Nganh, Hnh vuc cdn duy tri s6 huu nha nudc trong tdm nhin chien luoc phat trien
kinh te - xa hoi den ndm 2020
T R A N T I E N CLfdNG
r
rong nhieu ndm qua, Dang vd Nhd nUdc Vict Nam khi xdy ditng dUdng ldi, chu trUOng, chinh sdch phdt Iriin kinh ti - xa hgi deu dqt quan diim xdc dinh ro vai tro cua kinh te nhd nUdc vd doanh nghiep nhd nUdc trong tong thi cdc nganh, linh vitc cua nin kinh ti. Nhdn thdc v4 vai trd vd vi tri ctia hai ran do ndy ddn ddn rd han. Thdng qua bdi viit, tdc gid phdn tick chu truang, chinh sdch cua Ddng vd Nhd nUdc Viet Nam ve xdy dUng kinh ti nhd nitdc, ciing cd'vi tri cda doanh nghiep nhd nUdc trong tang thdi ky. Ddc biet nhang quan diem mdi vi vi tri kinh ti nhd nUdc vd doanh nghiep nhd nUdc trong tdm nhin chiin lagc, phdt trien kinh te xd hdi din nam 2020 ditac lam rd.1. \ ^ t r i k i n h t e n h a niidc va d o a n h n g h i e p n h a niidc t r o i ^ t a m n h i n Chie'n lifcte p h a t t r i e n KTXH de'n n a m 2020 Mpt trong nhflng muc tieu tong quat ciia Chien lUdc phat trien kinh te xfi hpi (KTXH) 2011 - 2020 do Dai hoi Dang XI d l r a lfi phan da'u den nfim 2020 nUde ta cd ban trd thanh nfldc cong nghiep theo hUdng hien dai. De thUc hien dUdc muc tieu dd, Dai hpi Dang XI da de ra 3 dot phfi chie'n lUdc lfi: (1) hoan thien the che kinh te thi trUdng dinh hudng xfi hpi chu nghia (XHCN); (2) phat trien nhanh ngudn nhan lflc;
va (3) xay d U i ^ he thdng ke't ca'u ha t i n g ddng bp. Trong dd hofin thien the che kinh te thi tnidng ddng bp vfi hien dai la tiln de quan trpng thiic dfiy qua trinh cd cfi'u lai nen kinh te', chuyen ddi md hinh tfing trudng, dn dinh kinh te VI mo. Theo do, tai cd cfi'u doanh nghiep nhfi nflde (DNNN) ma trpng tam lfi tap doan kinh te va tdng cong ty lfi 1 trong 3 noi dung cua tai cd ca'u n l n kinh te dUdc thong qua tai Hpi nghi T n m g fldng 3 khda XI cuoi nfim 2011 nhfim trien khai thUc hien Nghi quyet Dai hpi Dang XI v l cd cfi'u lai nen kinh te.
Tfii cd cfi'u kinh te, theo nhin nhfin ciia n h i l u nhfi khoa hpc, hoc gia, ciing nhfl cac nhfi hoach
dinh chfnh sfich' la sU phfin bo lai hay doi mdi each thfle phfin bd ngudn lflc nhfim chuyen dich ngudn lflc tii nhflng nganh, doanh nghi$p sii dung kdm hieu qua sang nhiing ngfinh, doanh nghiep sO dung hieu qua hdn, mfi chinh dieu nfiy se lfim thay ddi cd cfi'u ngfinh, cd cfin diu tii, cd ca'u thfinh phan kinh te hien dUde coi lfi co nhieu bfi't cap d nfldc ta. Muc tieu cuoi cung ciia qud trinh tai cd cfi'u n l n kinh te lfi hinh thanh dUde mpt mo hinh tfing trUdng mdi vdi cau tnic eac nganh san xua't va ca'u true thanh phin kinh te hieu qua va co sflc canh tranh, phat trien theo hUdng cha't lUdng, hieu qua va ben viing.
Tai cd ca'u DNNN cung ddi hdi phai dieu chinh, phan bd lai ngudn lflc giiia khu vflc kinh te nha nfldc vfi cac khu vflc kinh t l khac, ctii^
nhfl giiia cac DNNN trong cflng thanh phan kinh te nha nfldc. Dieu dd tfi't y^'u phai djnh vi lai vai trd ciia sd hiitu n h a nudc trong n l n kinh te ndi chung; trong cae nganh, linh vflc cua nen TrSn TiCh Cudng, TS., Vi6n Nghifin cuu quan ly kinh l^
trung utmg.
1. Kie'n nghi Di^ din kinh t^ miia xuan 2012 - Kinh € Viet Nam nam 2012: khdi ddng manh me qui Irinh tii ccf cfii) n^nkinh^.
14
Ngdnh, ITnh virc
kinh te; va trong tiing DNNN, doanh nghiep cd von n h a nUdc.
Viec xac dinh vi tri cua sd hiiu nha nU6c trong nen kinh td, hay trong cac nganh, linh viic kinh te, hofic trong tiing doanh nghiep trong t i m nhin trung vfi dfii b a n phai dUa vao nhiing can cfl sau day:
Mdt la, can cfl vao vai trd, vi tri ciia cae t h a n h phan kinh te trong Chien lUdc phat trien KTXH de'n n a m 2020.
Noi dung trong tam cd tinh ddi mdi ciia dot pha chien lUdc hoan thien the che kinh te' thi trudng trong Chie'n Ifldc phat tnen KTXH 2011 - 2020 ciia Dai hpi XI la nhiing chii trUdng, dinh hudng "hoan thien the che de thao gd moi can trd, tao dieu kien t h u a n ldi de giai phdng va phat trien m a n h me lflc lUdng san xufi't", "tao lap moi trUdng kinh doanh binh dang, minh bach", "phat trien nhanh, bfii hoa cac t h a n h phan kinh te'". "phat trien manh kinh te tU n h a n trd t h a n h mpt trong nhiing dpng lUc cua nen kinh te*', "khuye'n khich kinh te cd vd'n d i u t u nUdc ngoai phat trien theo quy hoach".
Tfl Chie'n lUdc phat trien KTXH 2011 - 2020 cd the nhfin tha'y cd sU dieu ehinh rd rang ve vai tro, vi tri cua eae t h a n h p h i n kinh te: (i) kdnh te tu n h a n dfldc nhin n h a n edng bfing hdn, trd thfinh mpt trong nhiing dpng lUe ciia nen kinh te. (ii) Kinh td cd vd'n dau tfl nUdc ngoai dUdc khuyen khich phfit trien, nhiing phai co quy hoach, thuc bien theo quy hoach. (ui) Thu hut va phat huy cd chu dich, cd quy hoach cac ngudn lUc cua cac t h a n h p h i n kinh te. (iv) Tao vi the cdng bfing hdn gifla cac thfinh p h i n kinh te khac vdi kinh te nhfi nfldc.
Trong boi canh dd, du "kinh te nhfi nUdc gifl vai tro ehu dao, la lflc lUdng vfit ehfit quan trpng de Nha nUdc dinh hUdng vfi dilu tiet nen kinh td, gop p h i n dn dinh k m h te vi md" (Chien lUpc phat trien KTXH 2011 - 2020), nhUng tat ydu phai nhin nhan, dmh vi lai vai trd, vi tri cua DNNN trong thiic hidn vai tro, vi tri cua kinh td n h a nUdc.
Hai Id, can cfl vfio vai tro, vi tri cua kinh te nha nUdc trong Chidn lUpc phat trien KTXH ddn nfim 2020.
Ddi vdi kinh te nhfi nUde, dinh hUdng cua Chie'n lUdc phat trien KTXH 2011 - 2020 la
"kinh td nha nUdc gifl vai trd chu dao, la lflc lUdng vfit cha't quan trpng de Nha nUdc dinh hfldng va dieu tiet nen kinh te, gdp p h i n on dinh kinh te vi mo" vfi "tang cfldng tiem lUc va nang cao bieu qua cua kinh te nha nUdc".
Ddng thdi, ve hinh thfle td chflc kinh doanh, kinh te nha nfldc dUpc khuyen khich phat trien theo dinh hfldng chung cua Chien lUdc phat trien KTXH 2011 - 2020 gdm "cac td chflc kinh doanh vdi sd hflu hdn hdp, ma chii yeu la cac doanh nghiep co p h i n de loai hinh kinh te nay trd thfinh phd bien trong nen kinh te, thuc d i y xfi hpi hoa san xufi't kinh doanh vfi sd hflu".
Nbu vay, vdi t i m nhin trung va dai ban den nfim 2020 ciia Chien lUde phat trien KTXH 2011 - 2020, kuih te nha nfldc tiep tuc dUdc khfing dinh gifl vai trd chu dao nhfl chu trfldng, dinh hudng eua cac Nghi quyet Dai hpi Dang trUde do. NhUng dieu khac biet lfi d chd, Chien Iflpc phat trien KTXH 2011 - 2020 khfing dinh kinh te nha nfldc, mfi khong phai la DNNN, lfi lflc lUdng vat chfi't quan trpng de Nha nUde dinh budng va dieu t i l t nen kinh te, gdp p h i n on dinh kinh te vi mo. Trong dd, kinh te nha nudc, tfl Dai hpi Dang VIII dUde nhfin thfle khong phai lfi ddng nghia vdi toan bp khu vflc cac DNNN nhfl nhan thfle trong cac Dai hpi Dang trfldc do, ma bao gdm 2 bp phan gdm: he tho'ng cac DNNN va bp phfin phi doanh nghiep gdm d i t dai, tai nguyen sfl dung vao san xufi't kinh doanh, ngan sach nha nUdc, cae quy eua Nha nUdc. Vdi quan niem mdi nhU vay vi vai tro kinh te nha nUde, thi kinh te nha nUdc chinh la luc lUdng vat chat quan trong de Nha nflde dinh hudng vfi dieu tiet nen kinh te, gdp p h i n dn dinh kinh te vi mo.
Ba Id, can cfl vao viec xac dinh vai tro, vi tri cua DNNN trong kinh te nha nUdc trong tam nhin chien lUpc dai b a n vi phat trien KTXH.
Vai tro, vi tri cua DNNN trong nen kinh te trong tam nhin trung va dfii han, trUdc het, phai dUa vfio quan diem va dinh hfldng cua Dang va Nha nUdc. NhUng vi§c xac dinh ngfinh, linh vflc c i n duy tri sd hiiu n h a nUde (thong qua
Nghien cdu Kmh te'sd 413 - Thang 10/2012 15
Ngdnh, linh vuc .
DNNN) phai dUdc cfin cfl vao triet ly diing d i n v l vai trd ciia Idnh te nhfi nUdc vfi DNNN trong nen kuih tethi trfldng dinh hfldng XHCN hi?n nay.
Vay n h a n thfle vd vai tro, vi tri' cua DNNN trong n l n kinh te thi trfldng dinh hUdng XHCN hien nay nhU the nao?
Hdn 10 nam trUdc, vai trd vfi vi tri DNNN dUdc thd hien cu Ihd. chi tidt trong Nghi quyet Hdi nghi Ti-ung Udng 3 khoa IX. Theo do, DNNN gifl vi tri then chdt trong nen kinh id.
lfim cdng cu vfit chAl quan trpng dd Nhfi nUdc dinh hudng vfi dieu tidl kinh tc vi mo, lfim lUc lupng ndng cd't, gdp plifin chu >(''u de kmh Ir nha nUdc thfle hien vai tro chu dao trong nen kinh td thi trfldng dinh hUdng XHCN, In chu liic trdng hpi nhfip kinh te quoc te.
Dai hoi XI dfi c6 budc ddi mdi, chi k h l n g dinh vai trd chii dao eua kinh te nha nfldc, mfi khong khfing dinh rd rang ve vi tri vfi vai trd cua DNNN trong t h a n h p h i n kinh te' nha nUdc nhU trong cfic van kien tnidc day. Dfiy lfi diem mdi trong Nghi quyet Dai hpi Dang XI. Chien lUdc phat trien KTXH 2011 - 2020 k h l n g dinh "kinh te nhfi nfldc gifl vai tro chii dao, lfi lflc Ifldng vat chfi't quan trpng de Nhfi nfldc dinh hfldng vfi dilu t i l t nen kinh te, gdp phan dn dinh kinh te vi mo".
Tfl tu tudng ciia Dai hpi XI khdng cdn khfing dinh tnic tiep vai tro, vi tri ciia DNNN nhfl trUdc day, ciing nhU viec khang dinh kinh te tU n h a n dUdc phat trien trd thfinh mot trong cac dpng lflc cua nen kinh te, ddng thdi nhfi'n manh vai trd cd che thi trfldng dfldc van dung d i y du, linh boat de phat huy manh me va cd hieu qua mpi ngudn lUc, cho thaiy vai tro, vi tri cua DNNN trong nen kinh te thi trUdng dinh hfldng XHCN hien nay c i n dfldc nhfin thfle lai. Quan diem ve ngfinh, linh vUc can duy tri sd hflu nhfi nUdc cung c i n dUdc dinh vi lai dfla tren nhiing nhfin thfle mdi v l vai trd, vi tri ciia DNNN.
2. T h i i c t r a n g n g a n h , l i n h viic h o a t d o n g ciia d o a n h n g h i e p n h a niidfc v a v i e c n a m giii sd hitu n h a n i i d c t r o n g c a c n g a n h f l i n h vtic
Thfle trang ngfinh, linh vflc boat dong ciia DNNN dfldc xem xet, danh gia tren 3 mat: mgt
Id, quy dinh ciia Nhfi nfldc v l ngfinh, Iinh vflc duy tri sd hflu nhfi nUdc vfi mflc dp duy tri s^
hflu nhfi nfldc. Hai Id, cac giai phap tren thiic t^
da thfle hipn cd tac dung dieu chinh (giam hofic tang) ngfinh, linh vflc hoat dpng cua DNNN. Ba la, thtic trang eac ngfinh, linh vflc hoat dpng cua DNNN vfi mflc do sd hflu nhfi nfldc tai cac DNNN.
2.1. Thuc trqng quy dinh ve ngdnh, Hnh vUc hoqt dong cua DNNN
Nhflng bi^n phap dfiu tien de giam bdt so lU(;ng DNNN lfi tien hfinh rfi soat, sfip xip, sap nhfip, dfing k^ lai DNNN, hoac giai thd, chuyen ddi DNNN sang hinh thfle td chflc khac dUdc bfit d i u tidn hfinh tfl n a m 1991 theo Quyet dinh 388/HDBT. Nhd dd da thu hep dang ke sd Ifldng DNNN (den ngay 1-4-1994 chi cdn 6.264 DNNN) vfi thu hep mot p h i n ngfinh nghe, linh vflc hoat dpng ciia DNNN. Tuy nhien, cfin cfl dd dfing 1^
lai, hoac giai the, ehu\en hinh thfle to chifc DNNN chii yeu dfla vfio mpt sd tieu chi nhU;
chflc nfing kinh doanh cua DNNN, cac ye'u td san xufi't kinh doanh, tinh trang tai chinh, hieu qua lai, 16 cua DNNN. Khi dd chUa cd cac tieu chi, can efl rd rang nao dfldc ban hanh de xac dinh nganh, linh vflc can thiet duy tri sd hflu nha nfldc tai cac DNNN da t h a n h lap, hofic de thanh lap mdi DNNN.
Tfl sau Dai hoi VIII, vdi chii trfldng diy manh ddi mdi. co p h i n hda DNNN, dac biet la sau khi Clu'nh phu ban hanh Nghi dinh 44/1998/ND-CP ve chuydn DNNN thanh cong ty cd p h i n , bfit dfiu xufi't hien nhu c l u ban hanh danh muc vfi nganh nghe, linh vflc kinh doanh lam cd sd cho sfip xep to chflc lai DNNN. Vi the, trong 10 nam qua, Thu tUdng Chinh phu da ban hfinh l i n Ifldt 4 quyet dinh gdm: Quy^t dinh sd 58/2002/QD-TTg ngfiy 26-4-2002 (ve tieu ehf, danh muc phan loai DNNN vfi tfii^
cdng ty nhfi nfldc); Quyet dinh sd 1 5 5 / 2 0 0 4 / ^ TTg ngay 24-8-2004 (ve ban h a n h tieu chi, danh muc phan loai cong ty n h a nudc vfi cong ty thfinh vien hach toan dpc lfip thupc tdng coi^ ty n h a nudc); Quydt dinh sd 38/2007/QD-TTg ngay 20-3-2007 (vd b a n h a n h tieu chi, danh muc phfin loai doanh nghiep 100% vd'n n h a nfldc); va
1 6 Nghidn cdv Kinh tSs6413 - Thdng 10/2012
Ngdnh, linh vuc ,
Quyet dinh so 14/2011/QD-TTg ngfiy 4-3-2011 (vl tieu chi, danh mue phan loai DNNN).
Nhflng tidu chf vfi danh muc nfiy, trUdc het, nham phuc vu cho viec sfip xep, td chflc lai cac doanh nghiep 100% vdn sd hiiu nha nfldc da thfinh lap. Ddng thdi, day ciing lfi cfin cfl de thfle hien cfic giai phap dilu chinh nganh nghe, Hnh vUc kmh doanh, mflc dp sd hiiu va thu hep sd Ifldng doanh nghiep 100% vdn nha nfldc. Xu hudng chung trong 10 nfim vfla qua lfi cfic tieu chf vfi sd Ifldng cfic ngfinh, linh vUc eIn duy tri sd hiiu nhfi nfldc da thu hep din; loai doanh nghiep ma Nha nude duy tri sd bilu vfi cd sii quan tam quan If, giam sat da thu gon lai. Cu the:
Mdt la, t h u hep d i n d ca ngfinh, linh vUc Nhfi nude nfim gifl 100% vd'n dieu le vfi nganh, linh vflc Nhfi nfldc nfim gifl tren 50%
vd'n d i l u le.
Cac nganh, linh vflc Nhfi nfldc nfim gifl 100%
vdn dieu le dfi giam tfl 42 ngfinh, linh vflc (nam 2002) xud'ng 30 (nam 2004), 19 (nam 2007), vfi nfim 2011 la 20 nganh, hnh vuc (thfle cha't lfi 19 ngfinh, Enh vUc - vi ngfinh, linh vflc thfl 20 thiic cha't la quy dinh ve doanh nghiep thanh vien- eong ty con quan trpng c i n nfim gifl 100% vdn dilu le). Cac n g i n h , linh vflc nha nfldc n i m gifl tren 50% vd'n dieu Id da giam tfl 48 ngfinh, linh vflc (nfim 2002) xuohg 26 (nfim 2004), 27 (nfim 2007) vfi 27 (nfim 2011).
Hai la, thu hep v l loai doanh nghiep mfi Nhfi nfldc duy tri sd hflu vfi cd sfl quan tam quan ly, giam sat.
Thdi gian d i u , theo Quyet dinh 58/2002/QD- TTg (nfim 2002) Nhfi nfldc quan tam den 4 loai doanh nghiep cd duy tri sd hflu nhfi nfldc, gdm:
(i) loai doanh nghiep Nhfi nflde sd hiiu 100%
vdn dilu le; (ii) loai doanh nghiep Nhfi nfldc sd hflu tren 50% vdn dilu le; (iii) loai doanh nghiep Nha nude sd hflu cd p h i n dfic biet (nhflng d mflc tfl 50% vo'n dieu le trd xuo'ng); vfi (iv) loai doanh nghiep Nha nfldc sd hflu cd p h i n d mflc tha'p.
Tfl nfim 2004, theo cac Quyet dinh 155/
2004/QD-TTg, 38/2007/QD-TTg, va 14/2011/ QD- TTg, Nha nflde chi quy dinh 2 loai doanh nghiep Nhfi nude duy tri sd hiiu, quan tam quan ly, giam sat gdm: (i) loai doanh nghiep Nhfi nUdc sd buii 100% von dieu le, va (ii) loai doanh nghiep Nhfi nudc sd hflu tren 50% vdn dieu le. Nganh, linh vuc nha nUdc nfim gifl cd phan tfl 50% vd'n dilu le trd xud'ng hay nfim gifl cd phan d mflc tha'p khong eon dfldc quy dinh, ma dUpc n g l m bieu la fip dung dd'i vdi cac ddi tflpng ngfinh, linh vflc cdn lai vfi DNNN cdn lai. Quy dinh nfiy tuy ddn gian, nhflng chUa chat che, nhat la cd the bd qua cd hpi c6 the duy tri sd hflu nhfi nUdc 5 mflc thfi'p, nhung du de chi phoi cdng ty cd phan theo quy dinh tai Khoan 5 Dieu 4 cua Lufit Doanh nghiep.
BANG 1: So' l i i ^ g ngfinh n g h e , l i n h viic N h a nii6c sdf hiJta vo'n vfi m i i c d o scf h i i u vo'n Tieu chi
Nganh, linh vuc Nha nudc ndm gifl 100%
vdn dieu le 6 DNNN
Nganh, Enh vac Nha nudc n i m giQ 100%
vdn di^u le a tdng cdng ty
Nginh, Imh vuc Nha nudc ndm gifl tren 50% vdn di^u le
Nganh, Enh vuc N h i nudc n^m gitt cd phin dac biet (tit 50% vdn dieu 16 trd xudng) Nginh, Iinh vuc Nha nudc n i m gifl c6 phdn d miJc thSp
Nginh, Iinh vuc Nha nudc khdng ndm giii cd ph£in; thuc hien giao, ban, giai th^, phii san
Quyet dinh 58/TTg
42
23 48 Theo quye't dinh
cua Thu tudng Theo quy^t dinh cua CO quan cd thdm quy^n Quy dinh theo tijmg loai hinh chuyin sd hflu
Quyet dinh ISS/TTg
30 Khdng quy
dinh 26 Khdng quy
djnh Theo quyei dinh
ciia CO quan c6 thdm quy^n Theo quye't djnh
cua ca quan co thdm quy^n
Quye't dinh 38/TTg
19 Khdng quy
dinh 27 Khdng quy
dinh Khdng quy
dinh Khdng quy
dinh
Quyet djnh 14/TTg
20 Khdng quy
dinh 27 Khdng quy
dinh KhOng quy
dinh Khong quy
dinh
Nghidn cdu Kinh tgsd413 - Thang 10/2012 1 7
Ngdnh, ITnh vuc
2.2. Tdc dgng cda cdc bien phdp sap xip, to chuc Iqi, chuyin doi DNNN din ngdnh, linh vi/c hoqt dgng ciia DNNN Cfin cfl vao cac tieu ehf vfi danh myc phfin loai tren day, Thu tfldng Chfnh phii phd duy^t de an s i p xep. td ehfle lai. chiivdn <lni DNNN cho cac bp, cd quan ngang ho. cd quan thupc Chinh phu, UBND cfip tinh. Dfla vfio dd. cae cii quan dai dien chu sd hflu tu'n hfinh tnen khai thUe hidn cae giai phfip ve cd p h i n boa. giao, bfin, khoan, cho thue. sap nhfip, hdp nhat. giiii the. phfi siin. chuven cap quan ly, chuyen loai hinh td chflc (tfl DNNN thfinh ddn vi sfl nghif p hofic ngUde lai), kd't b^p nhieu liinh thfle dd hinh thfinh loai binh doanh nghiep mdi (tong cdng ty. tap dofin kinh td).
Trong so' cac giai phap neu tren, 2 nhdm giai phap sau day cd tfic dpng trUc t i l p thu hep nganh, linh vflc boat dong ciia DNNN:
Mgt la, nhdm giai phap chuyen ddi sd hflu DNNN, bao gdm ed p h i n hda, giao, ban, giai the. pha san DNNN.
So' lUdng cfic DNNN thiic hien nhom giai phap nay bao gdm: ed phan hda 7364 doanh nghiep (tdng tofin bo de'n nay), giao 189 doanh nghiep (tfl nfim 2001-2011), ban 135 doanh nghiep (tfl n a m 2001-2011), giai thd 220 doanh nghiep (tfl nfim 2001-2011), pha san 56 doanh nghiep (tfl nfim 2001-2011).
Nhflng giai phfip nfiy cd tac dpng d i l u chinb ea khu vflc cfic DNNN theo hfldng t h u hep so' Ifldng D N N N (cd 100% vo'n nhfi nfldc), ddng thdi thu hep mflc dp sd hflu nhfi nfldc trong tflng DNNN (cd 100% vd'n nhfi nfldc) va trong cfic ngfinh, linh vUe c6 sd hflu nha nude, va t h u hep ngfinh, linh vflc boat dpng ciia DNNN (gdm doanh nghidp 100% vo'n nhfi nfldc vfi doanh nghidp c6 vo'n chi phoi nhfi nUdc).
Hai la, nhdm giai phfip dieu chinh nganh n g h i kinh doanh, bao gom: (i) dilu chinh nganh nghe dang ky kinh doanh cua DNNN do dai dien chu sd hflu tidn h a n h theo t h a m quyen (dfldc phan cong, p h a n cfi'p hofic uy quyen) dd'i vdi DNNN do minh lfim dai dien 1 8
chii sd hflu; vfi (ii) d i l u chinh t h u hep nganh nghe kinh doanli ngofii ngfinh n g h i kinh doanh ehfnh ddi vdi DNNN theo quye't dinh (iia Thii tfldng Chfnh phii.
VK'C dilu chi'nh nfiy hien nay dang fip dung chii yeu ddi vdi cac tap dofin kinh te, tdng cong ty nhfi nudc (theo Nghi dinh 09/2009/ND-CP ve Quy che quan 1^ tai chinh cuu cong ty nh^
nfldc va quan 1^ vdn nhfi nUdc d i u tfl vfio doanh nghiep khac. Thong tu 117/2010m'- BTC ciia Bp Tai chfnh hfldng d i n cd e h l t ^ chfnh ciia rdng ty TNHH mpt thfinh vien do Nhfi nfldc lfim chii sd hflu, Chi thi 03/CT-TTg ngfiy 17-1-2012 ciia Thii tUdng Chfnh phii vl viec dfiy manh tai cd cfi'u DNNN.
Nhdm giai phfip thfl hai nfiy chi cd tfic dong d i l u chinh tht'o hudng thu hep ngfinh, linh vflc hoat dpng cua DXNX (gdm doanh nghiep 100% vd'n nhfi nfldc vfi doanh nghiep cd vdn chi phdi nhfi nfldc), nhflng khong t h u hep so'lUdng DNNN CO 100% vo'n n h a nUdc ciing nhU khong CO tfic dpng t h u hep mflc do sd hflu nhfi nfl6c (hofic neu cd thi rat it).
Ben canh 2 nhom giai p h a p trdn day, cac giai phap sap nhfip, hdp nhfi't cung co tac dpng thu hep so' lUdng DNNN (dd Nhfi nfldc sd hiiu 100% vd'n d i l u Id). Tu>' nhidn cac giai phap nay khong CO tfic dpng thu hep mflc dp sd hflu nha nUdc Cling nhfl khdng t h u hep nganh, linh vUc boat dong cua DXXN (gdm doanh nghiep 100'\) vd'n n h a nfldc va doanh nghidp cd vdn chi phoi nha nfldc).
Tfl n a m 2001 dd'n cuoi nfim 2011, tdng sd DNNN thfle hidn sap nhfip, hdp nhfi't lfi 537 doanh nghidp, trong dd sap n h a p lfi 427 doanh nghiep va hdp nhfi't lfi 110 ddanh nghiep.
Cac bien phfip s i p xdp, to chflc lai, chuyen ddi D N N N khong chi lam giam manh so Ifldng D N N N 100% vd'n (dd'n thfing 10-2011, ca nfldc cdn 1309 doanh nghiep 100% vdn nhfi nfldc), ma lfi nhiing bfing chflng xfic thi^c v l sU chuyen dich theo hudng t h u hep nhflng nganh, linh vUc c i n duy t r i sd hiiu n h a nU6c, ke ca d mflc 100% vdn, chi phd'i vo'n vfi dfldi mflc chi phoi.
Nghidn cAi Kmh td's6413 - Thdng 1
Ngdnh, linh vuc ...
Trong sd 1309 doanh nghidp 100% vdn nha nfldc, theo tinh chfi't hoat dpng, cd: 452 doanh nghiep a n ninh, qud'c phong, t h a m gia boat dpng cdng ich, 249 doanh nghiep ndng, Ifim nghidp, 608 doanh nghidp kinh doanh boat dpng trong cfic ngfinh bao dam cfin ddi Idn cho nen k m h te hofic phuc vu phat trien ha t i n g dia phUdng nhfl: vidn thdng, dien lflc, dau khf.
khai thfic khoang san. Ifldng thiic, hda chfi't cd ban, d i u tfl xay dflng dd thi. khu dd thi...
Ve linh vflc kinh doanh, trong sd 1309 doanh nghidp 100"<) vdn nhfi nflde, cd: 248 doanh nghidp san xufi't cong nghidp, 114 doanh nghiep xay diing. 135 doanh nghiep giao thong van tai, 341 doanh nghidp ndng, lam. thiiy ldi, thuy ndng, 471 doanh nghiep thUdng mai, dich vu, du lich.
Theo loai hinh td chflc, trong so' 1309 doanh nghiep 100% vd'n nhfi nfldc, cd 96 tap dofin kinh te', tong cong ty nhfi nude, trong dd cd 11 tap dofin kinh te, 11 tdng cong ty dae biet do Thu tudng Chinh phii tnic tie'p quan ly vfi 76 tdng cong ty.
Co p h i n hda mpt so' tdng edng ty vfi 2 tap dofin kinh td' (Tfip dofin Tfii ehfnh bao hiem
Bao Viet vfi Tap dofin Xfing d i u Viet Nam - Petrolimex) giup cd cfi'u lai vfi thu hep bdt ngfinh, linh vflc hdat dpng ciia DNNN 100%
vdn nha nfldc quy md Idn. Cudi nfim 2000, cfic tdng cong ty (17 tdng cong ty 91 vfi 79 tdng cong ty 90) n i m gifl 100% vd'n d b l u hd't trong tdng sd 1605 doanh nghidp thfinh vidn. De'n thang 9-2011, so doanh nghiep thfinh vien do tfip dofin kinh te, tong cdng ty nhfi nfldc nfim gifl 100% vd'n nha nfldc giam manh. Cfic tap dofin kinh td', tdng eong ty gifl 100% vd'n dieu Id d 372 doanh nghiep, gifl tren 50%> vd'n dieu Id d 828 doanh nghiep. Cd 23 to'ng cdng ty dfi cd p h i n hda hd't cfic doanh nghiep thfinh vien.
2.3. Thuc trqng ngdnh, linh vUc hoqt ddng cua DNNN hien nay
Trong 10 nam qua, tfl chd cac nganh, linh vflc boat dpng ciia DNNN 100% vd'n n h a nfldc bao trum hfiu bet n l n kinh te', dd'n nay so' ngfinh, linh vflc boat dpng eua DNNN dfi thu hep xud'ng dfldi mpt nfla. Nhfi nfldc chi nam gifl 100% vdn dieu le cua DNNN d 20 ngfinh, linh vflc (theo Quyet dinh 14/2011/QD-TTg nam 2011) so vdi 42 ngfinh, linh vflc (theo Quye't dinh 58/2002/QD-TTg nfim 2002).
BANG 2
Tdng so
N6ng tnrcmg qufl'c doanh, c6ng ty nflng nghigp
Lam trudng qudc doanh, cflng ty lam nghiSp
San xua't cflng nghi€p Xay dtmg Giao thong van tai Tai chrnh, ngan hang X6 s6 kifn diie't Thiiy nflng, thiiy loi Dich VII mfli trudng dfl thi C i p thoat nu6c X u i t ban, in ah Thuong mai, dich vu v i ithac
S o d o a n h Ca nMdc
1309 120
129 247 114 137 18 63 92 89 61 39 200
n g h i e p 1 0 0 % v o n n h a nifofc Cac bo,
nganh 355
13
4 114 57 57 9 0 3 1 0 30 67
Tap doan kinh te
147
22 0 75 15 3 7 0 0 1 0 I 23
Tong cong 'y 106
28 0 18 1 41 1 0 1 0 0 1 15
Cac die phuang 701
57 125 40 41 36 1 63 88 88 61 7 95
Nghien cdu Kmh tSsd413 - Thdng 10/2012 19
Ngdnh, linh vuc ...
Tinh trang chung lfi mflc do nfim gifl sd hflu nhfi nfldc tai cae DNNN hidn nay v l n dang vflOl qua gidi ban quy dinh cho nginh, linh vflc Nha nUde c i n nam gifl, ke cii 100"ii vo'n dilu k"- vfi chi phdi vd'n. Ddng thdi, vide quy dinh ngfinh, hnh vflc boat dpng eua DNNN la chfla phfl hpp vdi DNNN. Phan tfch dfldi day v l cac ngfinh, linh vflc boat dpng cua 1309 DNNN lOO".. vdn nhfi nfldc cho tha'y ro ve cac dfic du'-m nay.
- Dich vu mdi trfldng do thi vfi cfi'p thoai nfldc khdng phai lfi Hnh vflc Nha nfldc nfim gifl sd hflu 100"i> vo'n, mfi Nha nfldc gifl trdn 50Vi>
vo'n dilu Id. ke ca each day 5 nfim v l trfldc theo Qu\ot dinh 38/2007/QD-TTg vfi theo Quyet dinh 14/2011/QD-TTg. Tuy nhien. bien vfin ed 150 DNNN 100% vdn nhfi nUdc boat dpng trong linh viic nfiy. cho tha'y mflc dp sd hflu n h a nfldc tai doanh nghiep lfi vUdt qua mflc quy dinh cho hnh vUe nay.
- Xd so'kien thid't vfi xufi't ban, in fin co 102 DNNN 100% vdn n h a nfldc, gdm 63 doanh nghiep xd so' kien thiet thupc 63 tinh, thfinh pho', vfi 39 nhfi xufi't ban, nhfi in gdm: 30 do bp quan ly (chu yeii la Bp Vfin boa, thd thao vfi du hch), 7 thuoc dia phUdng, 1 doanh nghidp thuoc Tap dofin BUu cliinh viln thdng Viet Nam, vfi 1 thupc Tdng cdng ty D i u tU vfi kinh doanh vo'n nha nfldc. Cac ngfinh. linh vflc nay cd the hieu lfi thupc dpc quyen Nhfi nUdc, do Nhfi nUdc sd hflu tofin bp von dieu Id dd kidm sofit chd trdi xd so', boat dpng xua't ban, in a'n Idn.
I i n h vUc quoc phdng, an ninh cd 150 DNNN 100% vd'n nhfi nfldc. Trong dd. Bp Qudc phdng quan ly 141 DNNN, gdm; nong trUdng quoc doanh, cong ty ndng nghiep: 12 doanh nghiep, san xua't cong nghiep: 69 doanh nghiep, xay dUng: 29 doanh nghiep, giao thdng van tai: 10 doanh nghiep, thUdng mai dich vu va khac: 21 doanh nghidp. Bp Cong an quan ly 9 DNNN gdm: san xufi't cdng nghiep: 4 doanh nghiep, xay dflng: 1 doanh nghiep, xufi't ban, in aii: 1 doanh nghidp, va thfldng mai dich vu vfi kha:c 3 doanh nghiep. Trfl nhiing doanh nghiep san xuat, siia chfla vii khi, khi tfii,
trang bi chuydn dilng cho quo'c phong, an ninh;
trang thid't hi, tfii lieu ky t h u a t va cung ting dich vu bao mfit thdng tin b l n g ky thufit nghidp vu mfit mfi; nhflng doanh nghi$p dfldc giao thiic hi^n nhit'in vu qudc phdng, an ninh dfic biet vfi cfic doanh nghi?p ddng tai cac dia bfin chid'n Ifl^c quan trpng, viing sau, viing xa kdt h(}p kinh te' vdi qudc phdng theo quyet dinh cua Thu tudng Chinh phu thupc nhdm Nha nUdc duy tri 100% von nhfi nude. Mpt so doanh nghiep khac nhfl thfldng mai dich vu hofic xay dflng cd thupc ngfinh, Hnh vflc duy tri 100% sci hflu nhfi nfldc khdng cung c i n phai xem xet.
Thuy ndng, thuy ldi cd 92 DNNN 100%
vdn nhfi nUdc. Trong dd, 3 doanh nghidp thudc Bo Nong nghiep vfi phfit trien ndng thdn quan 1^, 1 doanh nghiep do Tdng cdng ty D i u tU va kinh doanh vo'n nhfi nfldc quan ly. Con lai 88 doanh nghiep do 47 dia phfldng quan ly. Day la ngfinh, hnh vflc Nhfi nfldc nfim gifl sd hiiu 100%) Vd'n theo tidu chf va danh muc hien hfinh cua Quyet dinh 14/2011/QD.TTg. Vfiii de can xem xet them la cd phai t a t ca 92 DNNN nay deu dfip flng dilu kien lfi he tho'ng eong trinh thuy ldi, thiiy nong lidn tinh. hdn huyen, ke da Ifin bien hay khdng.
- Lam trfldng quoc doanh, cong ty lam nghidp cd 129 DNNN 100% vdn nhfi nu6c.
Trong dd. Bo Nong nghidp va phfit trien nong thdn quan ly 4 doanh nghiep, con lai lfi do 18 dia phfldng quan ly, gdm: Ba Ria-Viing Tfiu: 1 doanh nghiep, Bfic Giang: 5 doanh nghidp, Bac Can: 1 doanh nghiep. Binh Dinh: 3 doanh nghiep. Binh Thuan: 4 doanh nghiep, Ca Mau:
2 doanh nghiep. D i e Lie: 15 doanh nghidp, Dfic Nong: 13 doanh nghiep, Gia Lai: 14 doanh nghidp. Ha Ndi: 1 doEinh nghidp, Hfi Tinh: 2 doanh nghiep, K h a n h Hoa: 2 doanh nghigp, Kon Turn: 7 doanh nghiep, Lfim Ddng: 8 doanh nghiep, Lang Sdn: 2 doanh nghidp, Lfio Cai: 2 doanh nghidp, Ngbd An: 5 doanh nghiep, Ninh Thuan: 2 doanh nghiep, Quang Binh: 2 doanh nghiep, Quang Nam: 2 doanh nghiep, Quai^
Ngai: 2 doanh nghiep, Quang Ninh: 8 doanh nghiep, Quang Tri: 3 doanh nghiep, Sdn La: 1
20 Nghidn cdu Kinh t^sd413 - Thdng 10/2012
Ngdnh, linh vuc
doanh nghiep. Thai Nguyen: 2 doanh nghidp, Thfla Thien-Hud': 4 doanh nghiep, Tuydn Quang: 5 doanh nghiep, Yen Bai: 7 doanh nghidp. c a c DNNN nfiy p h a n bd d cfic dia bfin cd ben q u a n de'n riing d i u ngudn, rflng phdng hp, riing dac dung; mot s d t a i cac dia bfin chie'n Ifldc quan trong, vung sau, vung xa. Khd cd thd khfing dinh la tfi't ca 129 DNNN nay d i u dap flng dieu kien hien hfinh cua Quyet dinh 14/2011/QD-TTg v l duy t n 100"o vo'n nha nUdc lfi ngfinh, linh vUc trdng vfi bao vd rflng d i u ngudn, riing phong hp, rUng dfic dung hay khdng, hofic nhflng doanh nghidp tai cac dia bfin chidn Ifldc quan trpng, viing sau, vung xa dfip flng d i l u kidn dfldc Thu tudng giao nhiem vu kd't hdp kinh te'vdi qud'c phong khdng.
- Nong trUdng qud'c doanli, cdng ty ndng nghiep cd 120 DNNN 100% vdn nhfi nUdc.
Trong so' dd co the cd nhflng doanh nghiep dfldc giao thfle hidn nhiem vu quoc phdng, an ninh dfic biet vfi cac doanh nghiep ddng tai eac dia ban chie'n lUdc quan trpng, viing sau, vung xa kd't hdp kinh te' vdi quoc phong theo quydt dinh ciia Thii tfldng Chinb phu thupc nhdm Nhfi nfldc duy tri 100% vo'n nhfi nfldc. Nhflng doi vdi nhiing nong trfldng quoc doanh, cong ty ndng nghidp cdn lai ciing khd cd the khfing dinh la dfip flng tieu chi duy t n 100% sd hflu.
So'eon lai nay cd the thupc cac nhdm: (i) nganh, linh vflc Nhfi nfldc nfim gifl sd hflu tren 50%
vo'n - neu san xufi't, luu gifl gid'ng go'c efiy trdng, vfit nudi va tinh dong; san xua't vfic xin phdng benh; hoac bao dam nhu cau thid't yd'u cho phat trien san xufi't va n a n g cao ddi song vat cha't, tinh t h i n ciia ddng bao dan toe d m i l n niii, viing sau, vimg xa; va (ii) nganh, linh vflc Nha nude khdng c i n n i m gifl sd hflu vdn. Nhflng DNNN 100% vdn n h a nfldc n l y cd the do n h i l u trd ngai va vfldng m l c m l chfla chuydn doi dfldc, nen v l n t a m gifl hinh thfle la 100% vdn nhfi nfldc.
- Ngfinh thUdng mai, dich via vfi khac co 200 DNNN 100% vdn nhfi nUdc. Tuy nhidn, sd nfiy cd the p h a n vfio: (i) nhdm ngfinh, linh vtic Nhfi nudc nfim gifl sd hiiu 100% vdn, vfi (ii) nhom ngfinh, Enh vUc Nhfi nUdc nfim gifl sd hflu tren
50% vd'n, hofic (iii) nhom nganh, linh vtic Nhfi nfldc khong c i n n i m gifl sd hflu.
- Tfii chi'nh, ngfin hfing cd 18 DNNN 100%
vo'n nhfi nfldc. Trong do 17 doanh nghiep thupc cfic tfip dofin kinh te' vfi td'ng cdng ty 91. Chi cd 1 doanh nghiep thupc dia phfldng (thanh phd' Hd Chi Minh) la Cdng ty D i u tU tai chfnh t h a n h p h d H d Chf Minh (HIFIC). Cdng ty Dau t u tai ehinh thfinh pho' Hd Chi Minh co vai trd ca'p tin dung ehfnh sach, phuc vu phat trien kinh te - xfi hpi d thfinh pho Hd Chf Minh nen dap flng ydu c l u cua Quydt dinh 14/2011/QD- TTg. Cfic tap doan kinh te' va tdng cong ty 91 nfim gifl 100% vd'n dilu le d 17 doanh nghiep thupc linh vUe tai ehfnh, ngfin hfing chi phu hpp vdi quy dinh hidn hfinh ve ngfinh, linh vflc eua Quye't dinh 14/2011/QD-TTg nd'u eae doanh nghiep tfii chinh, ngan hfing nfiy dUde coi lfi cd vai trd chu ydu trong boat dong san xua't kinh doanh, chien Ifldc phat trien, hofic bf quye't cdng nghe cua tap dofin, tong cong ty.
Tuy nhidn, thfle td'kho khfing dinh dilu nfiy.
Ba Hnh vflc san xuat cong nghiep, xay dflng, giao thong van tai chidm ty trpng kha Idn (38%) v l sd DNNN 100% vdii nha nflde. Tuy nhien, cac nganh n g h i cua 498 doanh nghiep nay lai ra't da dang, khong phai ta't ca dap flng ydu c l u cua Quye't dinh 14/2011/QD-TTg. Trong do chi c6 mpt p h i n nganh nghe cua nhflng doanh nghidp nfiy lfi phu hdp vdi Quydt dinh 14/2011/QD-TTg, chu ye'u lfi ngfinh, linh viic eiia cdng ty me cua cac tap dofin vfi tong cong ty.
Nhiing doanh nghiep thfinh vidn ciia cac tap dofin vfi tdng cong ty cung dUdc tmh lfi boat dpng trong ngfinh, linh vUc IMhfi nfldc nfim gifl 100%
vd'n dilu le cua Quye't dinh 14/2011/QD-lTg.
Day lfi dilu chua hdp ly trong xac dinh ngfinh, linh vUc duy tri 100% sd hflu nhfi nflde.
3. Q u a n d i e m v a t a m n h i n ve c a c n g a n h , l i n h viic c a n d u y t r i scf hiJu n h a m i d c va miic d o d u y t r i sd huCu n h a niidc 3.1. Nguon gdc vd triet ly quy dinh ngdnh, linh vUc cdn duy tri sd hau nhd nUdc
De xac dinh nganh, linh vflc e I n thiet duy tri sd hiiu nhfi nflde, trfldc het can xem xet triet
Nghidn cdu Kmh t0s6413 - Thdng 10/2012 21
Ngdnh, linh vuc
ly xac dinh ngfinh, linh vflc cfin duy tri sd hflu n h a nflde hien nay cd phfl hdp khdng.
C i n tha'y rfing, ngudn gdc va triet If cua viec quy dinh pham vi cac ngfinh, linh vflc boat dpng ciia cfic DNNN lfi xufi't phat tfl chii trfldng ciia Dang vfi Nhfi nUdc ve vai trd, vi trf cua kinh t l qudc doanh vfi DNNN tfl thdi k^ ke hoach hda tfip trung. bao cfi'p trUde ddi mdi.
Theo dd, kmh td quo'c doanh (cung lfi ddng nghia vdi DNNN) vfi kinh te tap the (ddng nghia vdi hdp tac xfi) lfi nen tang lfi che' dp XHCN, dfldc cung cd' vfi phat trien manh sau giai phdng Mien Nam, tho'ng nhfi't dfi't nflde.
Khi mdi b i t d i u chuyen sang phat tridn kinh te n h i l u thfinh p h i n , sfl phan bicl gifla thfinh phfin kinh t l XHCN vfi t h a n h p h i n kinh phi XHCN v l n nfing n l . Vdi vai tro, vi tri cdn rfi't nhd bd vfi md nhat, lai dUdc coi lfi thfinh p h i n kinh td phi XHCN, ndn kinh td' tfl nhfin khdng cd moi trfldng vfi khdng dfldc khuyen khfch phat trien. DNNN dUdc coi lfi thfinh phan kinh td' XHCN, nfim gifl vai tro chu dao, chi phoi cfic thfinh p h i n kinh td khfic.
Trong boi canh dd, kinh td quoc doanh cang dfldc day m a n h phat trien, thi eac ngfinh nghi, linh vflc hoat dpng ciia DNNN cfing dfldc md rpng. Them vfio dd, do khd khfin v l kinh te' trong nhiing nfim 1980, de cai thien t h u nhfip n h i l u cd quan, to chflc, dofin the dfi thfinh lfip r a cfic cd sd kinh doanh, dich vu vd cflng phong phu ve ngfinh nghe vfi linh viic boat dpng. V I sau, cac cd sd nfiy dUde chuyen doi vfi bo sung vao dpi ngu eac DNNN. Vfio cuoi nhiing nfim 1980 vfi d i u 1990, sdlUdng DNNN dfi tfing Idn de'n 12.300 ddanh nghidp. Nganh nghi, linh vflc kinh doanh cua DNNN dfi bao trum b l u bet cae ngfinh, linh vUc cua n l n kinh td'.
Triet ly quy dinh ngfinh, linh vflc kinh doanh cua DNNN trong thdi ky ke hoach hda t a p t r u n g va bao cfi'p lfi dam bao dfldc vai tro viing m a n h va khdng the thay the ciia kinh td' qudc doanh, eua DNNN; phfl hdp vdi quan diem kinh te qud'c doanh la t h a n h p h i n kinh te XHCN, quan niem DNNN lfi kinh te n h a nUdc, p h a t trien kinh te quoc doanh vfi D N N N la xay
dflng xa hpi XHCN. Vi vfiy, de thfle hidn dfldc vai tro nay cua minh, DNNN phai co vi tri cl b l u h i t cac ngfinh, linh vflc ciia n l n kinh te, gdm cong nghidp nfing, cong nghidp nhe, giao thong, vfin tai, xfiy dflng cdng nghidp, xay dung dan dung, lUu thong, phan phoi, thfldng mai, dieh vu, ban le, van hda, ngbd thuat, xfi hoi, khoa hpc, giao due, dfio t^o,... Dfiy lfi tfl duy v^
triet ly ciia cd chd' quan \f ciia Nhfi nUdc-hfinh cbfnb-bao cfi'p, dflng DNNN cflng vdi hdp tac xfi lfim cong cu de thfle hi^n cd che ke hoach t$p trung vfi p h a t trien kinh td'. Vi vfiy, viec md rpng nganh, linh vflc boat dpng cua DNNN ra pham vi h i u n h u tofin bp n l n kinh te 11 t^t ye'u vfi phfl b^p vdi thdi k^ nay.
Vi^c s i p xep, ddi mdi DNNN trong hdn 20 nfim qua cflng vdi sU phat trien cua cac thfinh p h i n kinh te khac lfim cho tinh da dang cua cfic ngfinh, linh vflc boat dpng vfi kinh doanh trong n l n kinh te da khong ngiing dUdc mci rpng. Nhiing ngfinh, linh vflc boat dpng DNNN thofii lui khong nhiing dfldc Ifi'p d i y bdi khu vflc kinh td' ngoai n h a nfldc, ma cdn dUdc md rpng va phong phu hdn, hfldng theo nhu cfiu eua xa hpi. Thfle td' chiing minh rfi't nhilu san p h i m , dich vu eua cac DNNN da cd p h i n hoa, glad, ban, giai the, chuyen sd hflu trong cac nganh, linh vflc DNNN da thoai lui khong nhflng khdng giam di ma con phat trien va md rpng vdi nhieu kieu dang v6 cung phong phii trdn thi trUdng. Mfic dfl cac ngfinh, linh vUc boat dpng cua D N N N dfi t h u hep d i n , nhUng vide quy dinh n g a n h , linh vflc c i n duy tri $6 hflu n h a nUdc v l n chii yeu theo trid't ly cua Nhfi nUde, dfla vfio y chf ciia Nhfi nUdc. Minh chflng cu t h e la cac ngfinh, linh vflc sfip xep, duy tri sd hflu nhfi nfldc (dii 100%, hay chi phdi, d mflc thfi'p, h a y khdng nfim gifl) dfiu theo tieu chi vfi d a n h muc thupc 4 Quyet dinh 58/2002/QD-TTg, 155/2C)04/QD-TTg, 38/2007/<^-TTg va 14/2011/QD-TTg. Vific t h a n h lap mdi D N N N gidi b a n trong 4 ngfinh, linh vflc, dia b a n (theo Dieu 6 L u a t Doanh nghidp nhfi nfldc 2003): (i) nganh, linh vdc cung cfip san phfim, dich vu thiet yeii cho xa
22 Nghidn cdu Kinh td'sd413 - Thdng 10/1S)^2
Ngdnh, linh vuc ,
hpi; (ii) nganh, linh vflc flng dung cdng nghe cao, tao dpng lflc phat trid"n n h a n h cho cfic ngfinh, h n h vflc khfic va toan bp nen kinh t l , ddi hoi d i u t u Idn; (hi) nganh, linh vflc cd ldi the canh t r a n h cad; va (iv) dia ban cd dieu kidn kinh te - xa hpi dfic biet khd khfin mfi cfic t h a n h p h i n kinh te khac khdng d i u tfl.
Mac du ngfinh, linh vflc boat dpng, kinh doanh ciia DNNN dang thu hep d i n . nhflng triet ly ngfinh, hnh boat dpng cua DNNN chUa cd nhieu ddi mdi mfi v l n chfla dflng nhflng m a u thufin, nghich ly vfi bfi't cap:
Mdt la, each t i l p can trong quy dinh ngfinh, Hnh vflc eiia DNNN khdng nhfi't qufin, cd mau t h u I n , can trd thUc hidn y ehf n h i nUde ve ngfinh, hnh vflc. Cu the nhU sau:
Trong s i p xep lai DNNN, Nha nfldc the hidn y chi khfi rd rfing v l ngfinh, linh vuc c i n duy tri sd hflu nhfi nfldc vfi mflc do duy tri sd hiiu n h a nfldc 6 cfic nganh, linh vflc b l n g cac quye't dinh ban h a n h tieu chi. danh muc phan loai doanh nghiep 100%) vo'n nha nude cua Thu tudng Chfnh phii. Tuy nhidn, sau s i p xdp lai hoac sau t h a n h lap vfi trong qua trinh boat dpng ciia DNNN, viec dfing ky nganh nghe kinh doanh cua cfic DNNN hofic lfi d tinh trang tha long, hoac khong dUdc Nhfi nUde quan ly ro rfing. Cho dd'n nay chUa cd quy dinh hoac gidi ban nfio ro rfing doi vdi DNNN (DNNN 100%
von nhfi nfldc vfi DNNN do Nhfi nUdc nfim gifl vo'n chi phoi) ve pham vi nganh nghi, linh vflc kinh doanh c i n t u a n thii hoac gidi b a n trong qua trinh hoat dong de dam bao thfle hien vai trd, vi tri cua kinh te' nhfi nfldc, DNNN theo ngfinh, hnh vflc. d giai doan sau sfip xep lai, sau thfinh lap vfi trong qufi trinh boat dpng, trid't ly cua Nhfi nfldc v l ngfinh, h n h viic DNNN b l u n b u dfldc chuyen hUdng t h a n h triet ly cua DNNN va dUdc cd vii them bdi tU tudng "doanh nghiep dfldc kinh doanh nhiing gi phap lufit khong cfi'm" sau khi Luat Doanh nghidp nfim 1999 vfi 2005 b a n hanh, kd' ca Luat Doanh nghiep n h a nfldc nfim 2003 cung dfldc n h a n thfle thed tinh t h i n nfiy. Khi d i u tfl md rdng ngfinh nghe kinh doanh, bd sung ngfinh nghe kinh doanh thudng khong lay
c h u I n quy dinh v l tidu chf, danh mue ngfinh, linh vUc trong sfip xep DNNN. Day la nguyen nhfin quan trpng cua tinh trang dfin trai ngfinh nghi, linh vflc boat dpng ciia DNNN hidn nay, dfic biet lfi tfip dofin kinh te', tong cong ty. Cach tie'p cfin quan ly ngfinh, Knh vflc mau thufin, khdng nhfi't qufin nfiy dan de'n tinh trang "bdo phi" v l ngfinh nghe, linh vUc ciia DNNN. tap dofin kinh td', tdng cong ty.
Hai Id, t r i l t ly Nhfi nUdc sd hflu theo ngfinh, linh vflc xufi't phat tfl chii trfldng coi trpng vai tro kinh td' nha nfldc vfi DNNN, nhflng de thfle hidn, Nha nfldc ehUa the che' hda thanh nhflng quy dinh ro rang, cu the, phu hdp vdi eac giai doan eiia DNNN (d giai doan thanh lap, giai doan boat dpng, d thdi diem td chflc, s i p xep lai), vi thd ehUa the de dfing fip dung vfio quan ly ngfinh, linh vflc boat dpng ciia DNNN.
Nguydn nhan la do chUa xay diing dUpc cfin cfl viing vfing, eo cd sd thuyd't phuc, dfla tren nen tang do dd xac dinh nganh. linh vflc c i n duy tri sd hflu nhfi nUdc.
Ba la, chUa coi trpng ye'u to'vfi quyen lflc thi trUdng tac dpng de'n nganh, linh vflc DNNN cd the tdn tai de duy tri sd hflu nhfi nflde (hoac DNNN khong thd ton tai nen khdng c i n duy tri sd hflu nha nfldc va nganh, linh vflc can DNNN).
Ro rang, trid't ly ve ngfinh, linh vflc boat dpng c i n duy tri sd hflu nha nfldc sau bcJn 20 n a m ddi mdi - d giai doan bien nay va trong tam nhin chie'n Ifldc phat trien KTXH dd'n nfim 2020, phai dUdc n h a n thfle lai va ddi mdi manh me. Trong bdi canh phat trien kinh td' da thanh phan thiic hidn trong hdn 20 nam qua, lai dfldc khuyen khich them vfi ed dinh hUdng ro bdn thed nghi quyei: Dai hpi XI, trong dd kinh te' tU n h a n dUdc coi la mot trong cfic dpng lflc ciia n l n kinh te, thi vide xac dinh ngfinh, linh vflc boat dpng cua DNNN phai dfldc dieu chinh lai cho phu hdp bdn vdi moi trUdng ed sfl t h a m gia binh dang bdn vfi tao d i l u kien bdn cho cac thfinh phan kinh td' khac cung t h a m gia vdi kinh te'nha nfldc. Dd la:
Tha nhdt, sfl t h a m gia cua kinh te' n h a nfldc phai cd chpn Ipc va co can cfl trid't ly ro rang va
Nghidn cdu Kinh tSs6413 - Thdng 10/2012 23
Ngdnh, linh vuc
minh trid't. Vdi mpt so' nganh, linh vflc dac thii, cd chpn Ipc, v l trid't 1;^ vfi phap 1^ Ifi ro rang, thi sfl hien dien ciia sd hflu nhfi nfldc lfi sU khfing dinh Nhfi nUde dUdc uy quyln hay giad quyen hoat dpng de thfle hidn sfl m^nh dfl^c giao trong mpt giai doan nhat dinh. Nhfi nfldc cd thd thoai lui su hidn dien sd hflu nhfi nfldc hay vai trd chii sd hflu d nhflng nganh. linh vflc nfiy khi bdi canh vfi dieu kidn cho phdp cac thfinli phan kinh td' khac cu the thay the mpt each ed hieu qua eho sd hflu nhfi nfldc vfi khi kinh td' nhfi nUdc thfle hidn vai tro cua minh thong qua cong cu chfnh sfich cd hieu lflc, hidu qua hdn so vdi thfle hien bfing cong t u vfit chfi't lfi DNNN.
Tha hai, ddng thdi vdi vide tham gia vfio cae ngfinh. Knh vflc trdn day, kinh te nhfi nfldc cd quyen t h a m gia nhflng phai ehfi'p nhfin canh t r a n h theo fip lflc cua thi trfldng ddi vdi nhflng nganh mfi trid't ly va phap ly khong thupc rieng thfinh p h i n kinh te' nfio mfi mpi thfinh p h i n kinh te d i u t h a m gia.
3.2. Quan diem xdc dinh ngdnh, linh vUc cdn duy tri sd hitu nhd nudc vd mac do duy tri sd hau nhd nudc Ngfinh, linh vuc duy tri sd hflu nhfi nfldc lfi ngfinh, linh vflc c i n ed sfl bien dien ciia sd hflu nhfi nfldc dfldi hinh thfle lfi DNNN (100% vdn nhfi nfldc va trdn 50% vo'n nha nUdc). hofic doanh nghidp cd mflc vo'n n h a nfldc dfldi mflc chi phoi tfl 50% trd xud'ng.
Mflc dp duy tri sd hflu n h a nfldc trong nganh, Knh vflc cd anh hfldng dd'n vai trd va tae dpng eua kinh td' nha nUdc hay cua Nha nfldc dd'n nganh, Knh vflc dd. Mflc dp duy tri sd hflu nha nUdc trong nganh, linh viic trUdc hit the hidn d ty Id sd hflu n h a nUdc trong doanh nghiep boat dpng trong nganh, Knh vuc dd;
ngoai ra mot p h i n khong kem phdn quan trgng the hidn d quy md sd hiiu n h a nfldc, hay quy md vo'n d i l u le, hofic quy vo'n ehii sd hutu n h a nUdc; vk cudi ciing \k quy md tdng the vd'n chu sd hflu n h a nUde hoac ty Id tdng vdn chii sd hflu n h a trong nganh, Knh vflc dd.
Vide xac dinh nganh, Knh vflc c i n duy tri sd hiiu nhfi nfldc va mflc dp duy tri sd hiiu nha nfldc dfla tren mpt sd'quan didm chu dao sau dfiy:
Tha nhdt, quan diem chung lfi xfic dinh ngfinh, Knh vflc c i n duy tri sd hflu nhfi nu6c phai cfin cfl vfio trid't 1^ dung dfin v l vai trd cua kinh id nhfi nfldc vfi DNNN trong n l n kinh te thi trfldng dinh hfldng XHCN, ddng thdi tinh de'n tfic dpng cua yeu to' thi trudng vfi nfing luc tdn tai hflu fch eiia sd hflu n h a nfldc thdng qua cac DNNN ho$c doanh nghipp cd vd'n nha mtdc dfldi mflc chi phdi trong nganh, linh vflc d6.
r/iur hai, nganh, Knh vflc c i n duy tri sd hflu nha nUdc chu ydu xac dinh theo tinh chfi't, dfic diem eiia hfing hda, dieh vu co c i n deh hay khdng c i n de'n vai tro nhfi nfldc vfi mpt phin co gidi b a n ve thdi gian, la theo nfing lflc canh t r a n h ciia DNNN.
Tha ba, xac dinh ngfinh, Knh vflc cin duy tri sd hflu nhfi nfldc vfi mflc dp duy tri sd hiiu nhfi nfldc phai theo nguydn tfic cu thd, khong chi dfla vfio ngfinh, Knh vflc boat dpng chui^
ciia DNNN, mfi cfin cfl vfio vi tri vfi tam quan trpng cua doanh nghiep. hofic eua khfiu, cong doan san xufi't hofic cong nghe.
Quan diem nfiy dfldc hieu n h u sau:
(i) Khong duy tri sd hiiu nhfi nUdc mpt each chung ehung lfi cfic DNNN, ma can cu the b pham vi ngfinh, linh vflc; pham vi doanh nghidp; pham vi bp phfin. khau, cdng doan.
(ii) Trong pham vi nhiing ngfinh, linh vUc c i n duy t n sd hflu n h a nUdc, hfldng t i p tnmg duy tri sd hflu lfi:
- O nhiing doanh nghiep quy mo Idn.
- Hinh thfle phfip \f chii ydu lfi cdng ty c6 p h i n , cong ty TNHH bai t h a n h vien trd len;
rfi't b a n che d hinh thfle cong ty TNHH m6t thfinh vien.
(iii) Trong pham vi DNNN, tfip dofin, t^ng cdng ty:
- Duy tri sd hiitu nhfi nfldc chii yeu d nhiing bp phfin, nhiing khau, nhflng cdng doan then chdt, quan trpng.
Tfip dofin, to'ng cdng ty n i m gifl nhflng doanh nghiep t h a n h vidn chu chot, quan trpng;
nhflng bo phfin, khau, cong doan then chdt, quan trpng.
24 Nghidn cdu Kinh td's6413 - Thdng 10/20^2
Ngdnh, linh vuc ,
Tha tu, duy tri sd hflu nhfi nfldc viia du mflc c i n thid't vdi vi trf, vai tro DNNN trong nganh, Knh vflc; vdi bp phfin, khau, cdng doan then ehd't, quan trpng trong doanh nghiep hofic trong chuoi san xua't, cdng nghe.
3.3. Hudng dieu chinh Iqi sd hau nhd nUdc trong cdc ngdnh, linh vUc 3.3.1. Ngdnh, linh vitc thudc ddc quyin nhd nUdc
Day lfi ngfinh, linh vUc cung ca'p san p h i m , dich vu eho n l n kinh td' nhUng do y nghia phai bao dam an ninh, an tofin cao cho xa hpi, cho nen kinh td' nen phai dUdc giam sat, kidm soat chat che, nhU; thuo'c nd, vat hdu no, hda chfi't dpc, chfi't phdng xa; in, due tiln; x6 so' kidn thid't; vu khf, khf tai, trang bi chuyen dung cho quo'c phong, an ninh; trang thid't hi, tai lieu ky thufit vfi cung ling dich vti bao mfit thong tin bfing ky t h u a t nghidp vu mat ma; v.v...
Ddi vdi nganh, linh vUc nay, ve phap ly va triet ly, viec duy tri sd hiiu nha nUde la dUdng nhien. Hay ndi khac di, ngfinh, linh viic dpc quyen n h a nUdc dfldng nhidn c i n thid't phai duy tri sd hiiu n h a nfldc (ddi khi bfi't ehfi'p DNNN boat dpng CO hay khong cd hieu qua). Thong thUdng, dd thieu ye'u td thi trfldng vfi sflc ep canh tranh, ndn DNNN trong nhiing nganh, linh vUc nay thUdng hieu qua khdng cao.
Hien nay, viec quy dinh nganh. Knh vUe dpc quyen n h a nUdc thudng Ifi'y DNNN lam ddi tflpng dd quan ly, mfi chfla p h a n tich, xac dinh ro pham vi dpc q u y l n nhfi nfldc la rpng hay hep, h p h a m vi nganh, Knh vflc bay b pham vi hep hdn la san pham, dich vu, hofic 5 pham vi trung gian la k h a u hoac cong doan. Dieu do dfin den duy tri qua cao va rpng v l mflc dp sd hflu n h a nfldc tai DNNN vfi tai ngfinh, Knh vUe dpc quyen n h a nfldc.
Hfldng xac dinh nganh, Knh vUc dpc quyln nha nude va mflc dp sd hflu n h a nfldc trong nganh, Knh vflc dpc q u y l n n h a nfldc nhU sau:
- Xac dinh tfnh chat cfic san pham, dich vu la thupc dpc quydn nhfi nfldc, do Nhfi nfldc nfim gifl (khfic vdi doc quyen do canh t r a n h khdng thupc Knh vUc doc quydn n h a nfldc).
- Xac dinh cac san pham, dich vu do Nha nude nfim gifl dpc quyln dfldc giao cho DNNN thfle hidn.
- Xac dinh ro pham vi dpc quydn nhfi nfldc (do DNNN n i m gifl) lfi d pham vi nganh, Knh vUc, hay d pham vi san p h i m , dich vu, hoac 6 pham vi trung gian lfi khau, cdng doan....
- Can efl pham vi dpc quyln nhfi nfldc do DNNN nfim gifl, xac dinh pham vi quan 1;^ ciia Nha nUdc hay mflc dp sd hiiu nhfi nUdc d pham vi thfch hdp: d pham vi ngfinh, Knh vflc, hay d pham VI doanh nghidp, hoac chi d khau, cong doan,...
TrUdng hpp nd'u lfi san phfim, dich vu doc quyen thi quan ly dpc quyen theo nganh, Knh vflc. Nd'u tfnh cha't dpc quyen the hidn d khau, cdng doan cdng ngbd, thi quan ly dpc quyen theo khau, cong doan cong nghe; chuyen tfl duy tri sd hflu nha nUdc theo nganh, Knh vflc, sang duy tri sd hiiu theo khau, cong doan eong nghe, nd'u c6 the tach dUdc to chflc gfin vdi khau, eong doan cong nghe.
Thu hep ngfinh, linh vflc hoac doanh nghiep hidn dang duy tri sd hflu nhfi nfldc qua mflc can thid't.
3.3.2. Ngdnh, link vUc cung cap hdng hda, dich vu cdng cdng vd cdng ich
Hang hoa, dich vu cdng cpng va cdng fch cd dac diem dap flng nhu eau eiia so' ddng khach hfing, theo cd che' khong canh tranh vfi khdng the loai trfl, hoac nd'u ap dung theo cd che' thi trudng va dd khu vUe tU eung cfi'p, thi do khdng bu d i p dflpc chi phi, se ban chd'hofic khong thda man dfldc nhu cau khach hfing. Do do, nganh, Knh vUc cung cap hang hda, dich vu cdng cpng vfi cdng feh, theo thong Id, do Nhfi nfldc dam nhiem (chii yeii lfi DNNN hofic to chflc dfldc Nha nUdc giao) vfi tao cd chd' va ngudn lUc de san xuit, cung ca'p. Viec duy tri sd hflu nha nUdc d DNNN trong cfic nganh, Knh vUc nay se giup khfic phuc nhiing khuyet tat cua cd chd' thi trudng va cua khu vUc kinh te tU nhan.
PhUdng hudng xac dinh nhfl sau:
- Xac dinh cae ngfinh, Knh vflc cung ca'p hfing hda, dieh vu eong cpng vfi cong ich loai nay (bao gdm eac ngfinh, Knh vflc nhU: quo'c
Nghidn cdu Kinh tesd413 - Thang 10/2012 25
Ngdnh, linh vuc ,
phdng, an ninh, phfit thanh, truyen hinh, v§
sinh moi trUdng, cfi'p thoat nfldc, vfin tai hfinh khfich cdng cpng...)
- Xac dinh rd cfic doanh nghiep trong ngfinh, Knh vflc; cae khau, edng doan trong quy trinh san xufi't, cung cfi'p liang hda. dich vu edng cniig vfi cong fch cd vi tri then chdt trong cung cap hang hoa. dich vu cdng cpng va cong feh.
- Xiic dinh mflc dp duy tri sd hflu vfi hinh thfle td chflc vfi phap I^ cua doanh nghidp; xfic dinh kha nfing tach bach bp phfin, khau, edng doan de cd thd duy tri sd hflu nhfi nfldc d pham vi to chflc hep hdn, mflc sd hflu nhfi nfldc ft hdn, vdi ehi phf thfi'p hdn.
3.3.3. Ngdnh, linh vitc cung cap sdn pham, dich vu CO y nghia vd tdm quan trong vi kinh ti-xd hdi
Dfiy lfi nhiing ngfinh, linh vflc vdi san phfim, dieh vu cd y nghia va tfim quan trpng Idn hoac t i m qu£m trpng quoc gia de thuc day phfit trien KTXH dfi't nfldc vfi hpi nhfip, nhfl:
- Bao dam an ninh ve kinh td' nhfl: an ninh nfing Ifldng (dien, than, xang, d i u , khi ga...), tai chinb ngan bang, lUdng thUc,...
Tao n l n tang v l ba t i n g kinh te' nhfl:
thong tin vfi viln thdng; bflu dien; vfin tai (dfldng dfii khdi Ifldng Idn); kd't eau ba t i n g (Idn vfi quan trpng quo'c gia),...
- Tao n l n tang cho phfit trien cong nghiep vdi cdng nghe cao.
- Bao dam ngudn thu Idn cho ngfin sach, ngoai te, xufi't nhfip khau.
Tao nen tang, phoi hdp, hd trd cimg cac thfinh p h i n kinh te' khac de hpi nhfip vfi canh t r a n h quoc te'.
Do y nghia va tfim quan trpng cua san pham, dich vu nfiy; ddng thdi do cac DNNN dfi thid't lap dia vi trong nganh, Knh vflc nay, ciing n h u vai trd ciia kinh te' nhfi nfldc, trong ngfin b a n c i n thid't duy tri mpt sd DNNN quy mo Idn, DNNN cd hieu qua vfi duy tri ty Id sd hiiu nhfi nfldc d mflc chi du dd thiic hien vai tro cua kinh td' nhfi nfldc d ngfinh, Knh vflc nay. Tuy nhidn, do nhflng san p h i m , dich vu quan trong
nfiy khdng chi do DNNN san xufi't, cung c^p, ma eac doanh nghiep ngoai nha nfldc hidn cung dang lfim, do dd, c i n md rdng de cac doanh nghidp ngoii nha nUde t h a m gia ca'p san p h i m , dich vu cd ^ nghia vfi t i m quan trpng vl kinh td-xa hoi. Dong thdi, chi nen duy tri 100%
sd hflu nhfi nUdc eo chpn Ipc tai mot so it nhiing DNNN cd t i m quan trpng qu5c gia; cdn Ijii chuyen thfinh cong ty cd p h i n hofic cong ty trach nhi^m hflu b a n hai thfinh vidn trd len.
3.3.4. Mdt sd' ngdnh, linh vUc md DNNN duac sa dung lam cdng cu diiu tiet nin kinh ti, on dinh kinh tivi md
Tu duy su dung DNNN lfim cong cu dieu tidt vi mo, binh dn thi trUdng cd ve phu hdp hdn vdi nen kinh te kd hoach hda tfip trung, thay vi trong nen kinh te thi trfldng hien nay.
Neu cfl tiep tuc sU dung DNNN lfim cdng cu dieu tidt vi md, can thiep hfinh chinh vfio thi trUdng se lam cho thi trUdng bi meo md; dong thdi lfim cho DNNN khong dfldc binh dang v6i doanh nghidp ngofii quoc doanh: hofic la DNNN cd ldi t b i hdn do vi the doc quyln; hofic DNNN hi thiet thoi hdn cac doanh nghidp khac vi khdng dfldc nhfi nUdc bu dfip chi phi cho viec thfle hien cac boat dpng chinb sach dilu tiet vi md, binh dn thi trUdng, chinh sfich cdng ich.
C i n ddi mdi tfl duy va nhfin thfle ve vai tro DNNN. Trong boi canh d i y m a n h the che kinh te thi trfldng vfi hdi nhap, c i n tfing cUdng s^
dung cfic chinh sfich \ i mfi do Nhfi nUdc ban hfinh thay cho viec sii dung DNNN lam cong cu d i l u tiet vi md.
Trong trudng hdp dac biet nhfl khung hoang ma buoc phai sii dung de'n DNNN, thi chi s\t dung DNNN n h u lfi cdng cu hd trd c u i ^ v^
cong cu chinh sach de d i l u tidt vi md vfi phai minh bach hda vfi t h e che' boa vai tro nay cua DNNN. Theo dd, phai lfim ro hdn va sau hdn v l p h a m vi sii dung DNNN lfim cdng cu dieu tiet vi md; v l mflc dp sut dung, thdi diem sU dung, bdi canh dUdc sii dung; sfl tfldng tac gifla cong CU hfinh chfnh nfiy vdi cac cdng cu cua cd che thi trfldng; chflng minh dfldc ldi fch danh ddi cho sit dung DNNN lfim cdng cu d i l u tidt vi md vfi sit dung cac cdng cu vi mo khac (nhil
26 Nghidn cdu Kinh iSsd413 • Thdng 10/2012
Ngdnh, linh vuc
chinh sach t i l n td, tfii khofi, ty gia, d i u tu...) de dieu tidt vi mo, binh dn thi trfldng, binh dn n l n kinh td'.
3.3.5. Ngdnh, linh vUc cung cap sdn pham, dich vu cd tinh canh tranh thi trUdng Trong sd 1309 DNNN 100% vd'n sd hiiu nhfi nfldc, cd rfi't n h i l u DNNN t h u I n tuy kinh doanh, kinh doanh san p h i m , dich vu cd tinh canh t r a n h trdn thi trUdng; trong sd do cd ca DNNN doe quyen do canh t r a n h (do sfl yeu kdm cua quan ly v l canh tranh, thieu v i n g che' dinh v l kiem soat dpc quyln, ndn dan de'n tinh trang nfiy, ma khdng phai la dpc quyen tU nhien). Dfiy la nbuiig nganh, Knh vUc, hoac san pham, dich vu do mpi t h a n h p h i n kinh td' tham gia san xua't, cung cfiip theo cd che canh tranh.
PhUdng phfip xac dinh nganh, Knh vflc duy tri sd hflu nhfi nfldc ddi vdi nhflng DNNN trong ngfinh, Knh vflc nay nhU sau:
Mdt Id, t h u hep n h a n h vfi tofin dien ngfinh, linh vUe cung cap san phfim, dich vu cd tinh canh thi trudng hidn dang duy tri sd hiiu 100%
vd'n nhfi nUdc.
Cd thd thiic bidn vide nfiy bang each chuyen n h a n h b l u bet cac DNNN 100% vd'n n h a nude thfinh cdng ty co p h i n , trUde mat duy tri sd hiiu n h a nUde d mflc cao. Day lfi bien phap co the n h a m tdi nhieu muc tidu: (i) dd t h u hep ngfinh, linh vflc cd 100% sd hflu nhfi nfldc, khac phuc sfl dfin t r a i cua cac DNNN 100% vd'n nhfi nflde trong n h i l u ngfinh, linh vflc; (ii) v l n dam bao vi thd'vfi quyen b a n ciia DNNN (du lfi dfldi hinh thfle doanh nghidp cd cd p h i n chi phoi eiia nhfi nfldc), v a n dii de chi phoi ngfinh, Knh vflc mfi DNNN sau k h i chuyen t h a n h doanh nghidp CO ed p h i n chi phd'i; (iii) tao hinh thfle to chflc-phap ly mdi phfl hdp hdn; (iv) tao cd call quan tri mdi hidn dai, n a n g ddng bdn; (v) tao "khoang cfich" giiia DNNN vfi cae ed quan nhfi nfldc de t r a n h can thiep tuy tidn.
Hai la, dimg cd che'thi trUdng, ap Itic ngan sach cflng, ap lflc canh t r a n h thi trUdng dd quydt d m h viec tdn tai eua DNNN. Qua dd khang dinh sfl tdn tai, sfl duy tri sd hflu n h a nfldc hay khdng d cac D N N N trong nganh, Knh
vtic do. Hay ndi each khfic, trong ngfinh, Knh vflc cd tinh canh tranh trdn thi trfldng, DNNN budc phai canh tranh de tdn tai, p h a t trien (bao toan, phat tridn vd'n, cd hidu qua thfle sU).
Nhflng DNNN khdng c6 hidu qua thi dUdc dao thai khdi thi trudng; ngfinh, Knh vflc dd khdng c i n duy tri DNNN vfi sd hflu nha nfldc./.
TAI LI|U THAM KHAO
1. Dang COng san Vifit Nam, Bdo cdo chinh Iri cua Ban Chd'p Irdnli trung ifong Ddng khoa Xtai Dai hdi dai bieu todn qmc idn flidXI cua Ddng.
2. Dang COng san Viet Nam, Chien iwjc phdt triin KTXH 2011-2020.
3. Dang COng san Viet Nam, Cumg tinh xdy dtmg Mt nudc h'ong thdi ky qud do len chd nghia xa hdi (bS sung, phdt triin ndm20U).
4. Dang COng san ViSt Nam (2001), Nghi quyei Hoi nghi idn thdixi Ban Cliap hanh trung umgDdng khoa IXvelie'p tuc sdp xip, ddi mdi. phdt triin vd ndng cao hieu qud doanh nghiep nlid nudc, Nxb Chinh tri qudc gia. Ha N6J.
5. Dang C6ng san ViSl Nam (1998), Vdn kien Hoi nghi lan thd tU Ban Chap hanh Trung umg Ddng khad VIII, Nxb Chrnh tn quOc gia. Ha NOi.
6. bang COng sdn Vi€t Nam (1996), Vdn IdinDgi hdi dai biiu todn qu6c idn thicVIIl, Nxb Sir that, Ha NOi.
7. Dang COng san Viet Nam (1991), Vdn lain Dai hdi dai bieu toan qud'c idn thdVII, Nxb Sur that, Ha NOi.
8. Luat Doanh nghiep 2005 9. Luat Doanh nghiep nh& niioc 2003
10. Quy^t dmh so 14/201 l/C^-TTg ngay 4-3-2011 ve tieu chi, danh muc phan loai DNNN.
11. Quye't dinh s6 38/2007/(^-Trg ngay 20-3-2007 ve ban hanh tieu chf, danh muc phan loai DN 100% v5n nha niii3C.
12. Quyet dinh s6' 155/2004/QD-'TTg ngay 24-8-2004 ve ban hanh afiu chi, danh muc phan loai cOng ty nha nudc va cOng ly thanh vien hach toan dOc ISp thuoc tdng cOng ty nha midc.
13. Quyet djnh sd 58/2002/C^-'TTg ngay 264-2002 ve tieu chi, danh muc piian loai DNNN va t6ng cOng ty nim rvadc.
14 Ban Oii dao E)6i mdi va phat trien doanh nghiep, Bdo cdo tong kit sdp xep, ddi nidi, phdt trien, ndng cao heu qud DNNN guii doan 2001 - 2010 vd phiamg hudng nhiem vu, gidi phdp tdi c(f cdu DNNN 2011 -20/5, t h ^ g 12-2011.
15. B6 Tai chinh, Dedn tdi cacduDNNN trgng tdm id tap doan kinh tivd tdng cdng ty nhd nudc, thang 4-2012.
16. Dien d ^ kinh te' mua xuan 2012 - Kinh te' Viet Nam nam 2012: khcd dOng manh me qua trinh tai aJ cSu nln kinh te' 17. Kieh nghi Diln dan kinh te' miia xuan 2012 - Kinh te Viet Nam nam 2012: khdi dOng manh me qua trinh tai co c^u nln kinh te".
18. H6 Sy Hilng (2010), "Xac dinh tieu cM, danh muc doanh nghiep v^ nganh nghi nha nudc nam gifl 100% hoac vdn chi phfli trong s%) x ^ lai vi trong thanh \Sp mdi DNNN", Diin ddn Tdi ca cdu vd dot mdi the che qudn ly doanh nghiep nhd ni6k: hudng tdi md hinh phdt tnin Idnh tetkeo chiiu sdu. Ha NOi, 2010.
Nghien cdu Kmh 0sd413 - Thdng 10/2012 27