168
168 ﻧاور ﻪﻠﺠﻣ
لﺎﺳ ،ناﺮﻳا ﻲﻨﻴﻟﺎﺑ ﻲﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﻲﻜﺷﺰﭙ ﻢﻫدﺰﻧﺎﭘ
هرﺎﻤﺷ ، 2
، نﺎﺘﺴﺑﺎﺗ 1388 ، 174 - 168
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ﻲﭘ ﺮﻴﮔ ي ﻚﻳ ﻟﺎﺳ لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑ ﻪ ﺒﻄﻗود
ﻲ
يﺮﺘﺴﺑ ﻪﺑزور نﺎﺘﺳرﺎﻤﻴﺑ رد هﺪﺷ
ﻲﻨﻴﻣا نﻮﻳﺎﻤﻫ ﺮﺘﻛد ،1
ﻲﻔﻳﺮﺷ داﺪﻧو ﺮﺘﻛد ،2
ﻲﻠﻋ ﺮﺘﻛد ﻲﺗﺎﺠﻧ ﺮﺒﻛا
2ﺎﻔﺻ ، ﻲﺑﺎﺑرا ﺪﻤﺤﻣ ﺮﺘﻛد ﻲﻳﺎﺒﻃﺎﺒﻃ ﻢﻳﺮﻣ ﺮﺘﻛد ،2
،3
ﻲﻠﻋ ﺐﻨﻳز ﺮﺘﻛد
4يدﺪﻣ ﻲﻨﻴﺴﺣﺪﻳﺮﻓ دﺎﻫﺮﻓ ﺮﺘﻛد ، يدﺮﺟﻼﻴﻣ ﻲﻌﻴﻓر يﺪﻬﻣ ﺮﺘﻛد ،5
يﺮﻬﭼﻮﻨﻣ ﺎﺿﺮﻴﻠﻋ ﺮﺘﻛد ،4
ﻖﻳﺪﺻ ﺎﻴﺷرا ﺮﺘﻛد ،6 6
One Year Follow-up of Patients with Bipolar Disorder Admitted to Roozbeh Hospital
Homayoun Amini a, Vandad Sharifi b, Aliakbar Nejatisafa b, Mohammad Arbabi b, Maryam Tabatabaie *, Zeinab Alimadadi c, Farhad Faridhosseini d,
Mahdi Rafiei Milajerdi c, Alireza Manouchehri e, Arshia Seddige e
هﺪﻴﻜﭼ
فﺪﻫ ﻦـﻳا فﺪﻫ : ﺶﻫوﮋـﭘ
ﻲـﺳرﺮﺑ ﺪـﻣﺎﻴﭘ ﻲـﺒﻄﻗود لﻼﺘـﺧا نارﺎـﻤﻴﺑ رد
يﺮﺘﺴــﺑ هﺪــﺷ ﻪــﺑزور نﺎﺘــﺳرﺎﻤﻴﺑ رد رد
ﻲــﭘ ﺮــﻴﮔ ي ﻚــﻳ ﻟﺎــﺳ ﻪ ﺖــﺳا هدﻮــﺑ .
شور ﻲﺳرﺮﺑ ﻦﻳا: ﺑﻪ
ترﻮﺻ ﻲﻟﻮﻃ و هﺪﻨﻳآ يور ﺮﺑ ﺮﮕﻧ 131
ﻤﻴﺑ رﺎ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ
ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪـﺑ ﻪـﻛ ﺪﺷ مﺎﺠﻧا
ﻲـﭘ ترﻮـﺻ ﺪـﻧدﻮﺑ هﺪـﺷ يﺮﺘﺴـﺑ ﻲـﭘرد
.
ﻲﺑﺎﻳزرا ﺎﻫ رد زﺎﻏآ نﺎﺘـﺳرﺎﻤﻴﺑ زا ﺺﻴﺧﺮﺗ نﺎﻣز ،يﺮﺘﺴﺑ و
ﺶـﺷ و 12 هﺎـﻣ
مﺎﺠﻧا يﺮﺘﺴﺑ زا ﺲﭘ ﺪﺷ
ﻪﺒﻨﺟ و ﺎﻫ ي نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ نﺎﻣرد ﻪﺠﻴﺘﻧ تﺪﺷ ﻪﻠﻤﺟ زا
و نﺎـﻣرد زا ﺖﻳﺎـﺿر ،ﻲـﻣﺮﻫ جرﺎﺧ ضراﻮﻋ ،ﻚﻴﺗﻮﻜﻴﺴﭘ و ﻲﻘﻠﺧ ﻢﻳﻼﻋ ﻪــﺑ ﻲــﻠﻛ دﺮــﻜﻠﻤﻋ ﻚــﻳ ﻚــﻤﻛ
ﺶــﺳﺮﭘ ــﻣﺎﻧ ﺖــﻴﻌﻤﺟ ﻪ سﺎــﻴﻘﻣ ،ﻲﺘﺧﺎﻨــﺷ
ﻪﺟرد ﮓﻧﺎﻳ يﺪﻨﺑ ) Y-MRS ( و ﻪـﺟرد سﺎـﻴﻘﻣ
ﻲﮔدﺮﺴـﻓا يﺪـﻨﺑ ﺎـﻫ
نﻮﺘﻠﻴﻣ
) HAM-D ( ﺪﺷ هﺪﻴﺠﻨﺳ . ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﻫ نارﺎﻤﻴﺑ دﺮﻜﻠﻤﻋ و ﻢﻳﻼﻋ تﺪﺷ :
، ﺎـﻬﻨﺗ
نﺎﻣز رد ﺺﻴﺧﺮﺗ يدﻮﺒﻬﺑ ﻲﻨﻌﻣ راد ﺖﺷاد ) 001 / 0 p<
( نآ زا ﺲﭘ و ﺮـﻴﻴﻐﺗ
ﻢﺸـﭼ ﺮــﻴﮔ ي ﺖــﺷاﺪﻧ . ــﺑ ﺦـﺳﺎﭘ نﺎــﻣرد ﻪ ﺶﻫﺎــﻛ ﻪــﻳﺎﭘ ﺮـﺑ 50
% سﺎــﻴﻘﻣ رد
ﻪــــﺟرد ﺪــــﻨﺑ ﮓــــﻧﺎﻳ يﺎــــﻴﻧﺎﻣ ي ﺺﻴﺧﺮــــﺗ نﺎــــﻣز رد
4 / 65 % دﻮــــﺑ .
ﻪﺠﻴﺘﻧ يﺮﻴﮔ ﻢﺸـﭼ ناﺰﻴﻣ ﻪﺑ يﺮﺘﺴﺑ زا ﺲﭘ ﻢﻳﻼﻋ تﺪﺷ:
ﺶﻫﺎـﻛ يﺮـﻴﮔ
ﻲﻣ لﻮﻃ رد نآ زا ﺲﭘ ﻲﻟو ﺪﺑﺎﻳ ﻚﻳ
لﺎـﺳ ﻲـﭘ ﺮـﻴﮔ ﻲﻬﺟﻮـﺗ ﻞـﺑﺎﻗ ﺮـﻴﻴﻐﺗ ي
ﻧ ﻲﻤ ﺪﻨﻛ . هژاوﺪﻴﻠﻛ ؛ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا:
نﺎﻣرد ﺪﻣﺎﻴﭘ ﻟﻮﻃ ﻲﺳرﺮﺑ ؛
ﻲ
ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﻳرد] :
12 / 12 / 1386 ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﻳﺬﭘ ؛ :
4 / 6 / 1387 [ Abstract
Abstract Abstract Abstract
Objectives: The aim of this study was to evaluate the outcome of a group of patients with bipolar I disorder admitted to Roozbeh Hospital, Tehran, Iran, during one year follow up. Method: In this prospective naturalistic study, 131 subjects with bipolar I disorder who were con- secutively admitted to the hospital were enrolled. Patients were assessed at baseline, discharge, and 6 and 12 months after admission to the hospital. Different aspects of response to treatment including severity of mood and psychotic symptoms, extrapyramidal side effects, global functioning and service satisfaction were assessed using a demographic questionnaire, Young Mania Rating Scale (Y-MRS), and Hamilton Rating Scale for Depression (HAM-D). Results: Severity of symptoms and function showed significant improvement only at discharge (p<0.001), and was not significant afterwards. Patients showed a response rate of 65.4% based on 50% decrease on (Y-MRS), at discharge. Conclusion: Improvement in symptom severity and global functioning was significant at discharge but there was no significant improvement after discharge and during one year follow up.
Key words: bipolar disorder; treatment outcome; longitudinal study
[Received: 2 March 2008; Accepted: 25 August 2008]
_______________________________________
،ﻚﺷﺰﭙﻧاور1
رﺎﻴﺸﻧاد مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﻜﺷﺰﭘ
ﻬﺗ ،ناﺮ ﻲﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﻲﻜﺷﺰﭙﻧاور تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺰﻛﺮﻣ
2 ؛ رﺎﻳدﺎﺘـﺳا ،ﻚﺷﺰﭙﻧاور مﻮـﻠﻋ هﺎﮕﺸـﻧاد
ﻲﻜـﺷﺰﭘ ناﺮـﻬﺗ
3 ؛ رﺎﻳدﺎﺘـﺳا ،ﻚـﺷﺰﭙﻧاور
مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﻜﺷﺰﭘ
ناﺮﻬﺗ . ﻪـﺑزور نﺎﺘـﺳرﺎﻤﻴﺑ ،ﻲﺑﻮـﻨﺟ ﺮﮔرﺎـﻛ نﺎﺑﺎﻴﺧ ،ناﺮﻬﺗ .
رﺎـﮕﻧرود : 55419113 - 021 ) لﻮﺌﺴـﻣ هﺪﻨﺴـﻳﻮﻧ (
. E-mail: [email protected] ؛
ﻚﺷﺰﭙﻧاور4 5؛ رﺎﻳدﺎﺘﺳا ،ﻚﺷﺰﭙﻧاور مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد
ﻲﻜﺷﺰﭘ ؛ﻲﺘﺸﻬﺑ ﺪﻴﻬﺷ ﻲﻣﻮﻤﻋ ﻚﺷﺰﭘ 6
.
* Corresponding author: Psychiatrist, Assistant Prof. of Tehran University of Medical Sciences. Roozbeh Hospital, South Kargar Ave., Tehran Iran, IR. Fax: +9821-55419113. E-mail: [email protected]; a Psychiatrist, Associate Prof. of Tehran University of Medical Sciences, Psychiatry and Psychology Research Center; b Psychiatrist, Assistant Prof. of Tehran University of Medical Sciences;
c Psychiatrist; d Psychiatrist, Assistant Prof. of Shahid Beheshti University of Medical Sciences; e GP.
Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, Vol. 15, No. 2, Summer 2009, 168-174
ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻞﻴﺻا
Original Article
نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻨﻴﻣا نﻮﻳﺎﻤﻫ
169
169
لﺎﺳﻢـﻫدﺰﻧﺎﭘ /ﻤﺷـرﺎ ه 2 / نﺎـﺘﺴﺑﺎﺗ1388 Vol. 15 / No. 2/ Summer 2009
ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻨﻴﻬﺑ ﻂﻳاﺮﺷ رد نﺎﻣرد1
ﺮﻴﺛﺄـﺗ ﺎـﺑ نآ2
رد
ﻲـﻌﻗاو ﻂﻳاﺮـﺷ ـﺑ و
ﻲﻨﻴﻟﺎ ؛دراد توﺎـﻔﺗ رد اﺮـﻳز
ﻲـﻠﻤﻋ ﻂﻳاﺮـﺷ
نﺎــﻣرد
، ﻲﻧدﻮــﻣزآ ﻲﻧﻮﮕﻤﻫﺎــﻧ ﻲﮕﻧﻮــﮕﭼ ،ﺖــﺳا ﺮﺘﺸــﻴﺑ ﺎــﻫ
ﻪﺑ رﺎﻛ ﻪﻠﺧاﺪﻣ يﺮﻴﮔ
يﺎﻫ ،ﻲﻧﺎﻣرد هﻮﻴﺷ ﻲﺑﺎﻳزرا ترﺎـﻈﻧ و ﺎﻫ ﺮـﺑ
نﺎﻣرد ﺎﺑ ﻲﺳﺎﺳا توﺎﻔﺗ ﻲﻫﺎﮕﺸـﻳﺎﻣزآ ﻂﻴﺤﻣ
دراد و زا يوﺮـﻴﭘ
ﻲﻧﺎﻣرد تارﻮﺘﺳد ﺖﺳا ﺮﺘﻤﻛ
)ﻟ ﻬ
3ﻦﻤ ، 1996 .(
زا يﻮﺳ ،ﺮـﮕﻳد
ﻲــﺳرﺮﺑ ﺎــﻫ يﺎــﻳﻮﮔ نآ ﺪﻨﺘﺴــﻫ ﺪــﺻرد ﺞﻨــﭘ زا ﺮــﺘﻤﻛ ﻪــﻛ
ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﺮﺑ ﻲﻜﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ ﻲـﻌﻗاو ﻂﻳاﺮـﺷ رد نارﺎـﻤﻴﺑ يور
ﻲﻣ مﺎﺠﻧا ﺮﺘﺸـﻴﺑ و دﻮـﺷ نآ زا
ﻪـﻛ و ﻞـﻤﻋ رد نﺎـﻣرد يﺪـﻨﻣﺮﺛا
ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ عاﻮـﻧا ﻲﺸـﺨﺑﺮﺛا ناﺰـﻴﻣ ،دﻮﺷ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻨﻴﻟﺎﺑ لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻫ
نﺎﻣرد لﺮﺘﻨﻛ ﻂﻳاﺮﺷ رد ﺎﻫ هﺪﺷ
ﻲـﻣ ﻲﺑﺎﻳزرا
ددﺮـﮔ ) ﺰﺘﻳوﻮـﺒﻟ و 4
ﺮﻓرودور ،5
1998 .(
ﻪﻠﻤﺟ زا ﻲﺳرﺮﺑ يﺎﻫ مﺎﺠﻧا هﺪﺷ ﺖﻴﻌـﺿو ﻪـﻛ ﻪـﻨﻴﻣز ﻦﻳا رد
هدﺮﻛ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻌﻗاو ﻂﻳاﺮﺷ رد ار نارﺎﻤﻴﺑ ﻲـﺳرﺮﺑ ،ﺪﻧا
6 ﻚـﻛ و
نارﺎﻜﻤﻫ ) 1998 ( دﻮﺑ ﻛ ﻪ 134 ار ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ رﺎﻤﻴﺑ
ﺲﭘ ﻲﭘ ﻚﻳ رد يﺮﺘﺴﺑ زا يﺮﻴﮔ
12 ـﻫﺎﻣ ﻪ دﻮـﺒﻬﺑ ناﺰـﻴﻣ ﺮـﻈﻧ زا
يدﺮﻛرﺎــﻛ و ﻲﻣرﺪﻨــﺳ ﺎــﻜﻳﺮﻣآ رد
ﺪــﻧدﺮﻛ ﻲﺑﺎــﻳزرا دﻮــﺒﻬﺑ و
رد ار ﻲﻣرﺪﻨﺳ 48
% رد ار يدﺮﻛرﺎﻛ دﻮﺒﻬﺑ و 30
% درﻮـﻣ داﺮـﻓا
ﺪﻧدﻮﻤﻧ شراﺰﮔ ﻲﺳرﺮﺑ .
ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ رد ﻪـﻳﺎﭘ تﺎـﻋﻼﻃا ﻦﺘـﺷاﺪﻧ ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎﺑ
رد
رد رﻮﺸﻛ ﻪﻨﻴﻣز
،ﻲﻜـﺷﺰﭙﻧاور ﻲﻧﺎـﻣرد تﺎﻣﺪـﺧ ﻪـﺑ ﺦﺳﺎﭘ ناﺰﻴﻣ
نﺎـﻣرد ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ ناﺰﻴﻣ ﻲﻜـﺷﺰﭙﻧاور ﻲﻫﺎﮕﺸـﻧاد ﺰـﻛﺮﻣ ﻚـﻳ رد
ناﺮـﻬﺗ ﺮﻬـﺷ )
ﻪـﺑزور نﺎﺘــﺳرﺎﻤﻴﺑ (
رد لﻼﺘــﺧا ﻪـﺑ ﻼﺘــﺒﻣ نارﺎـﻤﻴﺑ
ﻲﺒﻄﻗود ﻚﻳ ﻲﻃ ﺪﺷ ﻲﺑﺎﻳزرا لﺎﺳ .
شور ﻲﺳرﺮﺑ ﻦﻳا ﺑﻪ
ترﻮﺻ و ﻲﻟﻮﻃ هﺪﻨﻳآ ﺮﮕﻧ يور ﺮﺑ 131 رﺎﻤﻴﺑ
ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا مﺎﺠﻧا ﻪﺑزور نﺎﺘﺳرﺎﻤﻴﺑ رد يﺮﺘﺴﺑ
ﺪـﺷ .
ﻲﻧدﻮﻣزآ ﺎﻫ نﺎﻣز زا ﻲﺳرﺮﺑ زﺎﻏآ ﻪﺑ
رﻮﻃ ﻲﭘ ﻲﭘرد نﺎﺘـﺳرﺎﻤﻴﺑ رد
يﺮﺘﺴﺑ ﻪﺑزور
ﺪﻧﺪﺷ . دورو يﺎـﻫرﺎﻴﻌﻣ ﻞﻣﺎـﺷ
ﻲﻘﻓاﻮـﺗ ﺺﻴﺨﺸـﺗ
ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا رد
ﻂﻠﺘﺨﻣ ﺎﻳ ﺎﻴﻧﺎﻣ زﺎﻓ ﺞﻟﺎﻌﻣ ﻚﺷﺰﭙﻧاور ﻂﺳﻮﺗ
حﺮــﻃ رﺎــﻜﻤﻫ ﻲﻜــﺷﺰﭙﻧاور رﺎﻴﺘــﺳد ﻚــﻳ و ﻪــﻳﺎﭘ ﺮــﺑ
ﻌﻣ يﺎــﻫرﺎﻴ
ﻲﺼــﻴﺨﺸﺗ
DSM-IV
،7
ﻦﺘــﺷاد ﻦــﺳ 18 ﺎــﺗ 65 ﺖﻳﺎــﺿر ،لﺎــﺳ
ﻪﻧﺎﻫﺎﮔآ هداﻮﻧﺎﺧ و رﺎﻤﻴﺑ دﻮـﺑ ناﺮـﻬﺗ نﺎﺘﺳا رد رﺎﻤﻴﺑ ﺖﻧﻮﻜﺳ و
.
ﻲﺑﺎﻳزرا ﺎﻫ رد زﺎﻏآ ،يﺮﺘﺴﺑ مﺎﮕﻨﻫ نﺎﺘﺳرﺎﻤﻴﺑ زا ﺺﻴﺧﺮﺗ و
ﺶﺷ
و 12 مﺎﺠﻧا يﺮﺘﺴﺑ زا ﺲﭘ هﺎﻣ ﺪﺷ
. ﺺﻴﺧﺮـﺗ نﺎﻣز ﻪـﻳﺎﭘ ﺮـﺑ
ﺮـﻈﻧ
ﺞﻟﺎﻌﻣ ﻚﺷﺰﭘ و
ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻦﻴﺑ رﺎﻬﭼ ﺎﺗ ﺖﺸﻫ ﻪﺘﻔﻫ ﺲﭘ يﺮﺘﺴـﺑ زا دﻮﺑ
. ﺘﺒﺴﻧ شﺰﻳر ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ
ًﺎ مود ﺖﻳﺰﻳو رد ﻻﺎﺑ )
6 / 20
% (،
ياﺮﺑ
ﺖــﻳﺰﻳو رد رﺎــﻤﻴﺑ ﻲﺑﺎــﻳزرا ﺎــﻫ
مرﺎــﻬﭼ و مﻮــﺳ ي
، ترﻮــﺻ رد
ﻪﻌﺟاﺮﻣ ندﺮﻜﻧ ،رﺎﻤﻴﺑ ﻊﻗﻮﻣ ﻪﺑ ﻪﺳ
ﻪﺘﻓﺮﮔ ﻲﻨﻔﻠﺗ سﺎﻤﺗ رﺎﺑ ﻲﻣ
ﺪﺷ
رﺎﻤﻴﺑ ﺎﺑ سﺎﻤﺗ ياﺮﺑ ﺖﻴﻘﻓﻮﻣ مﺪﻋ ترﻮﺻ رد و ﻪﺑ
ﻚﻤﻛ ﻦـﻔﻠﺗ
،
سردآ ﻪﺑ رﺎﻛدﺪﻣ ﺘـﺷﻮﻧ
ﻪ هﺪـﺷ هﺪـﻧوﺮﭘ رد هدﺎﺘـﺳﺮﻓ
ﻲـﻣ ﺎـﺗ ﺪـﺷ
ﻪﺑ رﻮﻃ يو هداﻮﻧﺎﺧ و رﺎﻤﻴﺑ زا يرﻮﻀﺣ ياﺮﺑ
ﻲﭘ ﺮﻴﮔ تﻮـﻋد ي
ﺪﻳﺎﻤﻧ . ﻲﺑﺎﻳزرا ﺎﻫ ﻞﻣﺎﺷ ﻲـﮔﮋﻳو ﻲـﺧﺮﺑ ﺖـﻴﻌﻤﺟ يﺎـﻫ
ﺎﻨـﺷ ﺘﺧ ﻲ
،
ﺖﻣﻼﻋ ﺮﺑ ﺎﻴﻧﺎﻣ ﻲﺳﺎﻨﺷ سﺎﻴﻘﻣ ﻪﻳﺎﭘ
ﻪـﺟرد ﺪـﻨﺑ ﺎـﻴﻧﺎﻣ ي ي ﮓـﻧﺎﻳ
8
(YMRS)
)
9ﮓﻧﺎﻳ ﮕﻴﺑ ،
10ﺰ ﺮﻠﮕﻳز و ،11
1978 ( ) ﺶﺳﺮﭘ ـﻣﺎﻧ ﻪ 11
هدﺎﻣ ﺮﺑ يا ﺎﻴﻧﺎﻣ تﺪﺷ ﺶﺠﻨﺳ يا ﺖﺳا
ﻚـﺷﺰﭙﻧاور ﻂـﺳﻮﺗ ﻪـﻛ
ﺮــﭘ ﻲــﻣ دﻮــﺷ (،
ﺖــﻣﻼﻋ ﺮــﺑ ﻲﮔدﺮﺴــﻓا ﻲــﺳﺎﻨﺷ سﺎــﻴﻘﻣ ﻪــﻳﺎﭘ
ﻪــﺟرد ﺪــﻨﺑ ﻲﮔدﺮﺴــﻓا ي ﺎــﻫ
نﻮﺘﻠﻴﻣ
(HAM-D)12
) نﻮﺘﻠﻴﻣﺎــﻫ ،13
1976 ( ) ﻪﻛ ﺎـﺑ ﻪﺒﺣﺎﺼـﻣ ﻪـﻳﺎﭘ ﺮﺑ ﻲﮔدﺮﺴﻓا تﺪﺷ ﺶﺠﻨﺳ ياﺮﺑ
ﺮــﭘ يو نﺎــﻜﻳدﺰﻧ و رﺎــﻤﻴﺑ ﻲــﻣ
ياراد و دﻮــﺷ 21
ﺖــﺳا هدﺎــﻣ (
،
ﺖﻣﻼﻋ ﺑ زﻮﻜﻴﺴﭘ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺮ
ﻲـﻔﻨﻣ و ﺖـﺒﺜﻣ ﻢـﻳﻼﻋ سﺎـﻴﻘﻣ ﻪﻳﺎﭘ
14
(PANSS)
)
15ﻲﻛ ﺮﻠﭘا ، ﺮﻴﻤﻧﺪﻨﻴﻟ و 16
،17
1988 ( ) ﺖـﺳا يراﺰـﺑا
شزﻮﻣآ دﺮﻓ ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ ﻚﻴﺗﻮﻜﻴﺴـﭘ ﻢـﻳﻼﻋ ﺶﺠﻨـﺳ ياﺮﺑ هﺪﻳد
ﻪــﺑ ﻲــﻣ رﺎــﻛ ياراد و دور
30 ﺖــﺳا هدﺎــﻣ (،
و يدﺮــﻓ دﺮﻛرﺎــﻛ
ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ﻪﺑ ﻚـﻤﻛ سﺎـﻴﻘﻣ دﺮـﻜﻠﻤﻋ ﻲـﻠﻛ ﺶﺠﻨـﺳ
(GAF)18
) ﻪـــﭽﺑﺎﺘﻛ
DSM-IV
( ) ﺎـــﺗ ﻚـــﻳ ﻦﻴـــﺑ 100
ﻂـــﺳﻮﺗ ﺮﮕﻨﻴﻟﺎـــﺑ 1
هﺮﻤﻧ يراﺬﮔ ﻲﻣ دﻮـﺷ ( ، ضراﻮـﻋ سﺎـﻴﻘﻣ ﻪـﻳﺎﭘ ﺮـﺑ ﻪـﺟرد
ﺪـﻨﺑ ي
ﻲﻣﺮﻫ جرﺎﺧ ضراﻮﻋ
(ESRS)19
) درﺎﻨﻳﻮﭼ ﻞـﺑﺎﻧا و 20
،21
1980 (
) شزﻮﻣآ دﺮﻓ ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ هدﻮﺑ ﺶﺨﺑ رﺎﻬﭼ ياراد راﺰﺑا ﻦﻳا هﺪـﻳد
لﻼﺘـﺧا ﺶﺠﻨـﺳ ياﺮﺑ
وراد زا ﻲـﺷﺎﻧ ﻲـﺘﻛﺮﺣ يﺎـﻫ
ﺎـﻫ ﻪـﺑ رﺎـﻛ
ﻲـﻣ دور ( و ﻲﻧﺎــﻣرد تﺎﻣﺪــﺧ زا ﺖﻳﺎــﺿر ﻪــﻳﺎﭘ ﺮــﺑ
ﺶــﺳﺮﭘ ــﻣﺎﻧ ﻪ
ﻊــﺟاﺮﻣ ﺖﻳﺎـﺿر
(CSQ)22
) ﻦــﻤﻬﻟ ﻲﻧﻮﺘــﺳاز و ،23
1983 ( ) ﻦــﻳا
ﺶﺳﺮﭘ ـﻣﺎﻧ ياﺮـﺑ رﺎـﻤﻴﺑ ﻂـﺳﻮﺗ ﻪـﻛ ﺖـﺳا هدﺎـﻣ ﺖﺸـﻫ ياراد ﻪ
_______________________________________
1- efficacy 2- effectiveness
3- Lehman 4- Lebowitz
5- Rudorfer 6- Keck
7- Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (4th. ed.)
8-Young Mania Rating Scale 9- Young
10- Biggs 11- Ziegler
12- Hamilton Depression Rating Scale 13- Hamilton
14- Positive and Negative Syndrome Scale
15- Kay 16- Opler
17- Lindenmayer
18- Global Assessment of Functioning Scale 19- Extrapyramidal Symptom Rating Scale
20- Chouinard 21- Annabel
22- Client Satisfaction Questionnaire 23- Zastowny
ﻲﭘ ﻚﻳ يﺮﻴﮔ ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑ ﻪﻟﺎﺳ
170
170
لﺎﺳﻢـﻫدﺰﻧﺎﭘ /ﻤﺷـرﺎ ه 2 / نﺎﺘﺴﺑﺎﺗ 1388
Vol. 15 / No. 2/ Summer 2009
ﺮﭘ تﺎﻣﺪﺧ زا ﺖﻳﺎﺿر ﺶﺠﻨﺳ ﻲـﻣ
دﻮـﺷ ( دﻮـﺑ . يﺎـﻫراﺰﺑا ﻪـﻤﻫ
ﺰــﺟ ﻪــﺑ هﺪــﺷدﺎﻳ ﺶــﺳﺮﭘ
ــﻣﺎﻧ ﻊــﺟاﺮﻣ ﺖﻳﺎــﺿر ﻪ ﺮﮕﻨﻴﻟﺎــﺑ ﻂــﺳﻮﺗ
شزﻮﻣآ هﺮﻤﻧ هﺪﻳد يراﺬﮔ ﻲﻣ ور و ﻲﻳﺎـﻳﺎﭘ و ﺪﻧﻮﺷ رد ﺎـﻬﻧآ ﻲـﻳا
لﻮــﺒﻗ ﻞــﺑﺎﻗ ﺪـﺣ رد ﻪــﻛ ﺖــﺳا هﺪـﺷ هﺪﻴﺠﻨــﺳ ﻲــﺳرﺮﺑ ﻦﻳﺪـﻨﭼ
ﺖــﺳا هدﻮــﺑ .
ﻲﻳﺎــﻳﺎﭘ ﺶــﺳﺮﭘ ــﻣﺎﻧ شور ﻪــﺑ ﻊــﺟاﺮﻣ ﺖﻳﺎــﺿر ﻪ
ﻲــﻧاﺮﻳا نارﺎــﻤﻴﺑ يور ﺮــﺑ ﺮــﺿﺎﺣ ﻲــﺳرﺮﺑ رد ﻲﻳﺎــﻣزآزﺎﺑ 79
/ 0
ﻪﺑ ﺪﻣآ ﺖﺳد .
ﻦﻴﺑ ﻲﻳﺎﻳﺎﭘ بﺎﻳزرا
1ﺎﻫ ﻪﻛ ﻦﻴـﺑ ﻲﮕﺘﺴـﺒﻤﻫ ﺐﻳﺮـﺿ شور ﻪﺑ
2ﻲﺳﻼﻛ ﺒﺳﺎﺤﻣ نارﺎﻤﻴﺑ زا ﺮﻔﻧ ﺶﺷ يور ﺮﺑ ﺪﺷ ﻪ
، ﺮـﻳز حﺮﺷ ﻪﺑ
ﻪﺑ ﺪﻣآ ﺖﺳد :
58 / 0
= ؛GAF
96 / 0
=
HAM-D
؛ 81 / 0
=
PANSS
؛
33 / 0
= ؛YMRS
79 / 0
= .CSQ
نﺎﻤﻫ ﺎﻫراﺰﺑا ﻲﻳاور درﻮﻣ رد ًﻼﺒـﻗ ﻪـﻛ رﻮﻃ
،ﺪـﺷ ﺮـﻛذ ﻢـﻫ
ﻲـﻳاور ﻪـﻛ هﺪـﺷ هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﻫراﺰﺑا ﻲﻠـﺻا ﻪﺨﺴـﻧ زا نﻮـﭼ آ
ﺎــﻬﻧ
هزاﺪﻧا ،ﺖـﺳا لﻮـﺒﻗ ﻞﺑﺎﻗ و هﺪﺷ يﺮﻴﮔ هزاﺪـﻧا ﻪـﺑ يزﺎـﻴﻧ
يﺮـﻴﮔ
ﻦﻳا رد ﺎﻬﻧآ دﺪﺠﻣ دﻮﺒﻧ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
.
ﻦــﻳا رد نﺎــﻣرد ﻪــﺑ ﺦــﺳﺎﭘ ﻲﻠــﺻا ﺺﺧﺎــﺷ ﻪــﺑ ﺎــﺟ
ترﻮــﺻ
ﺶﻫﺎﻛ 50 % سﺎﻴﻘﻣ رد ﻪﺟرد
ﺪـﻨﺑ ﮓـﻧﺎﻳ يﺎـﻴﻧﺎﻣ ي )
ﺖـﻛﺮﺑا و 3
،نارﺎﻜﻤﻫ 2007
( رد ﻒﻳﺮﻌﺗ لوا ﺖﻳﺰﻳو ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ مود ﺖﻳﺰﻳو
ﺪﺷ . هداد ﻞﻴﻠﺤﺗ
ﻪﺑ ﺎﻫ نﻮـﻣزآ ،ﻲﻔﻴـﺻﻮﺗ رﺎﻣآ ﻚﻤﻛ و ﻲـﺟوز t
نﻮﻣزآ ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﻞﻘﺘﺴﻣ t
.
ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﻫ ﻲﺳ و ﺪﺼﻜﻳ ﻚﻳ و
لﻼﺘـﺧا ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ رﺎﻤﻴﺑ ـﺒﻄﻗود
دراو ﻲ
ﻲﺳرﺮﺑ و ﺪﻧﺪﺷ 8 / 45
% ﺎـﻬﻧآ ﻲـﭘ ﺮـﻴﮔ ي ﻚـﻳ ﻟﺎـﺳ نﺎـﻳﺎﭘ ﻪـﺑ ار ﻪ
ﺪﻧﺪﻧﺎﺳر . 29 هﺎﺒﺘﺷا ﺖﻠﻋ ﻪﺑ نارﺎﻤﻴﺑ زا ﺮﻔﻧ
ﻲﻧﺎﺸﻧ ندﻮﺑ هرﺎﻤـﺷ ﺎﻳ
ﻦﻔﻠﺗ ﻲﻧﺎﺘـﺳﺮﻬﺷ و ،ﺪﻧﺪـﺷ ﻪﺘـﺷاﺬﮔ رﺎـﻨﻛ ﻲـﺳرﺮﺑ زا ندﻮـﺑ
ﻪـﻛ
ﻪﺑ شﺰﻳر ﻲﻤﻧ رﺎﻤﺷ ﺪﻧور . ﻪﺑ درﻮﻣ ﻪُﻧ رد شﺰﻳر ﺮﻴﻴﻐﺗ ﺖﻠﻋ
ﻲﻧﺎﺸﻧ
،ﻦـــﻔﻠﺗ هرﺎﻤـــﺷ ﺎـــﻳ و 19
ﻪـــﺑ درﻮـــﻣ ﻪـــﻌﺟاﺮﻣ ﺖـــﻠﻋ
ندﺮـــﻜﻧ
يرﺎــﻜﻤﻫ و ﻪــﺑ ﺰــﻴﻧ درﻮــﻣ رﺎــﻬﭼ و ندﺮــﻜﻧ
ﻞــﻘﺘﻨﻣ ﻞــﻴﻟد نﺪــﺷ
ﻪــﺑ يراﺪــﻬﮕﻧ ﺰــﻛﺮﻣ ﺎــﻳ ناﺪــﻧز
، داد خر . ﻪــﻛ ﻲﻧارﺎــﻤﻴﺑ ﻦﻴــﺑ
ﻲﺳرﺮﺑ ﺖـﻳﺰﻳو رد ﻪـﻛ ﻲﻧارﺎـﻤﻴﺑ ﺎـﺑ ﺪـﻧدﻮﺑ هدﺮﻛ ﻞﻣﺎﻛ ار ﺎـﻫ
ي
مود
، و مﻮﺳ زا مرﺎﻬﭼ ﻲﺳرﺮﺑ
ﺪﻧﺪﺷ جرﺎﺧ ﻲﮔﮋﻳو ﺮﻈﻧ زا
ﺎـﻫ ي
ﺖـــﻴﻌﻤﺟ توﺎـــﻔﺗ ،ﻲﻨﻴﻟﺎـــﺑ ﺖﻴﻌـــﺿو و ﻲﺘﺧﺎﻨـــﺷ ﻲـــﻨﻌﻣ
راد ي
ﺪﺸـﻧ هﺪﻳد .
ﻲـﺧﺮﺑ ﻲـﮔﮋﻳو ﺎـﻫ ﺖـﻴﻌﻤﺟ ي رد نارﺎـﻤﻴﺑ ﻲﺘﺧﺎﻨـﺷ
لوﺪـــﺟ
ﺖـــﺳا هﺪـــﺷ هدروآ1
. نارﺎـــﻤﻴﺑ رد ﻲﻨـــﺳ ﻦﻴﮕﻧﺎـــﻴﻣ
7 / 10 2± / 32 لﺎﺳ و يرﺎـﻤﻴﺑ تﺪـﻣ لﻮﻃ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ 1
/ 8 9± لﺎـﺳ
دﻮﺑ .
لوﺪﺟ 1 - ﻲﻧدﻮﻣزآ ﻲﻧاواﺮﻓ ﻊﻳزﻮﺗ
ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ يﺎﻫ
ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻴﻌﺿو و تﻼﻴﺼﺤﺗ ناﺰﻴﻣ ،ﻞﻫﺄﺗ ﺖﻴﻌﺿو ،ﺲﻨﺟ ﺐﺴﺣ ﺮﺑ 1
ﻲﻧاواﺮﻓ
(%)
ﺲﻨﺟ
نز
54 ) 41 (
دﺮﻣ 77
) 59 (
ﺗ ﺖﻴﻌﺿو ﺄ ﻞﻫ
دﺮﺠﻣ
66 ) 52 (
ﺘﻣ ﺄ ﻞﻫ 38
) 9 / 29 (
زا ﺮﺴﻤﻫ هﺪﺷاﺪﺟ 21
) 5 / 16 (
هﻮﻴﺑ 2
) 6 / 1 (
تﻼﻴﺼﺤﺗ
ﻲﺑ داﻮﺳ
9 ) 7 (
ﻲﻳاﺪﺘﺑا 26
) 2 / 20 (
ﻲﻳﺎﻤﻨﻫار 41
) 8 / 31 (
ﺑد نﺎﺘﺳﺮﻴ 30
) 2 / 23 (
ﻲﻫﺎﮕﺸﻧاد 23
) 9 / 17 (
ﻲﻠﻐﺷ ﺖﻴﻌﺿو
ﺖﻗو مﺎﻤﺗ رﺎﻛ
23 ) 3 / 18 (
ﺖﻗو ﻪﻤﻴﻧ رﺎﻛ
10 ) 9 / 7 (
ﻪﻧﺎﺧ راد 22
) 5 / 17 (
ﻞﻴﺼﺤﺗ لﺎﺣرد
9 ) 1 / 7 (
ﻪﺘﺴﺸﻧزﺎﺑ 3
) 4 / 2 (
ﻲﺑ رﺎﻛ 57
) 2 / 45 (
ﺮﻳﺎﺳ 2
) 6 / 1 (
1 / 42 % ﺎﺑ نارﺎﻤﻴﺑ مﻮﻴﺘﻴﻟ
و 28 % ﻢﻳﺪـﺳ تاوﺮـﭙﻟاو ﺎﺑ ﺖـﺤﺗ
نﺎــﻣرد ــﻗ ﺪــﻨﺘﻓﺮﮔ راﺮ .
وراد ﺮﻳﺎــﺳ ﺎــﺑ نارﺎــﻤﻴﺑ هﺪــﻧﺎﻤﻴﻗﺎﺑ ﺎــﻫ
ي
ﺖﻴﺒﺜﺗ ﻖﻠﺧ هﺪﻨﻨﻛ ﻳﺮﺗﻮﻣﻻ ﻞﻣﺎﺷ
ﮋ ﻦﻳ
، ﻦﻴﺘﻨﭘﺎـﺑﺎﮔ
، و ﻦﻴﭘزﺎـﻣﺎﺑرﺎﻛ
ﻪﺑ تﺎﻣاﺮﻴﭘﻮﺗ ﻚـﺗ ترﻮـﺻ
ﺪﻧﺪـﺷ نﺎـﻣرد ﻲـﺒﻴﻛﺮﺗ ﺎـﻳ ﻲـﻳوراد .
ﻪﺑ ﻲﻠﻛ رﻮﻃ 4
/ 8
% ﺖـﻴﺒﺜﺗ ﺎـﺑ ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ نﺎﻣرد نارﺎﻤﻴﺑ هﺪـﻨﻨﻛ
ﺎـﻫ ي
ﺪﻧدﺮﻛ ﺖﻓﺎﻳرد ﻖﻠﺧ .
رد 5 / 41 % نارﺎﻤﻴﺑ ﺪﺿ يﺎـﻫوراد زﻮﻜﻴﺴـﭘ
لﺎـﻜﻴﭙﻴﺗ
، 8 / 46 %
زﻮﻜﻴﺴــﭘ ﺪــﺿ و لﺎــﻜﻴﭙﻴﺗآ
7 / 11 % ار عﻮــﻧ ود ﻦــﻳا زا ﻲــﺒﻴﻛﺮﺗ
ﺪﻧدﺮﻛ ﺖﻓﺎﻳرد .
وراد ﺎـﻫ ي دﺎﻳ ﺺﻴﺧﺮـﺗ نﺎـﻣز ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ هﺪـﺷ
و ﺖﺳا تاﺮﻴﻴﻐﺗ زا ﺲﭘ
ﻲﻋﻼﻃا نﺎﻣز نآ زا ﺖﺴﻴﻧ ﺖﺳد رد
.
_______________________________________
1- inter-rater reliability
2- inter-class correlation coefficient 3- Ebrecht
نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻨﻴﻣا نﻮﻳﺎﻤﻫ
171
171
لﺎﺳﻢـﻫدﺰﻧﺎﭘ /ﻤﺷـرﺎ ه 2 / نﺎـﺘﺴﺑﺎﺗ1388 Vol. 15 / No. 2/ Summer 2009
لوﺪﺟ 2 -
،ﺺﻴﺧﺮﺗ مﺎﮕﻨﻫ ،يﺮﺘﺴﺑ مﺎﮕﻨﻫ رد ،ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑ ﻲﻨﻴﻟﺎﺑ ﺖﻴﻌﺿو و هﺎﻣ ﺶﺷ
12 يﺮﺘﺴﺑ زا ﺲﭘ هﺎﻣ
ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
1 و 2 ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
2 و 3 ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
2 و 4 ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
1 و 4 ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ
3 و 4
ﺎﻫراﺰﺑا
ﺖﻳﺰﻳو 1
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ± رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ﺖﻳﺰﻳو
2
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
± رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا
ﺖﻳﺰﻳو 3
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
± رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا
ﺖﻳﺰﻳو 4
ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ± رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا ﻪﺟرد
يدازآ ﻪﺟرد
يدازآ ﻪﺟرد
آ يداز ﻪﺟرد
يدازآ ﻪﺟرد
يدازآ
1GAF 6
/ 11 2± / 19 1 / 18 7± / 44 7 / 20 7± / 44 1 / 19 7± / 51 99 **
55 43 53 35 **
HAM-D 2
4 / 7 6± / 17 9 / 6 4± / 10 5 / 8 6± / 10 9 / 6 8± / 8 101 **
56 45 55 38 **
PANSS-Tot 3
6 / 17 7± / 74 6 / 14 5± / 49 9 / 15 9± / 49 3 / 14 6± / 46 102 **
56 45 55 38 **
Y-MRS 4
2 / 10 1± / 26 12 4± / 11 4 / 9 4± / 9 8 / 8 6± / 8 101 **
56 46 56 39 **
5ESRS 8
/ 15 3± / 7 2 / 12 11± 9 2± / 5 5 / 5 8± / 3 18 12 19 * 9 23
ﺖﻳﺰﻳو 1 = ﺖﻳﺰﻳو ؛يﺮﺘﺴﺑوﺪﺑ 2
= ﺖﻳﺰﻳو ؛ﺺﻴﺧﺮﺗ مﺎﮕﻨﻫ 3
= 6 ﺖﻳﺰﻳو ؛يﺮﺘﺴﺑ زا ﺲﭘ هﺎﻣ 4
= 12 يﺮﺘﺴﺑزا ﺲﭘ هﺎﻣ
1- Global Assessment of Functioning Scale; 2- Hamilton Depression Rating Scale; 3- Positive and Negative Syndrome Scale; 4- Young Mania Rating Scale; 5- Extrapyramidal Symptom Rating Scale; *p<0/05; **p<0 /01
رد ﻢﻳﻼﻋ تﺪﺷ نارﺎﻤﻴﺑ
)
لوﺪـﺟ
(2
ﺎـﻬﻨﺗ رد مود ﺖـﻳﺰﻳو
ﺶﻫﺎــﻛ ﻲــﻨﻌﻣ و ﺖــﻓﺎﻳ راد ﺖــﻳﺰﻳو رد
ﺎــﻫ ﺶﻫﺎــﻛ يﺪــﻌﺑ ي
ﻢﺸﭼ يﺮﻴﮔ ﺪﺸﻧ هﺪﻳد . ﻲﭘ ﮔ ﺮﻴ مﺎﺠﻧا ي هﺪﺷ ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ 7
/ 42 %
وراد نارﺎﻤﻴﺑ زا
ﺎـﻫ ﻪـﺑ ار ﻢﻈﻨـﻣ رﻮـﻃ و
1 / 32 % فﺮﺼـﻣ ﻢﻈﻨﻣﺎـﻧ
ﻲﻣ و ﺪﻧدﺮﻛ 7 / 13 % وراد فﺮﺼـﻣ ﺰﻴﻧ
ﺎـﻫ ﺪـﻧدﻮﺑ هدﺮـﻛ ﻊـﻄﻗ ار .
وراد فﺮﺼــﻣ ﺖﻴﻌــﺿو ﺎــﻫ
دﻮــﺑ ﺺﺨﺸــﻣﺎﻧ نارﺎــﻤﻴﺑ ﺮﻳﺎــﺳ رد .
» ﻢﻈﻨﻣ فﺮﺼﻣ
« رﺎﻤﻴﺑ ﻪﻛ دﻮﺑ ﻲﻨﻌﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ
ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ تارﻮﺘﺳد ﻪﻤﻫ
ﻚﺷﺰﭘ ) ود ﻞﻣﺎﺷ ز فﺮﺼﻣ نﺎﻣز و (
تﺪﻣ ﻦﻳا رد ار هداد مﺎﺠﻧا
و
» ﻢﻈﻨﻣﺎﻧ فﺮﺼﻣ
« ﻲﻨﻌﻳ رﺎﻤﻴﺑ ار ﻲـﻳوراد تارﻮﺘـﺳد زا ﻲـﺧﺮﺑ
هدﺮﻛ اﺮﺟا ﺖﺳا
.
» فﺮﺼـﻣ ﻊﻄﻗ
« رﺎـﻤﻴﺑ ﻪـﻛ دﻮـﺑ ﻲـﻨﻌﻣ ﻦـﻳا ﻪـﺑ
ﭻﻴﻫ فﺮﺼﻣ ﺖﺳا هداﺪﻧ ﻪﻣادا ار ﺎﻫوراد زا ﻚﻳ
.
ﻦـﻳا رد نﺎﻣرد ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ ﻲﻠﺻا ﺺﺧﺎﺷ دﻮـﺒﻬﺑ ناﺰـﻴﻣ ﺎـﺟ
رد
ﺰﻳو ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ مود ﺖﻳﺰﻳو لوا ﺖﻳ
هدﻮﺑ ﺖﺳا . رد نﺎﻣرد ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ
ﺺﻴﺧﺮﺗ نﺎﻣز 4
/ 65 % دﻮﺑ . ﻪﺑ
ﻲﻠﻛ رﻮﻃ 4
/ 21 % ) 28 ﺮـﻔﻧ ( لﻼﺘـﺧا ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﻴﺑ زا
ﺒﻄﻗود لﻮﻃ رد ﻲ ﻲﭘ
ﺮﻴﮔ ﺪﻧﺪـﺷ يﺮﺘﺴﺑ ي .
ﻪـﺘﺒﻟا ﺖﻴﻌـﺿو 6 / 7
%
) 10 ﺮــﻔﻧ ( يﺮﺘﺴــﺑ ﺮــﻈﻧ زا نارﺎــﻤﻴﺑ ﻞــﻛ زا هرﺎــﺑود
ﺺﺨﺸــﻣ
ﺪﺸﻧ . رد ﻪــﻨﻴﻣز ﻲــﻳوراد ضراﻮــﻋ )
لوﺪــﺟ
(2
هﺮــﻤﻧ سﺎــﻴﻘﻣ
ﻪــﺟرد ﺪــﻨﺑ ﻲــﻣﺮﻫ جرﺎــﺧ ضراﻮــﻋ ي ﺖــﻳﺰﻳو رد
ﺎــﻫ مود ي
،
توﺎــﻔﺗ لوا ﺖــﻳﺰﻳو ﻪــﺑ ﺖﺒﺴــﻧ مرﺎــﻬﭼ و مﻮــﺳ ﻲــﻨﻌﻣ
راد ي
ﺖــﺷاﺪﻧ
؛ مرﺎــﻬﭼ و مود ﺖــﻳﺰﻳو توﺎــﻔﺗ ﻲــﻟو ﻲــﻨﻌﻣ
راد دﻮــﺑ .
ضراﻮﻋ ﻲﻣﺮﻫ جرﺎﺧ مود ﺖـﻳﺰﻳو زا ﺮـﺘﻤﻛ مرﺎﻬﭼ ﺖﻳﺰﻳو رد
دﻮﺑ . تاﺮﻤﻧ ﺶﺳﺮﭘ ـﻣﺎﻧ ﻊـﺟاﺮﻣ ﺖﻳﺎـﺿر ﻪ ﺖـﻳﺰﻳو رد
ﺎـﻫ مود ي
،
ﻐﺗ مرﺎﻬﭼ و مﻮﺳ ﺮﻴﻴ
ﻲﻨﻌﻣ راد ي داﺪﻧ نﺎﺸﻧ . مﺎﮕﻨﻫ رد عﻮﻤﺠﻣ رد
ﺺﻴﺧﺮﺗ 23 % ﻪـﻳارا تﺎﻣﺪـﺧ زا نارﺎﻤﻴﺑ زا ،ﻲـﺿار رﺎﻴﺴـﺑ هﺪـﺷ
1 / 54 % و ﻲﺿار 9 / 22 % ﺪﻧدﻮﺑ ﻲﺿارﺎﻧ )
لوﺪﺟ
(.3
ﻲﭘ ﻚﻳ يﺮﻴﮔ ﻲﺒﻄﻗود لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑ ﻪﻟﺎﺳ
172
172
لﺎﺳﻢـﻫدﺰﻧﺎﭘ /ﻤﺷـرﺎ ه 2 / نﺎﺘﺴﺑﺎﺗ 1388
Vol. 15 / No. 2/ Summer 2009
لوﺪﺟ 3 - ﻪﻳﺎﭘﺮﺑ ﻲﺘﻓﺎﻳرد تﺎﻣﺪﺧ زا ﺖﻳﺎﺿر ﺖﻴﻌﺿو ﺶﺳﺮﭘ
ﻊﺟاﺮﻣ ﺖﻳﺎﺿر ﻪﻣﺎﻧ )
(CSQ لﻼﺘﺧا ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑرد ﺒﻄﻗود
ﻲ
، ﺗ مﺎﮕﻨﻫ رد ﺺﻴﺧﺮ
1 2
3
4
1 - ﺑ ﻪﻛ ﻲﺗﺎﻣﺪﺧ ﺖﻴﻔﻴﻛ ﺎﻤﺷ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻪ
ﺎﻤﺷ
ﻲﻣ ﻪﻳارا
؟ﺖﺳا ﺪﺣ ﻪﭼ رد دﻮﺷ
ﺪﺑ
5 / 11
% ﻂﺳﻮﺘﻣ
6 / 24
% بﻮﺧ
3 / 44
% ﻲﻟﺎﻋ
7 / 19
%
2 - ﻲﻣ ﻪﻛ ار ﻲﺗﺎﻣﺪﺧ عﻮﻧ نﺎﻤﻫ
ﺪﻴﺘـﺳاﻮﺧ
ﺖﻓﺎﻳرد
؟ﺪﻳدﺮﻛ
ًﻼﺻا ﻪﻧ
6 / 6
%
ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ ﻪﻧ
7 / 19
%
ً ﺎﺒﻳﺮﻘﺗ ﻪﻠﺑ
3 / 44
%
ًﻼﻣﺎﻛ
5 / 29
%
3 - ﻣ ﻦﻳا تﺎﻣﺪﺧ زﺎـﻴﻧ ﺪﺣ ﻪﭼ ﺎﺗ ﺰﻛﺮ
يﺎـﻫ
؟ﺖﺳا هدﺮﻛ هدروآ ﺮﺑ ار ﺎﻤﺷ
ﭻﻴﻫ ﻚﻳ
9 / 4
% ﻲﺸﺨﺑ ﺎﻬﻨﺗ
6 / 42
% ﺮﺜﻛا
4 / 34
%
ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ ﻪﻤﻫ
18
%
4 - تﺎﻣﺪﺧ ﻪﺑ زﺎﻴﻧ ﻲﺴﻛ نﺎﺘﻧﺎﺘﺳود زا ﺮﮔا ﺰﻛﺮﻣ ﻦﻳا ﺎﻤﺷ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﻪﺑﺎﺸﻣ ﻲﻜﻤﻛ و
ﻲﻣ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ وا ﻪﺑ ار
؟ﺪﻴﻨﻛ
ًﻼﺻا
9 / 4
% ﻲﻤﻧ نﺎﻤﮔ
ﻢﻨﻛ
8 / 14
% ﻲﻣ نﺎﻤﮔ ﻪﻠﺑ
ﻢﻨﻛ
1 / 36
%
ًﻼﻣﺎﻛ ﻪﻠﺑ
3 / 44
%
5 - ﺎﻤـﺷ ﻪـﺑ ﻪﻛ ﻲﺗﺎﻣﺪﺧ و ﻚﻤﻛ ناﺰﻴﻣ زا
؟ﺪﻴﺘﺴﻫ ﻲﺿار رﺪﻘﭼ هﺪﺷ ﻪﻳارا
ًﻼﻣﺎﻛ ﻲﺿارﺎﻧ
6 / 6
% ﻲﻤﻛ ﺎﻳ مراﺪﻧ يﺮﻈﻧ
ﻲﺿارﺎﻧ
5 / 11
% ﻲﺿار يدﺎﻳز ﺪﺣ ﺎﺗ
5 / 47
% ﻲﺿار ﻲﻠﻴﺧ
4 / 34
%
6 - ﻪــﻳارا ﺎﻤــﺷ ﻪــﺑ ﻪــﻛ ﻲﺗﺎﻣﺪــﺧ ﻦــﻳا ﺎــﻳآ
ﻲﻣ هﺪـﻬﻋ زا ﻪـﻛ هدﺮﻛ ﻚﻤﻛ ﺎﻤﺷ ﻪﺑ دﻮﺷ
ﺗﻼﻜﺸﻣ ﺘ
؟ﺪﻴﻳآﺮﺑ نﺎ هدﺮﻛ ﺮﺗﺪﻳﺪﺷ ار تﻼﻜﺸﻣ
9 / 4
% هدﺮﻜﻧ ﻲﻜﻤﻛ
1 / 13
% يدﺎﻳز ﺪﺣ ﺎﺗ ﻪﻠﺑ
3 / 44
% هدﺮﻛ يدﺎﻳز ﻚﻤﻛ ﻪﻠﺑ
7 / 37
%
7 - ﻪـﺑ ﻪـﻛ ﻲﺗﺎﻣﺪـﺧ زا رﺪـﻘﭼ عﻮﻤﺠﻣ رد
؟ﺪﻴﺘﺴﻫ ﻲﺿار هﺪﺷ ﻪﻳارا ﺎﻤﺷ
ًﻼﻣﺎﻛ ﻲﺿارﺎﻧ
9 / 4
% ﻲﻤﻛ ﺎﻳ مراﺪﻧ يﺮﻈﻧ
ﻲﺿارﺎﻧ
18
% ﺪﺣ ﺎﺗ
ز ﻲﺿار يدﺎﻳ
1 / 54
% ﻲﺿار ﻲﻠﻴﺧ
23
%
8 - زﺎﻴﻧ ﻲﻧﺎﻣز ﺮﮔا ﺪﻴـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاد ﻚﻤﻛ ﻪﺑ
ﻲﻣ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺰﻛﺮﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ هرﺎﺑود
؟ﺪﻴﻨﻛ
ًﻼﺻا
8 / 9
% ﻲﻤﻧ نﺎﻤﮔ
ﻢﻨﻛ
2 / 8
% ﻲﻣ نﺎﻤﮔ ﻪﻠﺑ
ﻢﻨﻛ
1 / 31
%
ًﺎﻤﺘﺣ ﻪﻠﺑ
8 / 50
%
ﺚﺤﺑ ﺮﺑ ﻲﻨﺒﻣ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺘﻓﺎﻳ نﺎﻣز رد نﺎﻣرد ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ ناﺰﻴﻣ
ﺺﻴﺧﺮﺗ ) 4 / 65 (%
ﺎﺑ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﻳﺎﻫ ﺰﻳﻮﺠﺗ ﺎﺑ ار نﺎﻣرد ﻪﺑ ﺦﺳﺎﭘ ﻪﻛ
وراد ﺎﻫ ي نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ رد
هدﺮـﻛ ﻲـﺳرﺮﺑ ﻲﻬﺑﺎﺸـﻣ نﺎـﻣز تﺪﻣ ﺪـﻧا
ﻢﻫ دراد ﻲﻳﻮﺳ .
ﻲـﻟ ﻲـﺳرﺮﺑ رد نﺎـﻣرد ﻪـﺑ ﺦـﺳﺎﭘ نارﺎـﻜﻤﻫ و 1
) 2008 ( 7 / 59 % ﺎﺗ 9 / 77 % شراﺰﮔ ﺖﺳا هﺪﺷ .
رد نﺎـﻣرد ﻪـﺑ ﺦـﺳﺎﭘ يﻻﺎـﺑ ناﺰـﻴﻣ فﻼﺧ ﺮﺑ ﻪـﻠﺣﺮﻣ
دﺎـﺣ
،
دﺮﻜﻠﻤﻋ و ﻢﻳﻼﻋ يدﻮﺒﻬﺑ
، ﺲﭘ لﻮﻃ رد و ﺺﻴﺧﺮﺗ زا ﻲﭘ
ﺮﻴﮔ ي
ﺎﺗ ﻚﻳ لﺎﺳ ﻢﺸﭼ ﺮﻴﮔ دﻮﺒﻧ
؛ ﻪﺑ ﺪﻳﺎﺷ ا ﺖﻠﻋ ﻦﻳ ﻪﻛ نارﺎـﻤﻴﺑ ياﺮـﺑ
ﻲﻧاور تﺎﻣﺪﺧ ﺪﻨﻣزﺎﻴﻧ -
ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ناﻮﺗ و
ﻲﺸﺨﺑ ،ﺎـﻣ رﻮﺸـﻛ رد
ﻲﻤﻧ ﻪﻳارا ﻲﺗﺎﻣﺪﺧ ،دﻮﺷ
ﻲﺗرﻮـﺻ رد ـﻠﺧاﺪﻣ ﻪـﻛ
ﻪ ﻲـﻧاور يﺎـﻫ -
ﺶﺨﺑ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ﻬﻣ
ﻲـﻤ زا نﺎـﻣرد ﺖـﺳا ﻲـﻧاور ﻦﻣﺰـﻣ نارﺎـﻤﻴﺑ
)
2ﺮﺘﻴﺑ ،نارﺎﻜﻤﻫ و 2007
.(
ﻪﻨﻴﻣز رد ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺘﻓﺎﻳ دﻮﺒﻬﺑ
ﻦﺘﻓﺎﻴﻧ دﺮـﻜﻠﻤﻋ ﺲـﭘ زا
ﺧﺮﺗ ﺺﻴ ﻲﻣ ار ﻪﺑ ناﻮﺗ ﻪﺑ ﻞﻴﻟد ﺖﺴـﻧاد ﻦﻴـﻌﻣ راﺰـﺑا ندﺮﺑرﺎﻛ .
رد
ﻦﻳا سﺎﻴﻘﻣ زا ﻲﺳرﺮﺑ ﺶﺠﻨﺳ
ﻲﻠﻛ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ هﺮﻬﺑ ﻪﻛ
ﺰﻴﻧ ﻢﻳﻼﻋ ﻲﻣ
ﺗ نآ زﺎﻴﺘﻣا ﺮﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﺄ
ﺮﻴﺛ ﺪﻨـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاد .
ﻲـﺳرﺮﺑ ﺎـﻫ هداد نﺎﺸﻧ
ﺪﻧا ﻲﺑاﺮﻄﺿا ﻢﻳﻼﻋ ﻪﻛ
، ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ و ﻲﻘﻠﺧ ﻲﻣ
ﺮﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
آ ﻲﮔﺪــﻧز ﺖــﻴﻔﻴﻛ و نارﺎــﻤﻴﺑ دﺮــﻜﻠﻤﻋ نﺎــﻧ
ﺪــﻧراﺬﮕﺑ ﺮﻴﺛﺄــﺗ
) سﺎﻣﻮﺗ ،3
2007 .(
نﺎﻤﻫ ﻪﻛ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺎﻫ
نآ ﺎﺑ ﺪﻨﻫد
نادﺮﻣ و نﺎﻧز ﻪﻛ
ﻪﺑ هزاﺪﻧا ﻚﻳ ﻪﺑ لﻼﺘﺧا ﻦﻳا
ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻼﺘﺒﻣ ﻦﻳا رد ،
رﺎﻤـﺷ ﻲﺳرﺮﺑ
ﻪﻛ هدﻮﺑ نز زا ﺶﻴﺑ دﺮﻣ نارﺎﻤﻴﺑ ﺮﺘﺸﻴﺑ
ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ رﺎﻤـﺷ
ﺮﺘﺸـﻴﺑ
ﺖﺨﺗ ﺎﻫ ﻪﺑزور نﺎﺘﺳرﺎﻤﻴﺑ رد نادﺮﻣ ياﺮﺑ يﺮﺘﺴﺑ ي )
رﺎﻬﭼ ﺶﺨﺑ
ﺮﺑاﺮﺑ رد نادﺮﻣ ود
ﺎﻧز ﺶﺨﺑ ن ( ﻲﻣ ﺪﺷﺎﺑ .
8 / 45 % ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﻴﺑ زا لﻼﺘﺧا
ـﺒﻄﻗود ﻲ تﺪـﻣ لﻮـﻃ رد
ﻲﭘ ﺮﻴﮔ ي
، وراد ﺎﻫ ﺎـﻳ ﺪـﻧدﺮﻛ ﻊـﻄﻗ ار هﺪـﺷﺰﻳﻮﺠﺗ ي ﻪـﺑ
ترﻮـﺻ
فﺮﺼﻣ ﻢﻈﻨﻣﺎﻧ ﻲﻣ
ﺪﻧدﺮﻛ . ﻦﻳا ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﺑ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻲﺳرﺮﺑ ﺮﻳﺎﺳ يﺎﻫ
ﺎـﻫ
هزاﺪﻧا ﺎﺗ يا ﻢﻫ دراد ﻲﻧاﻮﺧ .
ﻪﺑ ﻚﻳدﺰﻧ نارﺎـﻤﻴﺑ مﻮﺳ ﻚﻳ
ـﺒﻣ ﻼﺘ
ﻪــﺑ ود لﻼﺘــﺧا زا ﺮــﺘﻤﻛ ﻲــﺒﻄﻗ
30 % فﺮﺼــﻣ ار نﺎﺸــﻳﺎﻫوراد زا
ﻲﻣ ﺪﻨﻨﻛ ) ﻚﻳوﻮﺗﺎﺟﺎﺳ ﺲﻳﻮﻳد ،4
ادوﺮﻫ و 5
،6
2004 (
1 .
_______________________________________
1- Li 2- Bitter
3- Thomas 4- Sajatovic
5- Davies 6- Hrouda
