- Nghien cdu^Traodm
CHUYEN DOI T i r TIN NGlTOOVG TRUYEN THONG SANG DAO TIN LANH CUA DONG BAO DAN TOC THIEU S 6 TAI CHO 6 DONG NAM BO
ThS. LE THI HIEU*''
Tdm tat: Ddng Nam bd Id viing ddt sinh sdng tap trung Idu ddi cda cdc ddn tdc thieu sd tgi chd, nhu Stiing, Cha Ro, Mndng, Mg. Trong nhirng thdp nien gdn day, mgt bg phdn ddng bdo ede ddn tdc thiiu sd tgi chd d Ddng Nam bg da cd su chuyen ddi mgnh me tir tin ngudng truyin thdng sang cdc tdn gido, nhu Tin Lanh, Cdng gido, Phdt gido. Trong do, dgo Tin Lanh Id tdn gido dugc ddng bdo cdc ddn toe thiiu sd tgi chd chuyen ddi sang nhieu nhdt. Bdi viet phdn tich su bien ddi vi niem tin, thue hdnh tdn gido cua dong bdo ddn tgc thiiu so tgi cho khi chuyen sang dgo Tin Ldnh. Qua dd, de xudt mdt sd gidi phdp nham bdo dam su hogt ddng on dinh eua cdng ddng dgo Tin Lanh Id ddng bdo ddn tgc thiiu sd tgi chd a Dong Nam bg.
Tir khoa; ddn tdc thiiu sd tgi chd; dgo Tin Ldnh; tin ngudng truyin thong; Ddng Nam bd
I
Dat van deTidn trinh ddi mdi kinh te va bdi nhap
• q u d e tl trong bdi cdnh toan cau hda tS tdc dgng rat sdu sdc den didn mao ddi sdng tdn giao d Viet Nam. Sy bidn chuydn ddi sdng tdn gido dien ra d k h ^ cac vimg, midn trdn ed nudc vd cae cdng ddng ddn tde Trong su bidn chuyen ddi sdng tdn giao d Viet Nam, chuyen ddi tdn gido la mgt khia canh noi bat Chuyen ddi tdn giao dupc Mdu la mpt qua trinh bidn ddi van hda - tdn giao da dang, da eMeu va
'"* Hoc vifn Chinh tri khu vuc II, Hoc vien Chinh tri quoc gia Ho Chi Minh
rfiilu giai doan, phdn dnh nhimg thay ddi Idn vl kinh td, chinh tii, van hda, xa bdi trong boi cdnh lich sur cu die. La rnpt hinh thiic biin ddi frong ddi sdng tdn gido. Chuydn ddi tdn gido ddn din sy thay ddi khdng cW d tam U, nhdn tiiire tdn giao, ma cdn cd d loi sdng, hanh vi van hda vd quan he xa bdi cua ca nhan, nhdm ngudi trong mdt cdng ddng ton gido''i.
Ddng Nam bp la vimg ddt sinh sdng tap ttung Idu ddi cLia nhidu dan tde tiiidu sd tai chd, nhu Stieng, ChaRo,Mndng,Ma.Mdtbdpbdnddngbaocacdan tpc tiiieu sd tai ehd d khu vye nay da ed su chuyin doi manh me tir tin nguang tmyin tiling sang nMlu tongiao,nhuCdnggiao,Phatgiao,TinLanh Tlieo thdng ke, ed khodng 80% ddng bao ddn tdc titilu sd
S o 7 / 2 0 1 9 '
• Nghien cdu - Trao ddi
tai chd d Ddng Nam bd chuydn sang cac tdn giao noi trerf^'. Trong cac tdn giao tM dao Tin Lanh duge dong bao cac dan tpc tMdu sd tai chd lua chpn chuyen ddi nbidu nhdt. Qud trinh chuyen ddi sang dao Tin linh da lam bidn ddi ddi sdng tin ngudng cua ddng bao dan tdc tMeu sd tai chd d khu vuc nay tren eac phuong dipn nidm tin, thyc hanh va cpng ddng.
2. Sy chuyen doi tin nguong, ton ^ a o cua dong bao dan toe thilu so tai cho or Ddng Nam bo
77tu' nhdt, bien Mi niem tin ton giao Nidm tin tin ngudng, tdn gjao (nidm tin mang tinh thidng) la sy tin vao cac tiiyc the hay cdc lyc lupng sieu nhien, hi^en bi nhdm li gjdi va giai quydt nhung van de trdn frdn Ihd hay d thd gidi bdn kia. Qud trinh mpt bp phin dong bdo cdc dan tpc tiiidu sd tai chd d Dong Nam bd chuydn tir tin nguong tmyin tiidr^
sang dao Tin Lanh ehinh la sy bien ddi vd niem tin tm ngudng, tdn gido. Tm ngudng tmyen thdng cua ddng bao cdc dan toe thidu sd tai ehd d E)dng Nam bd Id tm Irudng da than. Hp quan mdm rang, mpi vat deu cd linh hdn, cd nMdu thdn linb va th&i Unh ngy tri khdp noi, cd tdc ddng tdi ddi sdng cua con ngudi. Theo dd, he thong thdn linh cua ddng bdo cdc dan tde tMdu sd tai chd d E)dng Nam bg rat da dang, tir nhiing vi tban lien quan ddn hoat dpng san xudt kinh tl ddn nhimg vi flidn lidn quan den chu ki vdng ddi eua con ngudi.
Cac vi Ihdn tidu bidu Id thdn mat frdi, thdn mat trang, tMn rimg, tiian sudi, thdn nudc, tiidn mua, than sam, than Ilia... Bdn canh do, ddng bao cdc ddn tde tMeu so tai chd dDdng Nam bd cdn tin vdo cde vi than td tien cua dan tdc hg.
Cd thd ndi, quan mdm 'Van vdt huu bnh" bao quanh ddi sdng cua ddng bao dan tdc tMeu sd tai ehd dDdng Nam bd. Ti^ nMen, kM chuyen sang dao Tin Lanh, nidm tin da thdn nay da chuydn ddi tiianh mdm tin nhdt than, dd la tin tuyet ddi vao Chua Trdi. Nhu vay, mpi ngudn oia sy sdng bat ngudn tir Diic Chiia Trdi, Vl thd, khdng cd hnh hon nao ton tai ed thd tac dpng vdo cudc song con ngudi. Luih hdn kM chdt di la vd vdi Chua va dugc Chiia che chd, Doi vdi ddng bao flieo 620 Tin Ldnh tiii phai hit ldng, bit linb bdn, hdt tri khdn, hit sue ma kinh min Chiia.
Tin ngudng da tiidn ciia ddng bao cdc ddn tgc tWeu sd tgi chd d Ddng Nam bd dupc Mnh tiianh fren nen tdng kinh te phy tiiugc hoan toan vdo ty nMen,
vdi rimg la mdi trudng eanh tae va san xudt ehu ylu cung vdl frinh do nhdn tiiiic cdn ban chl. Trong qua trinh chuyen ddi tir ndn kinb td dya tien khai thdc tu nMen vdi ldi sdng du cu sang ndn kinh tl san xudt hang hda vdi ldi sdng dmh cu da kMin eho the gidi quan da than eua ddng bao khdng edn ca sd kinh tl dd tdn tai. Niem tin da tiidn khdng cdn phii hgp vdi hoan cdnh kmh te da thay ddi ciing nhu khdng tbl giai quydt dupc nhting van dd ma hp gap phdi frong cupe sdng. Su phai nhat mem tin da than da tao ra khoang trdng tam linb kMdn cho mgt bg phdn ddng bao tim kiem chd dya tdm hnh mdi, Dao Tin Ldnh da mang 'Tin Mimg" ctia Chiia ddn diing liic hp dang khat khao tim kidm Mdm tin tdn gido mdi. Chuydn sang dao Tin Lanh, the gidi quan da tiian da chuydn thanh the gidi quan nlidt than. Nidm tin ciia hp vdo tiidn linh ngy tri d khap mpi nai da chuydn sang mem tin tuyet ddi vao Chiia Trdi,
KM chuydn sang dao Tin Ldnh, hp tin vdo Chiia Trdi, ddng thdi de cao vi hi cua Kinh Thanh, coi dd la chuan muc duy nhdt ctia diic tin va hdnh ddng.
Kinh Thanh chinb la ldi cua Chiia, la su day dd tMdng hdng cua Chiia vd soi ddn mdm tin cho tin dd.
Cde tin dd dao Tm Ldnh dat nidm tin tuyet ddi vao Kinh Thanh va coi do Id gid tri chdn li.
Nhu vdy, su bidn ddi tir mem tin da thdn sang mdm tin duy nhat vdo Chiia Trdi la cM bdo ddu tidn va quan tipng dd xdc tin viec chuydn ddi tir tin ngudng tiuydn thdng sang dao Tin Lanh cua mdt bd phan ddng bao dan tde tiiieu sd tai chd d Ddng Nam bd.
Thu hai, bien ddi thyv hdnh ton gido Thuc banh tdn giao Id nhiing hanh vi, boat ddng tdn gido bilu Men ra ben ngodi dd tiid Men nidm tin tdn gido. Nidm tin tdn giao la sau sac, bay bdi bpt, nhat nhda cd thd ddnh gia dupe tiidng qua tiiuc banh tdn giao. Thyc hanh tdn giao la hinh tiitic dmh danh xdc nhdn mgt ngudi cd nidm tin tdn gido va tiiudc ve mdt tdn gido nhat dinh.
KM cdn tiieo tin ngudng ttuyen tiidng vdi quan nidm "van vdt hiru linh" va ^ n tiid nhidu vi tiidn, ddng bao cde dan tdc tiiieu sd tai cho d Ddng Nam bd da tiln hdnh nMdu ngM Id, tu cdng ddng cho ddn gia dmh, dd cau cung cdc vj tiidn linh ban phiic, ban mua mang, ban siic khde cho con ngudi. Vd tin ngudng hen quan din ndng ngMep tM cd cdc Id cung liia
7 / 2 0 1 9
• Nghien cdu-Tmo doi tuong ling vdi cdc giai doan eua qud trinh ldm lua.
O pham vi cdng ddng, hp cd Id dam trau. Id hdi cdng cMdng. Trong Id ngM chu ki ddi ngudi, hp cd cdc Id cung ngay sinh, ciing day tiidng, ciing dat tdn, cung day nam, eimg kM cd benh, ciing sau kM cudi, ciing mimg nhd mdi, ciing bd ma...
Tuy nMdn, kM chuyen sang dao Tin Lanh, eae ngM Id Cling tiidn linh khdng cdn, cdc ngM thirc trong hdn nhan, tang ma khdng cdn dugc td cbiic tiieo pbong tyc tmydn tiidng ma dugc td chire tbeo eae ngM Id ciia dao Tm Ldnh. Tin dd dao Tin Lanh vdi nidm tin duy nhdt vao Chua Trdi vd Kinh Thanh thi ddi tugng hp ^ n tiid ciing cM duy nhdt Id Chiia Trdi vd thyc banh cac ngM Id tdn gido eiing nham vinh danh Chiia Trdi, nhu: dpc Kinh Thanh, cdu nguydn, ehia se ldi Chiia; tham gia cac Id cua dao Tin Lanh, nhu Id Giang sinh. Id Phuc sinh... Hp tin rang, thdng qua tiiuc hdnh ngM le ciia dao se nhdn dugc su dn sung ciia Chua.
Ddi vdi ddng bao chuydn sang dao Tin Lanh, hg thyc hanh tdn gido frong gia dinh va tai cdc nha thd, diem nhdm. Muc su, fruyen dao dung ddu chi hdi, diem nhdm cd vai frd quan frpng ttong vide hudng ddn ddng bdo thyc banh niem tin tdn gido, giiip hp duy tii vd Cling cd mem hn. Vdi sy gia tang sd luong ddng bdo theo dao Tm Ldnh, nMeu diem nhdm, nha thd da dugc thdnh lap dd dap iing nhu cau sinli boat tdn gjao eho ddng bao. Nhu vay, tten ea sd niim tin vdo Chua Trdi va Kinb Thanh, ddng bao thyc hanh cdc ngM Id ciia dao Tm Ldnh, va thdng qua thyc hanh ngM Id cdng eimg ed mdm tin ma hp da xac tin - mdm tm frpn ven vao Chiia Trdi.
Thu ba, bien doi ve cpng dong ton gido Qua trinh chuydn ddi tir tm ngudng da thdn sang dao Tm Lanh ciia mdt bp phdn ddng bao ddn tdc tMeu sd tai ehd d Ddng Nam bd, ngoai su thay ddi bdi cdnh kinh td - xa hdi, khdng gian sinh ton, tM quan diem va chinh sdch tdn gido ciia Dang vd Nha nudc da cd tdc ddng khdng nhd tdi viec chuydn ddi nay.
Cd tiid tiiay, sd luong ngudi theo dao Tin Lanh trong vimg dan tdc tMdu sd tai chd d Ddng Nam bd ehu ydu Id sau ddi mdi. Nghi quyet sd 24-NQ/TW ngay 16/10/1990 eiia Bd Chinh tri Ve tdng ardng cdng tdc tdn gido trong tinh hinh mdi da kip thdi ddp
img nhu edu tti do tin nguang, tdn giao cua nguai dan"'. Dac biet, kM CM tiii sd 01/2005/CT-Trg, ngdy 04/02/2005 cua Thu tirdng Chinh phdVi mot sd cdng tdc ddi vdi dgo Tin Ldnh dupc Qien khai tiiue Men da binh tiiudng hda vd dua dao Tm Lanh di vao hoat ddng ttx)ng khudn khd p h ^ luat, gdp phdn ldm gia tang sd lupng tin dd dao Tin Ldnh la ngudi dan ^ tiiieu so tai ehd d Ddng Nam bd. Vdi nhung uu till tix)ng each tiiiic tmydn dao, nhu tiidng qua eae boat ddng tii tiiien, xa hdi, dung ngudi ddng tde huydn dao, dac Met la "chiing dao ea nhan", da kMdn eho dao Tm Ldnh phdt tridn rdt nhanh. Kit cjid Id, vdi su gia tang sd lupng tin dd da Mnh thanh cpng ddng dao Tin Lanh trong vung ddn tpc tiiieu sd tai ehd d Ddng Nam bd. Cdng ddng ^ n gido nay ed nhiing dac didm sau:
- Ddy la cdng ddng dya tren ea sd aing chung mem tin va thyc hdnh tdn giao. Cdng ddng nay cd cimg nidm tin duy nhdt vd tuyet ddi vdo Chiia Trdi, Kinb Thanh va eung thire hanh eae ngM le dao Tin Lanh. Cdng ddng nay deu tuan thii giao li, gjao ludt.
Id ngM eua dao Tin Lanh, tao tiianh ldi sdng dya tren cdc gid tii, chudn muc etia dao Tin Lanh. Niem tin vao Chiia Trdi ngdy cdng trd nen sau ddm ciing vdi vide thuc hanh nhiing ngM le da tao ra sy gan kit vd tiidng nhat tit)ng cpng ddng dao Tm Lanh. Thdng qua qud tiinh fliuc hanh cae ngM Id tdn g i ^ da lam tang them mdi lien kdt, su gan bd ciia cac tin do dao Tin Lanh. Hp duge gdn gyi, cMa sd vdi nhau tao ra sy ddng cam, cdng cdm cua cgng ddng,
- Cdng ddng dao Tm Ldnh cd he thdng td chiic chat che, frong dd cdp ca sd la ede cM bpi va dilm nhdm. Trong eM hpi cd ban chdp sy va tiianh ldp cae ban tap hgp tin dd tiieo cdc tiianh phan liia hioi va chtic nang, nMem vu, nhu ban phu nii, ban tiiieu men, ban nhi ddng, ban tiianh men, ban tiuydn gidng, ban tiiam vieng, ban bat... Vai frd dilu banh moi hoatdpng cua edng ddng dao Tm Lanh Id do muc su, Quydn dao vidn dam nhdn,
-SyhmbtfidnbcdngddngdaoTinLanhtaomsu phan cMa frong ndi bd tdc ngudi frdn ea sd khac bidt ve ton giao, dd la bd phdn ddng bdo ngudi dan tpe tiieo dao Tm Lanh va. bd phan ddng bao ngudi ddn
^ van giu nn ngudng ttuyen thing, bd phan ddng bao nguai dan tgc tiieo dao Cdng g,ao vd bd p h ^
So 7/201^
• Nghien cdu - Trao ddi 71 ding bao ngudi dan tdc tiieo Phat gjao. Cac nhdm
ngudi nay tiio tiianh nhiing khdng gian van hda ^ n gjao khde nhau cimg tdn tai trong vimg dan tdc titieu so tai cho d Ddng Nam bp.
- Trong cdng ddng dao Tin Ldnh edn ed su phdn chia thanh cac cgng ddng dao Tin Lanh nhd, do dao Tin Ldnh la tdn gjdo cd nMeuhdphai. Hien nay, ttong vimg ddng bao ddn tpc tiiidu sd tai chd d Ddng Nam bp cd khoang ban 20 he pbai Tin Ldnh khac nhau, Mdi h? phdi cd co cdu, tMdt chd khac nhau dugc quy djnh bdi Hien chuang. Tm dd cua he phdi Tin Ldnh nay cd till chi^dn sang be phai Tin Ldnh khac.
- Su hinh thanh cgng ^ n g ^ Tin Lanh tao ra su phan chia trong ndi bd tdc ngudi, nbung Iai tao ra sy lien kit md rdng hon vdi toe ngudi klidc theo dao Tin Lanh nhu tao sy hen ket gitia ngudi Stieng vdi ngudi Cho Ro, ngudi Ma hay ngudi Mndng. 6 ddy, tinh cpng ddng tdn giao - toe ngudi vdi bat nhdn Id mdm tin tdn gido lam yeu to gan kdt cdc tdc ngudi cimg tdn giao vdi nhau, Sy phat fridn ciia dao Tin Ldnh frong viing dong bao dan tpc tiiieu sd tai chd d Ddng Nam bp da tao dieu kidn cho cac tdc ngudi d Idiu vuc ndy md r^ng giao luu vdi cac tdc ngudi khae cd cimg niem tin tdn giao.
Nhu vay, mdt bd phdn ddng bdo tiieo dao Tm Ldnh da hinh thdnh nen mdt cgng ddng radi trong viing ddng bao dan tpc tMdu sd tai chd d E)dng Nara bp: cpng ddng diwi Tm Ldnh vdi nhting dac tnmg rieng vd tiid chd ro rdng. Cdng ddng ndy hdn kdt vdi nhau vugt ra kbdi ddng hp, budn lang, tgc ngudi dd tao ndn sy ed kit cdng ddng mdi, rat ben chat, Su cd kSt nay dupc thd Men i^ay cd trong ddi sdng tdn gido va ddi sdng hdng ngay,
3. Mpt so giai phap bao dam sy hoat dpng on
^nh ciia cpng dong dao Tin Lanh trong viing dong bao dan toe thieu so tai cho tf Dong Nam bp Mptldf dip tuc thue hi$n tdt nhung chii tru-ong, chinh sdch cda Bdng vd Nhd nu^e ddi v&i dgo Tin Ldnh trong vdng ddng bdo ddn tpc thiiu so tgi cho
Cac ea quan, ban, nganh lam edng tac tdn gido can tiep tuc qudn triet quan diem, chu truong (fi dupc dd ra ttong Nghi quydt sd 25-NQ/rW, ngay 12/03/2003 eiia Ban Chdp hanh Tmng uong Dang khoa K Ve cdng tdc tdn gido; CM tiii so 01/2005/
TTg cua Thu tudng Chinh phu Ve cdng tdc ddi vdi
dgo Tin Ldnh; Luat Tm ngudng, tdn giao nam 2016 vaNghi dinh so 162/2017/ND-CP ngdy 30/12/2017 cua CMnh phu Quy dinh chi tiet mdt sd dieu vd biin phdp thi hdnh Ludt Tin ngiedng, tdn gido. Cu thd hda vd van dung Hnh boat ebii ttirong eiia Dang, cMnh saeh, phdp ludt cua Nha nude vd ^ n giao phii hgp vdi tinh binh dao Tin Lanh trong vimg ddng bao ddn tgc tMdu sd tai ehd, Cdn cd nhan thtic dimg va thdng nhdt ve dao Tin Lanh ndi ehung va vide theo dao cua mdt bd phan ddng bdo dan tdc tiiidu sd tai chd ndi rieng, nhdt qudn viec tdn frpng quyen ty do tin ngudng, tdn gido cua ddng bdo, bao dam ebo tin dd sinh boat tdn gido dting theo Hidn ehuang, didu Id CLia dao Tin Lanh va p b ^ luat cua Nhd nude, khdng dupc cd hanh vi phdn bidt ddi xir gitia ddng bdo cdc dan tdc vi li do tin ngudng, tdn gjao.
Tang cudng cdng tac quan U nha nudc ddi vdi boat dpng eiia eac td chire dao Tm Lanh, nhdt la vide dang ki cdc didm nhdm, xdy dung ea sd thd tu dd nham ddp irng nhu cdu smh boat tdn gido chinh ddng eho ddng bao. Hudng ddn cac td chiic dao Tm Ldnh xdy dung dudng hudng tien bd gan vdi dan tdc va hoat ddng tuan thii p h ^ ludt.
Hai Id, My mgnh phdt tnen kinh ti, bdo ddm an sinh xd hpi trong vdng dong bdo dan tpc thieu so tm chd not chung vd dong bdo theo dao Tin Ldnh noi rieng
Trong nhung nam qua. Dang va chinh quydn dia phuong eae tmh Ddng Nam bd da thue Men nMdu ehinh sach, chuong tiinh phat trien kinb td, van hda, xa hdi ttong vimg ddng bao dan tdc tMeu sd tai chd ndi chung va ddng bao theo dao Tin Ldnh ndi rieng.
Nhd dd, tinh Mnh kinh tl, van hda, xa hdi ttang vimg ddng bdo dan tdc tiiidu sd da ed sy phdt tiidn ddng ke. Tuy nMen, do xuat phat diem thdp nen ddi sdng ciia mdt bd pban ddng bao cdn nMeu Idid khan, chuydn biin eham, ti Id hd ngheo va tdi ngheo trong ddng bdo dan tde titilu sd tai chd edn cao frong do cd ddng bdo theo dao Tui Ldnh. Vi vdy, ehinh quyin cde tinh d Ddng Nam bd can tiep tue tap tiung mgi nguon lue dl phat tiiln kinb td, xda ddi, gidm ngheo, nang eao miic sdng, ddi sdng cua ddng bdo. Thue Men cd Mdu qud eac cMnh sach, chuong trinh, dy an xda ddi, giam ngheo, phat tiidn kinb tl, van bda, xa bdi ebo ddng bdo, xda bd nhiing nguy ca bat dn vd
• 7 / 2 0 1 9
72 • Nghien cdu-Traoddi_
hoat ddng tdn gido xudt phdt tir nguyen nhan kinh tt, van bda, xahgi.
Ba Id, tdng eudng vd ddi m&i cong tdc van dpng dong bdo theo ^o Tin Ldnh trong viing ddn tpc thieu so tgi cho
Trong cdng tae van ddng ddng bdo theo dao Tin Lanh, can nang cao nhan thuc cho hp vd dudng Idi ciia Dang, chinb sdeh, phdp ludt eua Nhd nudc vd tdn giao ndi ehung vd dao Tm Ldnh ndi ndng. Ngi dung van ddng cdn ngan gpn, tMdt thuc, de hieu, phii hpp vdi dai da sd trinli dp, dac diem tdm li cua ddng bdo vd timg dia bdn cu thd. Qua dd, ddng bao cd thd nhan tbiie diing va phan bidt duac hoat dgng tdn giao hgp phdp vdi boat ddng tdn gido ttai phdp ludt, khdng bi ldi keo vao cdc boat dpng Ipi dung dao Tin Lanh de vi pham phap ludt. Cdng tae van ddng phai klioi day long ydu nude, ty hao dan tdc eho ddng bdo, ddng thdi khai thdc cdc gid tri tich cue cua dao Tin Lanli de ddng bdo tin do phat huy phuang cham sdng "tdt ddi, dep dao".
Cdng tac van ddng ddng bdo theo dao Tm Ldnh c§n gan vdi cac chuong ttinh phat tridn kinh tl, bao ddm an smh xa bdi; van dgng ddng bdo tham gia cdc phong trao tM dua ydu nudc ciia dia phuong, phong trdo todn ddn bao vd an ninh Td quoc, xdy dimg ndng tiidn mdi theo cbii truang ciia Dang vd Nhd nudc...
Qua dd, de ddng bao theo dao Tin Ldnh gan bd vdi edng ddng, tham gia ngay cdng tdt hon vao cdng cudc xay dung vd bao vd Td qude. Bdn canh do, cdn ddy manh xdy dyng luc Iugng ndng cdt, cdt can ttong vimg ddng bdo tbeo dao Tin Ldnh ciing nhu thuc hien tdt edng tde van ddng chiie sdc dao Tin Lanh, xem dd la nhihig nhdn td quan ttpng dd tiiyc Men tot cdng tdc van ddng ddng bdo tin dd ndi ehung.
Bon Id, chu dpng phong nguu, lain quyh dau tranh ehdng nhirng hogt dpng lgi dung dgo Tin Ldnh trong vung dong bdo ddn tpe thieu s6 tgi chd gdy chia re cdc dan tpc, dnh hudng den trat tuxd hpi vd an ninh quoc gia
Vdn dd dan tde vd tdn gido la bai vdn dd nhay cam ma cdc lyc lupng, cdc phan tir chdng ddi ludn Ipi dung dd phd hoai kbdi dai doan ket dan tdc va chdng phd Dang, Nha nudc. Chuydn ddi sang dao Tin Ldnh ciia rapt bd phdn ddng bdo cac dan tde tMeu sd tai chd d Ddng Nam bg la mdt Men tuang
van bda - xa hdi nhung lai dang chiia dyng nMeu van dl pbiie tap nay sinh ma eac till luc tfiii dich Ipi dimg dl lao thanh hen kit ed eimg niim tin tdn giao nham ehdng ddi chinh quyin, pha vd sy dn djnh va phdt tiidn eua vimg Ddng Nam bd. Vi vdy, cMnh quydn dia phuang cdc tinh cd ddng ddng bao dan tde tiiidu sd tai chd tiieo dao Tm Lanh can lam tot edng tac didu tia, ndm tinh binh ciia cac ddi ttrgng boat ddng Ipi dung dao Tin Lanh dl ddu tranh ngan chdn, xii U kip tiidi. KM phat Men can xir H ngMem nunh cdc ddi tuong cam ddu, lgi dung dao Tin Lanh de chdng pha chinb quydn, Canh gidc, dd phdng vdi cdc td chtic pM chmh phu (NGO) mang mau sac ^ n gido ndi ehung va cde td chiic phi ehinh phii dugc tdi ttp bdi cac td chiic dao Tin Lanh nudc ngodi ndi ridng tbdng qua cdc boat dpng tir tiiien, nhdn dao trong vimg ddng bao theo dao Tin Lanh dd ed nhung boat ddng chdng phd. CMnh quyen dia phuong noi tap trung sinh sdng eiia ddng bao theo dao Tm Lanh edn giai quyet kip thdi nhiing van dd phiic tap nay sinh ma ddng bdo theo dao dang tranh chap, kMdu kidn, vudng mac de eae phdn tit chdng ddi khdng dua vao dd gay ndn diem ndng vd tdn giao,
Hidn nay, cdng ddng dao Tin Ldnh da cMlm vi tri quan frpng frong vting ddng bao dan toe iMdu sd tai chd d Ddng Nam bg. Cdng ddng ndy ed tde ddng den su dn dinb va phdt trien bdn viing frong vimg ddng bdo dan tdc tiiidu sd tai ehd ndi ridng cting nhu toan vimg Ddng Nam bd ndi chung. CMnh vi vay, ddi vdi ddng bao theo dao Tin Ldnh trong vung ddn tdc tiiieu sd tai cho can tiiyc Men ed Meu qua cd chmh sdch ton giao vd cMnh sach dan tde dl viia bao dam nhu cdu tin ngudng, ton giao chmh dang, viia ddy manh phdt tnen kinb tl, xda ddi, gidm ngheo, bdo dam an smb xa bdi ebo dong bao.Q
<^ Tmong Van Chung, Chuyin dSi ton gido mot s6 vdn de ly thuyet vd lich sti, Nha xudt ban Dai hoc Q u i c gia Thanh pho Ho Chi Mmh, 2017, tr 50
"> Huynh Nggc Thu, Hogt dgng kinh ti cua cdc toe ngitai thieu so tai cho a Dons Nam hn T - .I. -'
. , .- -,-•-T, , , „ , , ^ ^"'" "Q - Truyen thong va bien doi. Tap chi KJioa hoc Thu D5u Mot s l 2 m i 2017.tr. 22-32 i^Mot, s o 2 ( J J ) - '^' Theo Nghi quyit s6 24-NQ/TW ngay 16/10/1990-
"Tin nguang. ton gido Id nhu cdu tinh thi , bo phdn nhdn ddn " ^ " " " ' ^"« ' " « '
S6' 7/201i|