Q u a n sat O b s e r v a t i o n
tdt. Ngan hang cd 33 ty USD tien giii trong tai khda 2008-2009 va dang cd ke hoach str dung 40 ty USD trong tai khda 2009-2010. Chting tdi cho rdng tai mdt so nude se xay ra nhtrng tranh cai ve each thtrc str dung nguon vd'n nay, nhu tai Qud'c hdi My, nude dang ddi chting tdi phai cai each". Ong khang dinh: "WB se phai dap trng dieu dd. Cac the che ctia ngan hang se can phai thay ddi".
Ndi tdi nhtrng lo ngai ve cac nude thu nhap thap d chau Phi, noi ma ngudn cung luong thyc da giam manh theo sau viec cac nude tren the gidi han che xuat khau, dng Zoellick khdng dinh WB da tang 20% muc hd trg trong nam nay cho cac qudc gia ngheo hon tai chau luc nay, nhu Liberia. Tuy nhien, dng thtra nhan rdng viec str dung cac khoan vd'n nay vdn chua linh hoat de dd'i phd vdi nhtrng van de cap bach, do su rang budc ctia cac hiep dinh hien tai ve vien trg. Ong Zoellick ndi: "WB, cung nhu Nhdm 20 nen kinh te giau va dang ndi hang ddu the gidi (G20) se phai tim each de tai cap vd'n mdt each nhanh chdnq va linh hoat hon".
Ndi tdi nhtrng thach thtrc Idn ma nen kinh te se phai dd'i mat trong nam 2010, dng Zoellick canh bao chinh phu cac nude ve kha nang roi trd lai suy thoai. Dieu nay cd the xua't phat ttr sy phuc hdi chdm chap, tinh trang that nghiep tran lan va khdng dugc kiem soat, cung nhu tinh chat mat can bdng trong ban chat ctia sy phuc hdi, nhu tdc dp phuc hdi khac nhau gitra cac nganh kinh te va sy thieu nha't quan sau sdc gitia cac nude. Trudc nhtrng lo ngai ve tinh trang that nghiep gia tang, dng Zoellick tin rdng viec gitip dd cac cdng ty tu nhan tai co cau cdc khoan ng, va thanh lap quy binh dn nhdm hd trg nhtrng ngudi bi anh hudng nang nha't bdi suy thoai, cd the gitip giam thieu nguy CO bat dn xa hdi cting nhu ngheo ddi.
Ong Zoellick cho rdng USD van la ddng tien an toan dam bao tuong lai trudc mdt. Mac dti ddng euro se lay dugc long tin cua cdng ddng qud'c te trong ngdn han, ddng NDT ctia Trung Qud'c rdt cudc se dugc cac nude lya chgn de d y trtr. Ong de xua't: "Cac nude nen bd sung them ddng NDT de cung cd sy can bdng trong danh muc du trtr".
QUAN SAT CHINH SACH
TRO GIA GAO CUA THAI LAN
Binh ludn ve viec chinh phu Thdi Lan tiep tuc cdc chinh sdch trg gid nong sdn, d d c biet Id trg gid ggo, mot so t d bdo ci j a Thdi Lan cho rdng chinh sdch ndy tai hgi nhung khdng de tCr bo. De phdt trien mdt nen sdn xuat ndng nghiep ben vilmg, chinh phu c a n ho trg ngadi nong ddn hadng tdi muc tieu ndng c a o ndng suat vd gidm dan su d y a d a m vdo chinh sdch trg gid cija chinh phij,
1 S KINH T^ C H A U A - T H A I BlNH DUONG 56 286(10/2009)
TONG HO? - PHAN TICH • DIJ BAO
heo {(y bao, Bd Thuong mai Thai Lan mdi day da de nghi chinh phti nang khdi lugng thu mua gao trong chuong trinh trg gia ttr 2,5 trieu tan len hon 4 trieu tan, nhdm ngan ngtra tinh trang gia gao trong nude tiep tuc sut giam. Tmdc khi dtrng ra thanh lap lien minh cam quyen hien nay, ddng Dan chti ludn bay td quan diem rdng "chuong trinh trg gia khdng phai la mpt giai phap td't de ngan ngtra sy sut giam hang hda nong san tren thi trudng ndi dia".
Tuy nhien, ke ttr sau khi thanh lap lien minh va len ndm quyen, chinh phti do dang Dan chti lanh dao da day manh nhieu chuong trinh trg gia gao va ndng san nhdm lam hai long dan chting trong thdi gian trudc mdt.
Mpt sd dang phai va cdc bd phan xa hdi da nha't tri quan diem rdng chuong trinh trg gia gao khdng phai la cau tra ldi ly tudng cho viec tim kiem mdt giai phap hd trg va thtic day sy phat trien cua khu vyc ndng nghiep. Mdi nam, chinh phti chi hon 150 ty bat de thyc hien chuong trinh thu mua gao nhung nd lyc dd khdng mang lai nhieu tac dung giup duy tri va nang dd lau dai gia cd cae sdn pham ndng nghiep d thi trudng trong nude.
Tren thyc te, chuong trinh trg gia hda ra chi lam Igi cho cac bp phan trung gian va cac cdng ty xay xat gao nhtrng ddi tugng dugc hudng nhieu Igi ldc nhat. Ngudi ndng dan — dd'i tugng true tiep cua chirong trinh, hau nhu khdng dugc hudng Igi ich dang ke nao. Ly do dan den nghich ly nay la: de Itia lam ra cd the dugc thu mua theo chirong trinh trg gia ctia chinh phti, ngudi ndng dan phai ddp ung
nhieu yeu cdu ma Bd Thuong mai dat ra, nhu dp am phai d muc nha't djnh nao dd. Nhtrng ngudi ndng dan binh thudng khd cd the dap trng cac tieu chi thu mua va chi cac nha trdng Itia quy md Idn hoac cac CO sd xay xat cd he thdng nha kho bao quan td't hoac cd thiet bi say khd Itia mdi cd the tham gia dien ban Itia cho chuong trinh.
Vi the, so lugng nhung ngudi ndng dan bi gat ra ngoai d u d n g h o a c tham gia khdng dang ke vao chuong trinh nay chiem ty trgng ldn trong tdng so dan lam nghe trdng Itia d Thai Lan. Ben canh dd, chuong trinh trg gia cd the tao ra tac ddng tam ly dd'i vdi thj trudng va thtie day gia gao tren thj trudng, nhung tac ddng dd chi la tam thdi. Vi the, ngudn tai chinh ma chinh phti chi cho cac chuong trinh trg gia rd rang la cdc khoan chi tieu ngan sdch thieu khdn ngoan va khdng dat hieu qua dat ra.
Ndi cdc gdn day da phai quyet dinh cdt gidm 200 ty bat so vdi dy kien ban dau trong ngan
sach tai khda cho nam tdi vi tdng thu ngan sach nha nude dat thap hon nhieu so vdi muc tieu ban ddu dat ra. Tuy nhien, cd le chtrng nao thyc lyc dtrng tmdc khd khan ve ngan sach, chinh phti mdi cam thay dp luc phai xet xem mdt cdch nghiem ttic viec bai bd hoac cdt gidm cdc chuong trinh trg gid gao.
Ban than Bd trudng Thuong mai Porntiva Nakasai da thtra nhan cd nhtrng bat cap va "16 hdng" trong chuong trinh trg gid gao. Chdng han nhu chuong trinh nay da dan tdi viec cac doanh nghiep va ca nhan budn Idu gao ttr c a c n u d e lang gieng nhu Campuchia va Mianma, noi cd gia gao thap hon so vdi gid gao ctia Thai Lan. Rd rang cac thuong gia nay da kiem lgi ttr sy chenh lech gitra gia mua lau vdi gid ma chinh phu Thai Lan cam ket thu mua etia ndng dan, ttr dd lam giau ttr sy thiet hai cua ngan sach nha nude.
Ben canh dd, do chinh phti khdng cd dti noi bao quan va luu gitr thde da thu mua nen budc phai thue kho, ben bai va noi bao cjuan
S6 286 (10/ 2009) KINHTt C H A U A -THAI BiNH DUONG 1 9
Quan sat O b s e r v a t i o n
cua cac chti xay xat, nhtrng ngudi ludn vdn tim each gay strc ep ve gia dd'i vdi cac nha cung cap...
Nhu vay, cd the ndi chuong trinh trg gia khien chinh phti ludn "thiet don thiet kep".
The nhung, nhu Idi ba Porntiva, chinh sach trg gid da dugc nhieu chinh phu tien nhiem ap dung va ngudi ndng dan Thai Lan da quen dua ddm vao chinh sach nay. Chinh phti duong nhiem khd cd the ngung thue hien cac chuong trinh trg gia vi tac ddng
CO che thi trudng trd nen m e o md.
Sy can thiep nhdm nang gia gao trong nude da tac ddng den tinh canh tranh xuat khau gao ctia Thai Lan tren thi trudng qud'c te. Do gia trong nude cao, de cd the kiem dugc Igi nhuan, cdc nha xuat khau Thai Lan budc phai rao ban tren thi trudng qudc te vdi muc gia cao hon nhieu so vdi gia ma cae dd'i thti canh tranh chao bdn, dien hinh la Viet Nam — nude cd gia gao chao ddn thap hon Thai Lan ttr 100- 200USD/tan.
cua cudc khting hoang kinh te the gidi hien nay tdi ddi sdng ngudi ndng dan Thai Lan dang tao sue ep chinh tri manh me hon dd'i vdi chinh phti. Nhtrng ngudi bi thiet hai hoac mat quyen lgi da tim each kich ddng ndng dan d cac dia phuong xudng dudng bieu tinh, bao vay, phong tda cdc true dudng giao thdng lien huyen vd lien tinh, gay bat on dinh xa hpi d nhieu dia phuong.
Trong khi dd, cac chuyen gia cho rdng chinh sach trg gia cd the mang lai mdt vai lgi ich tmdc mat, nhung nd da va dang lam cho
Chu tich Hdi ndng dan Thai Lan, dng Prasit Boonchauy, tham chi phai thtra nhan cai ma ngudi ndng dan thyc sy can la cac chinh sach va bien phap nhdm gitip hp phat trien sdn xua't ve lau dai. Ong noi: "Hdi ndng dan se nhat tri viec ngtrng chuong trinh trg gia neu chinh phti ed the dua ra cac bien phdp ho trg khac de giup dd ngudi ndng dan". Ong ndi them, de cd the dua ra bat ctr sy dieu chinh chinh sach nao lien quan tdi chuong trinh trg gia, chinh phti can tap hgp y kien rdng rai ctia ngudi ndng dan va tat ca cdc ben
htru quan. Neu khdng, chuong trinh trg gia se tiep tuc chi lam Igi cho tang Idp trung gian, trong khi ngudi true tiep san xuat Itia gao chi dugc hudng rat it lgi ich ttr chinh sach nay.
Theo dng Prasit, cac bien phap trg giiip ngudi ndng dan trong tuong lai nen tap tmng vao viec gitip hg cai tien ky thuat, nang cao nang suat va hieu qua canh tac dya tren tieu chi canh tranh. Sy hd trg dd cd the bao gom viec gitip ngudi ndng dan lya chgn ky thuat, gid'ng Itia va bien phap tham canh cho nang suat cao, cung cap day du phan bdn va quan trgng nha't la van de phat trien he thdng thuy Igi dap trng tdt nha't cac yeu cau canh tdc.
Ong Prasit cho rdng cd the lay Viet Nam lam hinh mdu de hgc tap ve phat trien ben vtrng nen san xuat Itia. Hien nay nang suat Itia ctia Viet Nam da cao hon nhieu so vdi nang suat Itia ctia Thai Lan.
Ong Prasit ciing cho rdng thay vi tap trung vao cdc bien phap nhdm dinh gia cho thi trudng, chinh phu can tdp trung vao viec gitip ngudi ndng dan giam chi phi san xua't. Moi nam chinh phti that thoat tdi 20 ty bat ttr chuong trinh trg gia. Dang le khodn tien nay nen dugc str dung vao cdc bien phap khdn ngoan hon de hd trg ngudi ndng dan giam chi phi sdn xudt, tao ra sy phat trien ben vtrng cho nen ndng nghiep va Igi ich trye tiep cho ngudi ndng dan. Ong cho rdng, hien nay san xua't ndng nghiep van la xuong sdng ctia nen kinh te' Thdi Lan, vi the nd can phdi dugc bdo tdn va nudi dudng de phdt trien.
Cdch td't nhat de chinh phti bay td sy quan tam tdi ngudi ndng dan la lam the nao giup hg ty lam giau va dung vtrng tren ddi chan cua minh.
2 D KINHTt C H A U A -THAI BINH DUONG S6 286 (10/ 2009)
