B¸ch khoa toµn th− th− viÖn

(1)

§µo duy t©n^(*) giíi thiÖu

¨m 2002, t¹i Th− viÖn quèc gia Nga ë Moskva ®· tæ chøc mét Héi nghÞ bµn trßn víi sù tham gia cña nhiÒu nhµ khoa häc trong lÜnh vùc khoa häc th«ng tin - th− viÖn, c¸c nhµ t©m lý häc, gi¸o dôc häc, v¨n hãa häc…, bµn vÒ mét sè vÊn ®Ò cÊp b¸ch cña c«ng t¸c th− viÖn ë n−íc Nga trong giai ®o¹n hiÖn nay.

T¹i Héi nghÞ bµn trßn c¸c nhµ khoa häc

®· th¶o luËn nhiÒu vÊn ®Ò dùa trªn c¬

së ®Ò c−¬ng gîi ý cña Th− viÖn quèc gia Nga vµ thèng nhÊt kiÕn nghÞ Bé V¨n hãa Nga, Th− viÖn quèc gia Nga vµ Héi

®ång th− viÖn Liªn bang Nga vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cÊp thiÕt nhÊt trong c«ng t¸c th−

viÖn. Trong sè ®ã næi lªn nh÷ng vÊn ®Ò quan träng, nh−: 1/ Bæ sung vµ hoµn thiÖn khung ph©n lo¹i BBK rót gän trªn c¬ së nh÷ng vÊn ®Ò cña lý luËn ph©n lo¹i hiÖn ®¹i, x©y dùng çc hÖ ph−¬ng ph¸p vµ c«ng nghÖ sö dông (4); 2/ Hoµn thiÖn danh môc çc ®Ò môc, çc thuËt ng÷, çc kh¸i niÖm vµ biªn tËp çc bµi viÕt cho viÖc xuÊt b¶n bé b¸ch khoa toµn th− th− viÖn (2); 3/ KiÕn nghÞ thµnh lËp ñy ban x· héi hµnh ®éng v× sù ph¸t triÓn th− viÖn Nga (1). §Ó gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò nµy mét lo¹t dù ¸n ®·

®−îc h×nh thµnh.

Nh÷ng ng−êi lµm c«ng t¸c th− viÖn ë Nga rÊt hoan nghªnh vµ ñng hé tÝch cùc cho c¸c dù ¸n trªn. Th− viÖn quèc

gia Nga lµ c¬ quan ®iÒu phèi vµ tæ chøc thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c dù ¸n. Trong bµi viÕt nµy, chóng t«i giíi thiÖu mét trong nh÷ng dù ¸n thµnh c«ng, ®ã lµ bé B¸ch khoa toµn th− th− viÖn (Bibliotechnaja enciklopedija) võa ®−îc Nhµ xuÊt b¶n “Pashkom dom” Ên hµnh n¨m 2007, dµy 1.300 trang.

Së dÜ Th− viÖn quèc gia Nga ®−îc giao nhiÖm vô ®øng ra tæ chøc biªn so¹n B¸ch khoa toµn th− th− viÖn lµ do “Th−

viÖn quèc gia Nga cã nhiÒu n¨m kinh nghiÖm lµm viÖc víi c¸c thuËt ng÷

trong lÜnh vùc th− viÖn häc, viÕt çc b¸o ço tæng hîp vµ çc bµi tæng quan ph©n tÝch vÒ nh÷ng thµnh tùu ph¸t triÓn lý luËn vµ thùc tiÔn c«ng t¸c th− viÖn” (3).

§Ó chuÈn bÞ cho viÖc xuÊt b¶n B¸ch khoa toµn th− th− viÖn, Th− viÖn quèc gia Nga ®· mêi hµng tr¨m nhµ khoa häc thuéc c¸c bé m«n khoa häc nh−: th−

viÖn häc, th− môc häc, th− tÞch häc, th«ng tin häc, khoa häc häc, t©m lý häc, gi¸o dôc häc, x· héi häc, v¨n hãa häc, kiÕn tróc häc vµ c¸c nhµ tæ chøc c«ng t¸c th− viÖn, c¸c th− viÖn trªn toµn Liªn bang Nga tham gia biªn so¹n.^(∗)

Ban biªn tËp B¸ch khoa toµn th−

th− viÖn ®−a ra mét sè yªu cÇu c¬ b¶n cho cuèn s¸ch vµ c¸c bµi viÕt:

(∗) NCVC., ViÖn Th«ng tin KHXH.

N

(2)

- Bao qu¸t ®Çy ®ñ nhÊt çc ®Ò môc, çc thuËt ng÷ vµ kh¸i niÖm cña c«ng t¸c th− viÖn vµ çc khoa häc gi¸p ranh.

- Néi dung c¸c bµi viÕt: sóc tÝch, ng¾n gän, ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kh¸ch quan vµ cËp nhËt nh÷ng th«ng tin míi.

- TÝnh ®ång nhÊt cÊu tróc trong c¸c bµi viÕt, tõ nguån tµi liÖu trÝch dÉn, tranh ¶nh minh häa ®Õn hÖ thèng c¸c ch÷ viÕt t¾t quèc tÕ, ch÷ viÕt t¾t tiÕng Nga.

Theo t×m hiÓu cña chóng t«i, B¸ch khoa toµn th− th− viÖn lµ cuèn b¸ch khoa th− ®Çu tiªn vÒ lÜnh vùc th− viÖn

®−îc xuÊt b¶n lÇn ®Çu tiªn trªn thÕ giíi cho ®Õn thêi ®iÓm hiÖn nay. Tr−íc bé B¸ch khoa toµn th− th− viÖn cã rÊt nhiÒu s¸ch tõ ®iÓn tra cøu ®· xuÊt b¶n, nh− tõ ®iÓn gi¶i nghÜa, tõ ®iÓn song ng÷, tõ ®iÓn ®èi chiÕu, vµ chØ dõng l¹i ë chøc n¨ng tra cøu th«ng th−êng.

Trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn Nga cã h¬n 2000 bµi viÕt vµ ®−îc s¾p xÕp theo trËt tù vÇn ch÷ c¸i tiÕng Nga.

B¸ch khoa toµn th− th− viÖn lµ sù tæng hîp cã hÖ thèng nh÷ng kiÕn thøc vÒ c«ng t¸c th− viÖn. Tõ c¸c ®Ò môc, c¸c kh¸i niÖm vµ thuËt ng÷ trong B¸ch khoa toµn th−, chóng ta cã thÓ x©u chuçi l¹i thµnh nh÷ng néi dung c¬ b¶n d−íi ®©y:

- Nh÷ng kh¸i niÖm vµ thuËt ng÷ c¬

b¶n vÒ c«ng t¸c th− viÖn.

- Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn

®¶m b¶o th«ng tin - t− liÖu cho x· héi.

- C¸c quy tr×nh th− viÖn: lùa chän, bæ sung, ®¨ng ký, thèng kª, l−u tr÷, phæ biÕn, sö dông.

- Th− viÖn häc vµ c¸c bé m«n khoa häc gi¸p ranh nh− th«ng tin häc, th−

tÞch häc, gi¸o dôc häc, x· héi häc, t©m lý häc, v¨n hãa häc, nghÖ thuËt häc, kiÕn tróc häc, v.v…

- C«ng t¸c nghiÖp vô th− viÖn vµ nghiªn cøu th− viÖn häc.

- Tæ chøc vµ qu¶n lý th− viÖn.

- Phôc vô th− viÖn vµ b¹n ®äc.

- Môc lôc th− viÖn.

- Ph©n lo¹i th− viÖn vµ c¸c lo¹i ng«n ng÷ t×m tin.

- Tæ chøc kho th− viÖn vµ c«ng t¸c b¶o qu¶n.

- Tù ®éng hãa c¸c qu¸ tr×nh th−

viÖn.

- Ho¹t ®éng th«ng tin khoa häc.

- Th− môc häc, ho¹t ®éng th− môc.

- Çc th− viÖn lín cña n−íc Nga (th− viÖn tØnh, thµnh phè, khu vùc…) vµ cña çc n−íc trong Céng ®ång çc quèc gia ®éc lËp.

- C¸c viÖn s¸ch.

- C¸c th− viÖn t− nh©n lín.

- C¸c th− viÖn lín cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi.

- C¸c tæ chøc, hiÖp héi th− viÖn trong vµ ngoµi n−íc.

- C¸c thuËt ng÷ xuÊt b¶n, in Ên.

- C¸c xuÊt b¶n phÈm ®Þnh kú vµ th−

viÖn trong vµ ngoµi n−íc.

- LÞch sö c«ng t¸c th− viÖn, c¸c th−

viÖn thÕ giíi cæ ®¹i, th− viÖn trung thÕ kû, cËn ®¹i, hiÖn ®¹i.

- C¸c th− viÖn chuyªn ngµnh lín, th− viÖn nhµ thê, tu viÖn.

- C¸c nhµ ho¹t ®éng næi tiÕng trong lÜnh vùc th− viÖn ë trong vµ ngoµi n−íc,

(3)

c¸c ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc th− viÖn quèc tÕ.

- C¸c ph−¬ng tiÖn kü thuËt dµnh cho c«ng t¸c th− viÖn.

- §µo t¹o ®éi ngò c¸n bé th− viÖn.

- M«i tr−êng vµ kiÕn tróc th− viÖn.

Trong phÇn viÕt vÒ lÞch sö th− viÖn cã thÓ tãm l−îc mét sè néi dung chÝnh nh− sau. Th− viÖn cã lÞch sö ngay tõ khi ch÷ viÕt ®−îc kh¾c trªn nh÷ng m¶nh x−¬ng vµ tµng tr÷ t¹i tu viÖn thµnh Babylone kho¶ng 3000 n¨m tr−íc C«ng nguyªn. Th− viÖn ®Çu tiªn tµng tr÷ s¸ch lµ c¸c th− viÖn cña tu viÖn Hy L¹p. Th−

viÖn næi tiÕng nhÊt thêi kú cæ ®¹i lµ Th−

viÖn cña nhµ triÕt häc Aristot, Th− viÖn Alexandria, trong ®ã cã hµng ngh×n cuèn s¸ch b»ng da vµ giÊy Papyrus…

Vµo thÕ kû XVII vµ XVIII c¸c nhµ s−u tËp s¸ch ®· thu thËp ®−îc sè l−îng s¸ch lín vµ dÉn tíi sù ra ®êi cña th−

viÖn quèc gia nh− Th− viÖn B¶o tµng Anh, Th− viÖn quèc gia Ph¸p, Th− viÖn quèc gia Nga, Th− viÖn Quèc héi Mü, Th− viÖn quèc gia B¾c Kinh, Th− viÖn quèc gia NhËt B¶n, Th− viÖn ViÖn hµn l©m khoa häc Nga. Song song víi qu¸

tr×nh h×nh thµnh c¸c th− viÖn quèc gia mét sè th− viÖn thuéc c¸c tr−êng ®¹i häc

®· ®−îc thµnh lËp nh− Oxford (Anh), Harvard (Mü), §¹i häc Tæng hîp Moskva do b¹n ®äc vµ nh÷ng ng−êi s−u tÇm s¸ch ®ãng gãp x©y dùng.

Trong thÕ kû XX cã thªm c¸c lo¹i th− viÖn chuyªn ngµnh thuéc nhiÒu lÜnh vùc khoa häc kh¸c nhau ®−îc thµnh lËp.

Do sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña c¸c th− viÖn vµ c«ng t¸c th− viÖn ®· h×nh thµnh bé m«n th− viÖn häc, trong ®ã nghiªn cøu nh÷ng nguyªn t¾c vµ thùc tiÔn ho¹t ®éng vµ qu¶n lý th− viÖn, më

c¸c tr−êng ®µo t¹o c¸n bé th− viÖn…

Trong c¸c bµi viÕt vÒ lÞch sö th−

viÖn cung cÊp cho ng−êi ®äc nhiÒu th«ng tin cã tÝnh hÖ thèng, bao qu¸t ®Çy ®ñ,

®−îc kh¸i qu¸t tõ nhiÒu nguån tµi liÖu nh− c¸c gi¸o tr×nh lÞch sö th− viÖn ®· vµ

®ang ®−îc dïng lµm tµi liÖu häc tËp vµ gi¶ng d¹y ë Liªn X« tr−íc ®©y, ë n−íc Nga hiÖn nay vµ ë nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi.

Trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn phÇn giíi thiÖu çc th− viÖn næi tiÕng thÕ giíi rÊt ®¸ng quan t©m cho nh÷ng ng−êi lµm c«ng t¸c th− viÖn vµ tæ chøc c«ng t¸c th− viÖn. Çc bµi viÕt vÒ çc th− viÖn cho ng−êi ®äc thÊy ®−îc hoµn c¶nh ra ®êi cña th− viÖn, qu¸ tr×nh thu thËp s¸ch vµ tµi liÖu, çc lo¹i h×nh tµi liÖu, sè l−îng tµi liÖu, chÕ ®é b¶o qu¶n, ph−¬ng thøc phôc vô, ®èi t−îng phôc vô, çc s¶n phÈm vµ dÞch vô th− viÖn, qu¶n lý th− viÖn, nghiªn cøu nghiÖp vô, nguån tµi chÝnh cho th− viÖn, ®éi ngò çn bé vµ mèi quan hÖ quèc tÕ… Mét phÇn rÊt ®Æc biÖt lµ cung cÊp th«ng tin vÒ çc nhµ khoa häc næi tiÕng ®· tõng lµm viÖc t¹i th− viÖn. ThÝ dô nh− t¹i Th− viÖn Alexandria cã Herophile (340- 300 tr.CN), ng−êi ®· lËp ra m«n gi¶i phÉu sinh lý; Euclide (330 - 280 tr.CN) ph¸t minh ra h×nh häc; Eratosthene (284-192 tr.CN) ®−a ra çch tÝnh chu vi tr¸i ®Êt; Aristarque (215- 143 tr.CN) vµ Denys de Thrace (170-90 tr.CN) lËp ra ng÷ ph¸p Hy L¹p; Heron (thÕ kû I sau CN) tr×nh bµy kh¸i l−îc vÒ c¬ häc vµ s¸ng t¹o ra c«ng cô ®o l−êng; Claude Holemee (90-168 sau CN) s¸ng lËp m«n b¶n ®å häc vµ ph¸t triÓn m«n thiªn v¨n häc… Tõ nh÷ng dÉn chøng trªn ®©y cho thÊy th− viÖn ®ãng mét vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn cña khoa häc, cña s¸ng t¹o v¨n häc vµ nghÖ thuËt.

(4)

Trong sè c¸c bµi viÕt vÒ c¸c th− viÖn Nga ph¶i kÓ ®Õn mét sè th− viÖn lín, nh− Th− viÖn quèc gia Nga ë Moskva, Th− viÖn c«ng céng Santykov- Sedrin ë St. Peterburg, Th− viÖn ViÖn hµn l©m khoa häc Nga ë St. Peterburg, ViÖn th«ng tin khoa häc x· héi, ViÖn hµn l©m khoa häc Nga ë Moskva (tr−íc ®©y cã tªn gäi lµ Th− viÖn khoa häc x· héi c¬

b¶n). Th− viÖn quèc gia Nga lµ th− viÖn lín nhÊt vµ cæ nhÊt ®−îc thµnh lËp n¨m 1862. Sau khi thµnh lËp Nhµ n−íc X«ViÕt, Th− viÖn ®−îc ®æi tªn thµnh Th− viÖn quèc gia Liªn X« mang tªn V.I.

Lenin vµo n¨m 1925, vµ ®Õn n¨m 1992

®æi tªn mét lÇn n÷a thµnh Th− viÖn quèc gia Nga. Th«ng qua bµi viÕt cho thÊy kho s¸ch cã gÇn 30 triÖu ®¬n vÞ tµi liÖu ®−îc viÕt b»ng 247 ng«n ng÷ kh¸c nhau trªn thÕ giíi. Th− viÖn cã mét sè kho s¸ch quý hiÕm nh− c¸c b¶n s¸ch chÐp tay tõ thÕ kû XV b»ng ch÷ Slav¬

vµ ch÷ Kiril, 250 ngh×n ®¬n vÞ s¸ch cã tõ khi nghÒ in ra ®êi, 800 ngh×n t¸c phÈm héi häa in… NhiÒu bé s−u tËp s¸ch cã gi¸ trÞ lÞch sö khoa häc, nghÖ thuËt, v¨n hãa vµ ®· trë thµnh di s¶n v¨n hãa cña nh©n lo¹i.

ë c¸c n−íc T©y ¢u, trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn giíi thiÖu mét sè th−

viÖn lín, ®¸ng chó ý nhÊt lµ Th− viÖn quèc gia Ph¸p, Th− viÖn Anh (lµ sù hîp nhÊt Th− viÖn ViÖn b¶o tµng Anh, Th−

viÖn Trung −¬ng quèc gia, Th− viÖn m−în quèc gia, Th− môc quèc gia Anh).

Th− viÖn quèc gia Ph¸p lµ th− viÖn cæ nhÊt thÕ giíi ®−îc x©y dùng trªn nÒn t¶ng Th− viÖn nhµ vua Charles V (1364- 1380).

Th− viÖn lín nhÊt khu vùc B¾c Mü lµ Th− viÖn Quèc héi Mü, tøc lµ Th−

viÖn quèc gia Mü vµ Th− viÖn c«ng céng Chicago. Th− viÖn Quèc héi Mü víi môc

®Ých chñ yÕu lµ phôc vô cho çc nghÞ sÜ quèc héi vµ çc c¬ quan chÝnh phñ, çc nhµ khoa häc vµ c«ng chóng. Th− viÖn Quèc héi Mü lµ th− viÖn lín nhÊt thÕ giíi vÒ sè l−îng ®¬n vÞ s¸ch, b¸o, t− liÖu,

®ång thêi cã gÇn mét ngh×n çc nhµ khoa häc cã tr×nh ®é cao thuéc nhiÒu lÜnh vùc khoa häc kh¸c nhau lµm viÖc t¹i Th− viÖn. Çc nghÞ sÜ cã bÊt kú yªu cÇu nµo chØ trong mét thêi gian ng¾n çc nhµ khoa häc sÏ tra cøu tr¶ lêi ngay hoÆc viÕt thµnh çc b¸o ço víi l−îng th«ng tin ®Çy ®ñ nhÊt. Cßn nh÷ng vÊn

®Ò lín h¬n sÏ cã c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu nh− mét ®Ò tµi khoa häc. Mçi khi Quèc héi häp, Th− viÖn ph¶i tr¶ lêi hµng ngh×n yªu cÇu cña c¸c nghÞ sÜ. Bé phËn nghiªn cøu vµ tr¶ lêi nµy ®−îc giíi chuyªn m«n vµ x· héi ®¸nh gi¸ rÊt cao vµ ®−îc xem nh− lµ “bé ãc thø hai” cña n−íc Mü.

ë khu vùc ch©u ¸ ®¸ng chó ý nhÊt lµ hai th− viÖn: Th− viÖn quèc gia B¾c Kinh vµ Th− viÖn Quèc héi NhËt B¶n.

Theo c¸c nhµ nghiªn cøu lÞch sö th−

viÖn Trung Quèc th× Th− viÖn quèc gia

®· cã tõ thêi Xu©n - Thu (792-479 tr.CN). Th− viÖn quèc gia B¾c Kinh x©y dùng trªn c¬ së th− viÖn cña triÒu ®¹i M·n Thanh vµ chÝnh thøc phôc vô ng−êi ®äc vµo n¨m 1912. Th− viÖn l−u tr÷ vµ b¶o qu¶n nhiÒu lo¹i s¸ch cæ, s¸ch quý hiÕm nh− B¸ch khoa th− VÜnh L¹c viÕt vµo thêi nhµ Minh (1368-1644), Bé Tø khè toµn th− ®−îc biªn so¹n d−íi triÒu nhµ Thanh (1644- 1911) vµ c¸c b¶n th¶o viÕt tay cña c¸c nhµ v¨n næi tiÕng.

Th− viÖn Quèc héi NhËt B¶n ®−îc thµnh lËp n¨m 1948 trªn c¬ së Th− viÖn hoµng gia NhËt B¶n (ra ®êi n¨m 1872) vµ theo m« h×nh tæ chøc cña Th− viÖn Quèc héi Mü. NhiÖm vô cña Th− viÖn lµ

(5)

phôc vô c¸c nghÞ sÜ Quèc héi vµ c¸c c¬

quan chÝnh phñ, c¸c c«ng d©n tõ 20 tuæi trë lªn. Th− viÖn cã hµng tr¨m nhµ khoa häc chuyªn phôc vô tra cøu vµ gi¶i

®¸p nh÷ng yªu cÇu cña c¸c nghÞ sÜ Quèc héi, nh÷ng gi¶i ®¸p ®−îc tr×nh bµy nh−

mét c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc.

Trong c¸c chñ ®Ò, kh¸i niÖm vµ thuËt ng÷ vÒ ph©n lo¹i, B¸ch khoa toµn th− th− viÖn cung cÊp mét khèi l−îng lín th«ng tin cã chän läc vµ hÖ thèng. §ã lµ c¸c b¶ng ph©n lo¹i: B¶ng ph©n lo¹i Calimac (thêi kú cæ ®¹i); B¶ng ph©n lo¹i thËp ph©n Dewey DDC (do nhµ th− viÖn häc næi tiÕng ng−êi Mü Melvin Dewey biªn so¹n n¨m 1873 vµ xuÊt b¶n lÇn

liÖu thÕ giíi); Khung ph©n lo¹i th− viÖn - th− môc BBK (do c¸c nhµ khoa häc Liªn X« cò biªn so¹n); Khung ph©n lo¹i cña Th− viÖn Quèc héi Mü (®Ò môc - chñ

Ranganathan (1892-1972) Ên §é biªn so¹n). Ngoµi ra, cßn mét sè ng«n ng÷

t×m tin kh¸c ®−îc giíi thiÖu thuéc lo¹i ng«n ng÷ t×m tin phèi hîp liªn tôc, nh−

m· ng÷ nghÜa cña D. Perri vµ A. Kent (hai nhµ khoa häc ng−êi Mü nghiªn cøu tõ n¨m 1954-1959); ng«n ng÷ m· RX do I. E. Psenichnoi vµ Ju. A. Griazukhinoi (hai nhµ khoa häc ng−êi Ucraina nghiªn cøu tõ n¨m 1960-1964); ng«n ng÷ t×m tin tõ khãa, tõ chuÈn…

C¸c môc tõ vÒ th− tÞch häc cã c¸c bµi viÕt sóc tÝch víi hµm l−îng th«ng tin

®Çy ®ñ nh− vÒ lÞch sö s¸ch. Trong lÜnh

vùc in Ên cã bµi viÕt vÒ lÞch sö nghÒ in (g¾n liÒn víi tªn tuæi cña Johannes Gutenberg ng−êi §øc thÕ kû XV vµ Christophe Plantin ng−êi Ph¸p thÕ kû XVI). Trong môc tõ viÕt vÒ th− môc häc vµ ho¹t ®éng th− môc, mét bé m«n khoa häc kh«ng thÓ t¸ch rêi bé m«n th−

viÖn häc vµ c«ng t¸c th− viÖn, cã mét sè bµi viÕt ®¸ng chó ý, nh− th− môc häc (lý luËn, ph−¬ng ph¸p luËn, hÖ ph−¬ng ph¸p, c¸c lo¹i h×nh th− môc…), th− môc quèc gia, viÖn s¸ch toµn Liªn bang Nga.

Trong bé m«n th«ng tin häc tr×nh bµy nh÷ng kh¸i niÖm: kh¸i niÖm th«ng tin, th«ng tin häc, truyÒn th«ng khoa häc, xö lý th«ng tin, tãm t¾t th«ng tin, tæng quan th«ng tin, ng«n ng÷ th«ng tin, s¶n phÈm th«ng tin, phôc vô th«ng tin, ng−êi dïng tin…

Trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn cã c¸c bµi viÕt vÒ c¸c nhµ th− viÖn häc, th− môc häc, th− tÞch häc, th«ng tin häc… næi tiÕng ë Nga vµ trªn thÕ giíi.

Trªn ®©y chóng t«i chØ giíi thiÖu mét vµi môc tõ bµi viÕt trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn Nga. Bé B¸ch khoa nµy ®· ghi tªn m×nh vµo hÖ thèng s¸ch tra cøu chuyªn ngµnh quý kh«ng chØ ë n−íc Nga mµ cßn ë nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi. S¸ch do tËp thÓ c¸c nhµ khoa häc thuéc nhiÒu lÜnh vùc khoa häc kh¸c nhau biªn so¹n vµ do nhµ xuÊt b¶n

“Pashkom dom” thuéc Th− viÖn quèc gia Nga xuÊt b¶n. Th− viÖn quèc gia Nga

®ãng mét vai trß quan träng vµ quyÕt

®Þnh trong viÖc xuÊt b¶n B¸ch khoa toµn th− th− viÖn. Sau khi cuèn s¸ch ra

®êi, nh÷ng ng−êi lµm c«ng t¸c th«ng tin-th− viÖn vµ c¸c lÜnh vùc khoa häc gi¸p ranh hÕt søc hoan nghªnh vµ cã nhiÒu bµi viÕt ®¸nh gi¸ cao vÒ néi dung vµ h×nh thøc cña s¸ch (3).

Bé m¸y tra cøu cña B¸ch khoa toµn

(6)

th− th− viÖn bao gåm: b¶ng chØ dÉn ch÷

c¸i vµ ch÷ viÕt t¾t. Trong mçi bµi viÕt ghi tªn t¸c gi¶, ®Þa chØ n¬i c«ng t¸c vµ chøc danh khoa häc. PhÇn giíi thiÖu c¸c th− viÖn cã kÌm theo ®Þa chØ vµ ®Þa chØ email.

C¸c bµi viÕt trong B¸ch khoa toµn th− th− viÖn lµ sù tæng hîp ®Çy ®ñ nhÊt vµ hiÖn thùc nhÊt vÒ nh÷ng thµnh tùu cña khoa häc th− viÖn vµ c«ng t¸c th−

viÖn ë n−íc Nga, c¸c n−íc trong Céng

®ång c¸c quèc gia ®éc lËp vµ cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi. B¸ch khoa toµn th−

th− viÖn Nga nh− mét thÕ giíi thu nhá

®−îc kh¸i qu¸t hãa cao vÒ c«ng t¸c th−

viÖn - mét thiÕt chÕ v¨n hãa x· héi cña loµi ng−êi.

Cuèn s¸ch cho chóng ta thÊy ®−îc sù ra ®êi cña th− viÖn ®· tån t¹i nhiÒu thÕ kû, tõ Th− viÖn Alexandria cæ ®¹i

®Õn th− viÖn sè, th− viÖn ¶o hiÖn nay, tõ th− môc t×m thÊy trªn nh÷ng miÕng ®Êt nung liÖt kª hµng chôc tªn s¸ch Kyt«

gi¸o ®Õn c¸c CSDL hiÖn ®¹i…

B¸ch khoa toµn th− th− viÖn Nga dµnh cho çc chuyªn gia trong lÜnh vùc th«ng tin-th− viÖn, çc çn bé gi¶ng d¹y vµ sinh viªn çc tr−êng ®¹i häc vµ cao

®¼ng vµ nh÷ng ng−êi ho¹t ®éng trong lÜnh vùc v¨n hãa.

Tµi liÖu tham kh¶o

1. Bibliotekam - Zabotu gosudarstva i obshchestva. - M.: “Pashkov dom”, 2006, S.3.

2. Bibliotechnaja enciklopedija. M.:

“Pashkom dom”, 2007, 1300st.

3.Pervaja “Bibliotechnaja

enciklopedija”. Bibliotekovedenie, 2007, No 3, St.32-33

4. “Srednie tablicy BBK. Organizacija,

metodika, technologija

ispol’zovanija”. K itogam soveshchanija v RGB. Biblioteka,

2006, No11, S. 63-65