC
و
2010/30/EU
لمعلاروتسد وغل و یاه
2004/8/EC
و
2006/32/EC
ینوناق دانسا زا یکی
مهم اقترا تهج ی
هرهب یرو و ییآراک رد یژرنا ةزوح
یداحتا ة تساپورا تسایس یارجا هب فظوم وضع یاهروشک و هدشذاختا یاه
نوناق قیرط زا دوخ یلخاد یرا گ
تسه .دن
3 . هژورپ یلام نیمأت یاه
ییآراک یژرنا
هژورپ یارجا یاه
ییآراک هنیزه هب زاین یژرنا یاه
ةیلوا نامتخاس بلغا .دراد هدرتسگ رایسب 1
یتلود یاه هدمع سیانص ای
، دننام
هاگورین اه و هناخراک دلاوف یاه و
نامیس
، لاس یژولونکت رب ینتبم شیپ یاه
تسا نآ دیفم رمع و اه
هدش یرپس .تسا
نیاربانب
یاراد ییآراک و نییاپ هب سبت لااب یژرنا فرصم .دنتسه
طساو هب ة هژورپ نیا یگدرتسگ تلود ،اه
یلام سبانم اه نیمأت یارب یفاک
نآ ةجدوب ار اه
ببس عوضوم نیمه .دنرادن رایتخا رد هدش
تلود هژورپ نیا اه نیمأت و یصوصخ شخب اب تکراشم قیرط زا ار اه
ارجا یصوصخ شخب یلام .دننک
شور یلام نیمأت یتنس یاه ییآراک
ایند رد یژرنا :زا تسا رابع
م زا ماو خا ،کلام یلخاد سبانم ؤ
وت یلام اسس ،کلام طس
تکرش یلخاد سبانم ،کلام طسوت هضرق قاروا راشتنا تکرش ای یژرنا امدخ یاه
هضرع یاه دننک
ة م زا ماو خا ،یژرنا ؤ
اسس
تکرش طسوت یلام یاه
امدخ یژرنا
، کمک یتلود ضوعلاب یاه
، سناژآ ماع( هیریخ یاه )هعفنملا
International Institute (
for Energy Conservation (IIEC), 2017: 13 .)
رد همادا شور هژورپ یلام نیمأت یاه یاه
ییآراک یم یسررب یژرنا .دوش
3 . 1 . یضارقتسا ای یضرق
شور زا یکی یضارقتسا شور و کناب هب دوخ یگنیدقن نیمأت یارب یضاقتم ،شور نیا رد .تسا یلام نیمأت یمیدق و هداس یاه
م ؤ یم هعجارم یلام اسس دنک
هژورپ رد . یاه
ییآراک هفرص ای یم یلام نیمأت یضاقتم ،یژرنا ییوج تکرش ای کلام دناوت
امدخ
طبار ،یضارقتسا شور رد .دشاب یژرنا ة
نیمأت یقوقح دننک
ة یارجا هب طونم ماو تخادرپزاب و تسا ضرق رب ینتبم یضاقتم و یلام
هفرص ققحت ای هژورپ ییوج
تسین .
3 . 1 . 1 . یهدب رب ینتبم یلام نیمأت
2
رد م زا ینیعم غلبم خا هب مادقا یضاقتم ،یلام نیمأت زا عون نیا ؤ
سس ة یم کناب ای یلام دنک
یم دهعتم و دوش
هب ررقم نامز رد
نآ تخادرپزاب
، نیزه هارمه ة
ای یکناب ةرهب ررقم
، مادقا دنک شور زا یکی ماو خا . یاه
جیار هژورپ یلام نیمأت یاه
ییآراک یژرنا
تکرش ای کلام .تسا امدخ
یژرنا
، دروم بسح
، یم نیمأت یارب شور نیا زا دنناوت ةژورپ
هفرص هرهب ییوج دنم
دنوش یهیدب .
اثو ای نیماضت تسا ی
م ای کناب لوبق دروم ق ؤ
سس ة هئارا ماو تخادرپزاب یارب یلام دوش
. شور نیا رد
، تفایرد ماو مانزارت رد هدش
ة
یم جرد نوید نوتس رد تکرش دوش
یلام نیمأت هب هک فورعم همانزارت رب ینتبم
تسا . ندوب نویدم زا همانزارت رد نوید جرد
تکرش یم تیاکح هب و دنک
سبت یم رارق ریثأت تحت ار تکرش نآ ماهس شزرا .دهد
1. up front costs
2. on-balance sheet (debt financing)
3 . 1 . 2 . ماهس رب ینتبم یلام نیمأت
1
یارجا یارب یلام نیمأت دصق هک یتکرش ،ماهس رب ینتبم یلام نیمأت شور رد ةژورپ
ییآراک دیدج ماهس راشتنا هب مادقا دراد ار
یم دنک هژورپ هلصاح یگنیدقن لحم زا ات ارجا ار دوخ رظن دروم یاه
دنک یم جرد همانزارت رد زین یلام نیمأت زا عون نیا . وش
.د رد
نیمه ،هنیمز یم هضرق قاروا راشتنا هب ناوت رپ کلام هک یتکرش ،شور نیا رد .درک هراشا زین راداهب قاروا ای2
نیمأت ای تسا هژو
دراد هدهع رب ار هژورپ یلام
، دوخ یتآ یدقن نایرج ساسا رب
، یگنیدقن لیصحت و هضرق قاروا راشتنا هب مادقا یم
دنک قاروا نیا .
نامز دنم تسا دهعتم تکرش و یم
دوش ررقم نامز رد
، دوس ،غلبم لصا دادرتسا رب هولاع نییعت
هدش تخادرپ قاروا کلام هب زین ار
دنک
Thumann & woodroof, 2009: 14-24(
هژورپ یلام نیمأت یارب یمهم سبنم هضرق قاروا راشتنا ،هیسور و دنه رد .)
یاه
یم رامش هب یژرنا نیرحب ،رطق ، راما یاهروشک رد .دیآ
، هدمع شخب یدوعس ناتسبرع و یاهرازاب هب یتفن یاهدمآرد زا یا
هقطنم و یلخاد قیرزت یا
یم ک دوش ه هب اهروشک نیا رد ماهس رازاب ییافوکش هدیماجنا
تکرش هدش بجوم و یامرس دنناوتب اه
ة دوخ
نیمأت یلخاد سبانم زا ار دننک
نامرهق و یوضر(
،روپ 1390 37:
هژورپ یلخاد نیمأت ،ناریا رد .) سبانم قیرط زا رتشیب یژرنا یاه
یتلود یلام یم نیمأت
دوش مآراکان هب داصتقا ندوب یتلود نیا و هژورپ ید
اه نیمأت شور و روشک رد یلام
رجنم رظن هب .تسا هدش
یم هرهب شرتسگ یارب شلات دسر هژورپ زاین دروم جراخم نیمأت یارب ماهس رازاب زا یریگ
م رایسب یژرنا شخب یاه ؤ
دشاب رث
،یمارهرو(
1394 : 17 .)
3 . 1 . 3 . هنایم یلام نیمأت
هنایم یلام نیمأت نیا .تسا ماهس شور هب یلام نیمأت و یهدب شور هب یلام نیمأت زا لکشتم یبیکرت شور کی نانازیم ای 3
تقیقح رد ،شور
، فاطعنا رایسب هک تسا یهدب یعون ری پ
تسا یارب هقیثو ندرپس و لومعم شور هب هرهب تخادرپ هب یزاین و
رپ یارب ًلاومعم هنایم ماو .درادن تخادرپ نیمضت لأخ ندرک
یم هدافتسا یکناب ماو و تکرش ماهس نابحاص تکراشم نیب و دوش
هیامرس ًلاوصا ماو هب هک تسا یضارقتسا یا
یم ار قح نیا هدنهد هب تخادرپزاب مدع روص رد ات دهد
ِسقوم همه زا ماو زا یشخب ای
ماو یوس دریگب رایتخا رد ار تکرش نارادماهس سفانم ای تیکلام هدنریگ نیمأت عون نیا .
هبش یلام نیمأت هب یماهس
فورعم زین 4
تسا
Razavi, 2007: 7 (
. )
یسررب بسح هب یاه
لمع لاس رد هدمآ 2016
گنیزیل و گنیتیفروف رانک رد هنایم یلام نیمأت شور
،
تسا لوادتم هک
، هژورپ یلام نیمأت تهج هدافتسا شیرتا رد یژرنا یاه
دش تسا ه
Boza-Kiss & Bertoldi, 2017: 50(
. )
نیا هیامرس قیرط زا یلام سبانم هنوگ تکرش ،یصوصخ نارا گ
همیب یاه
، قودنص و هیامرس کرتشم یاه
.تسا نیمأت لباق یرا گ
رد زین یلام نیمأت ِشور نیا ةمانزارت
یم جرد تکرش وش
.د
3 . 2 . یضرق ریغ
ریغ شور رد طبار یضرق
ة نیمأت نیب دننک
ة طبار کی زا هژورپ کلام و یلام ة
رب ینتبم طیسب هلصاف ضرق ای ماو
یم دریگ دراو و
هدیچیپ یدادرارق ابیترت یم رت
.دوش یم یدادرارق ابیترت نیا هژورپ یلام نیمأت دناوت
گنیتیفروف ،گنیزیل ،روحم
، صاخ روط هب و
یاهدادرارق ییآراک
م هزورما .دشاب یژرنا ؤ
کناب و یلام اسس تیلاعف هب رگید اه
مک ای کسیر نودب یاه کسیر
، نام ماو یاطعا دن
ربتعم نیماضت خا ربارب رد
، افتکا یمن ،دننک کسیر یاهرازاب دراو هکلب ری پ
یم
؛دنوش هیامرس دننام یاهرازاب رد یرا گ
ةیامرس
کسیر
5ری پ ریظن ، هیامرس پآ راتسا رد یرا گ یاهدادرارق و اه
ةعسوت یمومع تکراشم یاهدادرارق و یتفن نیدایم د
یصوصخ .6
1. on-balance sheet (equity financing) 2. bonds
3. on-balance sheet (mezzanine financing) 4. quasi-equity
5. venture capital
6. public-private-partnership (PPP)
3 . 2 . 1 . هدنشورف نیمأت
1
شیازفا و یژرنا فرصم شهاک هب لیامت هک هدننکدیلوت کی ًلاوصا ،شور نیا رد ییآراک
هناخراک ازیهجت یارب دراد دوخ یا
مامت تمیق شهاک دش
ة یژرنا امدخ تکرش اب دادرارق داقعنا هب مادقا شیوخ لوصحم یم
دنک اکتا هب و ی نیزه شهاک ة
بترتم
شیوخ یدیلوت لاوصحم رب نیمأت
ماجنا یلام نداد
ژورپ ة ییآراک یم لبقت ار دنک
لحم زا تخادرپ هب فورعم شور نیا .
هفرص
2ییوج زین تسه
Hansen & Shirley, 2006 :163( ).
3 . 2 . 2 . گنیزیل
هژورپ یژرنا یاه رب
، هاگورین دننام قرب یاه
و ژورپ ه دلاوف سیانص و یتفن یاه
، هب زاین یزاسزاب ای ثادحا یارب لااب یلام سبانم
.دنراد
شقن ازیهجت و لااک نیمأت ی
م ؤ هژورپ لیمکت رد رث یاه
هدشدای رد ازیهجت و لااک شقن هب هجوت اب .دراد هژورپ یارجا
یاه
ییآراک شور زا گنیزیل قیرط زا یلام نیمأت ، .تسا هزوح نیا یلام نیمأت مهم جیار یاه
گنیزیل یدادرارق3
تسا هس نیب هبناج ةدنشورف
رادیرخ ، ازیهجت
، م و ؤ سس ة م نآ بجوم هب هک یرابتعا و یلام ؤ
سس ة یلام
یم لوبق یرادیرخ ار هژورپ زاین دروم ازیهجت دنک دنک
ژورپ کلام رایتخا رد هراجا هب ار نآ و ه
هراجا هک یتروص رد و دهد رارق اهب
هب تخادرپ سقوم دوش
ازیهجت یناجم هدشدای
غلبم تفایرد یازا رد ای ی
کیلمت هژورپ کلام هب نیعم دوش
،یوریش(
1398 : 330 .)
نیمأت شور نیا رد دننک
ة یم رتولج یضرق لوادتم شور زا ماگ کی یلام رارق رایتخا رد اب و دیآ
یارجا رد زاین دروم یلااک نداد
یم داجیا ار یهجوت لباق تعرس هژورپ هار و هدافتسا هب مادقا تصرف نیلوا رد هژورپ کلام و دنک
ا یم یزادن ؛دنک
ای کناب نکیل
م ؤ سس ة هب تخادرپ مدع کسیر لمحت اب و لااک دیرخ اب یلام مادقا هژورپ کلام ای رادیرخ ندش هتسکشرو ای طاسقا سقوم
هب نیمأت
یم یلام .دنک شور هب تبسن یرتشیب دوس شور نیا رد کناب هتبلا ب یضرق لوادتم و هداس یاه
ه یم تسد .دروآ
ًلاثم روشک رد
دنه شور زا یکی یلام نیمأت یاه
ییآراک تسا گنیزیل دادرارق داقعنا هژورپ هک
رد هراجا روص هب ازیهجت و لااک دادرارق نیا رد
یم بصن هژورپ دوش
هفرص ققحت روص رد و هفرص لحم زا ییوج
ِییوج ققحم یم هراجا طاسقا تخادرپ هب مادقا کلام هدش دنک
و
لااک تیکلام طاسقا مامتا زا سپ یم لقتنم رجأتسم هب
دوش
SHAKTI sustainable energy foundation, 2014: 14 ( ).
دشاب رتمک ازیهجت دیفم رمع دم زا دیاب گنیزیل دادرارق دم ات
م دادرارق خسف روص رد ؤ
سس ة کناب ای یرابتعا و یلام
،
ماقم رد کلام
، دافتسا ای ددجم شورف ناکما ة
دشاب هتشاد ار ددجم
Thumann et al., 2009: 5(
وافت زا یکی ).
دمع یاه ة
هژورپ رد گنیزیل یاه
ییآراک هژورپ ریاس اب یژرنا هژورپ رد هک تسا نیا اه
یاه هفرص ییوج هراجا تخادرپ یژرنا لحم زا ًافرص اهب
هفرص ییوج ققحم ناکما هدش هژورپ رد هک اجنآ زا .دوب دهاوخ ری پ
یاه ققحت هدشدای هفرص
ارط هب طونم ییوج ،تخاس ،دیرخ ،یح
تیریدم
، هرهب و هاگیاج تسا بسانم یرادرب و
کناب تیاضر بلج رد یژرنا امدخ تکرش تیحلاص و هبرجت تکرش و اه
یاه
تسا مهم رایسب گنیزیل
؛ کناب هک یروط م و اه
ؤ تکرش اب ًافرص یلام اسس دراو هبرجت و تیحلاص یاراد ِیژرنا امدخ یاه
یم گنیزیل دادرارق و دنوش
ریغ رد ًلاوصا
روص نیا
، کسیر هب هجوت اب یاه
هدشدای لیامت ، هب ی .دنرادن یلام نیمأت شور نیا
3 . 2 . 3 . گنیتیفروف و گنیروتکاف
گنیروتکاف شور 4
ی هک تسا یلام نآ رد
هاتوک ابلاطم یصخش م کی هب ار ثلاث صاخشا زا دوخ دم
ؤ سس ة یرابتعا و یلام
یم لقتنم دنک
م ات ؤ سس ة هدشدای طم لیزنت ای لوصو ار ابلا دنک
م . ؤ سس ة هدشدای یم زین ار ررقم دعوم رد هجو تخادرپ دناوت
نیمضت .دنک یم ابلاطم بحاص شور نیا رد نآ لیزنت قیرط زا دناوت
ب ار دوخ زاین دروم مزلا یگنیدقن اه ه
.دروآ تسد
دانسا لیزنت سقاو رد گنیتیفروف
یراجت
، ارب دننام و
هتفس و تنامض همان
، دم یدانسا رابتعا ای م دزن راد
ؤ سس ة یرابتعا و یلام
تسا . ب یناسکی یانعم اب یهاگ رابع ود نیا ه
یم راک دنور
؛ تدم یارب گنیروتکاف نکیل ی
راکبلط نیب رمتسم طباور یارب و هاتوک
1. vendor financing
2. paid from saving 3. lease rental model 4. factoring
م و ؤ سس ة تسا بسانم یرابتعا و یلام و
گیتیفروف صخش زا ابلاطم یارب1
ی لزان تمیق اب و صاخ رت
،یوریش(
1398 : 313 د
317 تکرش نیب دادرارق داقعنا زا سپ ،شور نیا رد .)
امدخ تکرش ،هژورپ کلام و یژرنا امدخ
زا ار هژورپ یتآ ابلاطم یژرنا
هس یرا گاو دادرارق داقعنا قیرط هبناج
تیلوئسم و قوقح ظفح اب و 2
م هب کلام ربارب رد دوخ یدادرارق یاه ؤ
سس ة را گاو یلام
یم دنک م . ؤ سس ة یم مهارف ار هژورپ یدقن نایرج نآ تخادرپ و ابلاطم لیزنت اب زین یلام هس دادرارق وریپ .دنک
هبناج
، هژورپ کلام
ةمه ققحم ابلاطم
و هدش ققحم ةدشن تکرش امدخ م هب ار یژرنا ؤ
سس ة یم تخادرپ یلام دنک
نایاپ زا سپ تسا یهیدب .
م هب ابلاطم تخادرپ ؤ
سس ة تکرش ،یلام دخ
ام نانچمه یژرنا ماقم رد
یذ فیلاکت و قوقح هب کلام اب دادرارق فرط و سفن
داد دهاوخ همادا دوخ یدادرارق
Grazer Energieagentur, 2023: 4( ).
قباطم ةیحلاصا ماجنا ناتسراغلب روشک یمومع اکرادت نوناق رب هدش
، زا دعب 13 یم 2014 هژورپ ، یاه ییآراک یم یژرنا دناوت
شور زا هرهب هژورپ یلام نیمأت یارب گنیتیفروف و گنیروتکاف
دنم دنوش هتبلا .
، یلام نیمأت قودنص ییآراک
سبانم و یژرنا
ری پدیدجت ئارا و یلام نیمأت رد یمهم رایسب شقن ناتسراغلب روشک 3
ة نیمضت همان تکرش یارب ربتعم یاه یاه
امدخ رب یژرنا
رازاب یاراد ناتسراغلب روشک و دراد هدهع تسا ییاپورا یاهروشک نیب ابثاب و قفوم ًاتبسن یژرنا
. و گنیزیل زین شیرتا روشک رد
شور زا گنیتیفروف هژورپ یلام نیمأت لوادتم یاه
یاه ییآراک یژرنا تسا
Boza-Kiss et al., 2017: 63( .)
3 . 3 . دادرارق ییآراک یژرنا
یاهدادرارق ییآراک
یژرنا شور زا یکی4
نیمأت با ج یاه هژورپ یلام
ییاه ییآراک هب هژورپ کلام ،شور نیا قباطم .تسا یژرنا
یلام نیمأت روظنم و
یسدنهم امادقا و
و زیهجت هژورپ یارجا یاه
ییآراک دادرارق داقعنا هب مادقا ییآراک
تکرش اب یژرنا امدخ
یم یژرنا دنک
یاهدادرارق . ییآراک
یم دقعنم روص ود هب ًلاومعم یژرنا .دوش
ش رد تکرش لوا لک امدخ
هب ندیسر یژرنا
یم نیمضت ار یژرنا فرصم شهاک ینیعم نازیم دنک
نیمضت دادرارق نآ هب هک هفرص
5ییوج یم هتفگ دوش . تکرش مود لکش رد
امدخ رد یژرنا هفرص
ییوج کیرش کلام اب نیعم تبسن هب یژرنا فرصم شهاک زا هلصاح یم6
دوش هب هک نآ تکراشم دادرارق
هفرص رد ییوج یم هتفگ .دوش
یاهدادرارق ناتسلگنا روشک رد ییآراک
نامتخاس زا یعیسو فیط رد رتشیب یژرنا شخب و یمومع یاه
زا یفلتخم یاه
یتلود یاهداهن
، سرادم دننام و
هاگشناد اه و ناتسرامیب اه
، ب ه یم راک یاهدادرارق دم .دور ییآراک
زا 3 ات 25 تسا ریغتم لاس .
اهدادرارق بلغا یلو ی
ییآراک رد ةنماد نیب 5 ات 10 یم ارجا و دقعنم لاس نازیم .دوش
هفرص ییوج ققحم نیب ًلاومعم هدش 10
ات
30 تسا هیاپ ای انبم طخ زا دصرد
Nolden & Sorrell, 2016: 1410(
روشک نیا رد ).
، یاهدادرارق هدشدای
اضاقت تمس رد
تیلاعف لماش ،درکلمع نیمضت و یلام نیمأت دننام ییاه
نامتخاس یامن رییغت کبش دوبهب ،اه
ة قیاع ،نامتخاس مرگ بآ ،یدنب
لرتنک یژرنا تفایزاب و دمآراک ییانشور و اه
، هرود اریمعت و تسا تخوس تیریدم و دیرخ یا
. لماش زین هضرع تمس رد
یتامادقا نوچ هب گید یزاس
،یلام نیمأت ،تخوس ضیوعت ،راخب یاه و
هب متسیس یزاس گ بآ سیزوت یاه
تسا راخب و مر
Hansen, 2009: 29( .)
3 . 3 . 1 . هزادنا هحص و یریگ یراذگ
هزادنا هحص و یریگ یژرنا تیعضو یرا گ
شیپ و هژورپ یفرصم 7
نیزه و یژرنا نازیم ینیب ة
هفرص لباق و کلام یارب ییوج
تکرش امدخ یهت ای هنیزه هب مادقا یتروص رد هژورپ کلام .دراد یساسا رایسب شقن یژرنا ة
هژورپ یارجا یارب یلام سبانم
یم دنک لحرم رد هک ة
ناکما اعلاطم
8یجنس یارجا دیاف یو یارب هژورپ ة
تکرش رگید فرط زا و دشاب هتشاد یداصتقا امدخ
1. forfaiting
2. notice and acknowledgement of assignment
3. energy efficiency and renewable source fund (EERSF)
4. energy saving contract, energy performance contract, energy efficiency contract 5. guarantee saving energy contract
6. energy saving – shared contract 7. measurement and verification (M&V) 8. feasibility study
یژرنا ماقم رد دوخ دوس و هنیزه نآ ساسا رب ات دروآ تسد هب هژورپ تیعضو زا یقیقد اعلاطا دیاب دادرارق یارجا یلصا رگیزاب
ار ای یژرنا فرصم یزیمم هک اجنآ زا ،نیاربانب .دنادب سرتسد لباق هژورپ زا هفرص
ییوج هب نیفرط میمصت رد نتسب
دادرارق
ییآراک بساحم و ة هفرص زا نیفرط مهس نازیم
ًلاوصا ،دراد یساسا و مهم شقن ییوج
، شور زا نیفرط نیا یارب درادناتسا یاه
روظنم یم هرهب .دنرب تکرش امدخ نیمأت ای یژرنا دننک
ة هزادنا شرازگ زا هلصاح اعلاطا یانبم رب یلام هحص و یریگ
یرا گ
یم هنیزه هب مادقا دنک
هب اعلاطا نیا رگا و یم دشاب هدشن داجیا و هیهت یتسرد
تکرش دناوت امدخ
ار هژورپ کلام ای یژرنا
نایز و ررض راچد راظتنا فلاخرب .دنک
یمم زا سپ ،دادرارق نیفرط زاب کی رد یفرصم یژرنا یز
ة دادرارق عورش زا لبق ینامز
، رب ار یفرصم یژرنا طسوتم دح ًلاوصا
انبم طخ ناونع هب نامز دحاو یانبم لاس یانبم طخ ای1
بساحم تهج2
ة هفرص نازیم یم تاحل یژرنا و هنیزه رد ییوج
دننک ره و
سک ییارجا ایلمع نایاپ رد انبم طخ رد ررقم یژرنا زا نازیم ر
دوش تکرش راک لصاح امدخ
یانبم رب نیفرط و بوسحم یژرنا
دش دنهاوخ سفتنم نآ زا دادرارق طیارش
Hansen & Shirley, 2006: 75-85(
.)
تکرش امدخ ار دوخ داهنشیپ ًلاوصا یژرنا یم هئارا هصقانم دانسا هب مضنم کرادم و دانسا یانبم رب
دنک هلحرم نیا رد .
بسانم و نیرتهب امرفراک یم باختنا راک یرا گاو یارب ار تمیق داهنشیپ نیرت
دنک اب سپس و ةدنرب
بوچراچ دادرارق دراو هصقانم
3
یم دادرارق قباطم .دوش هدشدای
راک عاجرا قیرط زا امرفراک ، و هژورپ قیقد یسررب4
ةئارا هفرص زیلانآ یژرنا و هنیزه رد ییوج
زا ار5
تکرش امدخ یم تساوخرد یژرنا دنک
کرش و ت هدشدای قیقد یسررب هب یلیصفت و رت
، ازیهجت ،یژرنا فرصم تیعضو رت و
یارب روصت لباق تیفرظ هفرص
ییوج یم مادقا .دنک ئارا زا سپ ة
یم نیفرط دنس نیا یلیصفت اعلاطا ساسا رب دنناوت
هراشا هدش
مادا یارب ار شیوخ ییاهن میمصت ة
ایلمع ییآراک ذاختا دننک
Hansen et al., 2004: 50( ).
3 . 3 . 2 . یژرنا تامدخ یاهدادرارق عاونا
یخرب نارگشهوژپ یاهدادرارق
ییآراک هفرص رد تکراشم یاهدادرارق عون هس هب ار هفرص نیمضت یاهدادرارق ،ییوج
ییوج
، و
ژافوش دادرارق یم میسقت 6
دننک تسا جیار هسنارف رد ژافوش دادرارق . .
دادرارق نیا قباطم
، تکرش امدخ هرهب یژرنا و یرادرب
رب ار کلام ازیهجت زا یرادهگن هدهع
دراد ازیهجت نیا لوصحم و
، شیامرس لماش هک ای
تسا رون ای شیامرگ
، یانبم رب ار
یم هضرع کلام هب اقفاوت دنک
Boza-Kiss & Bertoldi, 2017: 92(
. )
دادرارق نیا اب
، هب طوبرم درکلمع زا یشخب کلام
یژرنا
، دننام ارح ی ا اوه تیفیک ای ییانشور حطس
، تکرش هب ار امدخ
یم را گاو روانش خرن ربارب رد یژرنا دنک
،تیکلام .
هرهب یرادرب
، تکرش یارب ازیهجت زا یرادهگن و امدخ
دوب دهاوخ یژرنا
Aflaki et al., 2017: 3(
. )
رد ،رگید رابع هب
ژافوش دادرارق
، تکرش امدخ هار هب دهعتم یژرنا و یزادنا
متسیس ندرک یتایلمع هنیهب هب دوجوم یاه
ساسا رب نکمم لکش نیرت
زا قفاوت دروم حطس کی ییآراک
تسامرفراک یارب هنیزه نیرتمک اب شیاسآ و
Hansen, 2009: 37 (
.)
فلا ) رد تکراشم هفرص
ییوج
رد تکراشم دادرارق رد هفرص
ییوج تکرش و یرتشم ، امدخ
ای هنیزه زا ینیعم دصرد رد یژرنا هفرص یژرنا
ییوج قفاوت هدش
یم دهع رب هژورپ یارجا و یلام نیمأت تیلوئسم .دننک ة
تکرش امدخ ازیهجت .تسا یژرنا
، بلغا
، هراجا روص هب تسا
رد ای
تکرش تیکلام رد دادرارق دم لوط امدخ
یژرنا ؛تسا نآ تیکلام دادرارق دم نایاپ رد هک یوحن هب لقتنم یرتشم هب اه
یم دوش رگا . م ریبادت ؤ دوشن هتفرگ رظن رد یرث
، هفرص شیازفا ای یژرنا تمیق شیازفا یم ییوج
سفن هب ار یرتشیب دمآرد دناوت
ر یرتشم ق هفرص رد تکراشم یدادرارق لدم .دنزب م یدح ات و اپورا رد ییوج
ا یم هدافتسا یلامش یاکیرم رد .دوش
ا یلامش یاکیرم
لاایا و اداناک(
ا ةدحتم رارق دم )اکیرم یاهداد
هدشدای دودح هَد یدادرارق لدم نیا رد .تسا لاس
، ره کی دادرارق نیفرط زا
1. baseline usage
2. baseyear
3. framework agreement 4. call off
5. investment grade proposals/audit (IGA) 6. chauffage contract
تکرش(
امدخ هفرص زا ینیعم مهس )کلام و یژرنا تشاد دنهاوخ ار یژرنا ییوج
. زین
، هیهت گنیزیل روص هب ازیهجت
یم وش یگژیو زا .د هنیزه تخادرپزاب اهدادرارق نیا یلام لدم یاه
رق دم لوط رد اه .تسا دادرا
کسیر زا یریگولج یارب ،اهدادرارق زا عون نیا رد هنیزه ای مروت و تخوس تمیق شهاک ای شیازفا زا یشان یاه
نیمأت یاه
ارجا و یلام
، یم قفاوت نیفرط دننک
هفرص ققحت زا سپ هنیزه ادتبا ییوج
اه ی فرص هب هژورپ یارب هدش تخادرپزاب جیردت
دوش و
یوست زا سپ ة
لماک
، یقاب دم لوط رد دنام
ة دادرارق
، تکرش و یرتشم مهس امدخ
مهس تبسن هب یژرنا نانآ
رد .دوش تخادرپ
یتروص هفرص نازیم هک یبایزرا اب قبطنم ییوج
یاه ةیلوا دادرارق دشابن شیپ نازیم زا رتمک و ینیب
دشاب هدش
، ییاناوت دادرارق
تشاد دهاوخن ار دوس و هنیزه تخادرپزاب .
نیاربانب شیپ ، هنیزه تخادرپزاب رد تیولوا ینیب یم اه
تکرش کسیر دناوت امدخ
دهد شهاک صوصخ نیا رد ار یژرنا
Wan et al., 2020: 14( ).
ب هک یضرف رد ةطساو ه
لماح تمیق شیازفا هفرص نازیم یژرنا یاه
شیپ نازیم زا شیب یژرنا ای هنیزه رد ییوج ینیب
رد هدش
ةمانرب یبایزرا ای یتایلمع دشاب هژورپ یادتبا یلیصفت
، هیامرس تفایزاب خرن ساسا رب راظتنا دروم دوس و هنیزه تخادرپزاب زا سپ ،1
دادرارق رد طرش روص رد
، هجوت اب هب یوست ة مدع روص رد .تسا کلام هب قلعتم یقبام ،یژرنا امدخ تکرش دوس و هنیزه
یطرش نینچ جرد
، یلام نیمأت تیلوئسم هک اجنآ زا و
و ارجا ةنیزه دهع رب هژورپ ة
تکرش امدخ تسا یژرنا
، هب سبت هلصاح سفانم
نآ هب قلعتم زین .تسا
ب ) هفرص نیمضت ییوج
یاهدادرارق رد ییآراک
هفرص نیمضت رب ینتبم ییوج
، هفرص زا ینیعم رادقم ییوج
تکرش طسوت یژرنا امدخ
نیمضت یژرنا
یم .دوش نیمضت یژرنا شزرا لداعم ًلاوصا هدش
تمیق یانبم رب یلام ادهعت تخادرپزاب نیعم 2
تسا دادرارق رد هدش .
کسیر
دهع رب یلام نیمأت ة
تسا لمتحم رایسب یژرنا تمیق رییغت ناکما دادرارق دم لوط رد هک اجنآ زا .تسا کلام
، داقعنا نامز رد
دادرارق
، یم تیبثت نیفرط نیب یژرنا لماح تمیق دوش
یب زا هب رجنم نآ ارییغت ات دادرارق یداصتقا لداعت نتفر ن
دوشن هدشدای .
تمیق رب نیفرط ،نیاربانب ةیاپ
یم قفاوت مه اب یژرنا ای تخوس ؛دننک
تکرش هک یوحن هب کسیر ًلاوصا یژرنا امدخ یاه
را گاو کلام هب ار یژرنا تمیق شهاک یم
دننک یم قفاوت دروم طیارش تحت نیفرط یژرنا تمیق شیازفا رد و آ زا دنناوت
سفتنم ن
دنوش
Hansen & Shirley, 2006: 130-135(
رد ).
ةهد ةنایم 1980
یدلایم
، ب ةطساو ه یژرنا تمیق طوقس
، یارجا دادرارق
ییآراک اکتا هب ی هفرص ییوج تکرش یارب هژورپ یتآ یاه
امدخ راوشد یژرنا .دش
تیعضو نیا یاهدادرارق عویش هب
ییآراک
رد نیمضت رب ینتبم ا
یلامش یاکیرم دیماجنا
تکرش ،یدادرارق لدم نیا رد . امدخ
یم دهعتم یژرنا دش
یتروص رد تمیق هک
نییاپ یصاخ نازیم زا یژرنا لحم زا دیاین رت
هفرص ییوج یاه ماجنا هنیزه هدش تخادرپزاب هژورپ یاه
دوش دودح . 90 دصرد
یاهدادرارق ییآراک
رد یژرنا ا
عون زا یلامش یاکیرم هفرص
ییوج نیمضت هدش تسا
Hansen, 2009: 9-15( .)
دنب
« ج » نییآ مان ة ییارجا ةدام 17 یژرنا فرصم یوگلا لاصا نوناق
، بوصم 04 / 12 / 1389
، فیرعت رد یژرنا امدخ دادرارق
ررقم :تسا هتشاد
« دادرارق امدخ یم دقعنم تکرش و امرفراک نیب هک یدادرارق :یژرنا رب و دوش
فرص ماجنا تکرش نآ ساسا ه
ییوج
رد هرهب شهاک مدع و ظفح اب یژرنا فرصم یم هدهع هب امرفراک لابق رد ار یلبق یدنم
دریگ
» . فیرعت رد ،هدشدای
هراشا داقعنا هب یا
هب یللخ دیابن یژرنا فرصم شهاک تسا هدش دیکأت و هدشن ینیمضت ای یتکراشم شور هب ییآراک
دراو قباس .دنک
4 . تکرش تامدخ یژرنا
تکرش یاه امدخ یژرنا رط یارجا یلصا نارگیزاب هفرص رب ینتبم یداصتقا یاه
ایند حطس رد ییوج دنتسه
. تکرش نیا اه
زوح رد صصختم ة
اقترا و یژرنا فرصم شهاک ی
حطس ییآراک دنا نآ دوس و هنیزه تشگزاب ًلاوصا و ققحت هب طونم اه
هفرص کسیر .تسا دادرارق رد ررقم ییوج لیبق زا ییاه
ِدوبن
،مروت یلااب خرن ،یسایس ابثاب طیارش ییاضق متسیس ای داسف
ریغ لباق تیلاعف زا یشان دوس جورخ ناکما مدع ،فیعض یکناب راتخاس ،دامتعا تکرش طسوت یداصتقا یاه
مدع ،یجراخ یاه
1. rate of return (ROR)
2. floor price
