• Tidak ada hasil yang ditemukan

nblib.library.kz - /elib/library.kz/jurnal/Biologiya 03-2017/

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Membagikan "nblib.library.kz - /elib/library.kz/jurnal/Biologiya 03-2017/"

Copied!
4
0
0

Teks penuh

(1)

Известия Национальной академии наук Республики Казахстан

N E W S

OF THE NATIONAL ACADEM Y OF SCIENCES OF THE REPUBLIC OF KAZAKHSTAN SER IE S O F B IO L O G IC A L AND M ED IC A L

ISSN 2224-5308

Volume 3, Num ber 321 (2017), 146 - 149

A. A. A b u b ak iro v a, R. P. K u rb an o v a, K. U. Sultangaliyeva, A. A. O spanova, Z h. N. B aim irzayeva

M. Auezov South K azakhstan state university, Shymkent, Kazakhstan.

E-mail: azhar.baikal79@ mail.ru, swallow0101@ mail.ru, aika_7788@ mail.ru

STUDYING THE IMMOBILIZED PREPARATION TERM TO COMBAT MOSQUITO LARVAE

A b stract. Immobilization of microorganisms was carried out w ith the help of a special injector system. The pre-prepared immobilization solution was forced through peristaltic pump through capillary at rate o f 500 ml/h, and flow o f air was fed into the coaxial tube w ith velocity o f 2-10 ~ 3 m3/Mi. The air stream tore off the liquid phase droplets from the capillary cutoff. Drops flowed into 2% solution o f calcium chloride, where they polymerized forming microgranules o f calcium - alginate gel, w ith enclosed inside by microorganisms cells, 0.1-0.3 mm in size.

The solution for im m obilization was prepared as follows: pre-prepared alginate solution o f the required concen­

tration was mixed w ith deep-grown suspension o f microorganism cells and buoyancy agent in ratio o f 10: 1: 1. In experiments w ith the addition o f substrate, pre-prepared substrate solution was additionally added to the pre­

prepared sodium alginate solution immediately before immobilization. The larvicidal activity o f

T. cylindrosporum

was studied in the im m obilized state. For this purpose, the microorganism was immobilized in floating granules according to the procedure described in paragraph 3.2.1. As agents giving granules the property o f positive buoyancy, the same substances were used at concentration o f 10%. After immobilization, the larvicidal activity of the resulting granules was evaluated according to standard procedure. The concentration o f granules was calculated proceeding from the assum ption o f 1 granule per 1 cm2 o f the surface o f the container w ith larvae. Estim ation o f the larvicidal activity o f the fungus

T. cylindrosporum

in the immobilized state was perform ed in comparison w ith the free cells o f

T. cylindrosporum

grown in deep aerobic way to the middle o f the exponential phase at concentration of 106 cfu/ml. The counting o f live and dead larvae was carried out every day for 8 days and the death rate was calculated.

K eyw ords: immobilization, microorganisms,

T. cylindrosporum,

mosquito larvae, larvicidal activity.

УДК 573.6

А. А. А бубакирова, P. П. К урбан ова, К. У. С у л тан гал и ева, А. А. О сп ан ова, Ж . Н. Б а й м и р заева

М. Эуезов атындагы ОнтYCтiк Казакстан м ем лекетпк университету Ш ымкент, Казакстан

МАСАЛАРДЫЦ ЛИЧИНКАЛАРМЕН КУРЕСТЕ ИММОБИЛИЗАЦИЯЛАНГАН ДЭР1Л1К ЗАТТАРДЫЦ

МЕРЗ1М1Н ЗЕРТТЕУ

А н н о тац и я. М икроорганизмдер иммобилизациясы арнайы инжектор ж уйесш пайдалана отырып жузеге асырылды. Иммобилизациялау y™ ^ алдын ала дайындалган ерiтiндi эуе агынын жылдамдыгы 2-10 ~ 3 m3/М и коаксиалды тYтiкке ж и берш п, 500 мл/саг жылдамдыкпен капилляр аркылы перисталь- тикалык сорапты пайдалана отырып тем ен деплд г Ауа агымы суйык фазасынын тамш ыларын капилляр киыгынан белдг Yзiлген тамшылар кальций хлоридш щ 2% е р т н д ю ш е тYседi, ол жерде елш емi 0,1-0,3 мм.

микроагза жасуш аларынын ш ш е б е к т л г е н кальций альгинатты гель микрогранулаларын тYзе отырып, онын полимеризациясы жYзеге асады. Иммобилизациялауга арналган ерiтiндi тем ендепдей дайындалды:

кажеттi концентрациядагы альгинаттын алдын-ала дайындалган ерiтiндiсi 10:1:1 катынаста микроагза жасушаларынын тереннен есiрiлген суспензиясымен жэне гранулаларга балкыгыштык беретiн агентпен

146

(2)

ISSN 2224-5308 Серия биологическая и медицинская. № 3. 2017 араластырылды. Субстратты косу бойынша тэжiрибелердi жYргiзуде алдын-ала дайындалган натрий альги- наты ерiтiндiсiне иммобилизациялаудан алдын дайындалган субстрат е р т н д г а косылады.

Т. Cylindrosporum

иммобилизицияланган жагдайдагы лаввицидтiк белсендiлiгi зерттелдi. Ол Y™rn 3.2.1. белiмде сипатталган эд к п е н микроагзалар жYзiп жYрген гранулаларга иммобилизацияланды. Гранулаларга он жYргiштiк касие- п м е н жабдыктайтын агент ретiнде сол заттар 10% концентрацияда колданылды. Алынган гранулалардын ларвицидтiк белсендiлiгi стандартты эдiстемемен иммобилизациядан кейiн багаланды. Гранула концентра- циясы 1 гранула дернэсiлдер салынган ыдыс бетiнiн 1 см. 2 деп есептелiндi.

Т. Cylindrosporum

сацырау- кулагынын иммобилизацияланган жагдайдагы ларвицидтiк белсендiлiгi

Т. Cylindrosporum

106 КОЕ/мл концентрацияда экспоненциальды фазанын ортасына дейiн аэробты эд к п ен теренiнен еп дген бос жасуша- ларымен салыстыру аркылы багаланды. Тiрi жэне елi дернэсiлдер тэулiк сайын 8 ^ н бойы саналды жэне елiм пайызы есептелiндi.

ТYЙiн сездер:

иммобилизация, микроорганизмдер,

Т. cylindrosporum,

масалардын курттары, лавроцид- тiк белсендiлiк.

К1ркпе. М акалада маса дернэсшдер1мен куресуге арналган иммобилизденген препараттарды узак сактау мерз1м1н зерттеу жYргiзiледi. Кез-келген препаратты, эа р ес е курамында т1р1 агзалары бар препараттарды сактау ер еж ес ен манызды мэселелердщ б1р1. Субстратпен б1рге альгинатты гельге иммобилизденген микроагзалардын жасушалары грануланын ш ш д е дами алады. 0 з кезепнде, бул жасушалардын лизиске (еруше) ушырауына жэне микроагзалардын субстратты тутынуы мен есуш щ нэтижесшде белш етш метоболизм еш мдерш щ есебшен белсендш ктерш жогалтуына экеп согады.

Жасушаларда метоболитпк процесстерд1 темендету Yшiн канттар мен спирттердщ жогары концентрациялы ер1т1нд1лер1 колданылатындыгы б елгш . Мундай жагдайларда жасушалар дамы- мады жэне тыныштык кYЙiнде болады, ал консервациялаушы е р т н д ш е р д щ концентрациясын темендеткен жагдайда, оларды суйылткан жагдайда жасушалардагы метаболитпк процестер кайта калпына келедь Жасушалар тынышкыт кYЙде болатын жэне метоболитпк процесстер1 темендейтш консерв1леуш1 е р т н д ш е р д щ концентрациясы эр микроагзалар Yшiн тYрлiше болады. Сонымен катар, б1р агенттщ эсершен, r im i ете жогары концентрациясында да барлык микроагзалар ездерш щ белсендш ктерш темендете бермейдь

Препараттын сакталу мерз1мш аныктау бойынша жYргiзiлген тэжiрибелерде консервшеуш1 агенттер ретшде глицерин мен лактоза ертн д ш ер1 зерттелдь Глицерин T.viride саныраукулагы мен P.fluoriscens бактерияларынын иммобилизденген жасушалары непз1ндеп препаративт форманы концервшейтш агент ретшде колданылды]. Лактоза - жогарыдагы мэл1меттер бойынша, T.cylindrosporum саныраукулагымен метаболиздемейтшдштен тандалды.

Осылайша, узак сактау барысында микроагзалардын иммобилизденген жасушаларын турак- тандырудын к е л е с нускалары зерттелдк

- иммобилизденген жасушалар физиологиялык е р т н д щ е ;

- иммобилизденген жасушалар физиологиялык е р т н д щ е п глицериннщ 15% е р т н д ю н д е ; - иммобилизденген жасушалар физиологиялык е р т н д щ е п глицериннщ 30% е р т н д ю н д е ; - иммобилизденген жасушалар физиологиялык е р т н д щ е п лактозанын 15% е р т н д ю н д е ; - иммобилизденген жасушалар физиологиялык е р т н д щ е п глицериннщ 30% е р т н д ю н д е . Зерттеу н ы с а н ы мен э д к т е р ь Сактау п р оц есвде барлык нускалардын турактылыгын зерттеу ею нускада жYргiзiлдi. Б1р1нш1 нускада - препаратты жогарыда керсетшген препараттарга салып, б1р жылга сактауга кояды. Б1р жыл бойы б е л гш б1р уакыт аралыгында одан Yлгiлер алынады жэне ол Yлгiлерден микроагзалардын концентрациясы аныкталады. Жылдын сонында препараттын ларвицидт б ел сен д ш п багаланады.

Ек1нш1 нускада - «жеделдетшген сактау» э д ю бойынша препаратты сактау т э с ш зерттелшдь Бул эдюте препаратты зерттелш отырган консерв1леуш1 агенттердщ е р т н д ш е р ш е саламыз, б1р1- нен сон б1рш кайталап темен (t=0°C) жэне жогары (t=30°C) температуралармен циклды эсер етем1з. Барлыгы 30 цикл жYргiзiлдi. Б ел гш цикл жYргiзгеннен кеш н гранулалардын Yлгiлерiн алады жэне олардан курамындагы бактериялар мен саныраукулак жасушаларынын концентра­

циясын аныктадык. Сонгы циклдан кешн препараттын ларвицидт белсендiлiгi зерттелдi.

Препараттарды сактау бойынша жYргiзiлген тэжiрибелердiн нэтижелерi 1 жэне 2-кестелерде керсетiлген.

--- 147---

(3)

Известия Национальной академии наук Республики Казахстан

1-кесте - «Жеделдетшген сактау» эдiсi бойынша ЖYргiзiлген зерттеулердщ нэтижелерi

Сактау нускасы

Жасушалардын концентрациясы, КТБ/жасуш./мл

0-шы цикл 10-шы цикл 20-шы цикл 30-шы цикл

ТС Bti ТС Bti ТС Bti ТС Bti

ИЖ физ. ер-де 3х108 6х109 5х108 7х109 3х108 4х109 8х108 3х109

ИЖ физ. ер-деп 15% глицерин ер-де 8х108 7х109 4х108 4х109 3х108 8х109 1х108 3х109 ИЖ физ. ер-деп 30% глицерин ер-де 4х108 3х109 3х108 1х109 1х108 8х109 8х108 7х109 ИЖ физ. ер-деп 15% лактоза ер-де 5х108 4х109 3х108 3х109 1х108 2х109 7х108 7х109 ИЖ физ. ер-деп 30% лактоза ер-де 7х108 8х109 4х108 2х109 2х108 1х109 8х108 8х109 1 -к естед ен к е р iп о т ы р га н ы м ы зд а й , « ж е д е л д е т iл ге н с а к т а у » э д ю м е н п р е п а р а т т ы с ак т ау д ы зе р т те у б а р ы с ы н д а и м м о б и л и зд е н г е н ж а с у ш а л а р д ы к о н с е р в ан т с ы з ф и зи о л о г и я л ы к ер iт iн д iге сал ад ы , 10 ц и к л д ан к е й iн ж а с у ш а л а р д ы н к о н ц е н т р а ц и я с ы е д э у iр т е м е н д е г е н ж э н е а р ы к а р а й д а к о н ц е н т р а ц и я с ы н ы н т е м е н д е у i ж а л га с а д ы , с ы н а к т ы н с о н ы н а к а р а й о л а р д ы н к о н ц е н т р а ц и я с ы жY Здеген есе т е м е н д е ге н .

И м м о б и л и зд е н г е н ж а с у ш а л а р д ы ф и зи о л о ги я л ы к е р т н д щ е п гл и ц е р и н м е н л а к т о за н ы н 15 ж э н е 3 0 % е р т н д ш е р в д е с а к т а г а н д а ж а с у ш а л а р д ы н к о н ц е н т р а ц и я л а р ы 3 0 -ш ы ц и к л д ы н с о н ы н д а ш ам а л ы т е м е н д е ге н .

К о н ц е н т р л е у ш i аге н т те р ге с а л ы н га н Y лгiлердi зе р т т е у д iн 3 0 -ш ы ц и к л ы а я к т а л га н н а н к ей iн л а р в и ц и д т i б е л с е н д iл iг iн а н ы к т а у ж у м ы с ы н ы н н э ти ж е с i п р е п ар а т т и iм д iл iг iн iн к о с к а н н а н к ей iн гi а л г аш к ы кY ндерде 10% т е м е н д е г е н д т н к е р с е т тi.

2-кесте - Бiр жыл бойы белме температурасында сактау барысында ЖYргiзiлген зерттеулердщ нэтижелерi

Сактау нускасы

Жасушалардын концентрациясы, КТБ/жасуш./мл

0-шы ай 10-шы ай 20-шы ай 30-шы ай

ТС Bti ТС Bti ТС Bti ТС Bti

ИЖ физ. ер-де 5х108 6х109 1х108 3х109 2х108 3х109 4х108 1х109

ИЖ физ. ер-деп 15% глицерин ер-де 8х108 6х109 3х108 2х109 1х108 7х109 7х108 2х109 ИЖ физ. ер-деп 30% глицерин ер-де 4х108 5х109 2х108 3х109 1х108 6х109 7х108 2х109 ИЖ физ. ер-деп 15% лактоза ер-де 7х108 8х109 4х108 4х109 3х108 2х109 8х108 7х109 ИЖ физ. ер-деп 30% лактоза ер-де 5х108 5х109 3х108 2х109 1х109 1х109 7х108 8х109 Б iр ж ы л б е л м е т е м п е р а т у р а с ы н д а п р е п ар а т т ы н Y лгiлерiн с а к т а у д ы н н э т и ж е л е р i к о н с е р в >

л е й т iн а г ен т те р б о л м а г а н ж а г д а й д а ж а с у ш а л а р д ы н к о н ц е н т р а ц и я с ы ж а р т ы ж ы л д а н к е ш н б iр р ет к е т е м е н д е й т iн д iг iн , ал б iр ж ы л д а н к е й iн б ес р е т к е т е м е н д е й т ш д т н к е р с е т т i.

Зерттеу н э т и ж е а ж эне оны талдау.

П р е п а р а т т ы гл и ц е р и н м е н л а к т о за н ы н е р т н д ш е р ш д е с а к т а г а н д а б iр ж ы л д а ж а с у ш а л а р д ы н к о н ц е н т р а ц и я с ы о н ш а т е м е н д е м е г е н ж э н е б iр р е т т е н асп аган . К о н с е р в а н т т а р д ы н а р а с ы н д а гы а й ы р м а ш ы л ы к кел есiд е: г л и ц е р и н ер iт iн д iс iн д е с а к т а г а н д а , т ш т 3 0 % е р iт iн д iд е с а к т а г а н д а д а г р а н у л а д а н с а н ы р а у к у л а к т ы н е с iп ш ы к к а н ы б ай к ал д ы , б у л г р а н у л а ­ л а р д ы н ж а б ы с ы п к а л у ы н а ж э н е т а у а р л ы к тY рiнiн б у зы л у ы н а э к е п со гад ы . 15 ж э н е 3 0 % л а т о за н ы н ер iт iн д iл е р iн д е с а к т а г а н д а с а н ы р а у к у л а к т ы н гр а н у л а д а н е с ш ш ы гу ы б ай к а л м а д ы ж э н е ж а б ы с ы п к ал у э ф ф е к т д е б а й к ал м а д ы .

К о н с е р в iл е у ш i а г е н т т е р д щ ер iт iн д iл е р iн д е с а к т а л га н п р е п а р а т Y л гiлерiн iн л а р в и ц и д т б ел - с е н д iл iгiн т е к с е р ге , п р е п ар а т т ы н б iр с а к т а л га н н а н к е й iн д е ж а н а д а н д ай ы н д а л г а н д а й е зiн iн т и iм д iл iг iн с а к т а г а н д ы гы н к е р с е т тi.

О сы л ай ш а, т э ж iр и б е н iн а л ы н га н м э л iм е т т е р iн е н б iр ж ы л д а н а с а п р е п ар а т т ы с а к т а у Y™rn ен о п т и м а л д ы к о н с е р в iл е у ш i а ге н т - л а к т о за 15% к о н ц е н т р а ц и я с ы д е г е н к о р ы т ы н д ы ж а с а у г а б олад ы .

148

(4)

ISSN 2224-5308 Серия биологическая и медицинская. № 3. 2017 ЭДЕБИЕТ

[1] Виноградова Е.Б. Городские комары, или «дети подземелья» / Е.Б. Виноградова. - М.: ООО «Галерея-Принт», 2005. - 96 с.

[2] Тарасов В.В. Медицинская энтомология /В.В. Тарасов. - М.: Изд-во МГУ, 1996. - 352 с.

[3] Роспотребнадзор: в 63% водоемов Москвы живут личинки малярийного комара [Электронный ресурс]. - Режим доступа: http://www.novopol.m/article22885.html/wA t39525.html, свободный.

[4] Бей-Биенко Г.Я. Общая энтомология / Г.Я. Бей-Биенко. - М., 1971. - 480 с. 6. Цуриков М.Н. Беспозвоночные:

следует ли их бояться? [Электронный ресурс] / М.Н. Цуриков. - Режим доступа:

http://www.humane.evol.nw.ru/popbp6.html, свободный.

REFERENCES

[1] Vinogradova E.B. Gorodskie komary, ili «deti podzemel'ja» / E.B. Vinogradova. M.: OOO «Galereja-Print», 2005. 96 p.

[2] Tarasov V.V. Medicinskaja jentomologija / V.V. Tarasov. M.: Izd-vo MGU, 1996. 352 p.

[3] Rospotrebnadzor: v 63% vodoemov Moskvy #ivut li4inki maljarijnogo komara [Jelektronnyj resurs]. Re#im dostupa:

http://www.novopol.m/article22885.html/wA t39525.html, svobodnyj.

[4] Bej-Bienko G.Ja. Obschaja jentomologija / G.Ja. Bej-Bienko. M., 1971. 480 p. 6. Curikov M.N. Bespozvono4nye:

sleduet li ih bojat'sja? [Jelektronnyj resurs] / M.N. Curikov. Re#im dostupa: http://www.humane.evol.nw.ru/popbp6.html, svobodnyj.

А. А. А бубакирова, Р. П. К урбан ова, К. У. С у л тан гал и ева, А. А. О сп ан ова, Ж . Н. Б а й м и р заева

Ю жно-Казахстанский государственный университет им. М. Ауезова, Ш ымкент, Казахстан

ИЗУЧЕНИЕ СРОКА ИММОБИЛИЗОВАННОГО ПРЕПАРАТА ДЛЯ БОРЬБЫ С ЛИЧИНКАМИ КОМАРОВ

А н н о тац и я. Иммобилизацию микроорганизмов проводили с помощью специальной инжекторной уста­

новки. Заранее приготовленный раствор для иммобилизации продавливали с помощью перистальтического насоса через капилляр со скоростью 500 мл/ч, а в коаксиальную с ним трубку подавали поток воздуха со скоростью 2-10 ~ 3 м3/ми. Поток воздуха срывал капли жидкой фазы с обреза капилляра. Отрывавшиеся капли попадали в 2% -й раствор хлорида кальция, где происходила их полимеризация с образованием микрогранул кальций - альгинатного геля, с заклю ченными внутри клетками микроорганизмов, размером 0,1-0,3 мм. Раствор для иммобилизации готовили следующим образом: заранее приготовленный раствор аль- гината необходимой концентрации смешивали с выращенной глубинно суспензией клеток микроорганизмов и агентом для придания гранулам плавучести в соотношении 10:1:1. При проведении экспериментов с добав­

ление субстрата в заранее подготовленный раствор альгината натрия непосредственно перед иммобилиза­

цией дополнительно вносили предварительно подготовленный раствор субстрата. Была исследована ларви- цидная активность Т. cylindrosporum в иммобилизованном состоянии. Для этого проводили иммобилизацию микроорганизма в плавающие гранулы по описанной в пункте 3.2.1 методике. В качестве агентов, придаю­

щих гранулам свойство положительной плавучести, использовали те же вещества в концентрации 10%.

После иммобилизации оценивали ларвицидную активность полученных гранул по стандартной методике.

Концентрацию гранул рассчитывали исходя из предположения 1 гранула на 1 см2 поверхности емкости с ли­

чинками. Оценку ларвицидной активности гриба Т. cylindrosporum в иммобилизованном состоянии прово­

дили в сравнении со свободными клетками Т. cylin d ro sp o ru m, выращенными глубинным аэробным способом до середины экспоненциальной фазы в концентрации 106 КОЕ/мл. Подсчет живых и мертвых личинок про­

водили каждые сутки в течение 8 дней и рассчитывали процент гибели.

К л ю ч ев ы е слова: иммобилизация, микроорганизмы, T. cylindrosporum , личинки комаров, ларвицидная активность.

149

Referensi

Dokumen terkait

В данной статье нам хотелось бы акцентировать внимание на заимствованиях из тюркских языков, а именно, заимствованиях наименований блюд и кулинарных изделий, так как эта группа слов

Түйін сөздер: ақпарат теориясы, ақпаратты өлшеу, Хартли формуласы, Шеннон теңдеуі ақпараттық энтропия, ақпарат құндылығы, тестілеу теориясы.. Адильбекова3 1Евразийский национальный