KINHT6cACNU'aCVAjg4UVU'C5^: J
Chinh sach tham gia chuoi gia trj toan cau cua Trung Quoc va ham y chinh sach doi vai Viet Nam
TH.S. NGUYEN VIET KHOI
Bdo cdo Ddu tu thi giai ndm 2007 cua Hdi nghj Lien hap qudc vi Thuong mgi vd phdt triin (UNCTAD cho biit): cdc Cong ty xuyen qudc gia (TNC) hien chiem tai hai phdn ba tdng sd giao dich thuang mgi toan cdu. ndm giu trong tay 90% cdc phdt minh khoa hoc cong nghi trin thi giai, thuc hien han 80% tdng sd vdn FDI toan cdu . Do do, moi thay ddi trong chiin luge kinh doanh cua cdc cong ty ndy se cd tdc dong mgnh tai nin kinh te todn cdu noi chung, cung nhu tirng khu vuc vd nin kinh ti noi rieng ... Diiu ndy dang tdc dong mgnh din su phdt triin kinh ti cua nuac chit nhd, mot mat giiip mot so qudc gia phdt triin nhanh chdng bdt kip vai cdc nuac phdt triin, mat khdc, nd ciing lam mat ca hoi phdt triin cua mot sd qudc gia khdc. Mot trong nhiiu ca hoi md cdc TNC mang Igi cho nuac chii nhd Id ca hoi gia nhap vdo chuoi gid tri todn cdu cua cdc cong ty ndy.
Trong do. kinh nghiem cua Trung Qudc Id hdi hoc ddng di Viet Nam thao khdo.
Trong nhirng nam gan day, Trung Qu6c da thu hilt dugc nhieu v6n FDI tir cac TNC hang dau tren the gioi, nho vay cac doanh nghiep noi
* flai hoc Quoc gia Ha NQI ' imp: WWw.unctad.org wir
Chu6i gia tri dugc hieu la lien ket cac gia tri dugc tao ra trong qua trinh san xuat ra mot san pham, bao gom tir i<hau phat minh, thi^t k^ d^n khau san xuat, marketing, phan ph6i va cac dich vu sau ban hang. Tong hgp gia tri cua cac hoat dgng nay tao nen mot chuoi gia tri. Mot chuoi gia tri co the dugc tao ra boi mot cong ty va ciing CO th^ dugc tao ra boi nhieu cong ty khac nhau. Cac hoat dgng trong chuoi gia tri khong chi bao gom hoat dgng san xuat hang hoa huu hinh ma con bao gom cac hoat dgng dich vu. Chuoi gia tri co the dien ra trong mot pham vi hep nhung cung co the dien ra a pham vi toan cau. Tren pham vi toan cau, chuoi gia tri dugc ggi la chuoi gia tri toan cau. Dua tren co so Igi the so sanh, igi thC' nho c]u> mo va Igi the trao doi noi bg nganh, cac TNC thiet lap va quan ly nhung chuoi gia tri toan cau.
dia Trung Quoc ciing co co hoi tham gia vao nhung cbu6i gia trj toan cau cua cac cong ty nay.
Viec tham gia vao chuoi gia tri toan cau khong chi giiip Trung Quoc cai thien cac chi so ve xuat khau, canh tranh va phat trien cong nghe, ma con giiip hg hinh thanh nhiing chuoi gia tri moi do chinh doanh nghiep Trung QuIc dilu hanh va quan ly. Co dugc dieu nay la nhor nhung chinh sach kip thai va linh boat do Dang va Nha nuoc Trung Qu6c de ra.
I. Nhung chinh sach ciia Trung Quoc - Tdng chi phi su dung ddt dai trong cdc du dn cong nghiep
Cuoi nam 2006, Trung QuIc da quylt dinh tang gap doi phi sir dung dat trong cac du an cong nghiep va no c6 hieu lire voi cac du an c6ng nghiep ra doi sau ngay ky quylt dinh.
48 Nhang van de KINH TE VA CHINH TRj THE Gidl So 2 (154) 2000
NguyIn Vi^t Khoi Chinh sach tham gia chu6i gia tri toan clu.
Nguyen nhan chinh cua viec tang phi sir dung dat la do cac tinh, thanh phi 6 Trung QuIc canh tranh khong lanh manh trong thu hiit nay sinh hien tugng FDI ciia cac TNC. Sir canh tranh dan toi mot so dia phuong chdp nhan dl cac TNC sir dung dat miln phi trong cac du an cong nghiep, trong khi dat dai phuc vu cho cac du an do lai dugc lay tir dat nong nghiep cua n6ng dan voi gia den bii thap; tinh trang nay dan toi kien cao trien mien. Ke tir khi c6 chinh sach moi din giira nam 2008, hau hit cac tinh va thanh phi Ion o Trung Qu6c da c6 danh muc chung vl phi sir dung dat trong cac du an cong nghiep va phi nay da tang gap doi so voi truoc.
- Gidm xudt khau cdc mat hdng cd gid tri gia tdng thdp, cdc sdn phdm gdy d nhiim moi truang vd cdc sdn phdm tiiu hao nhiiu ndng lugng
Trong nam 2007, Chinh phu Trung Quoc dua ra chinh sach giam xuat khau cac mat hang CO gia tri gia tang thap, cac san pham gay 6 nhiem m6i truong va cac san pham tieu hao nhieu nang lugng nhu cao su, boa chat, noi that (dugc lam tir go) va mot s6 thiet bj dugc lam tir sat, thep. Chinh phii Trung Quoc cung dua ra danh sach cac mat bang kh6ng dugc khuyen khich xuat khau trong thai gian toi. Chinh sach nay ap dung cho ca cac TNC ciing nhu cac doanh nghiep noi dia nham muc dich dua Trung QuIc thoat khoi tinh trang thieu nang lugng cho san xuat c6ng nghiep trong tuong lai. Chinh pbii Trung QuIc cung co kl hoach dong cira cac nha may san xudt thep va than da co c6ng suat duoi 1 trieu tan/nam boi nhieu nha may dang lam 6 nhiem nuoc va kh6ng khi o cac tinh, thanh phi ciia Trung QuIc, gay ra win dh sire khoe va benh tat cho cu dan s6ng chung quanh do. Nhirng nganh chi tao ra nhieu Igi nhuan cho nuoc ngoai chir kh6ng phai cac c6ng ty noi dia Trung QuIc, nhirng nganh tao ra gia trj gia tang thap cho doanh nghiep noi dja cung se khong dugc kbuyin khich boat dgng boi chiing lam cho can can thuong mai giira Trung Quoc va the gioi ngay cang mat can bang trong khi phan gia trj gia tang noi dja lai rat thap.
- Phdt triin ngudn nhdn luc theo huang su dung lao dong cd tay nghi
Doi vdi cac TNC, lao dgng re c iia Trung Quoc dugc coi la Igi the hap dan nhat khi cac cong ty nay muon san xuat ra cac san pham sir dung nhieu lao dgng. Tuy nhien, viec sir dung lao dgng re mang lai it gia tri gia tang va dat Trung Qu6c vao day ciia chu6i gia trj toan cau.
Mu6n tien len nhimg vj tri cao ban trong chu6i gia trj toan cau doi hoi Chinh phii Trung Qu6c can CO chinh sach khuyen khich cac TNC ciing nhu cac doanh nghiep noi dja chuyen sang san xuat nhirng mat hang sir dung nhieu yeu t6 c6ng nghe. De thuc hien dieu nay, Chinh phii Trung QuIc cap kinh phi ho trg dao tao lai ky nang cho cac cong nhan boi viec san xuat ra nhirng mat hang sir dung nhieu c6ng nghe doi hoi lao dgng phai c6 tay nghe. Dieu nay giiip cho Trung QuIc kh6ng chi tham gia vao nhung khau cao ban trong chu6i gia tri toan cau ma no con giiip cho nhirng c6ng nhan co tay nghe co them CO boi viec lam vai tbu nhap cao hon.
- Khuyin khich vd hd trg doanh nghiep ndi dia Trung Qudc xdy dung cdc chiidi gid tri todn cdu do chinh hg qudn ly
Sau khi tro thanb cac nba san xuat thiet ke glc (ODMs) va cac nba san xuat linh kien g6c (OEMs) cho cac TNC, cac doanh nghiep noi dja Trung QuIc hgc dugc nhieu kinh nghiem trong san xuat nbii-ng hang boa tieu chuan qu6c te phuc vu cho ca thj truong noi dja va thj truang quIc tl. Chinh vi ly do tren, nhirng doanh nghiep nay dIu co ke hoach xay dung nhCing chuoi gia trj toan cau do cbinb ho lam cbii.
Chinli pbii Trung QuIc da kbuyin khich va h6 trg cac doanh nghiep noi dja ve mat thii tuc hanh cbinb cung nhu thii tuc chuyen v6n ra nuoc ngoai khi cac cong ty nay muon sap nhap hay mua lai cac chuoi gia trj toan cau ciia cac TNC. Duoi sir trg giup do ciia Chinh phii Trung QuIc. mot si c6ng ty noi dja nhu Lenovo da thanh c6ng trong viec mua lai thuang bieu cua c6ng ty may tinh IBM cua My.
Chinh sach tham gia chudi gia trj toan clu... NguyIn Viet Khoi
- Chinh sdch san xudt ddp irng tieu chiidn todn cdu cua cdc TNC
Mot trong nhung ap luc ma cac TNC doi hoi cac doanh nghiep noi dja Trung QuIc phai tuan theo khi tham gia vao chuoi gia trj toan ckx ciia hg la cac c6ng ty noi dja phai dap irng cac dilu kien ve tieu chuan quoc tl bao gim tieu chudn ky thuat. tieu chuan chat lugng va tieu chudn vl moi truang,... Ap lire dap img cac tieu chudn qu6c te tir phia cac TNC co sire manh ban bat ky binh phat nao tir phia cac co quan quan ly Trung Qu6c. Boi vi, neu cac c6ng ty noi dja Trung Qu6c kb6ng tuan theo be thing tieu chuan nay, cac TNC se mai nhung doanh nghiep trong nuoc va nuac ngoai khac tham gia vao chu6i gia trj toan cau ciia hg. Viec mat hgp d6ng voi cac cac TNC ciing se lam cho cac doanh nghiep noi dja mat di uy tin, mat doanh thu, mat di thu nhap, phai sa thai c6ng nhan, va tham cbi phai pha san...
2. Ham y chinh sach doi vol Viet Nam Hien cac doanh nghiep Viet Nam da buoc dau tham gia dugc vao cbu6i gia trj toan cau, nhung viec tham gia nay moi chii yeu dirng lai a phan day ciia chuoi gia trj voi gia trj gia tang thap, sir dung lao dgng gian don trong nhiing nganh gia c6ng nhu: det may, da giay,... Do sEn CO Igi the ve nhan c6ng re va can cii, Viet Nam da gat hai dugc mot s6 ket qua ban dau kha an tugng nhu giai quyet viec lam, chuyen doi co cau nganh tir n6ng nghiep sang c6ng nghiep....
Tuy nhien. neu chiing ta cir tan dung Igi the nay ma khong no luc dao tao ky nang cho nhirng lao dgng tre ke can. chiing ta se kh6ng the vugt qua chinh minh va kb6ng bat kjp voi cac qu6c gia lang gieng. Chiing ta can co nhieu nhiing doanh nghiep noi dja tham gia hoac quan ly nhirng cbu6i gia trj toan cau co gia trj gia tang cao.
- Chu ddng tgo ngudn nhdn luc thdng qua phdt trien gido due
Viet Nam tbira lao dgng gian don nhung lai thieu hut lao dgng co tay nghe. Nhieu TNC den Viet Nam voi mong muon sir dung lao dgng c6 ta\' nghe cho nhirng nba ina>' da dugc xay dung
\'a sap di vao boat dgng ciia hg o Viet Nam.
Neu khong co du lao dgng co tay nghe cung cap
cho hg thi cac cong ty nay co the se roi bo Viet Nam sang cac thj truong khac. Mot trong nhimg vi du chirng minh cho van de nay la truong hgp nha may san xuat vi mach may tinh Intel tai Viet Nam. Mac dii. c6ng ty Intel da dau tu xay dung nha may va sap di vao boat dgng nhung ngu6n nhan lire co tay nghe de phuc vu cho boat dgng san xuat ciia cong ty con dang thieu hut tram trgng. Muc tieu nha may tim kiem 3000 c6ng nhan nhung chi co 40 nguoi dat tieu chuan de nhan vao lam viec. Ly do, h6 so xin viec nop vao nhieu nhung klii tuyen chgn hau bet cac irng \'ien deu khong dii ky nang hoac tham chi kh6ng dii kha nang de c6ng ty dao tao lai. Do do, giai phap dau tien va quan trong nhat la dao tao ngu6n nhan lire. Nha nuoc co the thuc hien dieu nay bang each tai trg cho cac chuong trinh nang cao tay nghe nhu lap nhiing quy ho trg bay tim nha tai trg cho cac chuong trinh nang cao tay nghe. Chuong trinh dang nay se giiip nhung lao dgng gian don v6n kh6ng the chuyen sang lam viec o' nhung khau doi hoi ky nang cao bon trong cac TNC co them co hoi viec lam va tbu nhap. Viec nang cao tay nghe la rat can thiet trong giai doan hien nay, boi ve mat ly tbuyet, toan cau boa, tu do boa thuong mai va c6ng nghe dang lam cho '"chiec banh" to hon.
Tuy nhien. phan tang them ciia chiec banh chi danh cho nhung lao dgng co trinh do va lam chii dugc c6ng nghe. Do la ly do tai sao giai phap lien quan toi phat trien giao due la v6 ciing cm thiet cho Viet Nam trong giai doan nay. Chiing ta khong lam tir bay gio thi se muon bori cac TNC da vao Viet Nam va ciing se co tbi ra di neu bg khong tim thay nhiing Igi tbi dgng ciia Viet Nam. Viet Nam c6 thi tham gia dugc vao chu6i gia tri toan cau ciia cac TNC hay khong cbinb la phu thugc vao no lire phat triln nguIn nhan lire ciia chiing ta ngay tir bay gio.
- Khong phdn biet doanh nghiep tu nhdn vd nhd nuac, doanh nghiep trong nuac vd doanh nghiep nuac ngoai
Chinh pbii nen tao co hoi c6ng bang cho \.k ca cac doanh nghiep, ca doanh nghiep tu nhan trong nuoc lan doanh nghiep co vIn ddu tu nuac ngoai. Nhirng du an Ion cua Chinh phii can dugc c6ng khai va chia se cho cac doanh
50 Nhang van de KINH TE VA CHINH TRj THE Gidl So 2 (154) 2009
NguyIn Viet Khoi Chinh sach tham gia chuoi gia trj toan cau..
nghiep khong phan biet thanh phan. Viet Nam dang trong giai doan cong nghiep boa, hien dai boa, s6 du an va s6 von Chinh phii dau tu cho phat trien xa h6i rat Ion. N l u Chinh phii chi danh uu tien cho cac t6ng c6ng ty, cac doanh nghiep nha nuac thi khu vuc doanh nghiep tu nhan se chju thiet thoi, cac c6ng ty nuoc ngoai kh6ng dugc thu huong Igi ich nen c6 the chuyen co boi dau tu sang cac qu6c gia khac.
- Djnh huang cdc doanh nghiep ndi dia tham gia vdo chuoi gid tri todn cdu
TNC CO nhii:ng the manh khac nhau trong nhung ITnh vuc khac nhau. m6i TNC dieu hanh nhiing chu6i gia trj toan cau khac nhau, tao ra nhirng co hoi khac nhau cho cac doanh nghiep khac nhau, co nhiing chu6i gia trj phii hgp voi c6ng ty nay nhung lai kh6ng phii hgp voi c6ng ty khac, co nhirng chu6i gia trj phii hgp voi chien luge phat trien chung ciia nuoc nay nhung lai kh6ng phii hgp voi nuac khac. Neu thieu djnh buong ban dau ciia Chinh phii, doanh nghiep noi dja c6 the se tham gia vao nhirng chuoi gia trj dap img Igi ich ciia hg, nhung di ngugc lai Igi ich chung ciia t6ng the nen kinh te.
D I tranh nhirng sai lam danh tiec nay, Cbinb phii can djnh buong cho cac doanh nghiep tim kilm nhirng chuoi gia trj phii hgp voi cbinb doanh nghiep ciing nhu phii hgp voi chien luge ting tbi ciia toan bg nen kinh te. C) cap dja phuong, viec djnh huong cac doanh nghiep trong viing tham gia vao nhirng chuoi gia trj sir dung tit nhat Igi thi canh tranh ciia viing se thilt thuc ban canh tranh giua cac dja phuong
\'ai nhau trong viec "trai thani do moi nba dau tu", de dan toi viec tra re gia dat n6ng nghiep, biln dat nong nghiep thanh cac khu c6ng nghiep. khu cbl xudt mot each kh6ng hieu qua.
c a c CO quan quan ly cdp dja phuang nen tap trung tbi hien vai tro nguoi cam lai bang each cung d p CO so ha tang cho chinh cac doanh nghiep dja phuong. Day moi la san pham do cac dja phuong tao ra de canh tranh voi nhau chir khong phai canh tranh bang each dua ra nhilu uu dai. Sir canh tranh nay se tot horn boi chiing tao dilu kien cho cac doanh nghiep trong
viing phat huy t6i da Igi the so sanh cua dja phuong. Song song voi co quan quan ly dja phuang. Cbinb pbii can tao co che khen thuang, giam thue. hay tao dieu kien tiep can cac nguon luc san CO ciia Cbinb phii d6i voi nhiing dja phuang, nhiing doanh nghiep da va dang tham gia vao chu6i gia trj pbii hgp voi Igi ich va dinh buong chung ciia toan bg nen kinh te.
- Xdy dung nhung chuoi cung irng vd tra thdnh nhung nhd cung irng tin cay
TNC dau tu vao mot nuoc thuong keo theo mang luoi cac nha cung cap cac yeu to dau \ao ho trg cho viec san xuat san pham ciia c6ng ty.
N I U Viet Nam kh6ng c6 cac nha cung cap cac ylu t l dau vao cho cac c6ng ty nay hay noi each khac kh6ng tbi xay dung dugc chu6i cuni: irng cho cac TNC. hg se chgn mot trong nhirng huong giai quyet sau:
Thir nhdt. TNC se moi cac nha cung cap tir nuac ngoai vao san xuat a Viet Nam. Truang hgp nay co tbi la tit cho Viet Nam. boi chiing ta CO the tang them v6n dau tu. tao viec lam va cai tbien can can thanh toan qu6c te. Nhung no Cling se kh6ng tit bai chiing ta kh6ng the tham gia vao chuoi gia tri toan cau cua cac TNC.
Thir hai. TNC se tu nhap khau cac dau vao san xult. Dieu nay kh6ng tit cho nen kinh te bai no lam tang tham hut trong can can thuang mai.
Thir ba. TNC se chuyen sang dau tu a cac quIc gia khac. Dilu nay kh6ng tot. boi Viet Nam se kb6ng dugc thu huoaig Igi ich do chuoi gia trj toan cau dem lai.
N I U xet \ l viec tham gia chuoi gia trj toan cau. ca 3 truang hgp tren deu khong t6t cho Viet Nam. Thuc tien cung cho thay. Viet Nam dang phu thugc qua nhilu vao nguyen lieu san xult nhap khau tir nuoc ngoai. doanh nghiep Viet Nam da kh6ng kit nli dugc vao cbu6i gia trj toan cau ciia cac TNC^ Do do. giai phap can phai lam la phat triln manh cac chu6i cung irng do cbinb cac doanh nghiep Viet Nam thuc hien.
Muln giam bat phu thuoc vao chu6i cung irng tir nuac ngoai cung nhu phat triC-n manh chuoi
'• Xem s5 lieu xuat nhap khau cua E^g Thuong mai va Rao cao 2007 cua Ngan hang The giai tai ViC't Nam
Chinh sach tham gia chudi gia trj toan c l u . N g u y I n Viet Khoi
cung irng noi dja, Chinh pbii can ket noi cac doanh nghiep trong nuoc voi nhau thong qua ho trg xay dung cac kenh cung ckp th6ng tin vl nhung doanh nghiep da tirng tham gia vao mang luoi san xuat toan cau cua cac TNC, chia se nhirng nguyen nhan thanh cong trong viec tham gia chuoi gia trj toan cau ciia nhirng doanh nghiep nay. Viec ket n6i nay se giiip cac doanh nghiep trong nuoc chua timg tham gia vao chuoi gia trj toan cau tilp thu dugc nhung kinh nghiem tir cac doanh nghiep di truoc ciing nhu tiep thu dugc nhirng c6ng nghe ma cac TNC da de lai cho nhiing doanh nghiep nay. Co nhu vay, cac doanh nghiep trong nuoc moi co co hoi lam viec trong chu6i gia trj toan cki va tham chi co the du manh de lien ket lai voi nhau xay dung nhirng chu6i gia trj toan cau cua rieng hg.
- Tdng cuang bdo vi sa huu tri tue
Bao ve so huu tri tue lu6n nam trong sir quan tam ciia cac TNC kbi thuc bien dau tu true tiep tai mot nuoc. Neu nhiing tai san tri tue ciia cac TNC dugc bao ve tai Viet Nam, hg se kh6ng ngan ngai dau tu v6n va chuyen giao ky thuat, c6ng nghe cho cac nha san xuat thiet bj goe ciia Viet Nam. Doanh nghiep Viet Nam se co co hoi hoi hgc them nhieu ky thuat moi, co them von dau tu vao nghien ciin va trien khai r6i tir do tien len tham gia vao nhirng khau quan trgng ban trong cbu6i gia trj toan cau ciia cac TNC.
Hon the nira, khi nhirng tai san tri tue dugc bao ve, chinh cac doanh nghiep trong nuoc ciing co Igi kbi nhirng phat minh, sang kien ciia hg dugc bao ve va dugc ban lai cho chinh cac TNC.
Chinh phii nen co nhirng cbinb sach khuyen khich cac doanh nghiep dang ky ban quyen cho cac phat minh, sang che bg tim ra, d6ng thai nen phat nang nhirng truang hgp vi pham ban quyen hay sao chep kieu dang. Bien phap nay se giiip cho cac doanh nghiep noi dja ciing nhu nuoc ngoai yen tam bo v6n dau tu vao cac boat dgng nghien ciru trien khai.
- Holm thien. ndng cao chat lugng quy hogch. ma rong linh vuc ddu tu
Theo bao cao dau tu the gioi nam 2008 ciia UNCTAD. cac TNC co xu buong giam dau tu
vao ITnh vuc cong nghiep va che tao nhung lai tang dau tu vao khai thac tai nguyen va cac boat dgng kinh doanh moi nhu cho thue tai chinh (leasing), quang cao tiep thj (marketing) va hau can thuang mai (logistic). Chinh phu nen hoan thien, quy hoach va mo rong ITnh vuc dau tu lien quan toi nhiing nganh nay de cac TNC vao dau tu va mang theo nhirng chuoi gia trj giiip cho chinh cac doanh nghiep trong nuoc co them hgp d6ng, tbu nhap va phat trien c6ng nghe, ky nang quan ly cbu6i gia trj. Chinh phu ciing nen cho phep thanh lap cong ty hgp doanh 6 mot so ITnh vuc, nganh nghe mang tinh chuyen m6n, nghiep vu cao nhu tu van phap luat, kiem toan, tu van tai chinh boi chinh chiing se giup Viet Nam hoi nhap nen kinh te qu6c te t6t ban. Ngoai ra, mot vai TNC Ion tren the gioi da va dang tien hanh dau tu cimg luc nhieu du an dau tu true tiep tai Viet Nam va theo quy djnh ciia luat phap Viet Nam bien banh, m6i doanh nghiep co von dau tu true tiep nuoc ngoai phai co mot bg may dieu banli rieng, boat dgng kinh doanh dgc lap cho dii cac c6ng ty do co ciing mot chii dau tu. Dieu nay da gay kho klian, ton kem thoi gian, chi phi va giam bieu qua boat dgng ciia cac TNC tai Viet Nam. Cbinb pbii can cho phep cac cong ty nay co the thanb lap c6ng ty quan ly von (holdings) dl hg CO the dieu hanh ciing mot liic nhieu du an duoi sir giam sat, dieu banh cua mot c6ng ty.
- Qudng bd cdc lai thi cgnh tranh mai nhdm thu hilt cdc du dn cd chdt lugng
Cac TNC CO xu huong thuc hien chiln luge san xuat dung mire va diing luc (Lean and Just- in-time Manufacturing). Chiln luge san xuk dung mire, dung liic la viec TNC thuc hien chuyen san xuat ra nuoc ngoai (offsboring) va cbi danh mot s6 phan tram nhat djnh nao do, thuorng la chilm tii da. cho cac c6ng ty noi dja hoac chi nhanh ciia ciia cong ty tai nuoc nhan dau tu. S6 con lai, hg se danh cho cac c6ng ty noi dja hoac chi nhanh cua cong ty hg 6 mot si qu6c gia lang gilng. Vi du: TNC co mot nha cung cap chinh cac san phdm dau vao cho hg tai Trung Quoc hoac An Do. Cong ty nay thuc hien chien luge dung mire, dung cho bang each chi
52 Nhang van de KINH TE VA CHINH TRj THE Gidl So 2 (154) 2009
NguyIn Vi^t Khoi Chinh sach tham gia chuoi gia trj toan cau...
danh khoang 50% din 80% viec san xuat cac bg cac TNC khi hg thuc hien chien luge diing mire phan hay dau vao cua san pham cho dja ban va dimg liic.
Trung QuIc hoac An Do. Sl p h k tram con lai, ^.^^ ^^^ ^- ^^^ ^^^^ ^ ^ j . ^ ^^^^^ ^-^^
n6 se danh cho qu6c gia Mng gieng ciia Trung '^^^ ^.^ P^^ ^^^^^ '^^^^ ^ . ^ ^.^ ^^^
Qu6c hoac An Do nhu Thai Lan, Viet Nam, _ , ., ,, < . - j < . • .u- u -
^ . , . ^,,\ r^\ ~ Tuy nhien. thanh cong duong nhu mot the bien Pakistan....Tuong tu nhu vay, Nhat Ban cung 6 s6 lugng chir kb6ng a chat lugng. De ngu6n vIn nay co chat lugng va dong gop them nhieu dang thuc hien chien luge "Trung Quoc+l"
huong toi m6t dia ban dau tu khac ben canh . . . , ,, . . . . . . . . _ „ i j i •, , ,. ^ ^x ^ ^, . , gia tri gia tang cho khu vuc noi dia, ngoai viec Trung Quoc de tranh rui ro trong dau tu. Chinh & • & <= ^x , .
, - *i ' u- w V. ' u u^ u ^ ,,A; cai thien m6i truong dau tu trong nuoc, xay Vl vay, de co nhung chmh sach phu hgp voi . . T, ; , , . , , , . , - nhirng thay dli trong chiln luoc dhu tu ciia cac ^irng nhimg mi dai khuyen khicb^ thu hut nha TNC, Viet Nam c^n quang ba nhimg loi thi ^au tu nuoc ngoai, Chinh phii can xay dimg canh tranh moi ciia quIc gia nhu nguIn nhan "hung djnh buomg va bien phap ho trg cac luc tay nghi cao, chinh sach bao ve so hiru tri doanh nghiep trong nuoc giup hg tham gia vao tue hoac khuyin khich san xuat cac san phdm cbu6i gia trj toan cau cua cac TNC. Dieu nay, se than thien voi moi truang... Viec quang ba g6p phan thiic day nen kinh te Viet Nam phat nhiing Igi thi canh tranh moi nay se giup Viet trien ben viing, tang kha nang canh tranh xu tu Nam thu hut phdn tram vIn ddu tu con lai ciia tin tham gia vao san choi kinh te toan cau*
Tai lieu tham khao:
7. Bao cao nam 2008 cua nhom nghien ciru Dai hoc Harvard. Mot khuon kho chinh .sdch phdt trien kinh ti - xd hdi cho Viet Nam trong giai dogn 2011 - 2020.
2. Bao cao cua GTZ.- Analysis of Existing Theories. Methodologies and Discussion of Value Chain Approaches Within the Development Cooperation Sector
3. Glazia Letto-Gillies (2007): Transnational Corporations and International Production: Concepts.
Theories and Effects:
4. . Kenichi Ohio: Vietnam Developtnent Forum, hup: n^nv.vdlorg.vn. _ 5. Nguyen Viet Khoi (2005): Vai tro cua yiu to day vd keo doi vdi FDI a Trung Qudc. Tap chi Kinh te
chau A - Thai Binh Duong, s l thang 05.
6. Nguyen Viet Khoi (2007): Nhimg diiu chinh chiin luge ddu tu true dip cua cdc TNCs a Trung Quoc. Tap chi Nhung vdn de Kinh te va Chinh trj The giai, so thang 6.
7 Nguyen Viet Khoi (2007): Su dieu chinh cua chiin luge dau tu true tiip cua TNCs tgi Trung Qudc - Nlnmg hdm v chinh sdch ddi vdi Viet Nam D I tai nghien ciru khoa hoc cdp truomg Dai hoc Kinh te.
S. OECD Report (2007): Moving up the Value Chain: Staying Competitive in theGlobal Economy 9. OECD Forum (2005): Globalization. Outsourcing and Structural Adjustment.
10. Trim Vdn Timg (2007): Thay ddi cong nghe de tham gia mgng luoi san xudt todn cdu NXB. The gidi 11. UNCTAD (2007): Report of Expert Meeting on Increasing the Participation of Developing
Countries ' SMEs in Global Value Chains. November.
12 UNCTAD (2005): Global Investment Prospects Assessment Research: Results of a Survey of Location experts. United Nations document, TD(Xl)/BP/5, New York and Geneva: United Nations.
13. UNCTAD (2005): Prospects for Foreign Direct Investmcml and the Strategies of Transnational Corporations. 2004 - 200'^.
14. Yasheng Huang (2007): FDI in China: An A.sian Perspective.
