• Tidak ada hasil yang ditemukan

SISTEM DINAMIK DISKRET. Anggota Kelompok: 1. Inggrid Riana C. 2. Kharisma Madu B. 3. Solehan

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Membagikan "SISTEM DINAMIK DISKRET. Anggota Kelompok: 1. Inggrid Riana C. 2. Kharisma Madu B. 3. Solehan"

Copied!
51
0
0

Teks penuh

(1)

SISTEM DINAMIK DISKRET

Anggota Kelompok:

1. Inggrid Riana C.

2. Kharisma Madu B.

(2)

Kontinu

Diskret

Sistem

Dinamik

(3)

POKOK BAHASAN

SDD OTONOMUS 1-D LINEAR NON-LINEAR MULTI-D LINEAR NON-LINEAR NON-OTONOMUS

(4)

SISTEM OTONOMUS 1-D

Kestabilan Solusi Titik Tetap SDD Otonomus Linear 1-D Kestabilan Linearisasi

Solusi Jika Ada Titik Tetap

SDD Otonomus Non-Linear 1-D

(5)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘, dengan ๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ, ๐‘ฅ๐‘› โˆˆ โ„, ๐‘Ž, ๐‘ โˆˆ โ„ . Bentuk Umum

(6)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Solusinya adalah ๐‘ฅ๐‘› = ๐‘ฅ0 โˆ’ ๐‘ 1 โˆ’ ๐‘Ž ๐‘Ž๐‘› + ๐‘ 1 โˆ’ ๐‘Ž , jika ๐‘Ž โ‰  1 ๐‘ฅ0 + ๐‘๐‘› , jika ๐‘Ž = 1 Solusi Sistem

(7)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘, adalah ๐‘ฅโˆ— โˆˆ โ„ sedemikian sehingga ๐‘ฅโˆ— = ๐‘Ž๐‘ฅโˆ— + ๐‘, diperoleh ๐‘ฅโˆ— = ๐‘ 1 โˆ’ ๐‘Ž , jika ๐‘Ž โ‰  1 ๐‘ฅ0, jika ๐‘Ž = 1 dan ๐‘ = 0.

(8)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Proposisi 1.

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ ada jika dan hanya jika

๐‘Ž โ‰  1 atau ๐‘Ž = 1 dan ๐‘ = 0 .

Proposisi 2.

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ tunggal jika dan hanya jika

(9)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Kestabilan Titik Tetap

Titik tetap ๐‘ฅโˆ— dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘“(๐‘ฅ๐‘›) adalah: โ€ข Stabil global (asimtotik) jika

lim

๐‘›โ†’โˆž ๐‘ฅ๐‘› = ๐‘ฅ

โˆ—, โˆ€๐‘ฅ

0 โˆˆ โ„

โ€ข Stabil lokal (asimtotik) jika ๐‘ฅโˆ— stabil lokal dan

lim

๐‘›โ†’โˆž ๐‘ฅ๐‘› = ๐‘ฅ โˆ—.

Proposisi 3.

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘, stabil global jika dan hanya jika

(10)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Contoh 1. ๐‘ฅ๐‘›+1 = 3 4 ๐‘ฅ๐‘› + 2 Solusi: ๐‘ฅ๐‘› = 3 4 ๐‘› ๐‘ฅ0 โˆ’ 8 + 8 Titik Tetap: ๐‘ฅโˆ— = 8 Kestabilan: ๐‘Ž = 3 4 < 1 โ†’ stabil

(11)

SDD OTONOMUS LINEAR 1-D

Contoh 2. ๐‘ฅ๐‘›+1 = โˆ’2๐‘ฅ๐‘› + 2 Solusi: ๐‘ฅ๐‘› = โˆ’2 ๐‘› ๐‘ฅ0 โˆ’ 2 3 + 2 3 Titik Tetap: ๐‘ฅโˆ— = 23

(12)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR 1-D

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ ๐‘› , dengan ๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ . Bentuk Umum Solusinya adalah ๐‘ฅ 1 = ๐‘“ ๐‘ฅ 0 ๐‘ฅ 2 = ๐‘“ ๐‘ฅ 1 = ๐‘“ ๐‘“ (๐‘ฅ 0) = ๐‘“ 2 ๐‘ฅ 0 โ‹ฎ ๐‘ฅ ๐‘› = ๐‘“ ๐‘› ๐‘ฅ 0 Solusi Sistem

(13)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR 1-D

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ๐‘› , adalah ๐‘ฅโˆ— โˆˆ โ„ sedemikian sehingga

๐‘ฅโˆ— = ๐‘“ ๐‘ฅโˆ— .

Linearisasi

Hasil linearisasi: ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘,

(14)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR 1-D

Kestabilan Titik Tetap Proposisi 4.

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ๐‘› , stabil lokal di sekitar titik tetap ๐‘ฅโˆ— jika dan hanya jika

(15)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR 1-D

Contoh ๐‘ฅ๐‘›+1 = 3๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ฅ๐‘›2 โˆ’ ๐‘ฅ๐‘›3 Titik Tetap: ๐‘ฅ1โˆ— = 0 โˆจ ๐‘ฅ2โˆ— = โˆ’1 โˆจ ๐‘ฅ3โˆ— = 2 Kestabilan: ๐‘“โ€ฒ(๐‘ฅ1โˆ—) = ๐‘“โ€ฒ(0) = 3 > 1 โ†’ tidak stabil ๐‘“โ€ฒ(๐‘ฅ2โˆ—) = ๐‘“โ€ฒ โˆ’1 = โˆ’2 > 1 โ†’ tidak stabil ๐‘“โ€ฒ(๐‘ฅ1โˆ—) = ๐‘“โ€ฒ(2) = โˆ’3 > 1 โ†’ tidak stabil

(16)

SISTEM OTONOMUS MULTI-D

Kestabilan Solusi Titik Tetap

SDD Otonomus Linear Multi-D

Kestabilan Linearisasi Solusi Titik Tetap SDD Otonomus Non-Linear Multi-D

(17)

dengan

๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ.

Bentuk Umum

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, ๐‘ฅ ๐‘› โˆˆ โ„k

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, adalah ๐‘ฅ โˆ— โˆˆ โ„๐‘˜ sedemikian sehingga ๐‘ฅ โˆ— = ๐ด๐‘ฅ โˆ— + ๐ต, diperoleh

๐‘ฅ โˆ— = ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต, jika ๐ผ โˆ’ ๐ด โ‰  0.

(18)

Proposisi 5.

Titik tetap dari ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, tunggal jika dan hanya jika ๐ผ โˆ’ ๐ด โ‰  0. Solusinya adalah ๐‘ฅ ๐‘› = ๐ด๐‘› ๐‘ฅ 0 โˆ’ ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต + ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต, jika ๐ผ โˆ’ ๐ด โ‰  0. atau ๐‘ฅ ๐‘› = ๐ด๐‘› ๐‘ฅ 0 โˆ’ ๐‘ฅ โˆ— + ๐‘ฅ โˆ—. Solusi Sistem

Diberikan SDD ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, dengan nilai awal ๐‘ฅ 0.

(19)

Lemma 1. Jika matriks ๐ด๐‘›ร—๐‘› mempunyai ๐‘› nilai eigen real berbeda ๐œ†1, ๐œ†2, โ€ฆ , ๐œ†๐‘› maka ada matriks non singular ๐‘„๐‘›ร—๐‘› sedemikian sehingga

๐ด = ๐‘„๐ท๐‘„โˆ’1,

di mana ๐ท matriks diagonal

๐ท = ๐œ†1 0 โ‹ฏ 0 0 โ‹ฎ 0 ๐œ†2 โ‹ฎ 0 โ‹ฏ โ‹ฑ โ‹ฏ 0 0 ๐œ†๐‘› , ๐‘„ = ๐‘ฃ 1๐‘ฃ 2 โ‹ฏ ๐‘ฃ ๐‘› dan ๐ด๐‘ฃ ๐‘– = ๐œ†๐‘–๐‘ฃ ๐‘–, ๐‘– = 1, 2, โ€ฆ , ๐‘›.

(20)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Proposisi 6.

Sistem persamaan beda linear orde pertama non-homogen

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต,

dapat ditransformasi ke sistem persamaan beda linear orde pertama homogen

๐‘ง ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ง ๐‘›,

(21)

Proposisi 6.

Sistem persamaan beda linear orde pertama non-homogen

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต,

dapat ditransformasi ke sistem persamaan beda linear orde pertama homogen

๐‘ง ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ง ๐‘›,

di mana ๐‘ง ๐‘› = ๐‘ฅ ๐‘› โˆ’ ๐‘ฅ โˆ— dan ๐‘ฅ โˆ— = ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต.

(22)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Proposisi 7.

Solusi dari sistem persamaan beda linear orde pertama non-homogen

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต,

adalah

๐‘ฅ ๐‘› = ๐‘„๐ท๐‘›๐‘„โˆ’1 ๐‘ฅ 0 โˆ’ ๐‘ฅ โˆ— + ๐‘ฅ โˆ—,

di mana ๐ท adalah Jordan Matriks yang bersesuaian dengan ๐ด.

(23)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Kasus 2 (Nilai Eigen Real Kembar) Contoh

1. Uncoupled System

๐‘ฅ๐‘›+1 = 2๐‘ฅ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = 2๐‘ฆ๐‘›,

(24)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

2. Coupled System

๐‘ฅ๐‘›+1 = 2๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐‘ฅ๐‘› + 4๐‘ฆ๐‘›,

(25)

dengan

๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ.

Bentuk Umum

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, adalah ๐‘ฅ โˆ— โˆˆ โ„ sedemikian sehingga ๐‘ฅ โˆ— = ๐ด๐‘ฅ โˆ— + ๐ต, diperoleh

๐‘ฅ โˆ— = ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต, jika ๐ผ โˆ’ ๐ด โ‰  0.

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

(26)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Lemma 3. Jika matriks ๐ด๐‘˜ร—๐‘˜ mempunyai ๐‘˜ 2 nilai eigen kompleks berbeda ๐œ‡1, ๐œ‡ 1, ๐œ‡2, ๐œ‡ 2, โ‹ฏ , ๐œ‡๐‘˜ 2, ๐œ‡ ๐‘˜ 2

dimana ๐œ‡๐‘— โ‰ก ๐›ผ๐‘— + ๐‘–๐›ฝ๐‘— dan ๐œ‡ ๐‘— โ‰ก ๐›ผ๐‘— โˆ’ ๐‘–๐›ฝ๐‘—, maka ada matriks non singular ๐‘„๐‘˜ร—๐‘˜ sedemikian sehingga

๐ด = ๐‘„๐ท๐‘„โˆ’1,

di mana ๐ท matriks blok

๐ท = ๐›ผ1 โˆ’๐›ฝ1 ๐›ฝ1 ๐›ผ1 0 00 0 0 0 0 0 ๐›ผ2 โˆ’๐›ฝ2 ๐›ฝ2 ๐›ผ2 โ€ฆ โ€ฆ โ‹ฏ โ‹ฏโ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ 0 0 0 0 0 0 0 0 โ‹ฑ โ‹ฑ โ‹ฑ โ‹ฑ 0 00 0 0 0 0 0 0 00 0 โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ ๐›ผ๐›ฝ๐‘› 2๐‘› 2 โˆ’๐›ฝ๐›ผ๐‘› 2๐‘› 2 , ๐‘„ = ๐‘ฃ 1๐‘ค1 โ‹ฏ ๐‘ฃ ๐‘–๐‘ค๐‘– dan ๐ด๐‘„ = ๐‘„๐ท, ๐‘– = 1, 2, โ€ฆ , ๐‘˜.

(27)

Kemudian jika blok pertama pada matriks blok D diubah

dalam bentuk koordinat polar dimana ๐›ผ๐‘— = ๐‘Ÿ๐‘— cos ๐œƒ๐‘— dan

๐›ฝ๐‘— = ๐‘Ÿ๐‘— sin ๐œƒ๐‘—, maka : ๐›ผ๐‘— โˆ’๐›ฝ๐‘— ๐›ฝ๐‘— ๐›ผ๐‘— = ๐‘Ÿ๐‘— cos ๐œƒ๐‘— โˆ’ sin ๐œƒ๐‘— sin ๐œƒ๐‘— cos ๐œƒ๐‘— Lemma 6

๐‘Ÿ๐‘— cos ๐œƒsin ๐œƒ๐‘— โˆ’ sin ๐œƒ๐‘—

๐‘— cos ๐œƒ๐‘—

๐‘›

= ๐‘Ÿ๐‘—๐‘› cos ๐‘›๐œƒsin ๐‘›๐œƒ๐‘— โˆ’ sin ๐‘›๐œƒ๐‘—

๐‘— cos ๐‘›๐œƒ๐‘—

(28)

Teorema 3

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ๐‘› + ๐ต dengan ๐ด mempunyai ๐‘˜ 2 pasang ๐œ‡1, ๐œ‡ 1, ๐œ‡2, ๐œ‡ 2, โ‹ฏ , ๐œ‡๐‘˜ 2, ๐œ‡ ๐‘˜ 2 nilai eigen imajiner yang berbeda, dimana ๐œ‡๐‘— โ‰ก ๐›ผ๐‘— + ๐‘–๐›ฝ๐‘— dan ๐œ‡ ๐‘— โ‰ก ๐›ผ๐‘— โˆ’ ๐‘–๐›ฝ๐‘— stabil global (asimtotik) jika dan hanya jika

๐‘Ÿ๐‘— โ‰ก ๐›ผ๐‘—2 + ๐›ฝ๐‘—2 1 2 < 1, โˆ€๐‘— = 1,2, โ‹ฏ , ๐‘˜ 2

(29)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Diagram Phase

Sistem

๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐›ผ๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐›ฝ๐‘ฆ๐‘› ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐›ฝ๐‘ฅ๐‘› + ๐›ผ๐‘ฆ๐‘›

mempunyai variasi perilaku bergantung pada nilai

(30)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Orbit Periodik : ๐’“ = ๐Ÿ

Spiral Masuk : ๐’“ < ๐Ÿ

Spiral Keluar : ๐’“ > ๐Ÿ

Searah Jarum Jam Berlawanan Arah Jarum Jam

Searah Jarum Jam

Searah Jarum Jam

Berlawanan Arah Jarum Jam

(31)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Orbit Periodik : ๐’“ = ๐Ÿ

Orbit periodik berlawanan arah jarum jam

Misalkan ๐‘Ÿ = 1, ๐›ฝ = 1 dan nilai awal ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0 = 1,0 .

Berdasarkan persamaan di atas, diperoleh ๐‘ฅ1, ๐‘ฆ1 = 0,1 ,

๐‘ฅ2, ๐‘ฆ2 = โˆ’1,0 , ๐‘ฅ3, ๐‘ฆ3 = 0, โˆ’1 , dan ๐‘ฅ4, ๐‘ฆ4 = 1,0 . Terlihat bahwa sistem berbentuk orbit periodik dan

berlawanan arah jarum jam.

๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐›ผ๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐›ฝ๐‘ฆ๐‘› ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐›ฝ๐‘ฅ๐‘› + ๐›ผ๐‘ฆ๐‘›

(32)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Orbit Periodik : ๐’“ = ๐Ÿ

Orbit periodik searah arah jarum jam

Misalkan ๐‘Ÿ = 1, ๐›ฝ = โˆ’1 dan nilai awal ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0 = 1,0 . Berdasarkan persamaan di atas, diperoleh

๐‘ฅ1, ๐‘ฆ1 = 0, โˆ’1 , ๐‘ฅ2, ๐‘ฆ2 = โˆ’1,0 , ๐‘ฅ3, ๐‘ฆ3 = 0, 1 , dan

๐‘ฅ4, ๐‘ฆ4 = 1,0 . Terlihat bahwa sistem berbentuk orbit periodik dan searah jarum jam. Sebagai catatan, ๐›ผ

menentukan arah pergerakan.

๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐›ผ๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐›ฝ๐‘ฆ๐‘› ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐›ฝ๐‘ฅ๐‘› + ๐›ผ๐‘ฆ๐‘›

(33)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Contoh 1. Uncoupled System ๐‘ฅ๐‘›+1 = 2๐‘ฅ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = 0.5๐‘ฆ๐‘›, di mana ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0 .

(34)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

2. Coupled System

๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘ฅ๐‘› + 0.5๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐‘ฅ๐‘› + 1.5๐‘ฆ๐‘›,

(35)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Contoh

1.

๐’“ = ๐Ÿ, ๐œท > ๐ŸŽ ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘›, di mana ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0 .

(36)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Contoh 1 ๐ด = 0 1 โˆ’1 0 ๐œ†๐ผ โˆ’ ๐ด = 0 ๐œ† โˆ’1 1 ๐œ† = 0 ๐œ†2 + 1 = 0 ๐œ†2 = โˆ’1 ๐œ†1,2 = ยฑ๐‘– ๐œ‡1 = ๐‘– ๐œ‡ 1 = โˆ’๐‘– ๐œ† = ๐‘– ๐‘– โˆ’1 1 ๐‘– ๐‘1 โ†” ๐‘2 1๐‘– โˆ’1๐‘– ๐‘–๐‘1 + ๐‘2 1 ๐‘–0 0 ๐‘ค = ๐‘– โˆ’1 = 0โˆ’1 + ๐‘– 10 ๐‘„ = 0 1 โˆ’1 0 ๐‘„โˆ’1 = 0 โˆ’11 0 ๐œ‡1 = ๐‘– ๐œ‡ 1 = โˆ’๐‘– maka ๐›ผ = 0, ๐›ฝ = 1 ๐œƒ = tanโˆ’1 ๐›ฝ ๐›ผ = tanโˆ’1 โˆž = 90 ๐‘Ÿ = ๐›ผ2 + ๐›ฝ2 = 0 + 1 = 1 ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘›, ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0

(37)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

๐ท๐‘› = 1๐‘› cos 90๐‘› โˆ’ sin 90๐‘›

sin 90๐‘› cos 90๐‘› = cos 90๐‘› โˆ’ sin 90๐‘›sin 90๐‘› cos 90๐‘› ๐‘ฅ ๐‘› = ๐‘„๐ท๐‘›๐‘„โˆ’1๐‘ฅ 0

= 0 1

โˆ’1 0 1 cos 90๐‘› โˆ’ sin 90๐‘›sin 90๐‘› cos 90๐‘› 0 โˆ’11 0

๐‘ฅ0 ๐‘ฆ0 = cos 90๐‘› โˆ’ sin 90๐‘› sin 90๐‘› cos 90๐‘› ๐‘ฅ0 ๐‘ฆ0 ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘›, ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0 ๐‘ฅ๐‘› = ๐‘ฅ0 cos 90๐‘› โˆ’ ๐‘ฆ0 sin 90๐‘› ๐‘ฆ๐‘› = ๐‘ฅ0 sin 90๐‘› + ๐‘ฅ0 cos 90๐‘›

(38)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

2. ๐’“ > ๐Ÿ, ๐œท > ๐ŸŽ

๐‘ฅ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐‘ฆ๐‘›,

(39)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Contoh 2 ๐ด = โˆ’1 1 โˆ’1 โˆ’1 ๐œ†๐ผ โˆ’ ๐ด = 0 ๐œ† + 1 โˆ’1 1 ๐œ† + 1 = 0 (๐œ† + 1)2+1 = 0 ๐œ†2 + 2๐œ† + 2 = 0 ๐œ†1,2 = โˆ’1 ยฑ ๐‘– ๐œ‡1 = โˆ’1 + ๐‘– ๐œ‡ 1 = โˆ’1 โˆ’ ๐‘– ๐œ† = ๐‘– ๐‘– โˆ’1 1 ๐‘– ๐‘1 โ†” ๐‘2 1๐‘– โˆ’1๐‘– ๐‘–๐‘1 + ๐‘2 1 ๐‘–0 0 ๐‘ค = ๐‘– โˆ’1 = 0โˆ’1 + ๐‘– 10 ๐‘„ = 0 1 โˆ’1 0 ๐‘„โˆ’1 = 0 โˆ’11 0 ๐œ‡1 = โˆ’1 + ๐‘–, ๐œ‡ 1 = โˆ’1 โˆ’ ๐‘– maka ๐›ผ = โˆ’1, ๐›ฝ = 1 ๐œƒ = tanโˆ’1๐›ฝ ๐›ผ = tanโˆ’1 โˆ’1 = 135 ๐‘Ÿ = ๐›ผ2 + ๐›ฝ2 = 1 + 1 = 2 ๐‘ฅ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0

(40)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

๐ท๐‘› = 2๐‘› cos 135๐‘› โˆ’ sin 135๐‘›

sin 135๐‘› cos 135๐‘› = cos 135๐‘› โˆ’ sin 135๐‘›sin 135๐‘› cos 135๐‘›

๐‘ฅ ๐‘› = ๐‘„๐ท๐‘›๐‘„โˆ’1๐‘ฅ 0 = 0 1 โˆ’1 0 2 ๐‘› cos 135๐‘› โˆ’ sin 135๐‘› sin 135๐‘› cos 135๐‘› 0 โˆ’1 1 0 ๐‘ฅ0 ๐‘ฆ0 = 2๐‘› cos 135๐‘› โˆ’ sin 135๐‘› sin 135๐‘› cos 135๐‘› ๐‘ฅ0 ๐‘ฆ0 ๐‘ฅ๐‘› = 2๐‘›๐‘ฅ0 cos 135๐‘› โˆ’ 2๐‘›๐‘ฆ0 sin 135๐‘› ๐‘ฆ๐‘› = 2๐‘›๐‘ฅ0 sin 135๐‘› + 2๐‘›๐‘ฅ0 cos 135๐‘› ๐‘ฅ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฆ๐‘›+1 = โˆ’๐‘ฅ๐‘› โˆ’ ๐‘ฆ๐‘›, ๐‘ฅ 0 = ๐‘ฅ0, ๐‘ฆ0

(41)

dengan

๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ.

Bentuk Umum

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต, adalah ๐‘ฅ โˆ— โˆˆ โ„ sedemikian sehingga ๐‘ฅ โˆ— = ๐ด๐‘ฅ โˆ— + ๐ต, diperoleh

๐‘ฅ โˆ— = ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต, jika ๐ผ โˆ’ ๐ด โ‰  0.

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

(42)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Lemma 4. Jika matriks ๐ด๐‘˜ร—๐‘˜ mempunyai ๐‘˜ 2 nilai eigen kompleks kembar, ๐œ‡, ๐œ‡ , ๐œ‡, ๐œ‡ , โ‹ฏ , ๐œ‡, ๐œ‡

dimana ๐œ‡ โ‰ก ๐›ผ + ๐‘–๐›ฝ dan ๐œ‡ โ‰ก ๐›ผ โˆ’ ๐‘–๐›ฝ, maka ada matriks non singular ๐‘„๐‘˜ร—๐‘˜ sedemikian sehingga

๐ด = ๐‘„๐ท๐‘„โˆ’1,

di mana ๐ท matriks diagonal

๐ท = ๐›ผ โˆ’๐›ฝ ๐›ฝ ๐›ผ 0 00 0 1 0 0 1 ๐›ผ โˆ’๐›ฝ ๐›ฝ ๐›ผ โ€ฆ โ€ฆ โ‹ฏ โ‹ฏโ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 00 1 โ‹ฑ โ‹ฑ โ‹ฑ โ‹ฑ 0 00 0 0 0 0 0 0 00 0 โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ ๐›ผ โˆ’๐›ฝ๐›ฝ ๐›ผ , ๐‘„ = ๐‘ฃ ๐‘ค โ‹ฏ ๐‘ฃ ๐‘ค dan ๐ด๐‘„ = ๐‘„๐ท, ๐‘– = 1, 2, โ€ฆ , ๐‘›.

(43)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

๐ท๐‘›= ๐‘Ÿ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ โˆ’๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ 0 00 0 ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1cos ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ โˆ’๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1sin ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1sin ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1cos ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ ๐‘Ÿ ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ โˆ’๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ โ€ฆ โ€ฆ โ‹ฏ โ‹ฏโ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ 0 0 0 0 0 0 0 0 ๐‘› ๐‘› โˆ’ 1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’2cos ๐‘› โˆ’ 2 ๐œƒ 2! โˆ’ ๐‘› ๐‘› โˆ’ 1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’2sin ๐‘› โˆ’ 2 ๐œƒ 2! ๐‘› ๐‘› โˆ’ 1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’2sin ๐‘› โˆ’ 2 ๐œƒ 2! ๐‘› ๐‘› โˆ’ 1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’2cos ๐‘› โˆ’ 2 ๐œƒ 2! ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1cos ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ โˆ’๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1sin ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1sin ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ ๐‘›๐‘Ÿ๐‘›โˆ’1cos ๐‘› โˆ’ 1 ๐œƒ โ‹ฑ โ‹ฑโ‹ฑ โ‹ฑ 0 00 0 โ‹ฎ โ‹ฎ โ‹ฎ โ‹ฎ โ‹ฎ โ‹ฎโ‹ฎ โ‹ฎ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ โ€ฆ ๐‘Ÿ ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ โˆ’๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›sin ๐‘›๐œƒ ๐‘Ÿ๐‘›cos ๐‘›๐œƒ , ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘›โˆ’1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’๐‘˜ ๐‘›๐‘˜ cos ๐‘› โˆ’ ๐‘˜ ๐œƒ๐‘ฅ0 โˆ’ sin ๐‘› โˆ’ ๐‘˜ ๐œƒ๐‘ฆ0 ๐‘˜=0 ๐‘ฆ๐‘›+1 = ๐‘›โˆ’1 ๐‘Ÿ๐‘›โˆ’๐‘˜ ๐‘›๐‘˜ sin ๐‘› โˆ’ ๐‘˜ ๐œƒ๐‘ฅ0 โˆ’ cos ๐‘› โˆ’ ๐‘˜ ๐œƒ๐‘ฆ0 ๐‘˜=0

(44)

SISTEM OTONOMUS LINEAR MULTI-D

Teorema 4

Titik tetap dari ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ๐‘› + ๐ต dengan ๐ด mempunyai ๐‘˜ 2 pasang

๐œ‡, ๐œ‡ , ๐œ‡, ๐œ‡ , โ‹ฏ , ๐œ‡, ๐œ‡ nilai eigen imajiner kembar, dimana ๐œ‡ โ‰ก ๐›ผ + ๐‘–๐›ฝ

dan๐œ‡ โ‰ก ๐›ผ โˆ’ ๐‘–๐›ฝ stabil global jika dan hanya jika

(45)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR

MULTI-D

๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ ๐‘› , dengan ๐‘› = 0,1,2, โ€ฆ . Bentuk Umum Solusinya adalah ๐‘ฅ 1 = ๐‘“ ๐‘ฅ 0 ๐‘ฅ 2 = ๐‘“ ๐‘ฅ 1 = ๐‘“ ๐‘“ (๐‘ฅ 0) = ๐‘“ 2 ๐‘ฅ 0 โ‹ฎ ๐‘ฅ ๐‘› = ๐‘“ ๐‘› ๐‘ฅ 0 Solusi Sistem

(46)

SDD OTONOMUS NON-LINEAR

MULTI-D

Titik Tetap

Titik tetap dari ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ ๐‘› , adalah ๐‘ฅโˆ— โˆˆ โ„ sedemikian sehingga ๐‘ฅ โˆ— = ๐‘“ ๐‘ฅ โˆ— . Linearisasi Hasil linearisasi: ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐‘ˆ๐‘ฅ ๐‘› + ๐‘‰, dengan ๐‘ˆ = ๐‘“ โ€ฒ ๐‘ฅ โˆ— dan ๐‘‰ = ๐‘“ ๐‘ฅ โˆ— โˆ’ ๐‘“ โ€ฒ ๐‘ฅ โˆ— ๐‘ฅ โˆ— Kestabilan

(47)

SDD Linear 1D

Bentuk: ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘Ž๐‘ฅ๐‘› + ๐‘ Titik Tetap: ๐‘ฅโˆ— = ๐‘

1โˆ’๐‘Ž

Titik tetap ๐‘ฅโˆ— stabil global โŸบ ๐‘Ž < 1

SDD Non-Linear 1D

Bentuk: ๐‘ฅ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ๐‘› Titik Tetap: ๐‘ฅโˆ— = ๐‘“ ๐‘ฅโˆ—

Titik tetap ๐‘ฅโˆ— stabil lokal โŸบ ๐‘“โ€ฒ ๐‘ฅโˆ— < 1

(48)

KESIMPULAN

SDD Linear Multi-D

Bentuk: ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐ด๐‘ฅ ๐‘› + ๐ต

Titik Tetap: ๐‘ฅ โˆ— = ๐ผ โˆ’ ๐ด โˆ’1๐ต Kestabilan untuk kasus 2-D:

Nilai Eigen Positif

โ€ข Stabil: 0 < ๐œ†1 < ๐œ†2 < 1. โ€ข Saddle: 0 < ๐œ†1 < 1 < ๐œ†2.

โ€ข Source: 1 < ๐œ†1 < ๐œ†2

1. Nilai Eigen Berbeda

Nilai Eigen Negatif

โ€ข Stabil (Osilasi Konvergen) : โˆ’1 < ๐œ†1 < ๐œ†2 < 0.

โ€ข Saddle (Osilasi Konvergen/Divergen) : ๐œ†1 < โˆ’1 < ๐œ†2 < 0. โ€ข Source (Osilasi Divergen) : ๐œ†1 < ๐œ†2 < โˆ’1

(49)

โ€ข Fokus (Stabil): 0 < ๐œ†1 = ๐œ†2 < 1.

โ€ข Fokus (Osilasi Konvergen): โˆ’1 < ๐œ†1 = ๐œ†2 < 0.

โ€ข Improper (Stabil): 0 < ๐œ† < 1. โ€ข Improper (Source): ๐œ† > 1. โ€ข Continuum Unstable: ๐œ† = 1.

2. Nilai Eigen Kembar

(50)

KESIMPULAN

โ€ข Periodik Tertutup: ๐‘Ÿ = 1.

1. ๐›ฝ > 0 Berlawanan Arah Jarum Jam 2. ๐›ฝ < 0 Searah Jarum Jam

โ€ข Spiral Masuk (Stabil Asimtotik) : ๐‘Ÿ < 1.

1. ๐›ฝ > 0 Berlawanan Arah Jarum Jam 2. ๐›ฝ < 0 Searah Jarum Jam

โ€ข Spiral Keluar (Tak Stabil) : 1 < ๐‘Ÿ.

1. ๐›ฝ > 0 Berlawanan Arah Jarum Jam 2. ๐›ฝ < 0 Searah Jarum Jam

(51)

SDD Non-Linear Multi-D

Bentuk: ๐‘ฅ ๐‘›+1 = ๐‘“ ๐‘ฅ ๐‘› Titik Tetap: ๐‘ฅ โˆ— = ๐‘“ ๐‘ฅ โˆ—

Kestabilan titik tetap ๐‘ฅ โˆ— sama seperti SDD Linear Multi-D

Referensi

Dokumen terkait