№33

Q azaq 1948 жылдың Апталық 20 сәуірінен шыға баста ды

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық

университет!

UNIVERSITETI 75

^{1?4В-20?3 I}

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ АПТАЛЫҚ ГАЗЕТ ^о WWW.KAZNU.KZ №33 (1899) 4 ҚЫРКҮЙЕК 2023 ЖЫЛ

Президент жолдауы 19 нүктеден тыцдалды

I

Әл-Фараби атындағы Қазац улттың университетінің ужымы\^

мен студенттері Мемлекет басшысыҢасым-Жомарт Тоңаевтың«Әділетті Қа- заңстанның экономикалың бағдары» атты Ңазаңстан халңына жолдауын тікелей эфир арңылы тыңдады.

Университет басшылығы, оқытушы- профессорлар құрамы мен студенттер жолдауды кампустың 19 нүктесінде бір мезгілде тыңдап, Мемлекет басшысы айтқан алдағы кезеңдегі елдің әлеу- меттік-экономикалык.дамуыныңнегіз- гі басымдықтары мен міндеттерін бірауыздан қолдады.

Университет ұжымы алда әлеумет- тік-экономикалық бағытта атқарыла- тын іс-шаралардың маңыздылығына ден қойды. Жолдауда Қазақстан аза- маттарының өмір сүру сапасын жақ- сартуға бағытталған негізгі міндеттер толығымен қамтылды.

Президент жолдауында экономика- ға басымдық беріліп, университеттік ғылымды заман талабына сай дамытү I ғылымды заман талабына сай дамыту I

қажеттігі атап өтілді.

Қасым-Жомарт Тоқаев бұл жолдау- да үш жыл көлемінде жүзеге асыры- латын саяси реформалардың жаңа бағдарламасы мен әлеуметтік-эконо- микалық бағытта атқарылатын іс-ша- ралар туралы кеңінен айтты.

Нурсултан ЖЕКСЕНБАЕВ

Әл-Фараби атындағы Ңазаң улттыңуниверситетінде «Хальщаралың ядролың сынаңтарға ңарсы іс-ңимыл күніжәне Ңазаңстанның рвлі» атгы дөңгелек үстел отырысы етті.

Түрақты даму

тақырыбы талқыланды

r-

..е ЯДРОЛЫҚ СЫНАҚТАРҒЛ К^РСЫ К'РЕС KVHi международный ДЕНЬДЕЙСТВИЙ ПРОТИВ адЕРньхКтдний

INTERNA1IONAL DAT AGAIHSTNJjCLEAfiTESTS

Жиынға ҚазҰУ-дың Басқарма Төра- ғасы - Ректоры Жансейіт Түймебаев, БҰҰ Жаһандық коммуникациялар де- партаментінің өкілі және Қазақстан- дағы БҰҰ Ақпараттық орталығының басшысы Властимил Самек, ғалым- дар, оқуордасыныңоқытушы-профес- сорлар құрамы мен студенттер ка­

ты сты.

Бүгінде ҚазҰУ-да Тұрақты даму- дың (ТДМ) барлық 17 бағыты бойын­

ша көптеген іс-шаралар атқарылуда.

Деңгелек үстел отырысы тұрақты даму мақсаттарында көрсетілген климатты жақсарту, салауатты өмір салтын қалыптастыру, қоршаған ор- таны қорғау, климаттың өзгеруіне

қарсы күрес бағыты бойынша жүзеге асуда.

Шараны Әл-Фараби атындағы Ка­

зак ұлттықуниверситетінің Пан Ги Мун атындағы Тұракты даму институты мен Тұракты даму бойынша ЮНЕСКО кафедрасы уйымдастырып отыр. Кон­

ференция отырысын университет бас­

шысы Жансейіт Туймебаев ашты.

Дөңгелек устел отырысының мак- саты - Семей полигонын жабу тәжіри- бесіне ерекше назар аудара отырып,

«Ядролык сынактар, коршаган орта жене туракты даму» такырыбын мұ- киятталкылау.

Айнүр АҚЫНБАЕВА

Факулыпетшер жаңа оңу жылына дайын

Әл-Фараби атындағы Ңазақ улттың универси- тетіндеҒылымикеңес- тің кезекті отырысы етіп, білім ордасының жаца2023-2024 оңу жылына дайындығы талңыланды.

Жиын басында тарих фа- культетінің деканы Досбол Байғонақов ҚазҰУ базасында ашылған «Орталық Еуразияның тарихы мен мәдениеті» ғылы- ми-зерттеу орталығын таныс- тырды.

Басқарма мүшесі - акаде- миялық мәселелер жөніндегі проректор Ләззат Еркінбаева университеттің жаңа 2023-

2024 оқу жылына дайындығы туралы ақпарат берді. Прорек­

тор барлық факультеттердің оқу процесін ұйымдастыруға 100 пайыз дайын екенін атап өтті. ҚР бойынша бөлінген 68 034 гранттың 6 пайызы, яғни 4 090 грант иегері ҚазҰУ-ды таңдаған.

Өз кезегінде Басқарма мү- шесі - ғылыми-инновациялық қызмет жөніндегі проректор Жәмила Айтжанова универси­

тет ғылымы елдің әлеуметтік- экономикалықдамуына қосқан үлесін арттыру міндетіне баса назар аударды.

Кеңес барысында опера- циялық қызмет жөніндегі проректор Әсел Уәлиева,

қаржылық қызмет жөніндегі проректор Қалилла Абдуллаев,

Әлеуметтікдамужәнежастар- мен жұмыс департаментінің

директоры Жұлдыз Есімова баяндамаларында цифрлық сауаттылық, халықаралық ын- тымақтастық, оқуғимараттары мен жатақханалардың дайын- дығына талдау жасады.

Ғылыми кеңес отырысын қо- рытындылай келе, ректор Жан- сейіт Түймебаев жаңа оқу жы- лында ҚазҰУ-дың 90 жылдығы аталып өтетінін баса айтты.

Сондықтан айтулы датаға орай, оқуордасыныңбасщысы барлық жауапты мамандарға өз саласы бойынша атқары- латынжұмыстардыңжоспарын ұсынуды тапсырып, бірқатар тапсыріүіалар жүктеді.

Айнур АҚЫНБАЕВА

Г Анталия университетімен білім I ынтымақтастық S ныааяды

2 »

ЖансеитТҮЙМЕБАЕВ:

Основное направление - социально-экономическая политика

3

)1лызаттарды ыдыратудын Я тыц тәсілі

6»

О facebook.com/KazakhNationalUniversity О vk.com/kazuniversity Ө instagram.com/KAZNU_FARABI

2 AQPARAT - Q azaq universiteti

№33 (1899), 4 ҚЫРКҮЙЕК 2023 ЖЫЛ АПТАЛЫҚ 1948 ЖЫЛДЫҢ 20 СӘУІРІНЕН ШЫҒА БАСТАДЫ WWW.KAZNU.KZ

Әл-Фараби атындағы Ңазаң үлттык университетінің Басңарма Терағасы - Ректоры ЖансейітТүймебаев Анталия білімуниверситетінің ректоры, профессор Исмаил Юксекпен кездесу еткізді.

ИТМО-мен серіктесшік артады

Анталия білім университетімен ынтымақтастық ныааяды

40-тан астам жетекші жоғары оқу орнымен әріптестік жолға

І [і

'I

қойылған. «Мәулана» халық- аралықбағдарламасы аясында Түркия университеттерімен 31 ынтымақтастық туралы келісім бар.

Сондай-ақ ҚазҰУ-дың 50- ден астам оқытушылары мен қызметкерлері 2021 жылы Ан­

талия білім университетіне арнайы барып, тағылымдама- дан өткен болатын. Бұл үрдіс 2022 жылы өзжалғасынтауып, оқу ордасының тағы да 50 қызметкері аталған жоғары оқу орнына барып,

арттырды.

біл іктіл ігін

«2022 жылы Ыстамбұл университетінде ҚазҰУ фи­

лиалы ашылды. Универси- тетте 1996 жылдан бері

I

Қазіргі таңда университет Түркияның жоғары оқу орын- дарымен және институттары- мен ғылым, жоғары білім және мәдени бағыт бойынша тығыз қарым-қатынаста. Атап айт- қанда: Ыстамбұл, Йедитепе, Анкара, Мимар Синан сияқты

ТҮРКСОЙ кафедрасы табыс- ты жұмыс істеп келеді», - деді Жансейіт Түймебаев.

Өз кезегінде Исмаил Юксек университет жетістіктерін жо- ғары бағалап, алдағы уақытта қос тараптың да ынтымақтас- тықта жұмыс істейтініне сенім білдірді.

Нурсултан БАЗАРБАЙҰЛЫ I I

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүйелі жүмыс

Әл-Фараби атындағы Ка­ зак улттык университетінде КРСыбайлас жемкорлыкка карсы іс-кимыл агенттігінің Алматы каласы бойынша департаментінің басшысы Арман Рахимов «Өскелең урпактың бойында сыбай­

лас жемкорлыкка карсы дүниетаным калыптастыру»

атты дәріс окыды.

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ- дың Басқарма Төрағасы - Ректоры Жансейіт Түймебаев өз сөзінде сыбайлас жемқор- лықтыңалдын алу, жастармен идеологиялық жұмыс жүргізу ең маңызды мәселе екенін атап етті.

«Университет арнайы іс-ша- раларжоспарынбекітіп,жүйелі жұмыстар атқарып келеді. Оқу орнында «Сыбайлас жемқор- лыққа қарсы технологиялар»

ғылыми-зерттеу институты құрылған. Институт сыбайлас

жемқорлыққа қарсы сананы және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті калыптас­

тыру бойынша ғылыми-білім беру кластер! шеңберінде жұ- мыс істейді.

ҚазҰУ алғашқылардың бірі болып «Адалдық дүкені», «Па- расат» өнегелік мектебін ашты.

«Запаіу urpaq» республикалық жобалық кеңсесімен бірлесіп студенттерге арналған «Сы­

байлас жемқорлыққа қарсы комплаенс мектебі» ұйымдас- тырылды. Университеттің сы­

байлас жемқорлыққа қарсы стандарты, Академиялық адалдық кодексі, университет- тің комплаенс қызметі туралы ереже әзірленіп енгізілді», - деді университет басшысы.

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Алматы қаласы бойынша де- партаментінің басшысы Арман Рахимов

сыбайлас

оқыған дәрісінде жемқорлықпен күрес мәселелеріне тоқталды.

Айнур АҚЫНБАЕВА I

Әл-ФарабиатындағыҢа- заң ұлттың университетінің Басңарма Төрағасы - Рек­

торы Жансейіт Түймебаев Аңпараттыңтехнологиялар, механика жене оптика улт- тың зерттеу университет!

(ИТМО)Халыңаралыцбілім берубағдарламалары бас- ңармасының басшысы Ека­

теринаТулугурова бастаған делегациямен кездесті.

* і.

I

1-

к

4

_1^1

«Ағымдағы жылдың сәуір айында Ресей Федерациясы- на жасаған сапарымда Ақ- параттықтехнологиялар, ме­

ханика және оптика ұлттық зерттеу университетінің рек­

торы Владимир Васильевпен кездесіп, академиялық ал-

бірлескен ғылыми-зерттеу институтын ашу сынды мә- селелер бойынша өзара пікір алмастық. Бұл жоба жоға- ры рейтингті журналдарда зерттеулержүргізужәне ма- қалалар жариялау, ІТ саласын дамыту, сондай-ақ студент- тердің стартап-идеяларын масу, «Ақпараттық техно-

логиялар» бағыты бойынша Әл-ФарабиатындағыКа­ закұлттың университетінің Басңарма Терағасы - Рек­

торы Жансейіт Түймебаев Ң.А.Ясауи атындағы Халың- аралың ңазаң-түрік универ- ситетінің екілетті кеңес терағасы, профессорМұхит- тин Шимшекпен кездесті.

«Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ зерттеу мәртебесін алғаннан кейін ғылымға ба- сымдық беру бағыттарын кү- шейтуде. Бүгінде университет ғалымдары 100 инновация- лық жоба әзірлеп шықты.

Қазіргі таңда ғылыми жоба- ларды ілгерілету және ком- мерцияландыру бағытында жұмыстаржүргізілуде. Соны­

мен қатар студенттер дайын- даған стартаптар бар. Уни-

жүзеге асыруға септігін тигізеді. Біз ИТМО универ- ситетімен жемісті және өзара

тиімді серіктестікке толық мүдделіміз», - деді Жансейіт Түймебаев.

Өз кезегінде Екатерина Ту­

лугурова аталған бастамалар мен ұсыныстарды қолдайты- нынжеткізіп, қос университет арасындағы ынтымақтастық- ты одан әрі арттыруға бар күш-жігерін салатынын жет- кізді.

Света ӘБІЛҒАЗЫҚЫЗЫ

йамуга бааытталаан басшамаларды қолбабы

верситетте 16 факультет, 8 ғылыми-зерттеу институты, 29 ғылыми орталық пен Ғы- лыми-технологиялық п^ркі жұмыс істейді», - деді ректор.

Өз кезегінде Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қа-

зақ-түрікуниверситетініңөкі- летті кеңес төрағасы, про­

фессор Мұхиттин Шимшек серіктестікті дамытуға бағыт- талған барлықбастамаларды қолдайтынын жеткізді.

Нурсултан ЖЕКСЕНБАЕВ

Әл-ФарабиатындағыҢазак улттың уни- верситетінің Әл-Фараби кітапханасы ңо- рынабелгілі мемлекетңайраткері, дипло­

мат Константин Жигалов ғылыми-адеби мазмуныбай, мағынасытереңкітаптарды сыйға тартты.

йипломаш қүнйы Kimanmap сыйлады

tl.

Қайраткер тарту еткен басылымдардың і ш і н де е л і м ізд і ң хал ы қара л ы қ кеңісті ктегі рөл і мен сыртқы саясаттағы ынтымақтастықбай- ланыстары жайлы құнды деректерді қамтитын жинақтар мен көркем әдебиеттер бар.

Жалпы саны 153 дананы құрайтын басы­

лымдар жас ұрпақтың үлттық таным-түсінігі мен ой-санасын дамытуға оң ықпалын тигі- зеді. Сондай-ақ дипломат Ұлыбритания та- рихы, Кеңестік Социалистік Республикалар Одағының сыртқы саясаты мен халықаралық байланыс салалары кеңінен қамтылған басы-

I

I I

лымдарды да кітапхана қорына табыс еткен. I 1961-2017 жылдарды қамтитын басылымдар ішінде Фейхтвангер Лион, Франс Анатоль, Михаил Шолохов, Иван Тургенев сынды кер- некті жазушылардың көптомдық кітаптары да кездеседі.

Айнур АҚЫНБАЕВА

«Мәдени мүра» үлттық бүрышы ашылбы

Әл-Фараби атындағы Ңазақ улттың университетінің Әл-Фараби кітапхана- сында«Медени мура»¥лттың бурышының ашылуы етті.

Салтанатты шараға университет ректоры ЖансейітТүймебаев, БҰҰ Жаһандық коммуни­

кациялар департаментінің екілі және Қазақ- стандағы БҰҰ Ақпараттық орталығының бас- шысы Властимил Самек, Пан Ги Мун орталығының қызметкерлері, оқу ордасының оқытушылары мен білім алушы жастар қатысты.

Қазіргі таңда ҚазҰУ-да БҰҰ Тұрақты даму мақсаттарының 17 бағыты (ТДМ) бойынша іс- шаралар тұрақты атқарылуда. Еліміздің жетекші университетінің көптеген ғылыми- білім беру жобалары ТДМ аясында жүзеге асырылып, материалдықемесмәденимұраны насихаттау, өмір сүру сапасын жақсарту, ұлт денсаулығын нығайтужәнеэкологияны сақтау мәселелерін қозғайды.

Университеттегі «Мәдени мұра» ұлттық бұ- рышы Тұрақты даму мақсаттарының 11 бағы- тында керсетілген материалдық емес ұлттық мұраларды сақтау, қорғау және насихаттау керсеткіштері бойынша қолға алынды.

Нурсултан БАЗАРБАЙҰЛЫ

QAZAQ UNIVERSITETI

♦ SERPIN «?• 0 3

WWW.KAZNU.KZ

1

№33 (1899), 4 ҚЫРКҮЙЕК 2023 ЖЫЛ АПТАЛЫҚ 1948 ЖЫЛДЫҢ 20 СӘУІРІНЕН ШЫҒА БАСТАДЫ

Жансеит ТУЙМЕБАЕВ,

Председатель Правления - Ректор Казахского национального университета имени Аль-Фараби

Основное направление - сооиально-эконоАНЮская политика

Озвученное Главой государства К.К.Токаевым 1 сентября послание народу Казахстана, является реализацией его конституционного полномочия, предусмотренного Основ­ ным законом.Президент Республики Казахстанобращает­

ся сежегодным посланием кнароду Казахстанао поло­

жении в стране и основных направлениях внутренней и внешней политикиРеспублики.Послание зтого года отли­

чается от предыдущих тем, что в нем «красной нитью»

проходит обозначенная Піавой государства задача по ди­ версификации экономики. И здесь Президентомобосно­

вана необходимость принятия длястранысудьбоносных проектов, направленных наформирование в стране эко­

номической самодостаточности.

к

Вопросы повышения качества образовательных услуг также нашли должное внимание в Послании, что весьма логично, поскольку от уровня квалифи­

кации выпускников учебных заведений во многом, если не в основном, зависит положи­

тельный исход намеченных Главой государства социональ- но-экономических реформ.

Поэтому он констатирует:

«Учебные заведения должны выстраивать долгосрочные

Хочу отметить, что в преды­

дущих посланиях и в своей предвыборной платформе Гла­

ва государства К.К.Токаев уже ставил вопросы необходи­

мости оздоровления экономи­

ки. Однако в Послании этого года им обозначены страте­

гически значимые приоритеты экономического развития страны. Прекрасно осознавая те негативные процессы, кото­

рые сегодня происходят в мире - вызовы, угрозы, воору­

женные конфликты, продол­

жающийся мировой экономи-

тельство, регулирующее сфе­

ру экономики и инвестиций в стране. К этим изменениям следует отнести освобождение иностранных и отечественных инвесторов от уплаты налогов и других обязательных плате­

жей на первые три года.

Действительно, опыт многих развитых в экономическом от­

ношением стран (например, Турция в период президентства

дент Республики Казахстан К.К.Токаев неоднократно об­

ращал внимание на необхо­

димость прекратить необос- нованные

предпринимателей

преследования право­

ческий кризис, К.К.Токаев, реализуя свое конституцион­

ное полномочие определять основные направления вну­

тренней и внешний политики страны, поручает за три года решить все задачи, озвученные им в Послании. При этом, он отмечает что определяющими принципами нового экономи­

ческого курса страны станут справедливость. инклюзив- ность и прагматичность. Надо отметить, что все эти принципы в полной мере соответствуют идее построения Нового Ка­

захстана, как справедливого государства. А необходимость экономического прорыва в стране, обусловлена конкрет­

ными целями повышения уров­

ня благосостояния рядовых казахстанцев и укрепления экономической безопасности и сувернитета государства.

Отличительной чертой дан­

ного Послания являются новые подходы в диверсификации экономики, которые Глава государства озвучил как «но­

вую парадигму экономического развития Казахстана, которая будет строиться на эффектив- ном использовании наших конкуретных преимуществ, а также на раскрытии потен­

циала всех ключевых факторов производства - труда, капи­

тала, ресурсов и технологий.

При этом Глава государства (и это очень важно) отмечает, что в рамках новой экономической политики мы отойдем от прак­

тики постановки долгосрочных эфемерных целей.

Исходя из того, что Прези­

дент страны К.К.Токаев кон­

центрирует в Послании вни- мание на необходимости привлечения в нашу экономику крупных частных инвестиций, можно полагать, что потре­

буется внесение ряда карди- нальных изменений как в структуру государственного управления,так и в законода-

Ататюрка) показывает,

охранительными и фискальны- что ми органами. В данном

4

партнерские отношения с по­

тенциальными работодателя­

ми. Необходимы гибкие меха- низмы финансирования в зависимости от приоритетов экономики, специфики ре­

именно такие меры являются главным стимулом оздоров­

ления и развития экономики.

Еще одним приоритетным направлением в оздоровлении и диверсификации экономики Глава государства определяет необходимость рационального использования электричества, тепла и воды, что полностью соответствует тем стандартам, по которым живут граждане многих развитых, в первую очередь, европейских стран.

Не смотря на то, что Посла­

ние в основном посвящено экономическим проблемам, в нем отчетливо наблюдается обеспокоенность Президента необходимостью дальнейшего укрепления нашего суверни­

тета, который во многом за­

висит от нашей экономики и экономической безопасности.

Послании Глава государства вновь поднимает этот вопрос, что свидетельствует о том, что подобные факты имеют место в нашей действительности.

Пора уже всем осознать - насколько эффективно будет в нашей стране развиваться малый и средний бизнес, во многом зависит экономическое благополучие как граждан, так и государства в целом. Поэ­

тому К.К.Токаев требует пре­

кратить несправомерное пре­

следование бизнеса.

Установка Главы государ­

ства о необходимости восст-

благодаря развитию интелек- туального потенциала нации.

В первую очередь, это страны, входящие в группу так назы­

ваемых «восточных тигров». На этот путь нацеливает народ Казахстана и Глава государст­

ва К.К.Токаев.

Естественно, что для разви­

тия интеллектуального потен­

циала нации необходимо соз-

гионов и отрасли. Демографи­

ческий рост в нашей стране повышает спрос на образо­

вание».

«

Далее, исходя из постулата:

Демократия - это диктатура

ановления Министерства

дание, в первую очередь,

Именно поэтому, в целях обеспечения энергетической безопасности нашей страны.

Президент дает указание пре­

кратить импортировать элек­

троэнергию и, тем самым, ликвидировать энергетичес­

кую зависимость Казахстана от других стран. Затрагивая вопросы ценовой политики, К.К.Токаев вполне обоснова­

нию отмечает, что проблема убыточного ценового регули­

рования серьезно тормозит развитие АПК.

Здесь, по мнению Главы го­

сударства, стабилизирирущую роль может играть Продоволь­

ственная контрактная корпо­

рация, которая должна со­

действовать частному рынку в создании полноценной сети

транспорта и создания Минис­

терства водных ресурсов и ирригации имеет стратеги­

чески важное для экономики страны значение поскольку проблем, связанных с качест­

вом дорожной инфраструктуры накопилось очень много, что безусловно негативно сказы­

вается на диверсификации экономики. А решение вопроса обеспечения чистой водой граждан и сферы сельского хозяйства не просто благо­

приятно скажется на сос­

тоянии здоровья наших граж­

дан и повышении урожайности сельсхозпродукции, но и по­

высит уровень благосостояния в обществе в целом и будет способствовать укреплению нашей продовольственной

производства. хранения и сбыта сельхозпродукции. Важ­

ность и значимость решения этой задачи весьма актуально в нашей стране в экономичес­

ком отношении, поскольку от ее решения зависит во многом обеспечение продовольствен- ной безопасности нашего государства.

Надо отметить, что ранее в посланиях и других политико­

правовых документах Прези-

безопасности.

Обазначив основные прио­

ритеты экономической ди­

версификации страны. Пре­

зидент Республики Казахстан К.К.Токаев отмечает в Посла­

нии и необходимость дальней­

шего применения в стране возможностей искусственного интеллекта, а это позволит со­

вершить качественный рывок к экономике знаний. Действи­

тельно, в мире существует не­

мало примеров, когда эконо­

мически отсталые страны, не имея богатых природных ре­

сурсов и даже достаточной территории, смогли совершить экономическый прорыв только

правовых условий для раз­

вития науки и наукоемких тех­

нологий. Поэтому К.К.Токаев отмечает необходимость за­

крепления в будущем законе

«О науке и технологической политике» не декларативных, а действенных норм. Хочу отметить, что в КазНУ имени Аль-Фараби многие вопросы, связанные с развитием науки и научных технологий, озву­

ченные Главой государства в предыдущих и нынешнем по­

сланиях, уже во многом ре­

шаются положительно.

Далее, обозначив в По­

слании практически весь спек­

тр вопросов экономической диверсификации (Главой госу­

дарства даны поручения прак­

тически по всем отраслям экономики). Президент Рес­

публики Казахстан К.К.Токаев не обошел вниманием и со­

циальную сферу. Здесь прос­

матривается логически выве­

ренный системный подход нашего Президента в страте­

гических вопросах социально- экономического развития го­

сударства, поскольку только успешная экономика может гарантировать успешное со­

циальное развитие страны.

Так, в частности. Глава госу­

дарства отмечает позитивные тенденции в демографическом развитии Казахстана, конс­

татируя, что ежегодно в на­

шей стране рождается более 400 тысяч детей. При этом данную тенденцию, по мне­

нию К.К.Токаева, Правитель­

ство должно использовать как конкурентное преимущество.

Своевременно и обоснованно отмечая необходимость фор­

мирования гармонично раз­

витой личности. Президент указывает (и это уже не­

однократно) на необходимость ужесточить наказания за лю­

бые формы насилия в отно­

шении несовершеннолетних.

закона», К.К.Токаев нацеливает все правоохранительные и иные госорганы на строгое соблюдение в стране режима законности и пресечение лю­

бых правокаций, направленных на нарушение общественного порядка.

Не обошел вниманием в Послании Глава государства и ряд других, весьма значимых вопросов социального, эконо­

мического и политического ха­

рактера. Это вопросы социаль­

ной защиты детей и социально уязвимых слоев населения, совершенствование системы налогообложения, вовлечение граждан в управление делами в местных органах исполни­

тельной власти и другие.

Кроме того, хотелось бы от­

метить, что если ранее Прези­

дент Республики Казахстан К.К.Токаев, говоря о кадровом резерве на политические госу­

дарственные должности, от­

мечал о «неполных скамейках запасных», то отныне, согласно его указанию, будет создан кадровый резерв политических служащих. Тем самым «ска­

мейки запасных» будут запол­

нены.

Примечательно данное По­

слание и тем, что Глава госу­

дарства повышает ответст­

венность за реализацию всех установок и задач, содержа­

щихся в этом политико-пра­

вовом документе, и возлагает ее именно на Правительство Республики Казахстан. И это правильно, поскольку, исходя из смысла нашей Конституции и других нормативно-правовых актов, именно Правительство должно отвечать перед наро­

дом и Президентом за реали- зацию социал ьно-экономи- ческой политики.

В заключение хочу отметить, что положительное решение всех указаний Главы государ­

ства, содержающихся в По­

слании, существенно подни­

мет уровень благосостояния наших граждан и приблизит всех нас к главной цели - пос­

троению нового Казахстана, как справедливого государ­

ства.

4 JOLDAUGA QOLDAU

^■a QAZAQ UNI VERSITETI

№33 (1899), 4 ҚЫРКҮЙЕК 2023 ЖЫЛ АПТАЛЫҚ 1948 ЖЫАДЫҢ 20 СӘУІРІНЕН ШЫҒА БАСТАДЫ WWW.KAZNU.KZ

IT мемлекешке айналу басшы нысан

Президент Қасым-ЖомартТоңаевтыңҢазаңстан халңына жолдауының негізгітүйіні- Ңазаңстанныңжаңа экономи- кал ың үлгігекешуі,яғни бүкіл экономикалыңжүйені түбе- гейлі ңайтаңарау. Казаңстанның басты маңсаты дамыған елдердің ңатарына ңосылу, халыңаралың нарыңта езорнын ңалыптастыру болып табылады.

нарығыныңдамуы туралы бол- жамдарға сәйкес, түлектер жергілікті және әлемдік еңбек нарығында сұранысқа ие бо- лады. Білім бағдарламасынаяқ- тау туралы дипломдар еңбек нарығында тар бейінді маман- дықтарды бітіргендерге қара- Президент жолдауын-

дакетерілгенмәселелер Тураңты дамудың барлың17 бағытын қамтыды.

Жолдаудағы білім саласына қажетті ең маңызды мәселе

«сапалы білім» беру туралы, интернеттің жылдамдығы мен мұғалім кадрлардың біліктілігі де назарға алынды, яғни: «Са­

палы орта білім алу - әрбір ба- ланың мызғымас құқығы. Мун- даты ең түйінді сөз - «сапа».

Сондықтан білім сапасын жақ- сарту және мұғалімдердің бі- ліктілігін арттыру ауадай қажет.

Бәріне бірдей білім беру үшін интернет жылдамдығы жоғары

көш ілгеріліп бара жатқаны да , жолдауда негізге алынды. Атап айтар болсақ: «Біздің маңызды стратегиялық міндетіміз - Қа- зақстанды IT мемлекетке ай- налдыру. Цифрландыру ісінде және білім берудің цифрлық нақты жетістіктеріміз де жоқ ресурстары тегін әрі қолжетімді

болуы шарт. Білім беру жүйесі еңбек нарығының сұранысына қарай езгеріп отыруы керек», - деді. Мұның астарында орта білім мазмұнындатүйткілді мә- селені дер кезінде шешпесек, ол мемлекеттің дамуына кедер- гі болатыны сөзсіз деген ой жа­

тыр. Себебі сапалы білімнің арқасында ЖОО-ға білікті, та- лантты оқушылар қабылданып, болашақта білікті мамандар қалыптасып шығады.

Сондай-ақ халықтың әл-ау- қатын көтеру мақсатында, күнкөріс деңгейі мен жалақы туралы: «2024 жылдың 1 қаң- тарынан бастап ең төменгі жалақы 85 мың теңге болады.

Бұл шара 1 миллион 800 мың

емес. Біз электронды үкіметті және финтехті дамыту индексі бойынша әлем көшбасшылары-

Оарынбы жасшарды қолдауга шақырды

Қазақстан - геосаяси жағда- йыдамыған елдердіңбірі. Мем­

лекет басшысы жолдауда атап өткендей, жаһандық экономика мен халықаралық еңбек нарығы өзгеріп жатыр. Сын-қатерлер мен түбегейлі өзгерістер елге қауіп төндіргеніне қарамастан, Қазақстанның экономикалық жағдайы бірқатар жоғары көр- сеткіштерге ие: ЖІӨ 104 трлн теңгені құрады және 28 млрд доллар шетелдік инвестиция- лар тартылды, сыртқы сауда I 136 млрд доллар, оның ішінде

экспорт 84 млрд долларды құрап отыр.

Мемлекет басшысы жолдау­

да Қазақстандағы бірқатар мә- селелерді атап өтті. Олардың негізгілері: шикізатқа тәуелді- ның қатарында тұрмыз», - де­

ген болатын. Сондықтан цифр- I лік, өңдеуші секторды дамыту.

ландыру қоғамның

мен ақпараттық алғышарттарына тоқталып, оның болашағына зор мән берілді.

Жолдау соңында Президен- тімізұрпақтәрбиесіне қажетті, маңызды ұлттықтәрбиеге мән беру керектігі туралы: «Әркім отаншыл, білімпаз, еңбекқор, тәртіпті, адал, әділ, үнемшіл әрі жанашыр болса, алынбайтын асужоқ. Абайдың«толықадам»

ілімінен бастау алатын «адал азамат» тұжырымдамасының түпкі мәні - осы. Тағы да қайта- лаймын: «Әділетті Қазақстан»

адамның, оның ішінде бюджет және «Адал азамат» ұғымдары саласында еңбек ететін 350

мың азаматтың әл-ауқатын арттыруға септігін тигізеді.

Жалпы, еңбек нарығын жан- жақты дамыту үшін Үкімет қыс- қа мерзімде 2030 жылға дейінгі кешенді жоспарды бекітуі ке-

егіз құндылық ретінде әрдайым қатаржүругетиіс. Шын мәнінде адалдық жок, жерде ешқашан әділдік болмайды. Әрбір адам ісі мен сөзі бір жерден шығатын адал азамат болса, әділдік орнайды», - деп, елдің әрбір рек», - деп тапсырды Мемлекет азаматыныңхалқымыздыңтәр- басшысы жолдауда. Яғни қо-

ғамдағы әлеуметтік саланы күшейтіп, жалақыны көбейтіп, халықтың жағдайын жақсарту қажеттігі баса айтылды. Қазіргі кезде әлемде өркениетті ел-

биесін, патриоттықсезімін ны- ғайтып, адал болуын меңзейді.

дердің даму көрсеткіші IT

Абай ДҮЙСЕНБАЕВ, Педагогика және білім беру менеджмент! кафедрасының доценті, педагогика саласындағы жетістіктерімен

Мемлекет басшысы Ңасым-Жомарт Тоңаевтың

«Эділетті Ңазақстанның экономикалың бағдары»

деп аталатын жолдауыңо- ғам мен мемлекет емірін тутасымен ңамтыған езек- ті мәселелерді кетеріп, оны наңтылы шешудің жолдарыжан-жаңты ба- йыпты саралануымен ерекше ыңыластуғызды.

Геосаяси ахуал шиеленіс- кен бүгінгі заманның кө- кейкесті талаптарыэко- номикалың дербестігін дамытуға және саңтауға умтылып отырған еліміз үшін аса маңызды. Сон- дыңтан Президент биылғы жолдауын үлттың эконо- миканыңеркендеуінеар- нап, оның шын мәнісінде әлемдік саясаттағыбасым тренд екенін керсетіп,тал- дап берді.

Президент ұлттық экономи- каны дамытудың келелі мәсе-

туристік әлеуетті арттыру, бә- секелестік артықшылықтарды тиімді пайдалану, отандық кә- сіпкерлікті дамыту, ішкі нарықты қорғау, сауда-саттық саясатын дамыту, АӨК дамыту, халықтың

J

әлеуметтік жағдайын арттыру, кедейлікті жою, кірісті арттыру.

Тұрақы даму мақсаттарының бірі - сапалы білім беру. Осы мақсатта Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттык, университетінің Экономика кафедрасында 2021 жылы енгізілген «Цифрлық эко­

номика» жаңа білім беру бағ- дарламасын атап өтуге болады.

Алдағы бес жылда әлемдік эко­

номика мен жаһандық еңбек

ғанда артықшылықбереді. Со­

нымен қатар бакалаврлар магистратурада оқуын жалғас- тыра алады.

Креативті индустрия құруда талантты жастарға назар ауда- руды, жұмыспен қамтуды, үкі- метке стратегиялық тұрғыдан маңызды саланы кешенді түрде дамыту жоспарын құруды тап­

сырды. Яғни ғылым, мәдениет және заманауи шығармашылық салалары бойынша еліміздің барлық өңіріндегі дарынды жастарды тартуға мүмкіндік.

ашу қажет. Осыған байланысты креативті жастарды белек қар- жыландыруды жолға қою ке­

рек. ТекАлматы, Астана, Шым­

кент қалаларында ғана емес, Қазақстанның барлық өңір- лерінде дарынды жастарға берілетін мүмкіндіктерді арт­

тыру қажет.

Ғалия ДӘУЛИЕВА, Экономика кафедрасының

меңгерушісі, э.ғ.к.

Суды үнемді қолбану жайын айтшы

президент Қасым-Жомарт Кемелұлының халыққа жол- дауының негізгі өзегі мемле- кетіміздің әлеуметтік-эконо- микалық проблемаларына бағытталған. Соның ішінде мемлекетіміздегі жол логисти- касы саласын жетілдіру, елді мекендерді қолжетімді су құ- бырларымен қамтамасыз ету, сонымен қатар «судың да сұ- рауы» бар дегендей, ресурсы шектеулі суды үнемдеп қолдану жайын айтты. Су мәселесі тұ- рақты даму мақсаттарында да атап көрсетілген. Еліміздің ен- дігі мақсаты - егіндікжержәне агротехнологияларды қалпы- на келтіріп қана қоймай, жаңа инновациялықтехнологиялар- ды тауып, мықты мамандар

Президентіміз алға қойған бағыт жаңа Қазақстанның ин- теллектуалды ұрпақ пен интел- лигентті қоғам қалыптастыру екенін түсіндік. Біздің Эл-Фа­

раби атындағы Қазақ ұлттық университет! философия және саясаттану факультетініңжаңа оқу жылына алған бағыты мен мақсаты да - осы. Интеллек- туалды ұрпақ тәрбиелеп, мә- дени интеллигенцияны қалып- тастыру арқылы, бәсекелі

ғылымының кандидаты \ даярлап, мемлекетіміздің да-

Үлттық экономика

лөлері ретінде ауыл шаруашы- лығын заманауи сапада дамыту, тау-кен өнеркәсібі мен табиғи қазба байлықтарды, жер ресурстарын тиімді ғылы- мижәнеқолданбалықтұрғыдан игеруге шақырды.

Сондай-ақ Қазақстан ин- фрақұрылымыныңөзегі - көлік және логистика саласына қа- тысты Президент ұсыныстары мен шешімдері айрықша назар аудартады. Еуразиялык, сайын сахараны мекендеген ата-ба- баларымыз ұрпағына осынау алып территорияны аманат етіп қалдырды. Қасиетті жерімізді қорғау және оны сақтап, ел игі- лігіне орынды жарата білу бү- гінгі замандастарымызға әжеп- тәуір салмақ және абыройлы міндет. Өз кезегінде Президент бұл мәселеге қатысты орын ал- ған ділгірліктерге тоқтала келе:

«Біздің транзиттік әлеуетімізді нығайту ісінде Транскаспий

муы өндіріс көзінде екенін атап өтті.

Масштабты шешімдерді, со- ның ішінде атом электр стан- цияларын салудытекхалықтық референдум арқылы шешіле- тінін кесіп айтты.

тұлғалар арқылы өркениетті Қазақстанды аяғына нық тұр- ғызып, келесіжаһандықтолқын- ның тізгінін келер онжылдықта алатынымызға сенімім мол.

Айжан КҮДЕРИНА, Дінтанужәне мәдениеттану кафедрасының аға оқытушысы

багйары

Жалпы, ұлттық экономика- ның күретамыры болып сана- латынжол-көліклогистикасына тұтастай креативті мемлекеттік

нықтыру рухын сезінеміз. Мұны өз кезегінде Президент: «Ұлт- тың жаңа сапасын қалыптас- тыру еліміз үшін айрықша ма- ңызды. Әрбір азаматымыз, әсіресе жастар, ең жақсы қа- сиөттөрді бойына сіңіруі менеджмөнттің қатысуының

уақыты келгенін мойындауымыз қажет. Сол тұрғыдан алғанда, ХХғасыр басындағы қазақ ин- женериясының көшбасшысы, тұңғыш инженер, Алаш қозға- лысының көрнекті қайраткері Мұхамеджан Тынышбаевтың (1879-1938) тұлғасы мен инже- нерлік кәсіби мұрасын насихат- таудың, зерттей түсудің жен

қажет. Оныңбәрі бірігіп біртұ- тас қоғамдық қасиетке айна- лады. Әркім отаншыл, білім- паз, еңбекқор, тәртіпті, адал, әділ, үнемшіл әрі жанашыр болса, алынбайтын асу жоқ.

Абайдың «толық адам» ілі-

бағдары айрықша рөл атқара- ды. Орта мерзімдік кезеңде осы дәліз арқылы тасымалда- натын жүк көлемі бес есе артуы мүмкін. Ол үшін Қытай, Әзір- байжан, Грузия, Түркия сияқты серіктес мемлекеттермен бірге күш жұмылдыруымыз қажет», - деп, еліміздің географиялық.

екенін атауға тиіспіз.

Мемлекет тірегі адам.

геосаяси мүмкіндігін жан- жақты ашып көрсетеді.

Адам капиталы жетілмеген ел- де ешбір дамудың, өркендеудің болмайтыны аксиомалық шын- дық. Қоғамда жеке тұлғаға, адамға мән берудің «халық үні- не құлақ асатын мемлекет»

қағидатымен орындалуы, осы бір ұғымнан прагматикалық және әлеуметтік мемлекетті ор-

мінен бастау алатын «адал азамат» тұжырымдамасының түпкі мәні - осы», - деп түйін- дейді. Жолдау осындай мән- мағынаға ие және еліміздің дамуына тың серпін берерлік батыл бағыттарымен қолдауға лайықты.

Гүлбану ЖҮГЕНБАЕВА, Дүниежузі тарихы, тарихнама және деректану

кафедрасының ассоц.

профессоры, тарих ғылымының докторы

QAZAQ UNIVERSITETI

WWW.KAZNU.KZ

1

JOLDAUGA QOLDAU

^■9

5

№33 (1899), 4 ҚЫРКҮЙЕК 2023 ЖЫЛ АПТАЛЫҚ 1948 ЖЫАДЫҢ 20 СӘУІРІНЕН ШЫҒА БАСТАДЫ

Принципы нового курса - справедливость, инклюзивность, прагматинность

Сегодня на совместном заседании парламента ГлавагосударстваКасым-Жомарт Токаев высту­

пил сПосланиемкнароду Казахстана. Выступ­

ление нашего президента онлайнслушало все взрослое населениестраны. Думаю, что наиболее важными посылами в Послании являетсято,что К.-Ж.Токаевзаявил о необходимости совместить политические реформы с социальными иэконо­ мическими преобразованиями, перейтина но­ вую экономическую модель, во главе которой стоит реальноеулучшение жизни граждан.

9

Определяющими прин­

ципами нового эконо­

мического курса страны станут справедливость, инклюзивность, прагма- тичность. Большинство задач должны быть ре­

шены в ближайшие три года, часть будут иметь другие конкретные сроки.

Важнейшей задачей, - считает Глава государ- ства, обеспечение экономической самодос­

таточности страны. В свя­

зи с этим. Правительству был дан ряд поручений, в том числе в регулирова­

нии закупок и доли его казахстанского содержа-

обходимости создания министерства водных ре­

наши НИИ готовы вклю­

читься по многим вопро­

сам, поставленным Главой государства в ближайшее время. Это наши вопросы:

политика и экономика, со­

циальное развитие и вос­

питание, производство и оборонная промышлен­

ность, агроцентры и вод­

ные ресурсы,энергетика и прорывные проекты по самым разным направ­

лениям развития нашей Родины. В университете проведена большая рабо­

та по выполнению задач, поставленных Президен­

том в Послании от 1 сен­

тября 2022 г. В частности.

Глава государства пору­

чил «... реализовать прин­

цип равных возможностей для каждого гражданина нашей страны». В соответ­

ствии с этим поручением, в Казну создан офис

«Равенства, разнообразия и инклюзивности».

Мне хотелось бы еще отметить вопросы IT-

ния. добыче редкозе- мельных металлов, гео­

логоразведке и др.

Казахстан должен ста­

ть одним из ведущих аг­

роцентров Евразийского континента это наша стратегическая цель. Это также и продовольствен­

ная безопасность страны.

На собственные ресурсы необходимо опираться в вопросах энергетической безопасности. Принять решение о строительстве АЭС по итогам референ­

дума. Президентуслышал определенную часть лю­

дей, и отметил, что нужен референдум, а не личные решения.

Отдельный вопрос был о воде и возможном ее де­

фиците в будущем, о не-

сурсоВ и ирригации.

услуг, «креативщиков».

ПосланиеПрезидентаРеспубликиКазахстан К.К. Текаева от 1 сентября 2023 года имеет важное стратегическое значение и направлено на решение приоритетныхзадач по повышению конкурентоспособности национальной эконо­ мики,обеспечению макроэкономическойустой­ чивости исоциальнойсправедливости.По сути, это - программный документ, выражающий видениеПрезидента иего можно рассматривать как руководство кдействию для Правитель- ства,бизнеса и населения.

Послание 2023 - яркое политическое событие

проблемах, стоящих пе­

ред страной и необходи- мести изменения об­

щественного сознания, повышения ответствен­

ности и активности каж­

дого гражданина.

Следут отметить, что Казну имени аль-Фараби с 2014 г. университет яв­

ляется Глобальным Хабом программы ООН «Акаде­

мическое влияние» по ус­

тойчивому развитию и ведет активную работу по продвижению принципов и инициатив ООН и ЮНЕСКО по созданию ус­

ловий для диалога между цивилизациями, культу­

рами и народами.

Как известно, страте­

гия устойчивого развития включает задачи улучше- НИЯ благосостояния и обеспечения достойной работой, которая яв-

Обеспечение чистой во­

дой и санитарией - это одна из Целей устойчи­

вого развития,этустрате­

гию сегодня реализуют весь мир. И Казну имени Аль-Фараби активно вов­

лечен в реализацию ЦУР.

На факультете журна­

листики запущены курсы повышения квалификации

защите интеллектуаль­

ной собственности. Наш университет занимается этими вопросами про­

фессионально и является передовым отрядом в

в Послании централь­

ное место отведено во­

просам развития социаль­

ной сферы, обеспечения достойного качества жиз­

ни населения, перехода на новую модель эконо­

мического развития стра­

ны.

применении искусствен­

ного интеллекта. Необхо­

димо привлекать инвес- тиции для решения назревших проблем в

высшем образовании Большое внимание

сфере АПК, логистики, туризма, промышленнос­

ти. Для обеспечения мак­

роэкономической устой­

чивости нужно устранить

ляется залогом экономи­

ческой стабильности и роста доходов. В КазНУ имени аль-Фараби этому уделяется особое внима­

ние: на 20% повышена за­

работная плата препода­

вателей и сотрудников.

Эта мера направлена на социальную поддержку работников и улучшение их благосостояния, а так­

же повышение престижа профессии преподава­

теля.

Коллектив кафедры

«Экологическая журна­

листика в рамках Целей устойчивого развития».

страны. Мы приложим все свои усилия и новые разработки в развитие и процветание Казахстана.

Я, как профессор КазНУ им. Аль-Фараби, рабо­

тающая более полувека в Все вопросы, поднятые в

Послании, не только ак­

туальны и важны для каж­

дого казахстанца, но столь необходимы сегодня и сейчас. Решать их надо оперативно и качественно.

Казну им. Аль-Фараби является научно-иссле- довательским универси­

тетом, 16 факультетов и

родном университете, могу сказать о том, что весь педагогический и

уделено диверсификации национальной экономи­

ки, геологической раз­

ведке и освоению зале­

жей редких металлов, энергетической безопас­

ности, выпускупродукции с высокой добавленной стоимостью, поддержке отечественных предпри-

преграды и барьеры.

технический персонал. нимателей, созданию вся наш молодежь актив­

но включится в решение поставленных Президен­

том задач.

Лайла АХМЕТОВА, профессор Казну им.

Аль-Фараби

экосистем, совершенст­

вованию бюджетной по­

литики и росту доходов регионов.

Новая модель эконо­

мического развития Ка­

захстана должна базиро­

ваться на инновациях.

активно сотрудничать с соседними государства­

ми, внести изменения в законодательно-норма- тивные акты, упростить закупочные процедуры, решить проблему кадро­

вого дефицита.

Послание Президента - яркое политическое и экономическое событие года, вызвавшее огром­

ный интерес у граждан Казахстана. Глава госу­

дарства в своем выступ­

лении четко обозначил векторы развития стра­

ны, рассказал о важных

менеджмента Казахского национальногоуниверси­

тета имени Аль-Фараби поддерживает все озву­

ченные положения Пос­

лания и приложит все усилия для достижения намеченных целей, сох­

ранения суверенитета и независимости

государства.

нашего

Жанат БЕЛЬГИБАЕВА, д-р. экон, наук, профессор кафедры менеджмента

Татьяна СОКИРА, канд. экон, наук, и.о.

профессора кафедры менеджмента

Мощный импульс для развития экономики

В Послании Президента особое внимание уделено вопросамдальнейшей ди­ версификации экономики, повышения благосостоя­ ния народа.

<