بررسی تنوع ژنتیکی توده‏ های بومی کدوی شمال غرب ایران از نظر صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی

هدوت یکیتنژ عونت یسررب ناریا برغ لامش یودک یموب یاه

تافص رظن زا

یکیژولوفروم یکیژولویزیف و

نادرم دواد

1هداز

، * هب م ن یدهاز شیورد اضر و2 3هداز

1 . ا یسانشراک یوجشناد ،دشر

یهایگ تادیلوت هورگ

،یزرواشک ۀدکشناد ، مرخ ،ناتسرل هاگشناد

ناریا ،دابآ

2 . مرخ ،ناتسرل هاگشناد ،یزرواشک ۀدکشناد ،یهایگ تادیلوت هورگ ،رایداتسا ناریا ،دابآ

3 . هیمورا هاگشناد ،یزرواشک ۀدکشناد ،تاتابن حلاصا هورگ ،رایشناد ناریا ،هیمورا ،

:هلاقم لوصو خیرات 10

/ 12 / 1393 :هلاقم شریذپ خیرات

07 / 05 / 1394

هديكچ هب یکیتنژ عونت ۀعلاطم روظنم هدوت

ناریا ر لامش یودک یموب یاه ،یکیژولویزیف و یکیژولوفروم تافص رظن زا

18 ۀدوت ودک قهلعتم

هورگ هب یاه یتنیز و لبنت ،یلیجآ ولب حرط بلاق رد

رد یفداصت لماک یاه 3

قحت زهکرم رد ،رارکت تاهقی

لاهس رد ههیمورا یزرواهشک

1392 .دندش یبایزرا یگژیو

م یاه و ،گرب ،رذب ،هویم هب طوبرم یکیژولوفر و

لگ یگژیو و زا یکیژوهلویزیف یاه ،زتنهسوتف لهیبق

وTSS

ۀتیدیسا پیتونژ یکیتنژ عونت بیرض نیرتلااب .دش یسررب اه یارب

.دش هدهاشم هتوب لوط و هویم درکلمع رتشیب

یگژیو یاه ب یسرر هدهش

ثراوت لااب و طسوتم یریذپ .دنتشاد

یارب یگژیو اه زا یی لیبق هب هویم لوط و رذب و هویم درکلمع ،هویم نزو ب بیترت

ی رتش ی یهکیتنژ هدزاب ن

و راظتنا دروم یارب

تافص زا ی لیبق هخاش لوط ،هیلوا یهد گرب

لیم رطق ،گرب رع هب لوط تب ن ، ۀ

نیرتمک ا ب لوط و رطق و مچرپ

زاب دروم یکیتنژ هد دش هدهاشم راظتنا

هفلؤم هب هیزجت جیاتن ساسارب . ،یلصا یاه

7 فلؤم ۀ رد یلصا عومجم 95 / 86 لهک تارییغت زا دصرد

هیجوت ار رک فلؤم رد .دند ۀ

نایم لوط ،هویم رع ،هویم نزو تافص مهس و تیمها ،لوا هخاش ،هرگ

و رذهب نزو ،هویم درکلمع ،هیلوا یهد

،هناددص

، TSS

یدیسا

،هت مد و هویم لوط

مد لوط ،هویم زتنهسوتف و هناد هب هویم نزو تب ن ،تسوپ تماخض ،هدام و رن گربساک لوط ،لگ

صلاخ رتشیب یزجت جیاتن .دوب ۀ

ب هک داد ناشن رتسلاک تشی

ر نی لصاف ۀ تنژ یکی ودک رد ی جآ یلی ب نی دوت ۀ رانک تعاس و ژارب ول

، رد دک و نت لب

ایم ن وت د ۀ هیاز نک د ی وخ و ی د هب .دمآ تس

دیلك هژاو تثارو ،رتسلاک ،ودک ،یکیتنژ عونت:اه .یریذپ

هرود

15 هرامش

3 زییاپ 1392

هحفص یاه 26 - 15

هرود

3 هرامش

1 ناتسبات و راهب 1394

هحفص یاه 107 - 123

همدقم ناناسودک یکی1

زا هریت یاه گرزهب یهاهیگ ته ه دن ههک رد

یذغت ۀ رشب هدافتسا یم وش دن ناییودک.

هب تلع ریرس دشر رد

رود ۀ شیور دوخ و دیلوت هویم یاهه یکاروهخ رادهبآ

بهلاج

هجوت ا دن ،ودک.

،هزبرخ

،یبلاط هناودنه و رایخ هک زج نهیا

هداوناخ دنت ه رد رسارس ناریا تشک یم دنوش و ههب آ و

یاوه قطانم یلامش و یبونج ناریا زین راگزاس دن نورد . نیا

،هداوناخ عاونا فلتخم ودک ودهک اهی ییامه م ودهک لماهش

یتشروخ لبنت ودک ،2

ییاولب ودک و3

زا4

مهم نیرت نآ ههب اه

رامش یم ودک .دنور ایگ

یه ولآ ماگ و کت هیاپ

،تسا لگ اه 25

ات 35 سپ زور زا تشاک رهاظ یم .دنوش تب ن لگ یاه رهن

هب هدام زا 4 هب 1 ات 17 هب 1 تسا توافتم هتوب ره رد [

17 ] .

مخت ودک یواب داوم

،ین ور یاهدنق

،نوگانوگ

،نیتکپ

نیئتورپ یاه

،فلتخم تاف ف

،اه نهآ و یور تسا [ 11 ] رد .

ق زا یتنس بط تم

هب ودک عاونا یتشوگ یاه ۀداهم ناوهنع

و دنق دض نیمأت

دننک ن ور .تسا هدش هدافتسا ندب حلاما ۀ

هب سنج نیا ناهایگ ۀناد مرهک ناهمرد رد یرثؤهم روط

یاهه

هدور بلهصت و هدهعم اههتلا ،تاتهسورپ یفورتورپیه ،یا مظنماهن تاهضابقنا زا یریگولج رد زین و دراد شقن نیئارش

شت رطخ شهاک ،بلق یرثؤهم شهقن هیلک و هناثم نس لیک

دراد [ 8 ] . هب اپورا و ایسآ بیترت

65 و 13 ار ناههج یودک دصرد

یم دیلوت دهباو رد درکلمع و دیلوت نازیم رظن زا نیچ .دننک

نارهیا رد ودهک تشکریز طس .دراد ار لوا ماقم طس 45

دیلوت ،راتکه رازه 696

درهکلمع طسوتم و نت رازه 40

/ 15

راتکه رد نت تسا

[ 14 ] . ناتسا ناهجیابررآ و ناته لگ یاهه

1. Cucurbitaceae

2. Summer squash (Cucurbita pepo L.) Cucurbitaceae 3. Winter suash pumkin (cucurbita Maxima Dush)

cucurbitaceae

4 .Winter squashe (cucurbita moschta) Cucurbitaceae

ناتهسا .دهنراد ار دهیلوت و تهشکریز طهس نیرتشیب یبر تشکریز طس نات لگ 430

ناتهسا و یهلیجآ ودهک راتکه

تشکریز طس یبر ناجیابررآ 18

دیلوت و راتکه رازه 14

دراد ار نت رازه [

3 ].

ییاههسانش یارههب یپیتوههنژ و یپیتوههنف عوههنت ۀههعلاطم پیتونژ هب هباشم یاه زا هدافتهسا و یباهیزرا ،ظهفب روهظنم

مرژ عونت ۀعلاطم ،یکیتنژ ریاخر اهی یموهب ،یهشبو مهسلاپ

حلاصا همانرب عورش زا لبق هدش نیهنچمه و یبلاهصا یاهه

پهیتونژ کهیکفت و ییاسانش زئاهب رایه ب رگیدهمه زا اهه

تسا تیمها [

16 ].

هب ناریا رد ریاهخر تخانهش مدهع لهیلد

نژ و یکیتنژ یاه

ههمانرب ، ولطم روهخرد یبلاهصا یاهه

یناب اب تلاوصحم یور یهجوت

ًاصوصخ یزبس

تروص اه

یم نیاربانب ،تسا هتفرگن تایهصوصخ ییاهسانش اهب دهناوت

هنوگ و ماقرا نژ فهلتخم یاه

زاهین دروهم و وهلطم یاهه

شور هدافتسا زا اب ار نارگشهوژپ سرتسد رد یلوکلوم یاه

نآ اه رارق داد [ 6 ] .

شهوژپ اه ی ماجنا هدش رب یور ودک ناشن داد اب شیازفا

تب ن لوط هب رع هویم نازیم درکلمع رذب شهاک یم

،دبای

نیاربانب هویم یاه یورک درهکلمع رت رذهب

یرتهشیب دهنهاوخ

تافص .تشاد

،یسردوز ۀزادنا

،هویم ۀزادنا رذب و دادعت هویم

رد راثآ هتوب یشیازفا نیدب .دنراد بیترت

راظتنا یم دور هک زا ه

قیرط شنیزگ ناوتب تیعمج یاه ودک ار رظن زا تافص قوف

دوبهب دیشخب [ 15 ] هب نیچ نای نوتلیه هاگشناد رد . روهظنم

رگناههشن زا هدافتههسا اهب ودههک ماههقرا یهکیتنژ عوههنت یهسررب یارههب ،یکیژوههلوفروم تافههص و را .سا .سا یلوههکلوم لبنتودک 38 اب ینیچ مقر 28

یودهک یارهب و هیهسور مهقر

یتشروخ 10

یهنیچ مقر تارهییغت نیرتهشیب .دهش هدافتهسا

لهیلحت و ههیزجت .دوهب هارمه هویم اب ًلاومعم یکیژولوفروم هداد هب اه زیامتم حوضو هدوهت ندوب

ههنوگ ساهسارب اهه و اهه

و یکیژولوفروم تایصوصخ ود ره یارب ییایفارغج قطانم داد ناشن ار یلوکلوم [

13 ].

نژ عونت یسررب ،رضاب شهوژپ زا فده یخرب رد یکیت

هدوت نارهیا ر لامش یتنیز و لبنت ،یلیجآ یاهودک یاه

یگژیو یلولعم و یّلع طباور یسررب و درکلمع رب رثؤم یاه

یگژیو یثراوت تیعضو یسررب نینچمه و هویم و رذب یاهه

یههسررب یههگژیو نیههیعت اههب هدههش و یکیژوههلوفروم یاههه

زیامتم رد یکیژولویزیف هدوهت ندرهک

لامهش یاهودهک یاهه

.تسا ناریا ر

شور و داوم اه

تعاس یتاقیقحت هاگت یا رد شهوژپ هاگته یا .دهش ارجا ول

یههعیبط رباههنم و یزرواههشک تاههقیقحت زههکرم هههب هتهه باو رد ،یبر ناجیابررآ 30

لاهس رد ههیمورا یرتموهلیک 1392

هاگتهه یا ییاههیفارغج لوههط .دراد رارههق 935ʺ

/ ʹ0

˚10 45 و

ییاهیفارغج رع 018ʺ

/ ʹ0

˚ 44 37 طهس زا نآ عاهفترا و

ایرد 1338 .تسا رتم نایلاهس یگدهنراب نازیم

ۀ ههیمورا 301

یههلیم آ و رههتم

و عوههن زا هژرههبمآ ساههسارب نآ یاوههه

ینات هوک تهسا

. نیرتهشیب یاهمد

قهلطم 4 / 34 لقادهب و

نآ قلطم 4

/ 9 - جرد ۀ یتناس دارگ تسا .

رضاب شهوژپ رد 18

لماهش ،ودهک هدوت 11

ودهک عوهن ،یلیجآ

5 ک عون و لبنت ود 2

.دندهش یباهیزرا یتنیز ودک عون

تشک دروم و دنت ه یبر ناجیابررآ ۀقطنم یموب ماقرا ۀمه یم رارق نازرواشک راک و هدافتسا روذب .دنریگ

هاگته یا زا هدش

رذهب و لاهن ۀیهت شخب ،یبر ناجیابررآ یزرواشک تاقیقحت تفایرد نآ تاصخشم هک دش لودهج رد اه

1 و تهسا هدهمآ

زا سهههپ و یکیژوهههلوفروم تایهههصوصخ رهههظن زا تهههشاک

نآ یکیژولویزیف لودج( دندش یبایزرا اه

1 .)

شیامزآ ولب حرط بلاق رد اهب یفداصت ًلاماک یاه

18

( رامیت هدوت اب ) 3 ارجا رارکت ش

ترهک رهه لوط .د 3

و رهتم

ره نیب نآ زا مادک اه

3 .دش هتفرگ رظن رد رتم روذهب تشاک

هب هپک تروص (

5 ره لخاد رذب )هپک

لصاف ، ۀ ههتوب ره 50

و

دودب تشاک قمع 5

یتناس نیرات رد رتم 2

/ 3 / 1392 ماهجنا

.تفرگ زا ترک ره رد 6

هتشاک ۀتوب ،هدهش

4 ههعلاطم ههتوب

.دش تبقارم یمامت رود لوط رد یعارز یاه

ۀ ناههایگ دشر

زا کنت لیبق هتوب ندرک

ههتوب تیادهه ،یفاهضا یاه یور اهه

فلع یتسد نیجو ،هتشپ زره یاه

و یهددوک ماجنا دش اهت

م تافص یسررب یارب ناهایگ و

وهلطم دشر زا یکیژولوفر

.دنشاب رادروخرب یتخاونکی و

لودج 1 . تاصخشم هدوت

یاه یسررب ۀدش عمج یروآ زا هدش ناریا برغ لامش

هدوت ۀرامش هدوت مان

پیت هدوت ۀرامش

هدوت مان پیت

1 هیاز

یدنک یلیجآ

10 تهج

ول یلیجآ

2 یلع

یب ول یلیجآ

11 یوخ

یتنیز

3 هیونشا

یلیجآ 12

یوخ لبنت

4 یوک

ب ناری یلیجآ

13 یوک

ناریب لبنت

5 تروق

هپت لبنت

14 داباهم

یلیجآ

6 رلاچخا

یلیجآ 15

هیاز یدنک لبنت

7 ناریپ

رهش یتنیز

16 داباهم

لبنت

8 ژاربرانک

یلیجآ 17

تعاس ول یلیجآ

9 یولماقو

ایلع یلیجآ

18 یوخ

یلیجآ

یگژیو هزادنا یاه یریگ

لمعلاروتهسد ساسارب هدش یاهه

نیب ۀ سؤم یثراوت ریاخر یللملا

رد1

3 تهفرگ ماجنا رارکت

یگژیو لماش هک و هتوب ،گرب ،لگ ،هویم ،رذب هب طوبرم یاه

یهگژیو زا یدادعت زا یژوهلویزیف یاهه

دهماج داوهم ههلمج

هویم لولحم لک دهصرد و صلاخ زتنسوتف ،هتیدیسا ،2

لهیفور

و یهیمک تافهص یهسررب یارهب یشیامزآ دباو ره رد .دوب یفیک 4 .دش یسررب هتوب

هزادههنا یارههب هاگتههسد زا ،لههیفورلک دههصرد یرههیگ

لیفورلک ساسا .دش هدافتسا جنس راک

نیا هاگتسد رهب یاهنبم

فلاتخا نیب رون زمرق هدیبات هدش هب گرب اب روهن رود زهمرق

روبع هدرک زا گرب

،تسا اریز ق رون دایز تروص رد زمر ندوب

یهم ذهج یرتهشیب رادهقم هب گرب رد لیفورلک دوهش

[ 5 ] .

یشیامزآ دباو ره زا ،روظنم نیدب 4

ههتوب رهه زا و هتوب 3

لهیفورلک رادهقم و اهختنا اهتنا و طسو ،ادتبا زا گلاب گرب هزادنا بص ماگنه .دش یریگ

هزادههنا یرههیگ صلاههخ زتنههسوتف زا هدافتههسا اههب

هاگتههسد

HCM-1000

تکرش تخاس .تفرگ ماجنا )ناملآ(WALZ

هزادنا لوط رد یریگ

، ظفحم یامد و رون تدش ه

یا گرب هک

یم رارق نآ لخاد تفرگ

، دوب تباث یشیامزآ دباو ره زا.

6

نیگناهیم و اهختنا بص ماگنه اهتنا و طسو ،ادتبا زا گرب نآ .دهش هبساحم اه هگرب طهس

ی رارهق ههظفحم لهخاد ههک

یم تفرگ 5 یتناس م .دوب ربرم رت

هویم رد دوجوم لولحم دماج داوم نازیم ترابع اه

زا دنا

یلولهس ۀریش رد دوجوم لولحم داوم رگید و اهدیسا ،اهدنق دودب هک 80

ات 90 یم لیکشت دنق ار دصرد دنهد

[ 7 ] یارب .

رتموههتکرفر زا ،روههظنم نههیا زا دههعب .دههش هدافتههسا یتههسد3

هربیلاک هب هاگتسد ندرک

،رطقم آ ۀلیسو 2

ۀراهصع زا هرهطق

1. International Board for Plant Genetic Resources Institut (IBPGR)

2. Total Soluble Solids (TSS) 3. Refrectometer, Atago, Japon

رارهق رتموتکرفر وصخم تم ق یور رب هدوت ره زا هویم دادهعا .دهش تهشاددای و تهئارق سکیرب ۀجرد و دش هداد ساهسارب و هاگهشیامزآ طیهحم یاهمد ههب ههجوت اب هلصاب ههلبرم رهه رد .دهش هربیلاک هطوبرم لودج 4

رهه زا ههتوب

هتوب ره یارب و دش اختنا یشیامزآ دباو 3

احم هویم هبس

هداد نیگنایم و تبث یاه

ههب هدهش ۀهلزنم دهماج داوهم نازهیم

هزادهنا یارهب .دهش هتفرگ رظن رد پیتونژ نآ لولحم یرهیگ

هاگتسد زا ،هتیدیسا .دش هدافتسا یکیرتکلا جنسpH

لامرن نومزآ زا سپ ههب یهشیامزآ تاهابتشا ریزوت ندوب

شور وریپاههش ه کههلیو هداد سناههیراو ۀههیزجت ،4

یارههب اههه

یگژیو ه یسررب یا سناهیراو ۀهیزجت .تهفرگ ماهجنا ،هدهش

هداد یگژیو یارب اه نیهب یکیژولویزیف و یکیژولوفروم یاه

رارکت ره رد .تفرگ تروص اهرامیت لخاد و 3

رارهق هورگ

ودهک مود هورهگ ،یهلیجآ یودک هب طوبرم لوا هورگ ،دراد .دوب یتنیز یودک موس هورگ و لبنت یهطیحم ،یپیتوهنژ ،یپیتوهنف سنایراو ثراوهت ،

یریذهپ

اهختنا تدش اب یکیتنژ هدزاب و یمومع 2

و 5 اهب دهصرد

مرن زا هدافتسا اب و ریز طباور زا هدافتسا رازهفا

Excel

ماهجنا

:تفرگ

2 MSp MSe

1) g

r

  

2) e 2 MSe

2 2 2

3) p    g e

ثرا وت ،یطیحم ،یکیتنژ ،یپیتونف عونت بیارض ذهپ

یری

اهختنا تدهش اهب یهکیتنژ هدزاهب و یصوصخ 2

، 5 و 10

مرهن زا هدافتهسا اهب و رهیز طباور زا هدافتسا اب دصرد رازهفا

Excel

تفرگ ماجنا 20]

:[

2 g

4) CV S e 100

 X 

4. Shapiro-Wilk

2 p

5) CV S p 100

 x  S e2

6) CVe 100

 X  7) GAKh Sp2

2 2

2

8) h g p





،لااب طباور رد

2g ،یهکیتنژ سناهیراو 

2p سناهیراو 

،یپیتونف

2e و یطیحم سنایراو  ،CVg

و CVe CVp

ترت هب یپیتوهنف و یهطیحم ،یهکیتنژ عوهنت بیارهض بهی h2

ثراوت ،یموهمع یریذپ ،یهکیتنژ هدزاهبGA

2p فارهحنا 

و یپیتونف رایعم شنیزگ لی نارفیدK

.تهسا درادناتهسا هدهش

رادقم یاربK

2 ، 5 و 10 بهیترت ههب شنیزهگ دهصرد 62

/ 2 ،

06 / 2 و 76 / 1 .تسا بیرهض ره ک تروهص رد لوهمرف قبط

بیرهض ره ک تروص رد و اطخ رایعم فارحنا یکیتنژ عونت .تفرگ رارق رامیت رایعم فارحنا یپیتونف عونت زا دوهجوم عونت رد تافص زا کی ره شقن نییعت یارب

هفلؤم هب هیزجت شور مرهن زا هدافتهسا اهب یلهصا یاه

رازهفا

یرامآ ۀخ ن(SPSS

19 رهگ یارهب .تفرگ ماجنا ) هو

یدهنب

پیتونژ هشوخ ۀیزجت زا اه دراو شور هب یا

زا هدافتهسا اهب1

.دش هدافتسا یسدیلقا ۀلصاف ربرم

ثحب و جیاتن یگژیو هک داد ناشن سنایراو ۀیزجت جیاتن و هویم درکلمع یاه

نایم لوط ،هتوب لوط ،هویم رع ،هویم نزو ،رذب تبه ن ،هرگ

،هویم رع هب لوط وط و رن گربلگ لوط ،TSS

رد اه ب ل

لامتبا طس 1

دهص نزو تافص و دصرد ،هوهیم لوهط ،ههناد

لوهط ،صلاهخ زتنهسوتف ،هتیدیهسا ،هویم مد لوط ،رذب رع مد لاهمتبا طهس رد مچرهپ ۀهلیم رهطق و هدام لگ 5

دهصرد

هدوت نیب فلاتخا فلاتخا اه

انعم لودج( تشاد دوجو راد 2

.)

1 .^Ward

هورگ لخاد نینچمه هدوهت ،اه

یهگژیو رهظن زا اهه اهه

ی

،هویم رع ،هناددص و هویم نزو ،هویم دادعت ،هویم درکلمع ،گرهب رهع و لوهط ،هویم مد و هتوب لوط ،رذب تماخض نایم لوط ،تسوپ تماخض هخاش ،هرگ

تبه ن ،ههیلوا یههد

،رهن گربهساک و گربلگ لوط ،هتیدیسا ،هویم رع هب لوط لاهمتبا طهس رد اه ب رهطق و لوط ،مچرپ ۀلیم لوط 1

یارب و دصرد ،تهشوگ تماخض ،رذب نزو تافص

وTSS

لاهمتبا طس رد هویم لوط 5

اهنعم فلاتهخا دهصرد یراد

یم ناشن سنایراو ۀیزجت جیاتن .تشاد دوجو نیهب ههک دهد

هدوهت یهسررب یاههه ،دراد دوههجو یداهیز عوههنت ،ودهک ۀدههش

نیدب هدوهت فلاتهخا یهسررب یارهب روظنم تافهص نیهب اهه

یسررب تفرگ ماجنا نیگنایم ۀ یاقم هدش .

یوخ یموب یلیجآ یاهودک یسررب ،رگید یشهوژپ رد ود بهکرم سناهیراو ۀهیزجت جیاتن .تفرگ ماجنا نات لگ و

ههب تافهص ۀهیلک یارهب ههک هداد ناشن لاس هوهیم نزو زهج

اههنعم فلاتههخا نآ شهوژههپ جیاههتن .تههشاد دوههجو یراد

اههه

ناشن هدوت نیب دایز عونت ۀدنهد یسررب یاه

اهب ههک هدوب هدش

شهوژپ جیاتن تشاد تقباطم رضاب

[ 9 ].

یهههگژیو نیگناهههیم ۀههه یاقم و یکیژوهههلوفروم یاهههه

هدوت نیب رد یکیژولویزیف یسررب یاه

یکوهت شور هب ،هدش

هب ریاهس ههب تبه ن شور نهیا رتهشیب یریذهپدامتعا لهیلد

شور لودهج( تهفرگ ماهجنا یراهمآ یاه 3

یاهودهک رد .)

هب رذب و هویم درکلمع یلیجآ رد بهیترت

3 و 5 رارهق هورهگ

ۀدوههت هههب طوههبرم درههکلمع نیرتههشیب و دههنتفرگ ژاربراههنک

درهکلمع نیرهتمک و )رذهب درکلمع( داباهم ،)هویم درکلمع(

ار رذب و هویم هیونشا

رذهب و هویم نزو تافص یارب .تشاد

رد 4 ۀدوهت نآ نیرتشیب هک دنتفرگ رارق هورگ یوهک

ب نارهی

ۀدوهت ار رادهقم نیرهتمک و )رذهب نزو( داباهم ،)هویم نزو(

وخ هدوت .تشاد ی دهصرد تافهص زا کهی رهه رهظن زا اهه

،صلاخ زتنسوتف ،لیفورلک هتوب و هویم لوط ،هتیدیسا ،TSS

رد 3 .دنتفرگ رارق هورگ

هدوت :اه1هیاز . ،یدنک2 یب یلع . ،ول3 ،هیونشا .4 ،ناریب یوک .5 ،هپت تروق .6رلاچخا . ،7ناریپ . ،رهش8 ،ژارب رانک .9 ،ایلع یولماقو .10تهج . ،ول11 ،یوخ .12 ،یوخ .13،ناریب یوک . 14 ،داباهم .15 ،یدنک هیاز .16 ،داباهم .17تعاس . و ول18نیگنایم یوخ . ینعم فلاتخا یاراد نوتس ره رد رتشم فورب یاراد یاه طس رد راد5 .ت ین دصرد

هدوت :اه1هیاز . ،یدنک2 یب یلع . ،ول3 ،هیونشا .4 ،ناریب یوک .5 ،هپت تروق .6رلاچخا . ،7ناریپ . ،رهش8 ،ژارب رانک .9 ،ایلع یولماقو .10تهج . ،ول11 ،یوخ .12 . ،یوخ13 ،نارهیب یوک .14. ،داباهم15 ،یدنک هیاز .16 ،داباهم .17تعاس . و ول18نیگنایم یوخ . ینعم فلاتخا یاراد نوتس ره رد رتشم فورب یاراد یاه طس رد راد5 .ت ین دصرد

داد ناشن یتنیز و لبنت ودک هورگ لخاد نیگنایم ۀ یاقم هیاز ۀدوت هب طوبرم هویم درکلمع نیرتشیب هک )لهبنت( یدنک

و اریپ ن رهش

،)یتنیز(

دهصرد نیرتشیب لهبنت ودهک رد TSS

یوک ۀدوت یارب یودهک رد هوهیم دادهعت نیرتهشیب و ناریب

ۀرامش پیتونژ یتنیز ناریپ

رهش .دوب ودک ی هب تب ن یلیجآ

زاهن تهشوگ و میخهض تسوپ یتنیز و لبنت و دراد یرهت

مد لوط یتنیز یودک دنلب ۀویم

.تشاد یرت

بهسانم طیارهش دوهجو تروهص رد رتهشیب گرب طس یزاهساذ بهجوم و تهسا یبوهلطم یگژیو ،ناهایگ یارب

یهم دیشروخ رون زا رتشیب ۀدافتسا و رتشیب ههچنانچ و دوهش

،زتنهسوتف رادهقم شیازهفا اهب ،دشاب بسانم لیفورلک رادقم یم درکلمع شیازفا ببس لهیفورلک دهصرد نیرتلااهب .دوش

تعاس پیتونژ هب طوبرم و صلاهخ زتنهسوتف ،)یهلیجآ( وهل

ب رع و لوط نیرتشیب .دوب تشاد ار یطسوتم دب رد گر

دهصرد ،)لهبنت( داهباهم پهیتونژ ار صلاخ زتنسوتف دصرد ار تهشاد یطهسوتم دب رد گرب رع و لوط و لیفورلک طیارهش اهب یمیقت م ۀطبار لیفورلک .داد اصتخا دوخ هب و رتههشیب لههیفورلک ۀناههشن ،هرههیت زبههس ههنر .دراد یههطیحم تهسا زتنهسوتف شیازفا هجیتنرد [

19 .]

رد لهیفورلک نازهیم

تههیفرظ ظههفب مهههم یاهههروتکاف زا یههکی هدههنز ناهههایگ تسا یزتنسوتف [

18 ] .

کهیژولوفروم تافهص نیگنایم ۀ یاقم ،اتسار نیمه رد هنومن زا یدادعت ،نلایهگ هاگهشناد رد یهناریا یودهک یاهه

.تفرگ تروص هنومن

رب ًابلا اه ههب طوهبرم تافهص ساهسا

هیم هنر ،هویم لکش لماش هویم زا هوهیم رهطق و لوهط ،هو

دندش کیکفت رگیدکی تهقباطم رضاب شهوژپ جیاتن اب هک

تشاد [ 2 ] ثراوهت ،یطیحم ،یپیتونف عونت بیارض . یریذهپ

اهختنا تدهش اهب یکیتنژ هدزاب ،یمومع 2

، 5 و 10 یارهب

لودهج( تهسا هدش هداد ناشن ودک تافص 4

بیارهض زا .)

نتشاددوجو نییعت یارب یپیتونف و یکیتنژ عونت نتهشادن ای

یم هدافتسا عونت دوش

[ 20 ] لماوع ریثأت بیارض نیا ۀ یاقم .

یسررب یگژیو یور ار یطیحم یم ناشن هدش

نیرتلااهب .دهد نآ زا سههپ و هوههیم درههکلمع یارههب یههکیتنژ عوههنت بیرههض

هب ناهیم لوط و رذب درکلمع ،هتوب لوط ،بیترت .تهسا هرهگ

ههب ار یپیتوهنف عوهنت بیرض نیرتشیب یهگژیو بهیترت

یاهه

.تهشاد هوهیم تهشوگ تماخض و هتوب لوط ،هویم درکلمع شهوژپ عوهنت بیارهض ههک داد ناهشن ههناودنه یور رب اه ههجوت اب .دوب یکیتنژ بیارض زا رتشیب تافص ۀیلک یپیتونف

لااب هب تافهص یارهب یهکیتنژ و یپیتونف عونت بیارض ندوب

یم نییعت شقن تافص نیا هک تفگ دناوت هدهننک

عوهنت رد یا

نژ دنتشاد یپیتونف و یکیت [

10 ] .

ثراوت یگژیو یمومع یریذپ ههعلاطم یاه

دروآرهب هدهش

دلیف ناتسا اب قباطم و دش ثراوت هچنانچ ،1

یتفهص یریذهپ

زا رتشیب 50 ثراوت یاراد تفص ،دشاب دصرد و لااهب یریذپ

نیب رگا 20 ات 50 ثراوهت ،دهشاب دصرد و طهسوتم یریذهپ

زا رتمک 20 ثراوهت تفص دصرد ریذهپ

دراد نییاهپ ی [

21 ] .

یگژیو ،هیرظن نیا اب قباطم رع ،رذب و هویم درکلمع یاه

نایم و هتوب لوط ،رذب تماخض ،هویم ههب لوهط تبه ن ،هرگ

و هویم رع ثراوتTSS

.دنتشاد لااب یریذپ

یگژیو و هویم لوط ،هناددص و رذب نزو ،هویم نزو یاه

مد لوط ،رذب رع ،رذب زتنهسوتف ،هتیدیسا ،هویم

،صلاهخ

مد لوط ،مچرهپ ۀهلیم رهطق ،رهن گربلگ لوط ،هدام و رن لگ

ثراوت ا ب رطق و لوط نیهب طهسوتم یریذپ

20 یهلا 50

یهگژیو نیا رتمک یریذپریثأت رگنایب هک دنتشاد ار دصرد اهه

یگژیو .تسا یطیحم لماوع زا و لوهط ،هوهیم دادهعت یاهه

هخاهش ،هوهیم تسوپ و تشوگ تماخض ،گرب رع یههد

ن ،هیلوا لوهط ،لهیفورلک دهصرد ،گرب رع هب لوط تب هداهم و رهن گرهبلگ لوهط ،رهن گربهساک لوهط ،مچرپ ۀلیم

تثارو ثراوت هک یتافص .دنتشاد نییاپ یریذپ یرتمک یریذپ

یهم لرهتنک نژ یداهیز دادهعت طهسوت ،دنشاب هتشاد .دنوهش

شور زا دیاب تافص نیا حلاصا یارب ،نیاربانب شنیزگ یاه

مزآ ای پیتونژ ساسارب .درک هدافتسا جیاتن نو

1. Stansfield

تثارو ریداقم یگژیو یمومع یریذپ

یکیژوهلوفروم یاه

هب یکیتنژ سنایراو ریثأت هک داد ناشن ازلک

زا رتهشیب بهتارم

نیا اب .تسا یطیحم سنایراو هب دوجو

شیاهمزآ ماجنا تلع

ههب طوبرم یکیتنژ سنایراو زا یشخب ًلاامتبا ،لاس کی رد طیحم و پیتونژ لباقتم رثا نژ یگتسویپ نینچمه .تسا

اهه

یگژیو ثراوت تیلباق دروآرب رد توافت زا یشخب زین ار اهه

یم هیجوت دنک

[ 1 ] .

یهدزاب ،دشاب لااب یپیتونف هب یکیتنژ عونت تب ن هچره یم رتهب و تسا رتشیب اختنا پیتونژ دناوت

ار ولطم یاه

عوهنت بیرهض تبه ن نیرتهشیب .داد صیخشت ولطمان زا کلمع یارب هب نآ زا سپ و رذب در

یهگژیو یارب بیترت یاهه

نایم لوط ،هویم رع ،هویم درکلمع ههب لوهط تبه ن ،هرگ

.دندوب مچرپ ۀلیم رطق و رذب تماخض ،هویم رع اهختنا تدش یارب راظتنا دروم یکیتنژ هدزاب نازیم 2

،

5 و 10 دصرد دش هبساحم یگژیو .

درکلمع ،هویم نزو یاه

هویم لوط و رذب و هویم هب

بهیترت بی رتهش ی ن یهکیتنژ هدزاهب

یگژیو و راظتنا دروم هخاش یاه

ۀلیم رطق و لوط ،هیلوا یهد

گرهب رهع ههب لوهط تبه ن ، ا ب لوط و رطق ،مچرپ هخاش هدزاب نیرتمک .دنتشاد ار رظن دروم یکیتنژ ،هیلوا یهد

نازیم جیاتن ،تفرگ ماجنا هناودنه یور رب هک یشهوژپ یط فص یارب یکیتنژ هدزاب هویم نزو ،رذب نزو ،هویم درکلمع ت

اهب ههک دنتهشاد ار راهظتنا دروهم هدزاب نیرتشیب هویم لوط و تشاد تقباطم رضاب شهوژپ جیاتن [

10 ].

لودج 4 . ثراوت ،یطیحم هب یکیتنژ عونت تبسن ،یطیحم ،یپیتونف ،یکیتنژ عونت بیرض ریداقم رد یکیتنژ هدزاب و یمومع یریذپ

یگژیو یاه یسررب هدش هدوت رد ودك فلتخم یاه

یگژیو بیرض

عونت یکیتنژ بیرض

عونت یپیتونف بیرض

عونت یطیحم تثارو

یریذپ یمومع بیرض تب ن

هب یکیتنژ عونت یطیحم هدزاب

یکیتنژ ( 2 )%

هدزاب یکیتنژ

( 5 )%

هدزاب یکیتنژ

( 10 )%

هویم درکلمع 81

/ 241 69

/ 283 35

/ 148 72

/ 0 63

/ 1 21

/ 437 61 / 382 66 / 352

درکلمع رذب 26

/ 31 88

/ 33 07

/ 13 85

/ 0 39

/ 2 14

/ 305 74 / 259 92 / 221

هویم دادعت 74

/ 9 83

/ 28 14

/ 27 11

/ 0 35

/ 0 20

/ 0 17 / 0 15 / 0

هویم نزو 30

/ 18 99

/ 26 83

/ 19 46

/ 0 92

/ 0 03

/ 1010 78

/ 859 57 / 734

رذب نزو 84

/ 11 66

/ 25 76

/ 22 21

/ 0 52

/ 0 02

/ 0 02 / 0 02 / 0

دص نزو هناد 67

/ 15 77

/ 26 70

/ 21 34

/ 0 72

/ 0 43

/ 3 92 / 2 50 / 2

هویم لوط 48

/ 9 07

/ 16 97

/ 12 35

/ 0 73

/ 0 4

/ 34 69

/ 3 15 / 3

هویم رع 35

/ 12 96

/ 14 44

/ 8 68

/ 0 46

/ 1 44

/ 3 93 / 2 50 / 2

رذب لوط 56

/ 9 79

/ 13 94

/ 9 48

/ 0 96

/ 0 28

/ 0 24 / 0 20 / 0

رذب رع 59

/ 6 28

/ 11 15

/ 9 33

/ 0 72

/ 0 08

/ 0 07 / 0 06 / 0

رذب تماخض 86

/ 8 13

/ 12 27

/ 8 53

/ 0 07

/ 1 04

/ 0 04 / 0 03 / 0

هتوب لوط 04

/ 32 75

/ 40 18

/ 25 61

/ 0 27

/ 1 21

/ 170 89 / 144 78 / 123

هویم مد لوط 97

/ 16 10

/ 30 86

/ 24 31

/ 0 68

/ 0 02

/ 1 87 / 0 74 / 0

گرب لوط 10

/ 7 50

/ 24 45

/ 23 08

/ 0 30

/ 0 82

/ 0 70 / 0 59 / 0

گرب رع 26

/ 1 13

/ 16 08

/ 16 006

/ 0 07

/ 0 04

/ 0 03 / 0 03 / 0

تشوگ تماخض هویم

06 / 12 03

/ 40 17

/ 38 09

/ 0 31

/ 0 21

/ 0 18 / 0 15 / 0

ههفلؤم ههب هیزجت زا فده مهجب شهاهک یلهصا یاهه

هداد تساه . اهریغتم نیب یگت بمه یسررب اب ،شور نیا رد

یم یپ تافص نیب طباور هب ناوت هفلؤم هب هیزجت رد .درب

اه ،

ریغتم یدایز دادعت نیب یگت بمه ۀطبار هته باو

ههب ۀلیهسو

ۀفلؤم دنچ یم نایب لقت م

رد تافهص زا کی ره شقن .دوش

یم صخشم دوجوم عونت

دوش [ 4 ].

اب ا هب هجوت هکنی ر ۀشی صخشم ۀ 7 فلؤم ۀ لوا رتشیب زا 1

دش

، تنرد هجی زا 7 فلؤم ۀ چ هک لوا یزی

دودب 95 / 86 دصرد

جوت ار عونت زا هی

هم ی ،دهندرک یارهب هسررب ی هدافتهسا دهش

لودج(

5 .) ییاههریغتم ا رد ههک

نهی 7 م ؤ هفل ه دهنتفرگ رارهق

راو سنای لااب یی و دنتشاد زا

ۀفلؤم متهفه ههب دهعب ،اههریغتم

سنایراو نییاپ یرت دنراد و هب ۀلزنم تباث رظن رد تفرگ . اهب

هجوت هب رانک نتشاذگ ییاهریغتم اب

سنایراو نییاپ و ههجوت

یم لااب سنایراو اب ییاهریغتم هب میناوت

رد کی ز ری اضف یی اب

نک هعلاطم رتمک دعب ی

م هجیتن و رتهب یریگ ی

شاب هتشاد می .

طسوت عونت نیرتشیب فلؤم

لوا ۀ 21 / 37 ،دهصرد 99 / 15

دصرد فلؤم ،مود ۀ 02 / 11 دصرد فلؤم ،موهس ۀ 12

/ 8 ۀهفلؤم

،مراهچ 87 / 6 ،مجنپ ۀفلؤم دصرد 11

/ 4 و مشش ۀفلؤم 63

/ 3

هب طوبرم فلؤم

.دوب متفه ۀ

رد فلؤم عوهنت ههیجوت رد تافهص مهس و تیمها ،لوا ۀ

یتنژ ههب طوهبرم دهندوب لماهش ار دهصرد نیرتهشیب ههک یک

یههگژیو ناههیم لوههط ،هوههیم رههع ،هوههیم نزو یاههه ،هرههگ

هخاش دهص و رذب نزو ،هویم درکلمع ،هیلوا یهد ،ههناد

،TSS

مد و هویم لوط ،هتیدیسا مد لوط ،هویم

گربهساک لوهط ،لگ

و ههناد ههب هوهیم نزو تبه ن ،تهسوپ تماخض ،هدام و رن .دوب صلاخ زتنسوتف مهم ،مود ۀفلؤم رد

یهگژیو نیرهت یاهه

گرهبلگ لوهط ،گرب رع و لوط ،رذب رع ،هویم دادعت رذهب لوط موس ۀفلؤم رد .دوب ا ب رطق و لوط ،هدام و رن مهم زا مچرپ ۀلیم و یگژیو نیرت

مراههچ ۀفلؤم رد .دندوب اه

مد لوهط مجنهپ ۀفلؤم رد ،گرب رع هب لوط رد ،رهن لهگ

و تشوگ تماخض مشش ۀفلؤم تماخهض متهفه ۀهفلؤم رد

هب جیاتن هب هجوت اب .دنتشاد یرتشیب بیارض رذب تسد

هدهمآ

یم و ا ب لوط ار مود ۀفلؤم ،هویم نزو ار لوا ۀفلؤم ناوت لهصاب جیاتن .درک فیرعت هدام گربلگ لوط ار موس ۀفلؤم

هفلؤم هب هیزجت زا بهیکرت شنیزهگ اهب هک داد ناشن اه

یاهه

یهگژیو نیا زا یتوافتم ا اهه

لهگ و هوهیم نزو دوهبهب ناهکم

.دراد دوجو ،رگید یشهوژپ رد 115

زا ههک لهبنت ودهک یموهب ۀدوت

رههمج هههیکرت فههلتخم قطاههنم رههظن زا ،دوههب هدههش یروآ

یگژیو هب هیزجت جیاتن رد .دندش یسررب یکیژولوفروم یاه

هفلؤم ،یلهصا یاه 5

لوا ۀهفلؤم 65

ار تارهییغت زا دهصرد

وبرم بیارض نیرتشیب .درک هیجوت و لوهط ،هوهیم نزو هب ط

جیاهتن اهب هک دوب تشوگ تماخض و رذب لوط ،هویم رع ههک هویم رع و هویم نزو تافص رظن زا ،رضاب شهوژپ تههشاد تههقباطم دنتههشاد ار بیارههض نیرتههشیب [

12 ] یههط .

،دهش ماهجنا ههناودنه یور ههک یشهوژپ 5

لوا ۀهفلؤم 78

نزو ،هویم رع تفص .دندرک هیجوت ار تارییغت زا دصرد ار ریثأهت نیرتهشیب لوا ۀفلؤم رد هویم لوط و درکلمع ،هویم یهگژیو رهظن زا رضاب شهوژپ اب هک دنتشاد رد مههم یاهه

دراد تقباطم لوا ۀفلؤم [

10 ].

هورگ هدوت یدنب کی رد یتقو ،یکیتنژ ۀلصاف ساسارب اه

ههب هک تسا رثؤم یبلاصا ۀمانرب مهه روهط

نیدهنچ ،ناهمز

تفص لد نیمه هب .دنوش یسررب هب لی

یوهگلا نیهیعت روظنم

هورگ ،یکیتنژ عونت هدوت یدنب

نیب یکیتنژ ۀلصاف نییعت و اه

نآ هشوخ ۀیزجت ،اه مارگوردهند هب هجوت اب .تفرگ ماجنا یا

هشوخ ۀیزجت لهصاوف رهبرم ساهسارب و دراو شور ههب یا

ۀلهصاف رد شرهب طهخ نتفرهگ رهظن رد اهب و یسدیلقا 10

،

پیتونژ هب ودک یاه 3

یلهصا هورگ ،یهلیجآ یودهک لماهش

ههب یهلیجآ یودک .دش می قت لبنت و یتنیز 3

رهیز و هورهگ

هب لبنت ودک 2

ریز لکش( دش می قت هورگ 1

.)