Persepsi Masyarakat Tempatan Terhadap Padawan Raft Safari
Lucas John
Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS) [email protected]
Tujuan kajian ini dijalankan adalah untuk mengetahui persepsi masyarakat tempatan terhadap Padawan Raft Safari (PRS) yang berlangsung setiap tahun. Kajian ini melihat faktor kedatangan masyarakat tempatan terhadap PRS. Penganalisaan keberkesanan pengurusan PRS sebelum dan semasa berlangsung PRS juga dijalankan.Seramai tiga orang informan serta penggunaan kaedah kuantitatif kepada 384 orang responden. Mereka terdiri daripada penduduk kampung yang berasal daripada lima buah kampung yang berdekatan dengan acara PRS ini dijalankan. Hasil daripada kajian ini, pengkaji dapat tahu mengenai persepsi masyarakat tempatan tersebut mengenai PRS.
Pengenalan Terhadap Padawan Raft Safari
Sina (2017) mengatakan Padawan Raft Safari telah lama ditubuhkan iaitu sejak daripada tahun 2005. Padawan Raft Safari ini telah berlangsung selama 13 tahun. Padawan Raft Safari telah ditubuhkan oleh Majlis Perbandaran Padawan (MPP) dengan permintaan daripada penduduk kampung iaitu Kampung Annah Rais, Kampung Temurang, Kampung Danu, Kampung Git. Kebiasaannya, Padawan Raft Safari ini diadakan pada bulan Julai, Ogos, September atau Oktober setiap tahun. Majlis Perbandaran Padawan perlu memilih tarikh yang sesuai agak tidak bercanggah dengan aktiviti yang terdapat di Sarawak.
Menurut Sina (2017) juga mengatakan bahawa Padawan Raft Safari ini ada memberi kesan ekonomi kepada negeri Sarawak dan Malaysia. Pelancong yang datang daripada luar negara dan dalam negara secara langsung turut terlibat dalam pertandingan Padawan Raft Safari. Selain daripada kesan ekonomi terdapat juga kesan sosial kepada rakyat tempatan. Ianya disebabkan oleh cara pergaulan dan cara berkomunikasi dengan peserta yang mengikuti Padawan Raft Safari.
Kebanyakan peserta yang mengikuti Padawan Raft Safari adalah terdiri daripada orang tempatan dan pelancong. Orang tempatan adalah orang yang terdiri daripada penduduk kampung tersebut, sektor swasta dan sektor kerajaan. Orang luar pula terdiri daripada pelancong luar negara, (Sina, 2017).
Padawan dipilih sebagai tempat untuk Safari adalah kerana terdapatnya sungai. Malah sungai tersebut sangat sesuai digunakan untuk Padawan Raft Safari. Bukan sahaja terdapatnya sungai tetapi disebabkan oleh penglibatan orang kampung sendiri. Tempat tersebut sangat sesuai disebabkan oleh keadaan yang bergunung-ganang. Sungai yang digunakan juga bersih, (Sina, 2017).
untuk KPKKBS pula sebanyak RM 50 000.00. Padawan Raft Safari turut diberi tajaan oleh Dr. Jerip Susil sebanyak RM10 000.00, (Sina, 2017).
Sina (2017) mengatakan bahawa dulu terdapatnya sektor lain yang memberi tajaan kepada Padawan Raft Safari tetapi disebabkan oleh kegawatan ekonomi jadi mulalah berkurangan. Masa yang diperuntukkan oleh peserta untuk sampai ke garisan penamat adalah empat atau lima jam. Biasanya terpulang kepada peserta sendiri dari mana bermula kerana setiap permulaan terdapat tempat yang berlainan. Sekiranya peserta bermula daripada titik yang jauh maka jangka masa yang diambil untuk sampai ke garisan penamat adalah panjang.
Jumlah bayaran untuk peserta yang mengikuti pertandingan berakit adalah sebanyak RM160.00. Bayaran yang dikenakan untuk peserta yang mengikuti pertandingan berkayak pula adalah sebanyak RM60.00 sahaja. Jumlah bagi peserta dalam setiap kumpulan adalah sebanyak dua orang bagi kayak dan bagi berakit pula sebanyak empat orang. Terdapat percampuran jantina iaitu lelaki dan perempuan untuk mengikuti Padawan Raft Safari. Peralatan turut disediakan oleh Majlis Perbandaran Padawan seperti jaket keselamatan untuk peserta. Rakit pula perlu disediakan sendiri oleh peserta dan jika mahu Majlis Perbandaran Padawan mahu menyediakan perlu dikenakan bayaran sebanyak RM300.00 sahaja, (Sina, 2017).
Sina (2017), menyatakan empat buah kampung tersebut dipilih kerana terdapatnya kemudahan seperti tandas, tempat letak kereta dan yang paling penting adalah kampung tersebut berdekatan dengan sungai. Jadi memudahkan untuk melakukan pertandingan. Terdapat juga aktiviti lain selain daripada aktiviti berakit. Aktiviti lain adalah seperti pertandingan berkayak, pertandingan bernyanyi, jualan makanan dan minuman, malam penutupan Ambang Padawan Raft Safari. Setiap tahun Padawan Raft Safari cuma berlangsung sehari dan pada tahun ini pula Padawan Raft Safari berlangsung selama dua hari iaitu hari Sabtu dan Ahad.
Menurut Paon (2017), PRS telah lama ditubuhkan tetapi pada tahun 2006 baru PRS ini bermula di Kampung Git. Sebelum ini, PRS cuma tamat di Kampung Semerdang iaitu tahun 2004 hingga 2005. Encik Kidat juga memberitahu bahawa Kampung Git merupakan penutupan bagi PRS. Antara kampung yang terlibat adalah Kampung Annah Rais, Kampung Temurang, Kampung Danu dan Kampung Git. PRS telah ditubuhkan oleh Majlis Perbandaran Padawan (MPP). PRS ini ditubuhkan adalah untuk dijadikan sebagai salah satu sektor pelancongan untuk negeri Sarawak.
Paon (2017) bilangan peserta yang mengikuti PRS dari tahun 2006 semakin meningkat setiap tahun. Dahulu cuma sebanyak 30 buah sahaja rakit yang terlibat dan sekarang adalah sebanyak 130 buah. Setiap daripada peserta perlu menyediakan rakit sendiri sekiranya ingin ikut dalam pertandingan PRS. Terdapat juga aktiviti lain selain daripada berakit iaitu pertandingan berkayak. Selain itu, Kampung Git dan Kampung Danu ada buka gerai bagi jualan makanan, minuman dan sayur-sayuran tempatan. Mereka yang menjual juga dikenakan cukai bagi setiap satu daripada gerai.
900.00. PRS ini berlangsung antara bulan Julai, Ogos, September dan Oktober pada setiap tahun. Pihak MPP akan memilih salah satu daripada bulan tersebut. PRS ini berlangsung cuma sehari iaitu hari Ahad tetapi pada tahun lepas PRS ini berlangsung.
Paon (2017) juga memberi pendapat bahawa PRS ini memang memberi sumbangan dalam ekonomi negeri Sarawak dan masyarakat. Bagi masyarakat pula mereka membuka gerai untuk menjual bahan barangan dan dari situ mereka dapat dana. Ada di antara mereka sampai dapat RM1000.00 ke atas dan juga RM200.00 hingga RM300.00.
Menurut Naii (2017) mengatakan beliau telah terlibat dalam PRS selama 6 tahun. Beliau mengatakan tidak ingat sebab PRS telah lama berlansung sebelum MPP mengambil bahagian. MPP mula terlibat pada tahun 2004. PRS ditubuhkan oleh MPP dan terdapat 8 buah kampung yang terlibat. Bilangan peserta yang terlibat dalam PRS setiap tahun menunjukkan peningkatan.
Naii (2017) mengatakan bahawa terdapat aktiviti lain iaitu malam pertandingan tarian, gong, baju tradisional dan pertandingan melukis untuk budak-budak. PRS berlangsung antara bulan Julai, Ogos, September dan Oktober. Pada tahun lepas PRS telah berlangsung pada bulan September. MPP akan menentukan bila PRS ini berlangsung dan biasanya selepas Gawai.Beliau memberitahu bahawa PRS ini berlangsung selama sehari iaitu pada hari minggu (Ahad). Tahun lepas pula PRS telah berlangsung selama dua hari iaitu hari Sabtu dan Ahad.
Menurut Naii (2017) PRS mampu memberi sumbangan ekonomi kepada negeri Sarawak dan orang kampung. Selain itu, dapat mempromosikan sungai Sarawak kepada orang luar. Setiap tahun memang ada penduduk kampung yang terlibat dalam PRS. Tujuan PRS ini ditubuhkan adalah untuk menjagakan sungai Sarawak daripada kotor. Jadi bagi mengelakkan sungai tersebut kotor maka PRS ini ditubuhkan oleh MPP.
Objektif Padawan Raft Safari
1. Untuk mempromosikan pelancongan eko, sukan air yang mencabar dan aktiviti riadah. 2. Untuk menggalakkan integrasi antara masyarakat bandar dan luar bandar.
3. Untuk memupuk kehidupan yang sihat dan aman serta perhubungan kerja yang erat dengan komuniti setempat.
Permasalahan Kajian Objektif Kajian Persoalan Kajian 1. Sina (2017) mengatakan masih
terdapat masyarakat tempatan yang belum tahu PRS.
1. Mengenal pasti persepsi
masyarakat tempatan terhadap PRS.
1. Apakah persepsi masyarakat tempatan terhadap Padawan Raft Safari?
2. Menurut Sina (2017) kurangnya faktor kedatangan masyarakat tempatan terhadap PRS
2.Mengkaji faktor kedatangan masyarakat tempatan terhadap Padawan Raft Safari.
2. Apakah faktor kedatangan masyarakat tempatan terhadap Padawan Raft Safari?
3. Sina (2017) terdapat masalah dalam pengurusan PRS.
3.Menganalisis keberkesanan pengurusan Padawan Raft Safari
Lokasi Kajian
Lokasi kajian pengkaji adalah terletak di daerah Padawan. Walaupun ianya terletak di Daerah Padawan tetapi terdapat empat buah kampung yang telah dipilih oleh pengkaji. Antara empat buah kampung tersebut adalah Kampung Annah Rais, Kampung Temurang, Kampung Danu dan Kampung Git. Empat buah kampung tersebut pengkaji pilih untuk dijadikan sebagai informan dan responden pengkaji. Selain daripada kampung tersebut pengkaji juga telah memilih kampung yang lain untuk dijadikan sebagai responden. Kampung tersebut adalah berdekatan dengan kawasan PRS dan yang paling penting adalah Kampung tersebut terletak di daerah Padawan.
Bab 2
Sorotan Kesusasteraan 2.1 Definisi Persepsi
Sulaiman (2009) mengatakan setakat ini masih belum kedatangan sesuatu definisi yang tertentu yang boleh dianggap menepati pengertian yang sebenarnya tentang persepsi. Walau bagaimanapun ada beberapa keterangan yang boleh diterima sebagai penjelasan kepada persepsi. Antaranya:
Persepsi ialah proses penerimaan informasi dari persekitaran. Biasanya seseorang itu membuat persepsi secara automatik dan tanpa sedar. Data dikutip melalui deria dan otak yang lantas mentafsirkannya. Maka dari hasil tafsiran itu terbentuklah rupa atau gambar yang menjadi persepsinya.
Persepsi adalah satu proses pembinaan bagaimana kita melihat dunia. Kemudian data-data disusun dan akan memberi makna apa yang dilihat. Kita menganggap saiz, bentuk dan warna sesuatu objek sebagai tepat walaupun dilihat dari sudut yang berlainan.
Persepsi adalah satu proses interpretasi. Sepanjang hidup kita sebagai kanak-kanak, kita mempelajari kemahiran yang sangat penting iaitu kita belajar memilih dan menguruskan sesuatu supaya ia bermakna. Oleh sebab persepsi itu dipelajari, maka bagaimana kita mempersepsikan sesuatu bergantung kepada pengalaman kita.
Persepsi merupakan salah satu proses menginterpretasi sesuatu yang melibatkan deria kita. Jadi persepsi merupakan satu kemahiran di mana seseorang individu memilih dan seterusnya menguruskan stimulasi supaya ia menjadi sesuatu yang bermakna.
2.5 Denifisi Masyarakat
Hamid (1990) orang awam pernah mengatakan bahawa hidup bersama itu adalah hidup bermasyarakat atau hidup satu komuniti. Ada di antara ahli sosiologi dan antropologi telah mengkaji asal-usul masyarakat. Robert Redfield seolah-olah telah menerangkan bahawa komuniti sama dengan masyarakat kecil. Ottaway dalam Education and Society menunjukkan masyarakat itu berbeza dengan komuniti. Apa yang dikatakan sebagai masyarakat dan komuniti itu bergantung kepada jenis dan keadaan organisasi kumpulan serta sejauh manakah ahli-ahli dalam kumpulan itu sedar tentang cara hidup dalam kumpulan itu. Manakala satu masyarakat ialah satu komuniti atau sebahagian daripada komuniti dalam mana di sini ahli-ahlinya sedar tentang cara hidup dalam komuniti itu dan bersatu melalui tujuan dan nilai-nilai hidup dalam komuniti itu dan bersatu melalui tujuan dan nilai-nilai hidup yang sama.
Bab 3
Metodologi Kajian
3.2 Kaedah pengumpulan data
Dalam kaedah pengumpulan data ini terdapat dua kaedah iaitu kaedah kualitatif dan keadah kuantitatif. Pengkaji menggunakan kaedah kualitatif atau temu bual adalah untuk mendapatkan latar belakang mengenai Padawan Raft Safari. Terdapat tiga informan iaitu terdiri daripada pengerusi Padawan Raft Safari, ketua Kampung Git dan Kampung Danu. Antara soalan yang bakal ditanyakan adalah berkaitan dengan latar belakang PRS. Sebagai contoh bila PRS ini ditubuhkan dan siapa yang tubuhkan. Bagi kuantitatif pula pengkaji akan memilih sebanyak 384 responden untuk mengisi borang soal selidik dan responden tersebut terdiri daripada kampung yang berdekatan. Responden tersebut mesti berumur 18 tahun ke atas dan terdiri daripada lelaki dan perempuan.
Bab 4 Dapatan Kajian
Dalam bab 4 ini pengkaji meletakkan hasil dapatan kajian yang diperolehi daripada responden melalui borang soal selidik. Dalam borang soal selidik tersebut terbahagi kepada empat bahagian iaitu Bahagian A,B, C dan D. Bagi Bahagian A adalah merupakan demografi. Bahagian B, C dan D pula berdasarkan objektif kajian.
Bahagian A
Terdapat sembilan jenis soalan yang terdapat dalam bahagian A. Sembilan soalan tersebut adalah terdiri daripada Jantina, Umur, Tahap Pendidikan, Etnik, Negeri Asal, Kampung, Pendapatan dan Pekerjaan.
1) Jantina
2) Umur
Sebanyak 80 responden adalah berumur 18 hingga 22 tahun manakala 66 responden terdiri daripada 53 tahun ke atas. Ketiga tertinggi adalah 28 hingga 32 tahun iaitu sebanyak 55 responden dan diikuti oleh 50 responden yang berumur 23 hingga 27 tahun. Bagi umur 48 hingga 52 adalah sebanyak 38 orang responden dan 36 orang responden bagi lingkungan umur 33 hingga 37 tahun. Di samping itu, responden yang berumur 38 hingga 42 adalah sebanyak 34 orang dan terakhir sekali adalah 25 orang responden yang berumur di antara 43 hingga 47 tahun.
3) Tahap Pendidikan
Tahap pendidikan yang tertinggi adalah sekolah menengah iaitu 150 orang responden dan di ikuti oleh STPM iaitu 70 orang. Bagi tahap pendidikan universiti pula adalah sebanyak 45 orang. Tahap pendidikan bagi sekolah rendah dan tiada pendidikan adalah sama sebanyak 39 orang responden. Bagi tahap pendidikan untuk diploma pula adalah sebanyak 33 orang dan yang terakhir adalah matrikulasi iaitu 8 orang sahaja.
4) Etnik
Etnik Bidayuh merupakan majoriti iaitu sebanyak 320 orang responden. Bagi etnik Iban pula sebanyak 30 orang sahaja. Etnik Cina dan Kelabit pula adalah sama iaitu 8 orang. Selain itu, etnik Melayu pula sebanyak 7 orang dan diikuti etnik Kayan iaitu 6 orang sahaja. Etnik Kenyah adalah sebanyak iaitu 3 orang sahaja manakala Penan dan lain-lain minoriti iaitu 1 orang responden.
5) Negeri Asal
Terdapat dua sahaja negeri asal iaitu Sarawak dan Sabah. Negeri Sarawak merupakan majoriti bagi responden iaitu 383 orang dan Sabah pula cuma mewakili 1 orang responden sahaja.
6) Kampung
Terdapat lima buah kampung iaitu Kampung Annah Rais, Kampung Temurang, Kampung Danu, Kampung Git dan Kampung Giam. Bagi Kampung Annah Rais dan Kampung Temurang menunjukkan persamaan responden iaitu 104 orang sahaja. Kampung Giam pula adalah sebanyak 88 orang manakala Kampung Git pula 65 orang. Paling sedikit adalah Kampung Danu iaitu 23 orang responden sahaja.
7) Pendapatan
Majoriti responden adalah tiada pendapatan iaitu sebanyak 143 orang. Selain itu, bagi pendapatan RM2501 hingga RM3000 pula adalah sebanyak 47 orang responden dan diikuti 45 orang iaitu RM1000 ke bawah bagi pendapatan sebulan. Seterusnya pula adalah pendapatan bagi RM1501 hingga RM2000 pula adalah 41 orang. Bagi pendapatan RM2001 hingga RM2500 adalah sebanyak 31 orang. Di samping itu, untuk pendapatan RM1001 hingga Rm1500 pula adalah sebanyak 29 orang dan 15 orang responden pendapatan mereka adalah sebanyak RM4501 hingga RM5000. 10 orang responden adalah memiliki pendapatan sebanyak RM3501 hingga RM4000 sahaja. Bagi pendapatan RM4001 hingga RM4500 dan RM5001 ke atas adalah sama iaitu sebanyak 5 orang sahaja.
8) Pendapatan
9) Status Perkahwinan
Sebanyak 231 orang adalah telah berkahwin manakala bagi kategori bujang pula menunjukkan sebanyak 147 orang responden. Selain itu, status perkahwinan untuk perceraian pula iaitu 5 orang sahaja.
Bahagian B
2 PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat yang menjual makanan
- - 10 216 158
3 PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat yang menjual minuman
1 - 11 207 165
4 PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat tempatan yang menjual hasil tanaman mereka
- 1 42 220 121
5 Saya suka dengan aktiviti sampingan iaitu pertandingan menyanyi
2 4 61 185 132
6 Aktiviti yang diadakan oleh pihak penganjur meriah. - 2 35 189 158
7 Saya suka dengan aktiviti PRS - - 13 204 167
8 Dengan adanya PRS makan nama daerah Padawan akan lebih dikenali oleh dikenali kepada orang ramai.
- 2 20 120 242
9 Sungai yang digunakan oleh PRS sesuai. - 2 34 167 181
10 Saya suka dengan aktiviti sampingan iaitu pertandingan berkayak.
1 - 8 215 160
11 PRS mampu memberi kesan positif kepada masyarakat tempatan.
2 Tandas yang disediakan oleh penganjur dapat digunakan oleh peserta.
7 Aktiviti PRS ini sesuai untuk beriadah bersama-sama keluarga
- 1 32 223 128
8 Aktiviti PRS ini sesuai untuk beriadah bersama kawan-kawan
- - 23 216 145
9 PRS boleh memberi cabaran kepada peserta yang mengikuti.
- 2 26 196 160
10 Hadiah untuk peserta adalah lumayan 1 8 39 217 119
1 Semua aktiviti mengikut jadual yang dilaksanakan. - 20 41 161 162
2 Dengan adanya pihak keselamatan seperti bomba maka keselamatan peserta akan berasa selamat
1 1 9 220 173
3 Dengan adanya pihak keselamatan iaitu polis maka keselamatan peserta akan terjamin
1 1 12 185 185
4 Dengan adanya pihak kecemasan iaitu ambulan maka keselamatan peserta akan turut terjamin.
1 2 6 195 180
5 Setiap AJK yang bertugas memakai pakaian yang seragam.
2 1 44 176 161
6 Pihak rela turut membantu dalam berlangsungnya PRS
- 2 12 217 153
7 Hadiah kepada pemenang berpatutan kepada peserta - 9 23 204 148
8 Bayaran yang dikenakan peserta untuk mengikuti PRS sesuai
1 6 41 197 139
9 Masa yang di pilih oleh penganjur untuk PRS adalah sesuai
1 6 28 212 137
10 Tarikh yang dipilih oleh penganjur untuk PRS adalah sesuai.
2 19 41 207 115
11 Bulan yang ditetapkan oleh penganjur untuk PRS adalah sesuai.
1 46 54 179 104
Bab 5
Perbincangan dan Cadangan
Jadual 5.1 Menunjukkan taburan silang tempat untuk pertandingan PRS ini sesuai dengan tempat bermastautin.
Tempat untuk pertandingan PRS ini sesuai * Tempat bermastautin Crosstabulation
Tempat bermastautin Jumlah
Kampung
Bagi golongan positif pula adalah tertinggi iaitu Kampung Danu iaitu sebanyak 100%, Kampung Temurang 99%, Kampung Git 97%, Kampung Annah Rais 94% dan terakhir adalah Kampung Giam iaitu sebanyak 90%.
Jadual 5.2 Menunjukkan taburang silang bagi umur dengan PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat tempatan yang menjual minuman.
Umur * PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat tempatan yang menjual minuman. Crosstabulation
PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat tempatan yang menjual minuman.
Jumlah
Sangat tidak setuju
Tidak pasti Setuju Sangat setuju
Umur
18 hingga 22 0 3 43 34 80
23 hingga 27 0 2 26 22 50
28 hingga 32 0 1 37 17 55
33 hingga 37 0 1 16 19 36
38 hingga 42 0 0 18 16 34
43 hingga 47 0 2 15 8 25
48 hingga 52 0 1 18 19 38
53 ke atas 1 1 34 30 66
Jumlah 1 11 207 165 384
Berdasarkan jadual di atas menunjukkan telah berlaku taburang silang antara umur dengan PRS mampu memberi pendapatan sampingan kepada masyarakat tempatan yang menjual minuman. 3% terdiri daripada golongan negatif dan 97% pula terdiri daripada golongan positif. Golongan tertinggi ini sokong bahawa melalui aktiviti PRS ini masyarakat tempatan dapat mendapat pendapatan sampingan walaupun menjual minuman sahaja.
5.3 Cadangan kepada penganjur PRS
Cadangan pengkaji kepada penganjur PRS adalah berharap mereka dapat mempromosikan lagi PRS ini ke peringkat yang lebih tinggi. Cadangan ini dikemukakan adalah supaya orang ramai tahu mengenai PRS. Selain itu, masih ramai masyarakat di sekitar daerah Padawan masih belum tahu mengenai PRS.
Di samping itu, pengkaji juga berharap yang penganjur mengadakan PRS selama dua hari iaitu bermula pada hari Sabtu dan Ahad. Jika boleh jangan buat cuma sehari. Seterusnya tambahkan juga aktiviti sampingan selain berkayak.
informan yang telah terlibat dalam PRS dan setiap daripada mereka merupakan orang yang memegang jawatan yang tinggi dalam PRS.
Melalui hasil temu bual tersebut pengkaji telah mendapat banyak maklumat mengenai PRS. Selain itu, pengkaji tahu yang PRS telah lama dimulakan tetapi pengkaji sendiri baru tahu pada tahun 2015. Pengkaji tahu adalah disebabkan kawan pengkaji yang bagitahu. Dari situ pengkaji tahu yang PRS ini adalah merupakan sebuah sukan air yang ditubuhkan oleh MPP.
Di samping itu, pengkaji juga ingin memukakan cadangan agar PRS ini mengadakan sebuah malam iaitu Grand Opening mengenai PRS. Walaupun ada dilakukan tetapi jika boleh adakan di satu kampung sahaja. Kampung tersebut perlu dipilih dan bagi giliran pula bergilir-gilir setiap tahun. Ini kerana pengkaji mendapati ada di antara kampung langsung tidak buat da ada juga kampung yang buat tetapi berlain dengan aktiviti kampung yang lain. Ini mungkin boleh menyebabkan orang lain susah hendak buat keputusan samada hendak pergi ke kampung Git atau Kampung Danu sebagai contoh.
5.4 Cadangan kepada masyarakat tempatan
Pengkaji berharap yang masyarakat tempatan menerima PRS ini dengan hati yang terbuka kerana masih terdapat daripada masyarakat tempatan kursusnya penduduk kampung belum menerima PRS dengan hati yang terbuka. Ini dapat dibuktikan semasa pengkaji telah megedarkan borang soal selidik kepada responden pengkaji. Segelintir responden telah menemukan pendapat yang ada di antara penduduk kampung langsung tidak terlibat dalam PRS sedangkan ianya wajib (AJK).
Selain itu, ada juga segelintir penduduk tempatan memberitahu kepada pengkaji bahawa penduduk tempatan tidak terlibat disebabkan oleh faktor politik. Jadi, cadangan pengkaji adalah semoga penduduk kampung ketepikan faktor politik. Ini kerana melalui PRS daerah Padawan akan dikenali oleh masyarakat lebih-lebih lagi kampung yang terlibat dalam menganjurkan PRS.
Pengkaji juga ingin mencatatkan hasrat yang penduduk kampung boleh membuat program anak angkat atau homestay kepada pelancong atau peserta. Mereka juga boleh mengenakan bayaran dan melalui bayaran tersebut mereka boleh mendapat jana pendapatan sampingan. Jadi, peserta atau pelancong tidak perlu balik ke hotel mereka. Melalui program ini juga dapat merapatkan hubungan antara penduduk kampung dengan peserta atau pelancong.
5.5 Cadangan kepada pengkaji akan datang.
ini tetapi kaji dari sudut yang lain. Sebagai contoh mereka boleh mengkaji dari segi promosi, pengurusan persepsi pengunjung atau selebihnya.
Kesimpulan
Secara keseluruhan kajian ini, pengkaji telah mendapati banyak maklumat mengenai PRS. Segala meklumat mengenai PRS telah pengkaji letak di bahagian latar belakang pengkaji. Selain itu, pengkaji juga telah mendapatkan setiap sumber mengenai mengenai PRS. Berdasarkan objektif kajian pengkaji iaitu sebanyak 3 telah dicapai melalui borang soal selidik. Setiap soalan borang soal selidik tersebut telah pengkaji asingkan mengikut ketiga-tiga objektif kajian tersebut. Oleh itu, pengkaji berharap yang kajian ini dapat membantu kepada pengkaji akan datang.
Rujukan
Chang, P. F. (1999). Legends & history of Sarawak. Kuching, Sarawak, Malaysia: Chang Pat
Foh.
Google, 2017. Dicapai daripada
http://4.bp.blogspot.com/beNpMWKtTr0/T_J5C3pbsRI/AAAAAAAAB0c/ZZs-
anT_bxg/s1600/peta+negeri+sarawak+3.gif)
Google, 2017. Dicapai daripada http://i.imgur.com/qSx6N5r.jpg
Google, 2017. Dicapai daripada
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Greater_Kuching_map_en.svg/ 220px-Greater_Kuching_map_en.svg.pn
Hamid, H. A. (1990). Sosiologi pendidikan dalam perspektif pembangunan negara. Kuala
Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, Kementerian Pendidikan Malaysia.
Hose, C. (1988). Natural man: a record from Borneo. Singapore: Oxford University Press.
Martindale, C. (1991). Cognitive psychology: a neural-network approach. Pacific Grove
Mather, G. (2016). Foundations of sensation and perception. New York: Psychology Press.
Mohd.Nasurdin, A., Osman, I., & Ahmad, Z. A. (2006). Pengantar pengurusan. Kuala
Lumpur: Utusan Publications & Distributors Sdn Bhd.
Mohamed, O. (2005). Prinsip psikoterapi dan pengurusan dalam kaunseling. Serdang,
Selangor: Penerbit Universiti Putra Malaysia.
Munan, H. (2015). Sarawak: historical-landmarks. Kuching, Sarawak, Malaysia: Mucow
Books Company.
Naii, Altip. Naii ditemu ramah, Februari, 03, 2018.
Norwich, K. H. (1993). Information, sensation, and perception. San Diego: Academic Press.
Page, S. J. (2013). Tourism management: an introduction. Abingdon: Routledge.
Paon, Kidat. Paon ditemu ramah. Februari, 03, 2018.
Rathus, S. A. (2008). Psychology: concepts & connections: media & research update.
Belmont, CA: Wadsworth.
Schultz, E. A., & Lavenda, R. H. (2005). Cultural anthropology: a perspective on the human
condition. New York: Oxford University Press.
Sekuler, R., & Blake, R. (2006). Perception. Boston: McGraw-Hill.
Shackley, M. (2003). Visitor management: case studies from World Heritage Sites. Oxford:
Butterworth-Heinemann.
Styles , E. A. (2005). Perception. In Attention, perception and memory: An integrated
introduction (p.7). New york: Psychology press.
Sulaiman, A. G. (2009). Kemahiran asas kaunseling. Tanjong Malim, Perak: Penerbit
Universiti Pendidikan Sultan Idris.
