Ang Mag Anak Na Cruz

(1)

ANG MAG ANAK NA CRUZ: KABANATA ANG MAG ANAK NA CRUZ: KABANATA 2-13

13

KABANATA 2: ESTUDYANTE KABANATA 2: ESTUDYANTE II.. TTaallaassaalliittaaaann

1.

1. agam-agam agam-agam – – alinlanganalinlangan 2.

2. pakli – pakli – tugon; sagottugon; sagot 3.

3. kabuluhan kabuluhan - - kalagahankalagahan 4.

4. nagunita nagunita – – naalalanaalala 5.

5. naumid naumid – – nahiyanahiya IIII.. MMgga a TTaauuhhaann

1.

1. Tinoy - asawa Tinoy - asawa ni Remy at ni Remy at ama nina Juneama nina June at Baby

at Baby

- matalino sa klase dahil siya ang - matalino sa klase dahil siya ang pinakamahusay doon at siya ang pinakamahusay doon at siya ang

hinihiraman ng

hinihiraman ng notesnotes

- tamad mag-aral noong una dahil - tamad mag-aral noong una dahil hindi tinapos ang edukasyon ngunit hindi tinapos ang edukasyon ngunit

naging masipag sa huli dahil naging masipag sa huli dahil kaya niyang pagsabayin ang kaya niyang pagsabayin ang trabaho at

trabaho at pag-aaral. pag-aaral. 2.

2. Remy - asawa Remy - asawa ni Tinoy at ni Tinoy at ina nina Juneina nina June at Baby

at Baby

- mayroong - mayroong shop shop - nag-iba ang kanyang - nag-iba ang kanyang

pamumuhay dahil nagamit niya ang oras pamumuhay dahil nagamit niya ang oras para sa

para sa

pagtatabas at pagnanahi ng mga pagtatabas at pagnanahi ng mga damit at ito ay nakakatulong sa damit at ito ay nakakatulong sa

kanyang kita kaysa sa naiinip kanyang kita kaysa sa naiinip lang siya kakahintay kay Tinoy. lang siya kakahintay kay Tinoy.

- siya ang rason kung bakit - siya ang rason kung bakit nag- nag-aral muli si Tinoy

aral muli si Tinoy 3.

3. Kuya Berting Kuya Berting - bayaw - bayaw ni Tinoy,ni Tinoy, nakatapos ng edukasyon at naging

nakatapos ng edukasyon at naging certified certified public accountant

public accountant 4.

4. Petra - Petra - empleyado ni empleyado ni RemyRemy - inaalagaan ang

- inaalagaan ang shop shop at ang mgaat ang mga bata

bata

5.

5. Misis AmeliMisis Amelia Esteban - kaklasa Esteban - kaklase ni Tinoye ni Tinoy at naghihraman ng libro at

at naghihraman ng libro at notesnotes..

-siya ang babaeng -siya ang babaeng

sinususpetsahan ni Remy sinususpetsahan ni Remy na hindi nagiging na hindi nagiging matapat si Tinoy matapat si Tinoy 6.

6. Mister SantMister Santiago - iago - kasama sa kasama sa trabahotrabaho -

- hindi hindi nakuha angnakuha ang promosyon

promosyon

7. Abogado - nakuha ang promosyon dahil 7. Abogado - nakuha ang promosyon dahil nakatapos sa pag-aaral at may

nakatapos sa pag-aaral at may diploma.

diploma.

II

III.I. MMahahaalalaggaang ng PPaannggyayayyaarrii

o

o Mayroong promosyon sa opisina ni Tinoy atMayroong promosyon sa opisina ni Tinoy at

sabi daw na si Mister Santiago ay ang sabi daw na si Mister Santiago ay ang

makakuha ng promosyon at kung umasenso makakuha ng promosyon at kung umasenso si Mister Santiago, lahat ay susunod.

si Mister Santiago, lahat ay susunod.

o

o Siya ay magiging isangSiya ay magiging isang bookkeeper bookkeeper kungkung

tataas ang posisyon ni Mister Santiago. Ang tataas ang posisyon ni Mister Santiago. Ang sweldo niya ay magiging dos siyentos

sweldo niya ay magiging dos siyentos beinte-singko (P225) kaysa sa siyento beinte-singko (P225) kaysa sa siyento

otsenta (P180). otsenta (P180).

o

o Suwerte daw sila dahil angSuwerte daw sila dahil ang shopshop ay malakasay malakas

ang kita ngayon ang kita ngayon

o

o Napag-usapan nila si Kuya Berting. Si Kuya Napag-usapan nila si Kuya Berting. Si Kuya

Berting ay nakatapos ng pag-aaral at naging Berting ay nakatapos ng pag-aaral at naging isang

isang certified public accountant certified public accountant at malakiat malaki ang kinikita niya. Naisip ni Remy na

ang kinikita niya. Naisip ni Remy na ipagpatuloy ni Tinoy ang kanyang ipagpatuloy ni Tinoy ang kanyang edukasyon, dalawang taon na lang ang edukasyon, dalawang taon na lang ang kanyang tatapusin. Ayaw ni Tinoy na kanyang tatapusin. Ayaw ni Tinoy na ipagpatuloy ito dahil nakakatamad daw. Si ipagpatuloy ito dahil nakakatamad daw. Si Remy ay nagbigay ng maraming rason kung Remy ay nagbigay ng maraming rason kung bakit dapat makatapos ng

bakit dapat makatapos ng pag-aaral si Tinoy.pag-aaral si Tinoy.

o

o Kinabukasan hinintay ni Remy ang pag-uwiKinabukasan hinintay ni Remy ang pag-uwi

ni Tinoy. Maghahatinggabi na nang siya ay ni Tinoy. Maghahatinggabi na nang siya ay dumating at amoy-tsiko. Nag-inuman sina dumating at amoy-tsiko. Nag-inuman sina Tinoy at ang mga kasama niya sa trabaho. Tinoy at ang mga kasama niya sa trabaho. Hindi nakuha ni Mister Santiago ang Hindi nakuha ni Mister Santiago ang promosyon kaya lahat sila ay di aasenso. promosyon kaya lahat sila ay di aasenso.

o

o Abogado sa ibang dibisyon ang nakakuha saAbogado sa ibang dibisyon ang nakakuha sa

posisyon na gusto ni Mister Santiagong posisyon na gusto ni Mister Santiagong

makuha. Nakuha ito ng abogado dahil siya makuha. Nakuha ito ng abogado dahil siya

(2)

ay may educational background . Nakatapos siya sa pag-aaral at may diploma.

o Nag-aral muli si Tinoy at si Remy naman ay

ginagamit ang oras para sa pagtatabas at pananahi. Ang kita ni Remy ay nakatutulong

sa badyet ng pamilya.

o Nang inaayos ni Remy ang mga gamit sa

pag-aaral, may nakita siyang panyolitang sutla at pambabae na may burdang titik: A.E.

o Nagselos si Remy at akala niya ay may

ibang babae si Tinoy. Nagpaliwanag si Tinoy na hiniram lang niya ang librong iyon at naiwan ni Misis Esteban ang kanyang panyo sa libro ngunit hindi naniwala si

Remy kay Tinoy kaya pumunta siya sa iskwelahan ni Tinoy.

o Nagkita ang mag-asawa sa iskwelahanah at

nahabol nila si Misis Amelia Esteban sa dyip. Pinakilala ni Tinoy si Remy kay Misis Esteban. Doon na nalaman niya na totoo ang mga sinabi ni Tinoy ngunut hindi niya

inamin na nagkamali siya. IV. Kaugaliang Pilipino

Pagseselos - akala ni Remy na may ibang babae si Tinoy, Misis Esteban. Pinatunayan ni Tinoy na mali ang akala ni Remy.

Kahalagan ng Edukasyon

- kung ikaw nakatapos sa pag-aaral magiging maunlad ang kabuhayan mo katulad ni Kuya Berting at ang abogado.

Paghahanapbuhay - kailangan maghanapbuhay para kayang suportahan ang pamilya.

Pagbabadyet - kailangan nilang ibadyet ang pera nila dahil hindi sila gaanong mayaman at kailangan nilang gastusin ng mabuti ang kanilang pera.

Lasingan/Inuman – nag-iinuman dahil sa

selebrasyon o dahil sa problema at nagagawa ang hindi magandang bagay dahil wala sa tamang sarili.

KABANATA 3: HAMPAS SA KALABAW Mainit ang ulo ni Tinoy; wala siyang kibo ng dumating sa bahay. Pilit siyang pagsilbihan ni

Remy ngunit bale-wala pa rin ito. Walang nagawa ang huli kundi lumayo na lamang; naiwan si Tinoy sa silid. Sa isang sandali, kumatok si Baby. Nagalit muli si Tinoy; nagtaka ang bata sa reaksyon ng ama

sapagkat dati-rati naman siyang naglalambing sa ama. Sa pangungulit, napalo ni Tinoy ang bata.

Umakyat si Remy at galit na kinuha si Baby. Tinanong ni Remy kung wnong problema ay pati bati ay pinagalitan niya. Hindi sumagot si Tinoy. Hangang sa hapunan, hindi nag uusap ang mag asawa. Di nagtagal, inamin ni Tinoy na nagkamali siya at hindi niya sinasadya ang paluin si Baby. A ng

bata naman ay nasaktan nang maigi. Masaki tang kalooban ni Tinoy sa nangyari.

I. Talasalitaan

• Wari – parang

• Kulimlim – nagdilim

• Pasulyap – maikling tinging

• Kaluskos – kilos na hindi maingay • Sumusulok – dumadaloy

• Lampong – nag- aakit (seducing) • Ginigiyagis – namamayani;

nararamdaman

• Naudlot – naputol

• Gumagatol – nanginginig

II. Mga Tauhan

• Tinoy – ama; sa kabanata 3; lagging

mainit ang ulo niya at lagging galit.

• Remy – ina; maasikaso sa asawa at anak • Baby – and panganay na anak;

malimbing

• Hepe – and “boss” ni Tinoy • Petra – and kasambahay

III. Mahahalagang Pangyayari

• Pagbago ng posisyon no Tinoy sa

trabaho

- nagging maiinitin and ulo - lagging galit

- hindi makausap ng maayos ni Remy

- napalo si Baby ng malakas Paglapit ni Baby kay Tinoy

- nainis ang ama

- nabigla si Baby kasi palagi naman siyang naglalambing

(3)

at lagging umupo sa tabi ng tatay niya

- umiyak ng malakas dahil sa palo ni Tinoy

Ang pagkuha ni Remy kay Baby

- hindi na nakapagtimpi o’ nakatiis; tinanong si Tinoy kung ano ang problema - sinisi Tinoy

- hindi pinansin si Tinoy kahit kumakain

- pilit niyang suportahan si Tinoy sa bagong puwesto nito

Ang paglapit ni Tinoy kay Baby

- humingi ng si Tinoy - naawa sa anak

- masakit para sa kanya na saktan and anak

- hindi makapagsalita ng maayos sa anak kaya tumalikod nalang siya IV. Pampapahalagang Pilipino

Pagpahalaga sa pamilya Masunuring anak Sabay kumain Maalalahanin na ina Respeto - anak sa magulang - asawa sa asawa - magulang sa anak V. Mga Kapintasan

• Pagiging dominant ng lalaki sa babae

• Ang sobrang tahimik at masunurin ni Remy

Ang literal na kahulugan ng titulo ay pag ang

kalabaw ay sinaktan kahit na malaki siya at malakas ay masasaktan pa rin ito at magagalit. Amg tayutay na kahulugan ay ang tao, kahit anong tapang at tibay, ay nasasaktan din.

KABANATA 5: REYNA (incomplete, no pampapahalagang Pilipino and kapintasan)

I. Talasalitaan

(1) Komedor – parang kusina ; lugar kung saan

pwedeng kumain

(2) Nakatikwas – askew

(3) Himutok – masama ang loob (4) Panata – pledge

(5) Panauhin – guest (6) Selyo – stamp

(7) Mag-ambag – magbigay ng donasyon (8) Abuloy – donasyon

(9) Timpalak - kontest

II. Mga Tauhan

• Remy – asawa ni Tinoy; may-ari ng shop • Petra – ang katulong

• babae, “Reyna” • Tinoy

• Renato Tolentino – h osto ng programa sa radyo, at araw-araw sa oras ng Peach Face Powder pumipili siya ng isang reyna.

III. Mga Pangyayari

 May dumating na bisita sa shop ni Remy na humahanap sa may-ari.

 Sa umpisa, ayaw ni Remy na magpakita sa bisita dahil baka ito’y isang ahente o isang

taong humihingi ng abuloy.

 Tinanong ng bisita kay Remy kung nakikinig siya sa radyo programa ni Renato Tolentino kung oras ng Peach Face Powder . Dati, nakikinig si Remy sa programang ito, pero tumigil na si Remy sa inis niya sa mga participante. Inaminan ng babae na siya ang

(4)

piniling Reyna nung nakalipas na Lunes, at kasali siya sa pagiging Reyna ng Linggo.

 Humingi siya ng singkong sentimos o isang selyo kay Remy para makasulat siya sa programa. Hindi ito binigay ni Remy dahil

madaya ito.

*Tumatanggi si Remy sa mga naghihingi ng abuloy; masgusto niya na siya and nag-aambag.

*Nahiya si Remy sa pagiging desperado ng mga kababaihan ngayon.

KABANATA 6: PAGSASARILI I. TALASALITAAN

Nakabukod-nakahiwalay

Hipag- asawa ng kapatid (sister in law) Pagkayamot-inis

Maikubli-maitago Matamlay-malungkot II. MGA TAUHAN

1. Remy- kapatid ni Celso at anak ni Aling Tale -may pagmamahal at pagmamalasakit para sa kanyang ina at kay Celso

2. Aling Tale- ang ina nina Remy at Celso

-mapagmahal sa kanyang anak (lalo na kay Celso, na iniisip niya ay masyadong mapagbigay sa asawa) 3. Celso-ang kapatid ni Remy at anak ni Aling Tale -masipag at mapagmahal sa kanyang asawa, pero palagi siyang sumasang-ayon sa gusto nito

4. Ely-ang asawa ni Celso -masyadong tamad

III. MAHAHALAGANG PANGYAYARI

• Masyadong tamad ang asawa ni Celso

-Naawa si Remy at Aling Tale kay Celso dahil inaako nito ang mga trabaho na dapat gawin ni Ely,

ang kanyang asawa. Kadalasan, kapag naglalaba si Celso, kinukuha na ito ni Aling Tale upang hindi na mapagod ang kanyang anak na naghahanapbuhay pa.

-Naiinis si Remy sa kanyang kapatid at sa hipag, pero sinisisi rin niya ang kanyang ina dahil inaako

niya ang mga gawaing bahay. Dahil dito, nagiging mas tamad si Ely.

• Lumipat ng bahay ang mag-asawa

-Lumipat sila sa malayong lalawigan dahil si trabaho ni Celso

-Nalungkot si Aling Tale dahil naaalala niya ang kanyang anak

-Ipinagdala ni Celso ng liham na may kasamang litrato ng kanyang bagong bahay. Ayon sa kanya, naging masipag na si Ely (siya ang tumahi ni

kurtina, nagluto siya sa kaarawan ng kanyang anak) -Masaya na ang lahat dahil hindi na masyadong mapapagod si Celso

IV. PAGPAPAHALAGANG PILIPINO

• Pagmamahal ni ina sa anak

-kapag nakikita ni Aling Tale na may ginagawa si Celso (hal. Naglalaba) inaako niya ito para hindi na mapagod ang kanyang anak

• Matuto na tumayo sa sariling paa • Ang pagiging masipag

V. MGA KAPINTASAN

• Ang pagiging tamad

- ang gawaing bahay ay trabaho ni Ely ngunit hindi niya ginagawa ang mga ito

• Pagiging masyadong mapagbigay sa asawa • Pagtsitsismis

-pinaguusapan ni Aling Tale at Remy ang masamang kaugalian ni Ely

KABANATA 7: HIRAM NA PAKPAK - Kapag ikaw ay may pakpak, ikaw ay mangingibabaw. Dito sa kabanatang ito, si Misis Rubio ay may hiram na pakpak dahil mas

(5)

gugustuhin niyang mapabaon sa utang para lang makapagyabang. Dapat nating alalahanin na ang pagiging mayabang ay maaring magdulot sa pagbagsak ng tao.

I.Talasalitaan:

1.) Nagpasikdo – nagpalpitasyon; nagpatibok 2.)_{Graba – maliliit na batong gamit sa}

pagbubuo ng konkreto. (gravel) 3.) Nagunita – naalala

4.) Pagkayamot – pagkainis o pagkakaroon ng bahagyang galit

5.) Pagdidilidili – pag-iisip ng mabuti 6.) Maulinigan - marinig

II. Mga Tauhan:

1.) Remy – ina nina Baby at June; asawa ni Tinoy

2.) Misis Rubio – isang mayabang na tao; ina ni Sioning; kapitbahay nina Remy

3.) Tinoy – asawa ni Remy

4.) Sioning – anak ni Mister at Misis Rubio. 5.) Petra – katulong nina Remy at Tinoy III. Mahahalagang Pangyayari:

- Sa harap ng isang bahay ng mga kapitbahay nina Remy ay mayroong isang trak na

nakaparada at ang mga laman nito ay mga hollow blocks. Ang mga hollow blocks na iyon ay para sa pagpapagawa ng bahay ng pamilyang Rubio.

- _{Nagsalita si Baby at June tungkol sa mga} sinabi ni Sioning sa kanila. Una, sinabi raw ni Sioning na wala raw kuwenta at bulok ang eskuwelahang pinapasukan nila.

Pangalawa, pinagyabang ni Sioning na siya ay mayaman habang sina Baby at June ay hindi.

- _{Inamin ni Remy na hindi nga sila mayaman} ngunit ito raw ay hindi isang kapintasan. Sinabi ni Remy na sina June at Baby ay mayroong kayamanan at iyon ay ang kanilang karunungan.

- Sinabi ni Petra na ang pamilyang Rubio ay napakayabang raw.

> Pinaparining ni Misis Rubio sa mga kapitbahay niya ang mga

gagawin ng katulong, (kung ano ang lulutuin.)

> “Huwag na iyong baboy ang iluto mo, ha? Patayin mo na

iyong inahin at iluto mo sa asparagus.. nasa pidyereytor..” - _{Umuwi na si Tinoy at kinausap si Remy.}

Dahil sa pinag-usapan nilang dalawa, nalaman ni Remy na umuutang pala si Mister Rubio ng pera.

> Nagagawa niyang umutang upang makamit ang mga gusto ng kanyang Misis.

> ayaw niyang madaigan ang kanyang pamilya.

> Dahil nagparemodel ng bahay and kanilang

kapitbahay, sina Perez, gusto rin niyang i-remodel

ang kanilang bahay. > Sabi ni Misis

Rubio: Sila lang doon ang nagpapaaral

sa kanilang anak sa isang primera klaseng kolehiyo at

dapat ay primera klase rin ang kanilang bahay.

> Hindi nagtagal, nabalitaan ni Remy na may kotse

na ang mga Perez. Nung linggong iyon, nabalitaan rin

niya na may oto na rin ang mga Rubio.

IV. Pagpapahalagang Pilipino: - Pagiging Matulungin

- Pagpapahalaga sa edukasyon - Pagkain ng sabay-sabay

- _{Pagiging kontento sa mga na ibinigay sa atin} ng Panginoon

- Paghalik sa kamay ng mga matatanda V. Mga Kapintasan:

- Pagiging chismosa - Pagkainggit

- Pagiging mayabang - Pagiging sunud-sunuran

- _{Kagustuhang mahigitan and iba} - _{Pag-uutang upang makapagyabang}

KABANATA 8: KAWANGGAWA NG LASENGGO

(6)

1. abuloy- kontribusyon o tulong 2. yamot- pagkainis

3. magsipag- ambag- mag-abuloy 4. arkilado- upahan

5. nang-aaglahi- nangungutya o kinukutya 6. umalingawngaw- ulitin o “echo”

II. Mga Tauhan

1. Remy- may-ari ng shop - asawa ni Tinoy 2. Tinoy- asawa ni Remy

3. lalaking lasenggo- nanghihingi ng abuloy sa mga tao

4. manlililip- nagtatrabaho sa shop ni Remy 5. mananahi- nagtatrabaho sa shop ni Remy 6. Etang- suki ni Remy

 Nagtatabas si Remy sa shop nang may lalaking dumalaw at nanghingi ng abuloy para sa namatayan. Sinabi ni Remy na

dumalaw na sila ni Tinoy at nakapagbigay na rin ng abuloy ngunit nangungulit at namimilit pa rin ang lalaki kaya nainis si Remy.

 Noong umalis ang lalaki, natandaan ni

Remy na nakita na niya ang lalaking iyon na nag-iinuman at nakapagbigay na rin siya sa kanya ng abuloy dati noong may ibang namatayan.

 Binalikan ni Remy ang pagtatabas pero napahinto siya dahil nagkagulo sa labas. Akala niya may nagkaaksidente pero nakita niya na hinarang ng parehong lalaki ng dalawang beses ang mga sasakyan at dyip para humingi ng kontribusyon or abuloy para sa namatayan. Hindi nagbigay ang

marami ngunit noong may nagbigay, umandar ulit ang mga sasakyan.

 Bumalik si Remy sa loob at pinag-usapan ni Remy at ng ibang mananahi ang nangyari. Akala ng isa sa mga mananahi na mabait ang lalaki pero tumahimik na lamang si Remy.

 Mamaya-maya tumigil ang sasakyang gagamitin sa paglilibing sa patay at ilang dyip na walang sakay sa tapat nila. Napag-usapan nina Remy at ng mga mananahi ang iba’t-ibang kaugalian tuwing may

namatayan sa iba’t-ibang lugar.

 Biglang umalis ang kotse ng punerarya, tatlong dyip at ang makikipanglibing kahit kung nasa loob pa rin ng bahay ang

kabaong.

 Nalaman ni Remy kay Etang na niloko ng mga lasenggong nanghingi ng kontribusyon ang lahat. Kinuha nila ang resibo ng

punerarya para makapanghingi ng abuloy at nakikain din sila sa namatayan. Pagkatapos nito ay hindi na sila bumalik.

 Noong gabing iyon, nagtipon ang mga ama ng tahanan sa kanilang pook para

masolusyunan ang suliranin ng kanilang kapitbahay na namatayan.

IV. Pagpapahalagang Pilipino

1. Pagtulong ng mga tao o kapitbahay para masolusyunan ang problema

2. Pakikiramay sa mga namatayan

3. Ayaw manira ng reputasyon ng ibang tao V. Mga Kapintasan

1. Panlilang sa mga taong nakikiramay 2. Pagsisinungaling

3. Paggamit sa mga tao at sitwasyon

4. Kapangyarihan ng pera at ang epekto nito sa mga tao

KABANATA 9: DALAWANG LIBONG PISO TALASALITAAN

1. gumagaralgal – di maliwanag na pagsalita, parang nagbubulong sa sarili

2. maaatim – di makatanggap o makapaniwala 3. umistapa – tao na nagutang ng pera at hindi binayaran

4. naareglo – naayos

5. kahero – tao na namamahala sa pagtanggap ng pera ng kompanya (cashier)

MGA TAUHAN

1.Remy– nagalit at nalungkot ng husto noong nalaman tungkol sa utang ni Pepe na babayaran nila.

2.Tinoy– naging masama ang loob niya dahil kung hindi niya pinayagan na maging guarantor siya para kay Pepe, hindi sila mahaharapan ng ganitong

(7)

3.Pepe – noong kahero nina Tinoy sa opisina na naalis sa posisyon dahil nakasira ng ilang libo. Nanguutang siya sa maraming tao at tumatakas.

4.may-ari ng tindahan (walang pangalan) – siya ang nagsabi kay Remy tungkol sa mga utang nina Pepe at sa pagtakas nila.

MGA MAHAHALAGANG PANGYAYARI

• Umuwi si Tinoy na mukhang pagod at may

dinaramdam. Nagtaka si Remy kung bakit, at yun pala ay may masamang balita siya.

Kailangan daw nila magbayad ng dalawang libong piso dahil si Pepe, ang kahero nila noon na pinaalis, ay hindi nagbayad ng utang sa bangko at si Tinoy ay ang kanyang

guarantor . Sa una ay akala niya na babayaran ang utang, pero tumakas si Pepe.

• Umiyak ng husto si Remy dahil kaysa na bibili

sila ng bagong bahay, o piyano para kay Baby, magbabayad sila ng utang na hindi kanila. Naalala niya noong hindindian ni Tinoy ang mga bagay dahil ”magtitipon muna sila”. Nainis talaga si Remy dahil parang mas inuuna pa ni Tinoy ang kaibigan kaysa sa kanila.

• Sa susunod na araw, lumabas si Remy para

gawin kahit anong gusto niya. Ngunit,

naramdaman niya na ayaw din niyang maging mag-isa.

• Hinanap niya nalang ang bahay nina Pepe.

Nagtanong-tanog siya ng direksyon ngunit halos lahat ay hindi alam kung nasaan ang lugar na sinasabi niya.

• Pagdating niya sa isang tindahan, yung

may-ari ay alam tungkol kay Pepe. Sinabi niya na tumakas na ang mag-asawa na yon, at ang dalawang yon ay laging nagsusugal at nagungutang sa lahat ng tao.

• Pagdating niya sa bahay, sabi ni Tinoy na

naayos na niya ang sitwasyon sa pamaraan ng pagtanggal ng dalawangpung piso sa kanyang

sweldo bawat buwan. Kahit na, si Remy ay nalungkot pa rin dahil sa pangyayaring ito. PAGPAPAHALAGANG PILIPINO

Pagtulong sa kapwa – sa pagiging gurantor para kay Pepe

Pagaayos ng sitwasyon kahit mahirap – ang pagsikap ni Tinoy na ayusin ang problema

Pagtitipid ng pera – ang ginagawa ni Remy lagi Pagpapahalaga sa mga gusto ng anak – naaalala ni Remy si Baby at ang gustong piyano

Pagaalala para sa asawa (Remy kay Tinoy) MGA KAPINTASAN

Di-pagbabayad ng utang sa iba (Pepe)

Pagsusugal at mga ibang iresponsableng gawain (Pepe + Asawa)

Paghalaga ng kaibigan bago ang pamilya (Tinoy) Di pagsasabi kaagad ng importanteng desisyon sa asawa (Tinoy)

CHAPTER 10: PISTA NG BAYAN Talasalitaan:

1. Bisperas – “Night Before”/Eve 2. Purok – distrito

3. Bilas – asawa ng “in-law” 4. Baul – isang lalagyan 5. Sapin – suson/padding 6. Hagikhik – umalik-lik

Mga Tauhan

1. Remy – asawa ni Tinoy at ina nina Baby at June

2. Tinoy – asawa ni Remy at ama nina Baby at June.

3. Aling Muding – kapibahay nina Remy at Tinoy

4. Aling Sela – ina ni Tinoy; biyenan ni Remy 5. Luming – bilas ni Remy

6. Baby at June – mga anak nina Remy at Tinoy

7. Aling Barang – ang pinag-uusapan nina Remy at Aling Muding sa kotse; negosyante na nagpapahiram ng pera sa iba.

(8)

Mahalagang Pangyayari

-

Simulan ni Remy and kanyang paghahanda

para sa Pista. Inayos pa niya ang telang tatabasin niya para sa bagong damit na isusuot sa pista ng kanyang mga anak.

Hinanda ni Remy ang mga tinahing damit na kukunin ng mga suki niya sa kanya sa araw na iyon.

-

Sabi ni Remy kay Tinoy na tinapos niya ang

kanyang ginagawa, pero nagtatrabaho pa rin siya. Sabi ni Tinoy na huminga muna si Remy, pero sabi ni Remy na kaya niya itong tapusin, at hindi na sumagot pa si Tinoy.

-

Pagkauwi ni Remy galing palengke,

dumating sina Aling Sela at Lumin na

tutulong kay Remy na maghanda ng pagkain para sa pista. Narinig ang masayang tinig

nina Baby at June na naghahanap ang mga pinsan nila.

-

Pumunta si Remy sa palengke kasama ni

Luming para bumili ng pagkain para sa ulam na lulutuin ni Luming.

-

Trapik papuntang palengke dahil may bus na

nagbababa ng pasahero sa gitna ng kalye. Masisikip ang mga kalsada at talagang hindi makapasa sina Remy, Aling Sela at Luming. Punung-puno ang palengke ng mga tao dahil maraming humahabol at bumibili ng

kasangkapan para sa kanilang ihahanda.

-

Nakisabay sila pauwi kay Aling Muding,

ang kapitbahay nina Remy, at

nagkuwentuhan sila sa kotse. Pinag-usapan nila ang malaking kit ang mga negosyong na may kaugnayan sa pyesta, ang malaking kita

ni Aling Barang kapag may pista, at kung sino ang kanilang pinaghahandaan.

-

Araw ng pista: tuloy ang daloy ng bisita sa

bahay n mga Cruz kaya abalang-abla si Remy buong araw hanggang hattingabi.

-

Kinabukasan, dumating si Aling Musding

para kunin ang natirang pagkain para sa alagang baboy. May dala rin siyang balita tungkol sa nangungutang kay Aling Barang.

Pagpapahalagang Pilipino

1. Pagiging Responsable at Masipag

- tinapos ni Remy ang lahat ng trabaho niya sa nakatakdang oras

- binili niya kaagad ang mga kailangan para sa pista

2. Pag-aasikaso sa pamilya at mga kailangan ng pamilya

- gumawa si Remy ng bagong damit para kay June at Baby dahil ayaw niyang maiiba sila sa ibang taong na sa pista

3. Pagtulong sa Kapwa

- tinulungan ni Aling Sela at Luming si Remy para maghanda para sa pista

4. Pagiging Malapit at Matulungin ang Pamilya

- Magkasama ang buong pamilya sa pista - Tinulungan ang isa’t-isa para maghanda 5. Pagbadyet ng Pera

- Hindi nagutang si Remy ng pera dahil marunong siyang gumamit ng pera na naipon niya’t ni Tinoy

6. Bayanihan

- Sina Aling Sela at Luming ay nagtulong kay Remy para maghanda para sa pista.

(9)

Mga Kapintasan

1. Pagmamayabang

- si Aling Muding: pinagyayabang niya na hindi niyang kailangan umutang ng pera

2. Kawalan ng Disiplina at Konsiderasyon ng tao

- ang mga bus ay naghihinto sa gitna ng kalsada para lang makababa and mga pasahero galing sa prubinsya.

3. Pagiging Pakialamera

- binalita ni Aling Muding ang pang-utang ng ibang tao kay Aling barang kina Remy at Luming

4. Ubos-biyaya

- hindi nagbabadyet ang mga taong

nangungutang kay Aling Barang. Tinatapos lahat ng pera at nangungutang ulit.

KABANATA 11: SENYORITA…SENYORITO I. Talasalitaan

1. Durungawan- bintana 2. Bumubungad- harapan

3. Sumulyap- tanaw na di-matagal 4. Gunita- rekoleksiyon, memorya 5. Bahagya-kaunti

6. Hulagpos- hiwalay, tanggal 7. Kurap-pikit

8. Lumunok- lulon, pagtitiis ng hirap

II. Mga Tauhan

1. Tinoy- asawa ni Remy at ama nina June at Baby

2. Remy-asawa ni Tinoy at ina nina June at Baby

3. Ismael/ Maeng- dating

katrabaho(accountant) at kapitbahay nina Tinoy.

4. Arsenia/ Senyang- asawa ni Ismael 5. Petra-katulong nina Tinoy at Remy III. Mahalagang Pangyayari

-

Mayroong pagtitipon sa bahay ni Ismael

dahil paalis na siya bukas. May dadaluhang kumbensiyon ng mga accountant sa Tokyo si Maeng.

-

Sa pagkakatanda ni Remy, walang gusto si

Maeng sa mga pagtitipon laluna kung sa tahanan nila ito gaganapin

-

Pagkadating ng mag-asawa sa labas ng

bahay nina Maeng at Senyang, narinig ni Remy kung ano na ang tawag ng mga bata sa kanilang nanay

-

Mommy na raw si Senyang, hindi na Inay

-

Pati ang tawagan ng mag-asawa ay nagbago

na. Ang tawag ni Senyang kay Maeng ay Daddy na ngayon

-

Nang oras ng kumain ay nagulat sina Tinoy

at Remy sa tawag ng mga katulong nina Maeng at Senyang

-

Tinatawag ng kanilang mga katulong na

Senyorita at Senyorito sina Maeng at Senyang.

-

Pati sina Tinoy at Remy ay tinawag ng

kanilang mga utusan na Senyorito at Senyorita.

-

Pag-uwi nina Tinoy at Remy ay

pinag-usapan nila ang mga nangyari.

-

Hindi sila makapaniwala na hahayaan nina

Maeng at Senyang ang kanilang mga utusan na tawagin sila ng ganoon.

-Kung may tiyaga ka, may nilaga – kapag nagsikap ka, aasenso ka rin

V. Mga Kapintasan

- Pagpapakumbaba (pagkawala nito) – kailangang mamalagi sa lahat

 Sa halip na mainis sina Remy, natawa nalang sila sa

(10)

laki ng pagbabao nila, umasenso lang ng kaunti

 Parang nagpapakita ng diskriminasyon

- “Colonial Mentalitly”- ang pananaw na lahat ng bagay na dayuhan ay masbuti kasya sa sariling atin. KABANATA 12 : SIMULA  TALASALITAAN 1. Nasulyapan- Natingnan 2. Pag-aanasan- Pagbublong 3. Magkabula- Mawala

4. Kutob- Hinala / Akala (suspicion) 5. Pagkayamot- inis / asar

6. Kumumbida- Anyaya (invite) 7. Napahagikhik- Napatawa 8. Nag-ulol- Nagwala

9. Pagkabalisa- Lito (worry) 10. Magwari- Maisip

11. Panunudyo- Pag-aasar 12. Tangka- Balak

 MGA TAUHAN

1. Remy- maalalahaning inay 2. Tinoy- mapagtiwalang ama 3. June masusunuring at

mapaggalang anak 4. Baby

5. Mga kaklase- mapaggalang at mapagrespeto

 MAHALAGANG PANGYAYARI

• Naisip ni Remy na may gustong sabihin sa

kanya sina Baby at June dahil sa mga bulong-bulong nila sa isa’t isa

• Nilapitan nina Baby at June si Remy upang

magpaalam na pumunta sa birthday ng isang ka-gang ni June

• Pinahintay ni Remy sina Baby at June ang

pagdating ni Tinoy upang tanungin nalang siya

• Nagdesisyon si Remy at Tinoy na payagan

and dalawa na pumunta sa party

~ Hindi laging mananatiling bata sina Baby at June

~ Masmabuti kung payagan nalang nila kaysa magsinungaling pa sina Baby at June upang makapunta

• Sinundo sina Baby at June ng mga kaklase

nila

~ Nagbigay galang sila kay Tinoy at Remy

• Habang nakatulog si Tinoy, si Remy naman

ang umaabang sa pag-uwi nina Baby at June

• Pagkatapos dumating sina Baby at June,

nagkwento sila kay Tinoy at Remy tungkol sa mga nangyari sa party

 PAGPAPAHALAGANG PILIPINO

 Paghintay sa desisyon ng asawa (respeto sa desisyon ng isa’t isa)

 Pag-alala sa mga anak

 Pagrespeto sa utos ng mga magulang

~ Umuwi sina Baby at June sa oras na sinabing umuwi

(11)

~ Mas lalo na kung nandoon ka sa bahay nila

 KAPINTASAN

 Kulang ng pagtiwala sa mga anak

 Pag-iisip na mananatiling bata palagi ang anak

KABANATA 13: NAGMAMADALI ANG PANAHON I. Talasalitaan 1. Pag-uukulan – pagbibigay 2. Paninindigan – pananatili 3. Nag-aatubili – pag-aalinlangan 4. Saad - banggitin 5. Ipagkaila – aminin

6. Iiling-iling – pakaliwa ng ulo upang ipahawiwatig ng pagtanggi

II. Mga Tauhan

1. Tinoy – ama nina Baby at June; Masaya na tatapusin ng mataas na paaralan si Baby

2. Remy – ina nina Baby at June; nanenerbyos sa magiging karera at buhay ni Baby nang natapos na ang

kanyang pag-aaral.

3. Baby – Dalagang anak; magtatapos ng mataas na pag-aaral at pupunta na sa kolehiyo

4. June – Bunsong anak ni Tinoy at Remy 5. Ahente – Ahente sa tindahan ng kotse;

ama ni Eddie

6. Eddie – Anak ng ahente sa tindahan ng kotse; sumama sa pagdala ng papeles

• Natapos na ang pag-aaral ni Baby sa

hay skul.

o dalaga na si Baby at may

mga bagay na mas papansinin na nila.

• Ayon kay Tinoy, kahit anuman ang

gawin ni Baby, kakayanin niya ito, kahit kung pera ang problema.

o Hindi gusto ni Baby ang

medisina, kaya hindi masyadong problema ang pera. Home Economics ang

inaasahan ni Baby.

o Kakayanin daw ni Baby ito

dahil matigas ang loob ng bata, at nagmana kay Remy.

• Nagtanong si Tinoy kung nasa

palagay ni Remy, may ibang papansinin din si Baby.

o Para kay Remy hindi

nag-aalala siya dahil alam niya ang kasama ni Baby ay puro babae.

o Ayaw lang niya tanggapin na

maaaring may magliligaw kay Baby at pupusuin niya.

o Mamamasahe na siya, kaya

makaksabay siya ng iba’t-ibang tao.

• Ungot ng ungot si June ng bumili ng

sarailing sasakyan,

o sa palagay ni Tinoy, praktikal

at makakaya nila ito dahil sa mga pribilehiyo niya sa opisina.

(12)

o Hindi naman sumang-ayon si

Remy sa desisyon, ngunit hindi ito binaggit sa asawa.

• Buong mag-anak ang pumunta sa

tindahan ng sasakyan. Nakita ng ahente si Tinoy.

o Nag-usap sila habang

tinitingnan nina Remy, Baby at June ang iba’t-ibang

sasakyan. Nalaman ni Tinoy na may anak na din ang ahente na kasing-edad ni Baby.

• Nang umalis na sila, hindi malaking

bagay ang pagkwentuhan para kay Tinoy, kaya hindi niya ito inisipan na banggitin kay Remy.

• Nakaraan ng dalawang araw at

dumalaw ang ahente para sa papeles sa kotse, na may kasama siyang binata.

o Ipinakilala si Baby at si

Eddie sa isa’t-isa

 Hindi man nagsalita o kumi masyado ang dalawa ngunit lihim na natuwa si Remy. • Mahiyain at hindi man nag-usap ngunit gusto ni Baby si Eddie

• Natakot si Remy sa reaksyon ni

Baby; hindi man nagtaka si Tinoy dahil “normal na reaksyon” iyon

o hindi makapaniwala si Remy

sa narinig niya.

• Hindi ulit pinag-usapan si Eddie

Bernal sa harapan ng kanilang anak. Isang Sabado, dumalo si Eddie sa bahay nila. Pinapasok ni Remy ang binata sa ideyang may utos siya

galling sa kanyang ama.

o Ngunit sinabi din ni Eddie,

halos na hindi marinig, na nandiyan siya para kay Baby.

o Nanlamig si Remy at alam

niyang hindi biro na ito.

o Tinanggap ni Remy na

lumalapit ang panahon na dapat harapin niya at ni Remy din.

• Pagpapahalaga sa edukasyon at

hanap- buhay

• Pagdedesisyon para sa buong pamilya • Tama at pormal na pangliligaw ng

dalaga

V. Mga Kapintasan

• Pagtatago ng lihim sa mag-asawa (Tinoy

at Remy)

• Pagdududa sa sarili (Remy)

• Paggusto sa tao dahil si itsura lamang

(Baby)

** Nagmamadali ang panahon para kay Remy dahil kay Baby. Nagiging dalaga na si baby at bilang magulang, nahihirapan itong

aminin ni Remy dahil iniisipan pa niyang bata pa si Baby.

(13)