'..M^
NGHIEN CUU - TRAO D O I
Tim hieu khdi niem:
"GIAI TANG XA HOI"
o ^ ^ l ^f
• PGS. TS. PHAM KUAN HAO
T
huc tien 30 nam lanh dao cdng cudc ddi mdi cua dat nudc, Oang ta nhan thirc ro r i n g , phai kip thdi cd nhifng chii truang, chinh sach xu ly hieu qua nhifng van de mdi nay smh trong thuc tien, giai quyet tot cac moi quan he Idn phan anh quy luat ddi mdi va phat t r i l n d nudc ta.£)d !a quan he giifa ddi mdi, dn dmh va phat tnen;
giifa ddl mdl kmh te va ddi mdi chinh tn; giira tuan theo quy luat kinh te thi trudng va dmh hudng xa hdi chil nghia; giifa tang trudng kmh te va phat trien van hoa, thuc hien tien bd, cdng bang xa hdi.
Qi lanh dao, dieu hanh toan dien cong cuoc phat tnen dat nudc theo dmh hudng xa hoi chii nghia, Oang va Nha nudc phai thuc hanh quan ly phat tnen xa hdi. Quan ly phat trien xa hoi de phat tnen xa ho! ben vung, bao dam qua trinh phat tnen ciia dat nudc khong chech dinh hudng xa hdi chii nghTa, thuc hien tien bo va cdng b l n g xa hdi trong tirng budc di, tirng chinh sach. Quan ly phat trien
xa hdi giif vi tri, vai trd quan trong ddi vdi su nghiep xay dung va bao ve To quoc trong tinh mdi.
Oai hdi Dang l l n thir Xll ciing da xac djnh nhirng ndi dung chii yeu cua quan ly phat trien xa hdi. Mot trong nhQng ndi dung dd la: "Xay dung, thuc hien cac chinh sach phii hop vdi cac giai tang xa hoi"'".
Giai tang xa hdi la mdt thuat ngii can duoc i lam ro. Ve giai cap, Lenin cho r i n g : "Ngudi ta ggl j la giai cap, nhifng tap doan to Idn, gdm nhirng ngudi khac nhau v l dia vi cua ho trong mot he thong san xuM xa hgi nhat dmh trong lich su, khac ; nhau ve quan he cua ho (thudng thi nhifng quan he • nay duoc phap luat quy dmh va thira nhan} doi vdi nhCfng t u lieu san xuat, v l vai trd ciia hg trong to chirc lao ddng xa hgi, va nhu vay la khac nhau ve each thuc hudng thu va v l p h l n ciia cai xa hdi it hoac nhilu ma ho duoc hudng. Giai cap la nhifng tap doan ngudi ma tap doan nay cd the chi&m doat
I TapchiTUYENGIAO S6 6-2016 ^ t - '
'W^
lao ddng ciia tap doan khac do chd cac tap doan dd cd dia vi khac nhau trong mdt che dp kinh te - xa hpi nhat dinh". Dmh nghTa giai cap cua Lenin la CO sd khoa hoc trong nghien ciru, djnh danh, dinh dang cac giai tang xa hdi d nudc ta hien nay.
Theo kien giai cua mgt sd nha khoa hoc trong cac cdng trinh nghien ciru khoa hgc d nudc ta, giai tang xa hdi la su "td hop" ciia cac dau hieu (tieu chi): sd hiru, tinh chat lao ddng, nganh nghl va dia vi xa hoi. Theo dd, cd the hieu ring, giai ting xa hdi la nhdm xa hoi cd cung hinh thirc sd huu, tinh chat lao ddng, nganh nghe va dia vi xa hgi; giif vi tri, vai trd, vi the xa hdi nhat dmh trong phat tnIn kmh te, van hda, xa hoi ciia dat nudc, bao ve To qudc xa hdi chu nghTa.
Trong cac dau hieu do, sd huu va tinh chat lao ddng, nganh nghl la hai dau hieu chu yeu de dmh danh, dmh dang giai tang xa hgi. C.Mac da chi ro rang, sd hifu tu lieu san xult va phan cdng
lao ddng xa hdi cd mdi quan he bien chirng, nhung giai doan phat tnen cua phan cong lao ddng xa hoi cung ddng thdi la nhifng hinh thirc khac nhau cua sd hifu. Mac viet: "Nhifng giai doan phat tnen ciia phan cdng lao ddng xa hdi cung ddng thdi la nhifng hinh thuc khac nhau cua sd hifu, nghTa la mdl giai doan cua phan cdng lao ddng cung quy dinh nhifng quan he giua ca nhan vdi nhau, tiiy theo quan he cua hg vdi tu lieu lao ddng, cdng cu lao ddng va san pham lao ddng"'^'. Trinh dd phat tnen ciia luc luong san xuat bieu hien d trinh dd phan cdng lao ddng xa hdi. Phan cdng lao ddng mang lai kha nang, hudng thu va lao ddng, san xuat va tieu diing cho cac ca nhan, nhom xa hdi, ddng thdi tao ra su khac biet xa hoi. Tir su khac biet v l dilu kien kinh te din den su khac biet ve ve mirc do, tinh chat quan he xa hoi. Do do, dmh danh, dinh dang mot giai ting xa hdi phai can cir vao hai dau hieu: sd huu va tinh chit lao dgng.
TqpchrTUYENGPAO s o 6-2016 I 2 9
nganh n g h l . Trong dd c l n chii trong dau hieu tinh chat lao dgng, nganh nghe. Chiing ta deu hieu r i n g : giai cap cdng nhan gan vdi lao ddng dai cdng nghiep; giai cap ndng dan gan vdi san xuat ndng nghiep, chii yeu la chan nudi va trdng trot;
tang Idp (ddl ngii) tri thirc g i n vdi lao dgng tri dc;
doanh nhan g i n vdi kinh doanh.
Chil trpng d i u hieu tinh c h i t iao dgng, nganh nghe se cho phep viec dinh danh, dmh dang giai t i n g xa hdi phu hop vdi tinh chat da dang cac thanh p h l n xa hdi trong n l n kmh te nhieu thanh phan d nudc ta hien nay. Tuy vay, can tha'm nhuan t u tudng cua C.Mac ve mdi quan he bien chirng giira sd hifu va lao ddng, hinh thuc sd huu va tinh chat lao ddng, nganh nghe.
0 nudc ta hien nay cd ngudi giau, ngudi kha gia, ngudi ngheo. Od la thu bac xa hdi xep theo tieu chi thu nhap, mirc song va la mdt yeu td quan trong quy dmh dia vi xa hdi cua mdt nhdm xa hgi.
Trong n l n kinh te thi trudng, khi ma phan hda giau ngheo gia tang thi viec dmh danh, dmh dang giai tang xa hdi phai tinh tdi yeu td "dja vi xa hoi".
Oia vj xa hdi duoc cau thanh trudc het va quan trong nhat la dia vi trong san xuat vat chat xa hdi va cung vdi nd la dia vi chinh tn, van hda. Oia vi xa hdi la su td hap cua dia vi kmh te, dia v| chinh tn va uy tin xa hdi, trong do dia vi kmh te ia hat nhan. Vdi quan mem nhu vay, dia vi xa hoi gan vdi sd hifu va tinh chat lao ddng, nganh n g h l .
Trong n l n kinh te thi trudng, trong xu the phan hda giau ngheo, dia vi xa hdi duac xay dung dua tren ca sd thu nhap, mirc song va di cijng vdi nd la uy tin xa hdi. No la thir bac xa hoi cua mdi nhom xa hoi xep theo thu nhap, mirc sdng va su tdn trong ciia xa hdi, Vdi quan mem nhu vay, dia vi xa hoi la dau hieu tham chieu de dinh danh, dmh dang giai t i n g xa hdi. NghTa la, trong dmh danh, dmh dang giai t i n g xa hoi phai xem xet vi tri, vai trd, v| the xa hdi ciia cac giai t i n g xa hdi trong phat then kmh te, van hda, xa hdi ciia dat nudc, trong bao ve To qudc xa hdi chii nghia. Nd khdng the la dau hieu chu yeu trong dmh danh, dmh dang giai t i n g xa hdi d nudc ta hien nay.
Viec dua ra quan niem va xac dinh cac dau hieu (tieu chij ve giai t i n g xa hdi giif vi tri, vai tro rat quan trong. Nd la ca sd cho viec djnh danh, dmh dang giai t i n g xa hdi d nudc ta hien nay. Oinh danh, dmh dang dung, du cac giai tang xa hgi la ca sd cho viec xay dung, thuc hien cac chinh sach phii hgp vdi cac giai tang xa hoi, de phat huy tri va luc cua cac giai tang xa hgi cho su nghiep xay dung va bao ve To qudc xa hdi chii nghTa; lam co sd cho viec xay dung khdi dai doan ket toan dan tdc, su ddng thuan xa hdi vi muc tieu: dan giau, nudc manh, dan chii, cdng b l n g , van mmh.
Dmh danh, dmh dang dung, dii cac giai ting xa hdi d nudc ta hien nay cdn cd y nghTa la coso khoa hoc thuc tien cho viec hoach dinh chu truang, chinh sach quan ly su bien ddi co cau xa hdi ndi chung, ca cau giai t i n g xa hgi ndi neng trong n l n kmh te thj trudng, day manh cong nghiep hda, hien dai hda, hoi nhap qud'c te trong xu the toan c l u hda, n h l m "bao dam cacau giai tang xa hdi, dan cu, nganh n g h l hgp ly"'^', dap iing yeu cau nhiem vu xay dung va bao ve To quoc, giu vifng dmh hudng xa hdi chii nghTa trong phat trien dat nudc.
Nhifng kien giai tren v l "giai t i n g xa hoi" dat trong tam vao xac dinh cac d i u hieu (tieu chi) de dinh danh, dinh dang giai t i n g xa hoi, tir dd ma
"nhan dien" giai t i n g xa hdi trong thuc te.
Giai tang xa hdi la mdt thuat ngir c l n ducrc tiep tuc nghien ciru ca ve ly luan va thuc tiln. No can dugc tiep can dudi cac gdc do khac nhau.
Quan triet quan diem cua Oang v l quan ly phat trien xa hoi la ndi dung trgng tam trong tuyen t r u y i n , giao due Nghj quyet Oai hdi l l n thir Xll cua Dang. Oe viec quan triet dd co chilu sau, nen cln lam sang rd thuat ngif va ngi ham ciia "giai tang xa hdi'B
(1) (3) Dang Cdng san Viet Nam: Van kien Dai hoi dai bieu toan qudc iSn thu Xll, Van phdng Trung uong Oang, H, 2 0 1 6 , t r . l 3 5 .
(2) C.Mac va Ph.Anghen: Toan tap, Nxb. Chinh trj qudcgia, H, 1995, t.3, t r . 3 1 .
3 0 Topchi TUY^NGIJIO SO 6-2016
