فٞٚػپ
يفبٕترآؾ٘ٚتيٙٔايزطجٞاضيبٞ
ٜضبٕق،َٚاَبؾ
ْٚز
،
ٖبتؿثبت
1391
تفبیضز : 20 / 10 / 90
ـطیصپ
:
20 / 4 / 91
من 40 - 21
جَعاي زْؽ رد یعاوتجا تّيٌها طاغحا زب زثؤه یگٌّزف ٍ یعاوتجا لهاَع یعرزب
،يراتخه نيزه
دٛؾبیٜبٍك٘ازيفبٕتراّْٛفٜٚطٌضبیزبتؾا
،یللاب ليعاوعا
بٙيؾيّفٛثٜبٍك٘ازيفبٕتراّْٛفٜٚطٌضبیزبتؾا
،يدزفزيه زغصا
دٛؾبیٜبٍك٘ازيفبٕتراّْٛفٜٚطٌضبیزبتؾا
،زگخا یٌيغح ِهَصعه ُذيع
دٛؾبیٜبٍك٘ازسقضاؼبٙقضبويٛزك٘از
ُذيکچ تؾاٜسقْبز٘ادٛؾبیطٟقضزيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاطثطحؤُٔٔاٛفٗييقتفسٞبثطضبحكيمحت
.
آ
يبٞضبٔ
طيذا يبیٌٛ
طرسقض یا ؿاع٘تطخوٚٓ
دٛؾبیطٟقضزيقٕرٝتؾزيبٞ
تؾا
.
،تّيٙٔاضزَلاتذاٝوبز٘آظا
ةبتظبثٚسٔبيپ
ٖاطٍ٘يبٞ
ٜسٙٙو
طٍیزفطعظاٚزضازيا
،
يث
ُٔاٛف،تّيٙٔاؼبؿحاٚتّيٙٔازبزیاضزسیزطت
ٗیا ظا يذطث يؾضطث ٝث كيمحت ٗیا ضز ،زضاز تِبذز يٌ٘ٛبٌ٘ٛ
تؾا ٜسق ٝتذازطپ ُٔاٛف .
،كيمحت ـٚض
ٜزازٜٚزٛثيكیبٕيپ
كمحٔٝٔبٙكؾطپضاعثاظاٜزبفتؾابثبٞ
ـٕرٝتذبؾ
يضٚآ تؾاٜسق
.
،كيمحتيضبٔآٝقٔبر
زاطفا 18
ٝوٜزٛثدٛؾبیطٟقيلابثٝثَبؾ 380
س٘سقةبرت٘إٖٝ٘ٛ٘اٛٙفٝثبٟ٘آظاطف٘
.
ٝتفبی
كيمحتيبٞ
قٔتٚبفتٝوزازٖبك٘
ْاٛلاطیبؾٚبٞطِٖبئ،ُٞأتٔٚزطزٔزاطفاٖبئ،ٗؿٔزاطفاٖٚاٛرزاطفاٖبئيضازبٙ
ٚ
...
زٛرٚيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاطؾ٘ ظا زضاز
.
ٗيٙچٕٞ
،
ُمتؿٔيبٞطيغتٔٗيثيضازبٙقٔ ٚٓيمتؿٔٝغثاض
يزبهتلا ٜبٍیبپ -
زطىّٕف ٝث تجؿ٘ ـطٍ٘ ،يضاسٙیز ٖاعئ ،يفبٕترا زبٕتفا ،يفبٕترا
ٝتؿثاٚ طيغتٔ ٚ ؽيّپ
سقٜسیزيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاٖاعئ
.
ضز
ٗيث
يبٞطيغتٔ
،كيمحت
يفبٕترازبٕتفا بث
32
،سنضز
ٗیطتكيث
ٟٓؾ
اض
ضز
ٗييجت
يفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحا
تقاز .
بث
ٜزبفتؾا
ظا
ؽ٘بیضاٚ
تيوطت
،يغذ
يبٞطيغتٔ
ُمتؿٔ
7 / 41
سنضز
ظا
يفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاؽ٘بیضاٚ
طٌٗييجت سیز .
ُصاٍ
يذيلک ياّ
:
ٝیطؾ٘ ،ؽيّپ زطىّٕف ٝث ـطٍ٘ ،يضاسٙیز ،يفبٕترا زبٕتفا ،يفبٕترا تّيٙٔا ؼبؿحا
دٛؾبی،يثبیضبتذبؾ
َٚؤؿٜٔسٙؿیٛ٘
:
09177194037 Email: [email protected]
22 فٞٚػپ
يبٞ
َبؾ،يفبٕتراتيٙٔاٚٓؾ٘يزطجٞاض
َٚا
ٖبتؿثبت،ْٚزٜضبٕق،
1391
ِلأغه ىايب ٍ ِهذقه تّيٙٔا ٝث ظبي٘ ظا ٖبؿ٘ا يقٕر يٌس٘ظ
1
ٕٝكچطؾ
ئ
زطيٌ
.
سیسر ٚ ٜسيچيپ ،تيٕٞابث ٓيٞبفٔ ظا تّيٙٔا
يضبيؿث ضز ٚ ظٚطٔا يبي٘ز ضز
،يؾبيؾ جحبجٔ ظا
تؾا يزبهتلا ٚ يفبٕترا
سیسٟت ظا يیبٞض بث ٝو
تؾاظجتطٔ
.
ٗیاطثبٙث
،
ُيىكتاضسیسٟتهیٝچ٘آطٞ
ئ
ٚزياضازٚتؾاتّيٙٔاؿٛضٛٔتميمحضز،سٞز تؾا ٝجٙر
:
فاسٞا يفبرضانضز طث يٙتجٔٝو يٙٞش
تّيٙٔا ضز يٕتؿيؾ بی زطف چيٞ اطیظ ،يجؿ٘ ٚ تؾا يٕ٘ طؾ ٝث ُٔبو
زطث
O’neill, 2006:322( .)
تبقِبغٔ ئٟٛفٔ ـطتؿٌ ظا ٜسیا ٗیطتضاصٌطيحأت
ٝٞزضزيتّيٙٔا 90
يبٟٙپوتتىٔيٛؾظاٝو
2
ضٟٛؽ
زٛثيفبٕتراتّيٙٔاْٟٛفٔ،زطو
.
ٝتقصٌ ضز
،
تيٙٔا ؿٛضٛٔ ٝث يفبٕترا ٖاطىفتٔ
ؼبؿحا ْٟٛفٔ ٜظٚطٔا بٔا ،سٙتقاز ٝرٛت يفبٕترا
ٟٔٛفٖٔاٛٙفٝثتيٙٔا ي
سر
سليؾبٙقٝقٔبرضزسی
ٝتقاطفاطث
تؾا
.
زاسیٚضٗیا
ؽپ
ْٚزي٘بٟرًٙرظا
تؾٛيپؿٛلٚٝث
".
ؽپٝويتلاٛحتٚطييغتٝغؾاٚٝث
مركٔ،سیزطٌٓوبحـٔاٛرطثّْٚزي٘بٟرًٙرظا تّيٙٔا يٙٞش سقث ٝو سق
( تّيٙٔا ؼبؿحا )
تيٕٞا ،
ُثبلطيغ تؾا ٜزطو اسيپ يضبى٘ا
،
ؼبؿحا ٗیا اطیظ
تظايقب٘
ٝثطز
ٚظیاطقظازاطفايثبؿتواٚيٙيفيبٞ
مذبق ٝث ظمف ٚ تؾا ي٘ٛٔاطيپ ؿبضٚا
تّيٙٔا يبٞ
تؿيُ٘يّمتُثبل
"
(
،تبيث 1388
:
32 .)
ئ اض تيٙٔا ؼبؿحا
بٞطيؿفت ٚ ةضبزت ضز ٖاٛت
زٕٛ٘ ٛزتؿر
،
ٚ زاطفا تؾضزب٘ بی تؾضز طيؿفت بٔا
يفبٕترا ظیاطق ظا ٖب٘آ ةضبزت
،
ؼبؿحا ٜضإٛٞ
ّيٙٔا
يقلاٚٚتؾضزتّيٙٔاؼبؿحاظايفيعضزاضت ئ ضاطل يقلاٚطيغ ٚ ةشبو بی سٞز
.
تبلٚا يٞبٌ
مذبقٚٝقٔبرئبؾت٘اٚيفبٕترايبٞضبتذبؾ
يبٞ
ئ ٖبك٘ ٝقٔبر ضز اض يیلابث تّيٙٔا ،ْظلا
بٔا ،سٞز
1 Security
2 Copenhage
ضزٖب٘آتبفلاعابیيفبٕترايبضفظازاطفاتقازطث
ٖاطٍیز زضٛٔ
،
ٝهٕرٔ ضز اض ٖب٘آ
ؼبؿحا ي٘اٚض
ئ ضاطل يٙٔاب٘
سٞز
(
،ٖاطربت ٚ يسٕحٔ
1387
.)
ضز
بتؾاضٗیا
،
ُثبلؿٛضٛٔهیٖاٛٙفٝثتيٙٔاؼبؿحا
تؾاطضبحكيمحتٝرٛتزضٛٔ،يؾضطث
يث
سیزطت
،
ُٔاٛفتّيٙٔاؼبؿحاٚتّيٙٔازبزیاضز
يضاطلطث بٟ٘آ ٖاسمف ٝو س٘ضاز تِبذز يٌ٘ٛبٌ٘ٛ
ٜزطوسٙواضتّيٙٔاؼبؿحا
ٜسقٖآكمحتظاـ٘بٔبی
تؾا
.
حغؾٚزٖاطیايؾبيؾٚيفبٕتراًٙٞطفضز زضاز زٛرٚ ًٙٞطف
:
ٚ يتقٙن ،يطٟق ٝو يضبتفض
ٜطيكفتفبثٝويضبتفضٚتؾاي٘لامف
يیبتؾٚض،يا
زضازيتٙؾٚ
.
سیسريبي٘زٖاٛٙفٝثٝتي٘ضسٔ
،
َٛنا
ضز عي٘ بٔ ضٛكو ٚ زطو ُيٕحت ٖبي٘بٟر ٝث اض زٛذ فٗیاوطقٔ
طيحأتٖآظاترؾٚتفطٌضاطلًٙٞط
ضٛكوطبم٘ظايضبيؿثضزتٟرٗيٕٞٝثٚتفطیصپ
ٝتفض زاز تؾز ظا اض زٛذ يبر يّیا تبجؾبٙٔ ٝتفض
،
فرث ٖبٙوبؾ ٗىيِ
ّٕٝر ظا ضٛكو ظا يٌضعث يبٞ
ٝیبپٞٛو
ًٙٞطف يمغٙٔ تبوطتكٔ سٙتؿ٘اٛت٘ ٖبٙيك٘
سٙتقاز يوس٘ا طييغت ٚ سٙٙو ئٛث اض ي٘بٟر
(
ـیطؾ
،ّٓمِا
1377
:
34 )
.
ٜٚلاف ٝث
،
ضز زٛرٛٔ ٚ يّقف ٗي٘اٛل ٝو بز٘آ ظا
ـٚضياطثٝقٔبر
،بٞبتؾٚضْزطٔيتٙؾٚيفطفيبٞ
تؿي٘ ُئبل يلٛمح تِعٙٔ فّترٔ ْاٛلا ٚ طیبكف سٙ
،
س٘ضاس٘ اض ْزطٔ يبٞظبي٘ ٝث يیٍٛرؾبپ ٖاٛت
.
ٗیا
ئ تؾز ظا اض زٛذ ٝتقصٌ ٓٞ ـٔاٛر
ٓٞ ٚ سٙٞز
قبجغ٘ا ٖاٛت
ٗيٕٞ ٝث ٚ س٘ضاس٘ اض سیسر ظیاطق بث
ـٚضُيِز
نب٘طغذًبتجؿ٘ٝوفلاتذاُحيزطفيبٞ
ـٚضٗیعٍیبر،سٙتؿٞٓٞ
ئيفطفيبٞ
س٘ٛق
(
زاظآ
،يِبٕو ٚ يىٔضا
1383
: 102 )
ٚ
تضٛن ٗیا ضز
،
َعِعتٔ ـٔاٛر ٗیا ضز اض يفبٕترا تّيٙٔا ؼبؿحا ئ
سٙٙو .
یٚٓزؿٙٔتفبثطعبذٝثدٛؾبیطٟق
ٝچضبپى
يا
يؾضطث رأُاٛف دٛؾبیطٟقضزيفبٕتراتيٙٔاؼبؿحاطثطحٛٔيٍٙٞطفٚيفبٕت
23
يٌػیٚ ،زضاز ٝو
ٖٛچ يیبٞ
،يطیبكف تؿیظ ٜٛيق
ٚلبذيٞٚطٌٝثكّقتؼبؿحاٚيیاطٌس٘ٚبكیٛذ
ظا اض ْٛل هی ٝث يٍتؿثاٚ كیطع ظا تّيٙٔا ُيهحت تؾا ٜزطو ؼفح ظبثطیز
. يٌػیٚ ٗیا
تلاٛف بٞ
َبج٘زٝثاضيتّيٙٔايتحٚيؾبيؾ،يٍٙٞطف،يفبٕترا ب٘ تلاٛف ظا يىی ٝو تؾا ٝتقاز
ٚ دٛؾبی ضز يٙٔا
ؿاع٘ ؿٛلٚ
ٝتؾز يبٞ
تؾا يقٕر
؛
ٌٝ٘ٛ ٝث
ٝو يا
ٗئأتـجٙٔبٟٙتٖب٘آياطثؽيّپسٙ٘بٖٔضسٔيبٞزبٟ٘
يٕ٘ضبٕقٝثتيٙٔاٜسٙٙو
سیآ
.
ئ ٖبك٘ زٛرٛٔ يبٞضبٔآ
ضز سٞز تؿيث
ٝٞبٔ
ؿاع٘ؿٛلٚٗیطتكيثؼبؾاطثطيذا
،يقٕرٝتؾزيبٞ
ٟ٘ ٝجتض ضز دٛؾبی
ٓ
طل يضٛكو زضاز ضا
.
طیبؾ ضبٔآ
اطر ی ـضاعٌيبٙجٔطثعي٘ٓ
يبٞ
س٘ٚضئبؾت٘ايٚطي٘
تؾا ٝتقاز يسقض ٝث ٚض
(
يٚطي٘ يٞبفق ـضاعٌ
دٛؾبیطٟقئبؾت٘ا )
.
ئٜضبثٗیاضز
ٖاعئتفٌٖاٛت
ؿاع٘ؿٛلٚ
يیاعؿثطيحأتعيْ٘طرٚيقٕرٝتؾزيبٞ
زضاز زاطفا يفبٕترا تيٙٔا ؼبؿحا ضز
.
َٚا دٛٔ
ّٔ فیبٕيپ ـظضاي
ـطٍ٘ ٚ بٞ
ٖبي٘اطیا يبٞ
( 1381
)
ئٖبك٘عي٘
طٟقضزيزاظآٚتيٙٔاؼبؿحاٝوسٞز
دٛؾبی
44
%
تؾا
.
بؿٔؼبؾاطث ی
ؼبؿحا،ضٛوصُٔ
ٝقِبغٔ ُثبل ؿٛضٛٔ هی ٖاٛٙف ٝث يفبٕترا تيٙٔا زٛقئحطغٔ
.
قيقحت فاذّا ٍ تيوّا
حطغِٔٝأؿٔلٛهذضزكيمحتٚٝقِبغٔتضٚطض
ٜسق
،
بز٘آ ظا ئ يقب٘
تّيٙٔا ْٟٛفٔ يؾضطث ٝوزٛق
ٗیايبٞزٕٛ٘ ميركت سٙچ طٞ ٝو تؾا ٜزاز ٖبك٘
ٜطٔظٚضيٌس٘ظضزتّغابٔا،تؾاٜزبؾًبتجؿْٟ٘ٛفٔ
ئٝثطزتاضٖآٚٓيتؿٞٝراٖٛٔآبث
يضبيؿثٚٓيٙو
ٖآيبٙجٔطثٚٝتقازبىتاتّيٙٔاٝثبٔضبتفضَٚبٕفاظا ئ ٓيؾٙت ززطٌ
(
،يفبوطئا
1385
:
2 ).
س٘ٚض ٝث تّيٙٔا
ئ هٕو ْزطٔ ضبكلا ٕٝٞ سقض ٚ ٝقؾٛت
ٚ سٙو
ئ ٝقٔبر ٝج٘بر ٕٝٞ ٝقؾٛت ٝث ْبز٘اطؾ
سٔبز٘ا
.
ئ ظٚطث تّيٙٔا ٝیبؾ ضز ٝو يطعبذ يٌزٛؾآ
،سثبی
تؾاسقضسرٛٔ
.
ظا
ضٛیٚطؾ٘
،1
ٝیطؾ٘ظايىی
ٖاظازطپ
يبٟٙپوتتىٔ
،
يفبٕتراظیاطقضز
ٚ
ي٘ٛٙويؾبيؾ
ّيٙٔا ،ٖبٟر
ت
ٝث ئّ تّيٙٔا ـرطٔ يفبٕترا
ةبؿح
ئ
سیآ
. م٘ زٛذ زطىیٚض ضز ،ضٛیٚ
ياطث يّمتؿٔ ف
تّيٙٔاِٝٛمٔضبٙوضزيفبٕتراتّيٙٔا
ٜسقُیبلئّ
،
ٝث اض ٝقٔبر
تّيٙٔا ـرطٔ ٖاٛٙف
ئ يفطقٔ
سٙو
.
يٚ
تؾا سمتقٔ
تّيٙٔا
يتلاٛمٔ ضبٙو ضز سیبج٘ يفبٕترا
تّيٙٔا طيؾ٘
يؾ ،يزبهتلا ،ئبؾ٘
تؿیظ ٚ يؾب
-
ةٛؿحٔ ؿطف ئّ تّيٙٔا ٝث تجؿ٘ ٝو يغيحٔ
ئ
ضز ٖآ تيٕٞا ٚ ٜبٍیبر ٚ زطيٌضاطل ،س٘ٛق
سح
تّيٙٔا
تؾائّ
(
،يطه٘
1382 .)
ؼبؾا ٗیا طث
،
طضبح كيمحت ْبز٘ا ظا فسٞ
تّيٙٔا ؼبؿحا طث طحؤٔ ُٔاٛف تذبٙق ٚ يؾضطث
ٖاس٘ٚطٟق يفبٕترا 18
دٛؾبی طٟق يلابث ٝث َبؾ
تؾا
.
ٞا ظاتؾاتضبجفطضبحفٞٚػپيئعرفاس :
-
ضز يفبٕترا تيٙٔا ؼبؿحا ٖاعئ تذبٙق دٛؾبیطٟق
؛
-
يٍٙٞطفُٔاٛفطيحأتتذبٙق (
ٝثتجؿ٘ـطٍ٘
بٞ ٝ٘بؾضظاٜزبفتؾا،يضاسٙیزٖاعئ،ؽيّپ فم٘
)
طث
يفبٕتراتيٙٔاؼبؿحا
؛
-
يفبٕترأُاٛفطيحأتتذبٙق (
،يزبهتلاٜبٍیبپ
ٕترا زبٕتفا ،يفبٕترا تيؿٙر ٚ تئٛل ،يفب
)
طث
يفبٕتراتيٙٔاؼبؿحا
؛
-
ُٔٔبفٗیطتٕٟٔتذبٙق ؤ
تيٙٔاؼبؿحاطثطح
ٝقِبغٔزضُٛٔٔاٛفٗيثظا،يفبٕترا
؛
-
يیبٞضبىٞاضٝئاضا ياطث
تيٙٔاؼبؿحافیاعفا
دٛؾبیطٟقضزٖاس٘ٚطٟقيفبٕترا .
قيقحت ٌِيؾيپ تبقِبغٔسم٘ضٛؾٙٔٝثًلإٛقٔكيمحتٝٙيكيپيؾضطث
تضٛنيتؾضزٝثطٌاٚتؾافٞٚػپٜضبثضززٛرٛٔ
1 Ole Weaver
24 فٞٚػپ
يبٞ
َبؾ،يفبٕتراتيٙٔاٚٓؾ٘يزطجٞاض
َٚا
ٖبتؿثبت،ْٚزٜضبٕق،
1391
ئهٕوِٝأؿٖٔبيثٝث،زطيٌ
ٝتفبیٚسٙو
كيمحتيبٞ
فٞٚػپ ٝث اض
ئ ُهتٔ يّجل يبٞ
زظبؾ
(
ٚ سٔطؾ
،ٖاطٍیز
1387
:
55 .)
ٜزاظي٘بز٘ظ
( 1380
)
ٖاٛٙفبثيميمحتضز
"
ُٔاٛف
ٖب٘ظ تّيٙٔا طث طحؤٔ
"
تؾا ٜسيؾض ٝزيت٘ ٗیا ٝث
ٝو
بٕتراٝمجع
ؼبؿحاطثٖب٘ظيّغقٝجتضَٚبغتقا،يف
تؾاٜزٛثطحؤٖٔب٘آتّيٙٔا .
يفبوطئا
( 1385
)
ٖاٛٙف بث يميمحت ضز
"
يؾضطث
يزضٛٔٝقِبغٔ ،ٖآ طث طحؤٔ ُٔاٛف ٚ تّيٙٔا ؼبؿحا
ٖاطٟت طٟق
"
بث تّيٙٔا ؼبؿحا ٝو تؾا ٜزاز ٖبك٘
بٞطيغتٔ
ی ي
،
يثٖٛچٕٞ
ظٚطثظانضز،يفبٕترايٕؾ٘
عثٚٓیاطر
ٜطعبرٔٚهؿیض،يضبىٞ
(
زبٕتفاهؿیض
ٖزطو
) يفبٕتراتیبٕحٚ
( يضبیٚزاسٔا
)
يٍتؿجٕٞ
زضازيضازيٙقٔ
.
يٕؾبل ٚ ي٘بٍؾاضٛذ ي٘بثض
( 1386
)
يميمحت ضز
ٖاٛٙف بث
"
ـطٍ٘ ٚ يفبٕترا تّيٙٔا ؼبؿحا ٝغثاض
يجٞصٔ
"
زاز ٖبك٘
ا ٜ
تيتطت ٝث تّيٙٔا ؼبؿحا ٝو س٘
يؾبيؾ ،يزبهتلا ،ي٘اٚض زبقثا ضز
طتٕو يیبضل ٚ
ـطٍ٘ زبقثا ظا تي٘بحٚض ٝث ـطٍ٘ سقث ٚ تؾا يجٞصٔ
،
ٚتؾاٝتقازتّيٙٔاؼبؿحاطثيطتكيثطيحأت تقازضٚبث يتیبٕح فم٘ طث يٙتجٔ ع٘سيٌ يضٛئت
ٚ بٞ
تيقلٛٔ ٚ بٞزاسیٚض طثاطث ضز يٙیز ٖاضاعٌضبو
يبٞ
سيیأتتّيٙٔاؼبؿحاتیٛمتٚزبزیاٚفّترٔ
ٜسق
تؾا .
يؾٚطٌ
ٚ
ٖاضبىٕٞ
( 1386
) ضز
يميمحت
بث
ٖاٛٙف
"
يؾضطث
ٝغثاض
يفبٕترا
ٚ
ؼبؿحا
تّيٙٔا
ٝقِبغٔ
يزضٛٔ
:
ٖبیٛزك٘از
طتذز
ٜبٍك٘از
زاظآ
تفطير
"
ٝث
يؾضطث
ٗیا
ؿٛضٛٔ
ٝتذازطپ
ا س٘
.
فسٞ
كيمحت
يؾضطث
طيحأت
مذبق
يبٞ
زبٕتفا
يفبٕترا
طث
ؼبؿحا
تّيٙٔا
تؾاٜزٛث
.
ٝیعزت
ُيّحتٚ
ذیبت٘
كيمحت
بث
فتؾا
ٜزب
ظا
ْط٘
ضاعفا
spss
ْبز٘ا
تفطٌ
ٝ
ٚ
ٖبك٘
ٜزاز
تؾا
ٝو
ؼبؿحا
تّيٙٔا
يفبٕترا
ضز
تيقٕر
زضٛٔ
ٝقِبغٔ
،
بٟٙت
بث
يىی
ظا
ؿاٛ٘ا
ٝؾ
ٝ٘بٌ
زبٕتفا
،
طبجتضا
ضازبٙقٔ
يضبٔآ
زضاز
ٚ
تیاطض
ٝؾ
ٝ٘بٌ
ٖٛؾطيپ
ٖبك٘
سٞزئ
ٝو
زبٕتفا
ٗيث
يهرق
بث
ؼبؿحا
تّيٙٔا
يفبٕترا
طبجتضا
ضازيٙقٔ
ي
از زض .
ي٘بذبثبث
( 1388
)
يميمحت ضز بث
ٖاٛٙف
"
يؾضطث
ٚ زطذ حٛغؾ ضز تّيٙٔا ؼبؿحا طث طحؤٔ ُٔاٛف
"ٖلاو
ضزٗوبؾٖاس٘ٚطٟقٗيثٝو 24
ٖاطٟتّٝحٔ
ؼبؿحا ُٔبف ٚز ٝو تؾا ٜزاز ٖبك٘ ،سق ْبز٘ا
طث ُٔاٛف ٗیطتضاصٌطيحأت يفبٕترا ٝیبٔطؾ ٚ ئٛ٘آ زٚزطذحغؾضزيِبٔتّيٙٔاؼبؿحا
ٖلاوحغؾض
سٙتؿٞيیاطٍٔبفٚيزبهتلاٝقؾٛت .
ٖاطٍیز ٚ يٛج٘
( 1388
)
ٖاٛٙف بث يميمحت ضز
"
يفبٕترا ٜبٍیبپ طيحأت يؾضطث -
تیٛٞ ٚ يزبهتلا
يفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاطثئٛل
"
ظاٝوس٘زازٖبك٘
تّيٙٔاؼبؿحاطثطحؤٔيؾضطثزضُٛٔٔاٛفٝفٕٛزٔ
،
ؿحا ٚ يجؿ٘ تئٚطحٔ ؼبؿحا طيغتٔ ٚز
ؼب
يث
ٜسٙٞبو طحا يتضسل
تیٛٞ يبٞطيغتٔ ٚ س٘ضاز يا
ي٘برتّيٙٔاؼبؿحاتيتطتٝثعي٘تيؿٙرٚئٛل
ضاطل طيحأت تحت اض زاطفا يِبٔ تّيٙٔا ؼبؿحا ٚ
ٜزاز
س٘ا .
يزبثآطث ؿبقق ٚ ٖاطٔبو
( 1389
)
بث يكٞٚػپ ضز
ٖاٛٙف
"
،يظطٔ يبٞطٟق ضز يطٟق تّيٙٔا يؾضطث
بجیبت طٟق يزضٛٔ ٝقِبغٔ
"ز
ٜزاز ٖبك٘
ئّاٛف ٝو س٘ا
ٝ٘بؾضزطىّٕف،يفبٕتراٝیبٔطؾطيؾ٘
يٚطي٘فم٘،بٞ
طٟقيىیعيفيبضفٚزاطفايفبٕتراٜبٍیبپ،ئبؾت٘ا
،
ٝتقازتّيٙٔاؼبؿحابثيضازبٙقٔٝغثاض
س٘ا .
ِٝبمٔ
ٖاٛٙف بث يا
"
يزبهتلا ٚ يفبٕترا ُٔاٛف
ٔ ؤ يفبٕترا تيٙٔا ؼبؿحا طث طح
"
ٚ يٛج٘ ظؾٛت
ٕٞ
ٖاضبى
( 1389
)
ظاٛٞا طٟق ضز يكیبٕيپ ـٚض ٝث
تؾا ٝتفطٌ ْبز٘ا
. ؼبؿحا كيمحت ٗیا
تيٙٔا
يفبٕترا
ضزاض
ٝؾ
سقث
تيٙٔا
،ي٘بر
تيٙٔا
يِبٔ
ٚ
تيٙٔا
تؾاٝتفطٌطؾ٘ضزيؾبيؾ .
،كيمحتٗیاضز ظا
يؾضطث رأُاٛف دٛؾبیطٟقضزيفبٕتراتيٙٔاؼبؿحاطثطحٛٔيٍٙٞطفٚيفبٕت
25
يتذبٙق ٝقٔبر ٝیطؾ٘
تٛىِبت
عٙؾضبپ
ٚ
ٝیطؾ٘
يبٞ
طٛثطٔ
ٝث
ٜظٛح
تبقِبغٔ
تيٙٔا
يضبث
ظٛث
ٖا
ٚ
َا
ضٛیٚ
ٜسقٜزبفتؾا
ٚ
ذیبت٘
ٖآ
ٝوتؾا ٜزاز ٖبك٘
يبٞطيغتٔ
فیاطٌ
ٝث
توضبكٔ
ضز
،تيٙٔاٗئأت
يمّت
ظا
زطىّٕف
ؽيّپ
ٚ
ٜبٍیبپ
يفبٕترا
– يزبهتلا
ٝث
تضٛن
ٓيمتؿٔ
ٚ
طيغتٔ
ؼبؿحا
تئٚطحٔ
يجؿ٘
ٝث
ؼٛىقٔ ضٛع
طث
ؼبؿحا
تيٙٔا
يفبٕترا
زاطفا
ضاصٌطيحأت
سٙتؿٞ
.
ٗؿِٚا
1
( 2007 )
ِٝبمٔ ضز غٚط٘ ٜبٍك٘از ضز
يا بث
ٖاٛٙف
"
تلاضقٔ ٚ بٞظطٔ ٓيٞبفٔ ،يفبٕترا يٕٙیا
"ٖآ يٕٙیابثٝغثاضضزاضيفبٕتراتّيٙٔا،
ظجتطٔيبٞ
يیبٞٝٙئظبث
،
ٝقؾٛتبثيضبٌظبؾ،ئّتّيٙٔاُيجلظا
ٝحزبح تّیطیسٔ ٚ ي٘بؿ٘ا تّيٙٔا ،تؿیظ ظيحٔ
(
ٕفاٚ َٕٛقٔ يبٞ يضبٕيث ،تبفزبهت يیبٙر َب
)
تؾاٝتؿ٘ازظجتطٔ
.
2يٚض
( 2008 )
ٖبیبپضز
ٖاٛٙفبثزٛذٝٔب٘
"
،تّيٙٔا
ظاسقثزبهتلاٚتطربٟٔ
11
بىیطٔآضزطجٔبتپؾ
"
ٝث
ٝتذازطپِٝأؿٔٗیايؾضطث
ٝوتؾا ؽپ
ٝحزبحظا 11
طجٔبتپؾ
،
ـٚض
زطوطييغتتّيٙٔاٝثبىیطٔآـطٍ٘يبٞ
يّفٚ
تطربٟٔٗتفبیٝٔازآغض
ٞ
ٖزازلبهتذاٚب
ٗيث يِزبقت ،زٛذ ٝث بىیطٔآ زبهتلا ظا ئٕٟ ٟٓؾ سقضاطلطثيزبهتلايبٞظبي٘ٚيتّيٙٔايبٞظبي٘
.
ٗئبيٙث ٚ ت٘بٌ
(3
2008
)
ِٝبمٔضز
ٖاٛٙف بث يا
"
تيؿٙرٚؼطتؾا،يّغقيٙٔاب٘
"
ظثاٚضيؾضطثٝث
ٝتذازطپٓيٞبفٔٗیاٗيثٜسيچيپ
س٘ا .
،بٟ٘آ
ٝيضطفٗیا
اض
يؾضطث س٘اٜزطو
طحا،ٖبٙوضبويتيؿٙريغِٛٛئسیاٝو
ئُیسقتاضيّغقؼطتؾاٚيٙٔاب٘طثؽٙر
ٚسٙو
ٖبك٘
س٘اٜزاز
ٖازطٔظاطتكيثٖب٘ظضزيّغقيٙٔاب٘ٝو
ٖب٘ظظاطتكيثيٙٔاب٘ؼبؿحايتٙؾٖازطٔضزٚتؾا تؾايتٙؾ
،
ٝرضز،تّعيطتطثٖازطٖٔٚب٘ظضزبٔا
1 Olsen
2 Roy
3 Gaunt & Benjamin
قيٙٔاب٘ؼبؿحاظايٟثبكٔ
تؾاٜسقٜسیزيّغ .
ـٕرضز
ضزتفٌسیبثيثطزتـثبٙٔضٚطٔظايسٙث
طحؤُٔٔاٛفٚيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحا،تبميمحتٗیا تؾاٝتفطٌضاطلٝرٛتزضٖٛٔآطث
،
ٗیاظاهیطٞبٔا
تبميمحت
،
مذبق
فطقٔ ٚ بٞ
ظا تٚبفتٔ يبٞ
ٝتفطٌ ضبو ٝث اض يطٍیسىی
س٘ا
؛
ٝؿیبمٔ ٝو يضٛع ٝث
بحذیبت٘
ٝثبٟ٘آظاُن تّف
ُىكٔ،سحاٚضاعثازٛج٘
تؾا
.
ظا يذطث ضز تيٙٔا ؼبؿحا ؿٛضٛٔ سٙچ طٞ
بٔا ،تؾا ٝتفطٌ ضاطل ٝرٛت زضٛٔ تبميمحت ٗیا تؾاٜزٛثزٚسحٖٔآبثظجتطُٔمتؿٔيبٞطيغتٔ
.
ضز
ٞبٍ٘
ي
ئيّو
ظثضضزٝرٛتزضُٛٔٔاٛفتفٌٖاٛت
ٗيكيپتبميمحتضزتيٙٔاؼبؿحابث
،
ؾٝثطؽب٘
ٝیبٔط
تؾا تيؿٙر ٚ يفبٕترا ٜبٍیبپ ،يفبٕترا
.
ضز
طتٕو تيٙٔا ؼبؿحا ؿٛضٛٔ عي٘ يرضبذ تبميمحت
تيٙٔا ؿٛضٛٔ ٝث طتكيث ٚ ٝتفطٌ ضاطل ٝرٛت زضٛٔ
تؾا ٜسق ٝرٛت
. ؼبؾا ٗیا طث
،
طضبح كيمحت ضز
ئ يقؾ
يبٞطيغتٔ ،ٝتفطٌ تضٛن تبقِبغٔ بث ،زٛق
ٛٔ تيٙٔا ؼبؿحا يؾضطث ضز عي٘ يٍٙٞطف ُمتؿٔ
زض
ٜٚلافٝثٚزطيٌضاطلٝرٛت
،
ٝثتيٙٔاؼبؿحازبقثا
ٌٝ٘ٛ
يضبٌظبؾيفبٕتراتفبثبثٝوزٛقٜسيزٙؾيا سقبثٝتقازيطتكيث
؛
تبقِبغٔٝفٕٛزٔظاٝىٙیإٗض
ئٜسیاكمحٔ،عي٘ٝتفطٌتضٛن
زطيٌ
.
يزظً ثحب
تؾاٖبؿ٘ايبٞظبي٘ٗیطتيزبيٙثٚٗیطتٕٟٔظاتّيٙٔا
ٝو
ظايضبيؿثضز
ٝیطؾ٘
بٞ
فٞٚػپٚ
بٞ
ٖاٚضي
،يؾبٙق
ٝقٔبر تیطیسٔ ٚ يؾبيؾ ّْٛف ،يؾبٙق
،
ّٕٝر ظا
ْٚطف سٙ٘بٔ ي٘اظازطپ ٝیطؾ٘
(4
1941 ) تطپِآ ، (5
1961 )
،
ضٛٞ
٘
6ي ( 1937 )
ِٛظبٔ،
(7
1942 )
ًٙيِ،
(8
1984 ) ظضٛٔ،
9
4 Fromm
5 Alport
6 Horney
7 Masslow
8 Laing
26 فٞٚػپ
يبٞ
َبؾ،يفبٕتراتيٙٔاٚٓؾ٘يزطجٞاض
َٚا
ٖبتؿثبت،ْٚزٜضبٕق،
1391
1ظضٛٔ
( 1980 )
ِٜٛ،
(2
1978 ) ي٘بيچِٛ،
(3
1989 ) ظطفِٚ،
ظطفِٚ
( 1962 )
ٖاظٛث ، ( 1991
)
َس٘بٔ ٚ
( 1994
)
ٚ
...
ٝث يزبيٙثٚٗیطتٕٟٖٔاٛٙف
ٖبؿ٘ايبٞظبي٘ٗیطت
ٖآٝث
تؾاٜسقٜضبقا
(
ٚضٚلاز
،ٖاضبىٕٞ
1387
:
49 - 50 .)
َاٜاطٕٞٝثٖاظٛثيضبث،زطؾًٙرٖبیبپظاؽپ
،تّيٙٔآيٞبفٔـطتؿٌيپضزنبٟٙپوتتىٔضزضٛیٚ
ُيّحت
اضايفیطؽيبٞ
ی
اضيفبٕتراتّيٙٔاٜسیاٜٚزازٝ
س٘زطو حطغٔ
. يفٛضٛٔ
بز٘آ ضز ضبث ٗيتؿر٘ ٝو
تّيٙٔا ًلاٚا ٝو زٛث ٗیا سق حطغٔ
/
يٙٔاب٘
بٟٙت
ٝث
بؿٔ ٜظٚطٔا ٝىّث ،زضاس٘ يٍتؿث ئبؾ٘ ُٔاٛف ی
ُ
ئبفیافم٘ئبؾُ٘ٔاٛفظاطتاطفيفبٕترا
سٙٙو
.
ًبي٘بح
تّيٙٔا يسهتٔ
بٟٙت
تِٚز
يبٞٚطي٘ ٝىّث ،سٙتؿي٘ بٞ
ٝتؿرطث فم٘ يفبٕترا
س٘ضاز يا
.
ٜٚلاف ٝث
،
ن
يٙيفسقثٚزضزاضتّيٙٔانبٟٙپوتتىٖٔاطؾٙجحب ئ حطغٔ يٙٞش ٚ
ئ ضبٟؽا ٚ سٙٙو
يبٞسیسٟت س٘ضاز
ٝٙٔاز ضز يتّيٙٔا
ضٛع ٝث ٝو س٘ضاز زٛرٚ يا
يٙٞش ( تّيٙٔا ؼبؿحا
)
ٝثطزت ُثبل عي٘
س٘ا
(
ٚ يٛج٘
،ٖاطٍیز 1388
:
11 - 12
.)
،نبٟٙپوتتىٖٔاطؾٙجحبنّٕٝرظاٖاظٛثيضبث
ٔظتؾاسمتقٔ
زٛثسٞاٛذحطغٔيفبٕتراتّيٙٔاي٘ب
ياطث يسیسٟت ٖاٛٙف ٝث يّقفِبث بی ٜٛمِبث يٚطي٘ ٝو
ؼفح ٝث ٚ سقبث ٝتقاز زٛرٚ ٝقٔبر زاطفا تیٛٞ
يٌػیٚؿٕٛزٔ
ٖآيبٙجٔطثٝوزضازؿبرضايیبٞ
،
زاطفا
زاسّٕليفبٕتراٜٚطٌهیٛضفٖاٛٙفٝثاضٖبقزٛذ ئ
سٙٙو
؛
طٍیز ٖبيث ٝث بی
،
ر ٝث فٛغقٔ
ٝجٙ
ظا يیبٞ
ئ زطف يٌس٘ظ
ٖبٔبؾ اض ٚا يٞٚطٌ تیٛٞ ٝو ززطٌ
ئ
سٙكرث
.
اض يفبٕترا تّيٙٔا هي٘بٌضا ْٟٛفٔ ٖاظٛث
تّيٙٔا فزاطتٔ اض يفبٕترا تّيٙٔا ٚ ٝتؿ٘از تیٛٞ
ئيمّتتیٛٞ
سیبٕ٘
(
،بي٘سیٛ٘
1382
:
64 - 65 ).
طث ضاصٌ طحا ُٔاٛف تذبٙق زضٛٔ ضز فٞٚػپ
1 Morz
2 Louw
3 Luciani
يفبٕترا تيٙٔا ؼبؿحا
،
ئ
ٝیطؾ٘ بت سجّع
ٝو يا
سیبٕ٘ٗييجتاضُٔاٛفس٘اٛتث
،
ْبز٘ايبٕٙٞاضٖاٛٙفٝث
ةبرت٘افٞٚػپ ق
زٛ
.
ؼبؾاٗیاطث
،
ي٘ٛت٘آٝیطؾ٘ظا
ع٘سيٌ
4
تؾاٜسقٜزبفتؾايطؾ٘ةٛچضبچٖاٛٙفٝث
.
ي٘ٛت٘آ
ُيّحت ضز ع٘سيٌ
ٝقٔبر يبٞ
ٝث زٛذ يتذبٙق
ئ ٝزيت٘ ٗیا
اض طغذ ٝتي٘ضسٔ ٜظٚطٔا ٝو سؾض
ضز
يذطث
ٜظٛح ظا
ٜٛيق ٚ بٞ
ٚ ٜزاز فٞبو يٌس٘ظ يبٞ
َبحٗيفضز
،
ٗیطفآطغذٚسیسريبٞطتٔاضبپ يذطث
اض
ٝو پ زٛث ٝتذبٙقب٘ طتكي
،
ٜظٛح ٖبٕٞ ٝث
زضاٚ بٞ
ئ
سٙو
.
ٜطعبرٔيبٕيؾٜسٕفضٛنع٘سيٌ
ٝتي٘ضسٔعئآ
اض
ئ ٓيؿمت ٝتؾز ٚز ٝث
سٙو :
آ يىی
٘
يیبٟ
ٝو
ـیظٛت
ييغت اض تاطعبرٔ يٙيف ئ ط
سٙٞز
،
ّٕٝر ٖآ ظا ٝو
ئ
ٜطعبرٔ ٖسق ي٘بٟر ٖاٛت
عئآ
ٜسٙیاعف ضبٕق ،
ز ي٘بؿ٘ا ف٘از شٛف٘ ٚ يِبٕتحا يبٞزاسذض
ظيحٔ ض
زطث ْب٘ اض يزبٔ
؛ آ يطٍیز
٘
ٝو يیبٟ
(
ظا يٞبٌآ سٙ٘بٔ
ٝث ٜطعبرٔ
ةٛذ يٞبٌآ ،ٜطعبرٔ فطن ٖاٛٙف
ـیظٛت
ٖآطیبؾٜ٘ٚطعبرٜٔضبثضزٜسق
)
ٜطعبرٔٝثطزت
ناضزا بی
ئ طييغت اض تاطعبرٔ
سٙٞز (
،ع٘سيٌ
1377
:
148
.)
ثٝغثاضضزع٘سيٌُيّحتضز ب
ٜطعبرٔ
5
ٚ
ظايیبٞض
يزٛرٚ تّيٙٔا ،تّيٙٔا ٚ ٜطعبرٔ ظا
6
ضٛن ظا يىی
تّيٙٔاؼبؿحآٟٔ
تؾاٜسقيمّت
".
ٝثحلاغناٗیا
ْٚاست ٝث لبرقا طتكيث ٝو تؾا ـراض ي٘بٙيٕعا ظيحْٔاٚزٚزٛذتیٛٞ
رايبٞ
فٙويزبٔٚيفبٕت
س٘ضاززٛذفاطعاضز
.
طؾ٘ٗیاظا
،
ٜسیسپتّيٙٔاٗیا
يا
تؾا يفعبف
"
(
ٖبٕٞ
.)
جحبجٔ ظايكرث ضز ع٘سيٌ
ٝث ٝرٛت بث تّيٙٔا ؼبؿحا ٚ تّيٙٔا زضٛٔ ضز زٛذ
ٖاٚضُٔاٛفٝثٖٛؿىیضاياضآ
ئٜضبقايتذبٙق
سٙو .
ٗیسِاٚبثزاظٛ٘ٝغثاضضزٝوتّيٙٔاؼبؿحاٗیا
ٝكیض
ز
ٖآٝٙئظٚيتذبٙقبت،تؾايفعبفيطٔاطتكيث،زضا
4 Antony Giddense
5 Risk
6 Existential Security
يؾضطث رأُاٛف دٛؾبیطٟقضزيفبٕتراتيٙٔاؼبؿحاطثطحٛٔيٍٙٞطفٚيفبٕت
27
تؾاٜبٌازٛذب٘
"
(
،طوبت
1998
:
83 .)
فٙو ظا يضبيؿث ياضٚ ضز ٜسٕف يٚطي٘
،بٞ
ٜبٌآزٛذب٘يبٞسٙیاطفٝفٕٛزٔ
ياطث
ؽحٝثيثبيتؾز
تؾاٖاطٍیزبثُٔبقتضززبٕتفا
.
ٝفٕٛزٔٗیاع٘سيٌ
اض بٞسٙیاطف بث
يزٛرٚ تّيٙٔا ْبؾ٘ ٖاٛٙف
تضٛن
سٙو ئ يسٙث
؛
يبٞٚطي٘ ظا يىی ٝو بٙقٔ ٗیسث
ٜسٙ٘اعيٍ٘اطث
،
فٙو ياضٚ ضز ـٛكغٔ تسق ٝث بٔا
،
تؾايزبٕتفاؽحبیيزٛرٚتّيٙٔاؼفحٝثُیبٕت
يفبٕتراظثاٚضضزةاطغضافٞبوضزيیب٘اٛتظاٝو طث
زعيذئ
.
زبٕتفاؽحٗیاٝوس٘ضازظبيٖ٘اطٍكٙو
سٙقبثٝتقازاض
(
،ط٘طت
2003 :
484
.)
يثبیضبتذبؾٝیطؾ٘ٝثبىتابثِٝبمٔٗیاضز
1
ع٘سيٌ
ٝتذازطپ تّيٙٔا ؼبؿحا طث طحؤٔ ُٔاٛف ُيّحت ٝث
ٜسق
تؾا
.
ٝقِبغٔيّناٝغيح،يثبیضبتذبؾٝیطؾ٘ضز
ٖبٔظَٛعضزٝوتؾايفبٕتراَبٕفا،يفبٕترآّف
ٝتفبی ٓؾ٘ ٖبىٔ ٚ
س٘ا
.
ٝفٕٛزٔ بٞضبتذبؾ
ظا يا
اٚزبث يبٍِٞٛا
بث تبلٚا ٕٝٞ ٝو سٙتؿٞ فٙو ظا ئ
سفاٛل
2
ـثبٙٔٚ
3
س٘ٛقئيیبٕٙٞاض
.
ْٟٛفٔؼبؾاطث
ُثبمتٔ فٙوسيِٛت ضز ٖاطٍكٙو ،تذبؾ يٍیٛؾ ٚز
تيتطت ٗیسث بٔا ،س٘ٛق ئُؾٛتٔ ـثبٙٔ ٚ سفاٛلٝث
ُثبمتٔ فٙو ٗيٕٞ ضصٍٞض ظا ـثبٙٔ ٚ سفاٛل ٖبٕٞ
،
ٛق ئ بٙث ٚ يعیض يپ ًازسزٔ
س٘
(
،ضعتیض
1377
:
480
.) سٙتؿٞ يز٘بئ ـثبٙٔ ٚسفاٛل
؛
ٝوبٙقٔٗیاٝث
ث اض يفبٕترا ظثاٚض بٟ٘آ
ٝ ئ ُنٚ ٓٞ
سٙٙو
.
بٟ٘آ
ئ ٜزبفتؾا ٖاطٍكٙو ٝو سٙتؿٞ يعيچ
ضز بت ،سٙٙو
اضظثاٚضٖبىٖٔٚبٔظَٛع سٙٙیطفبيث
ٚسٙٙوتیٛمت،
سٙٞزطييغت
.
يسفاٛل ظا زاطفا ٝو سٙو ئ َلاستؾا ع٘سيٌ
يٚطيپ
ئ
ٚزضازيبريفبٕترا ضبتذبؾضزٝوسٙٙو
ُٔبقتططق،يفبٕتراسفاٛلزضٛٔضزيقٕرتفطقٔ
1 Structuration Theory
2 Rules
3 Resourse
تؾايفبٕترا
.
ٚازبمتفاٝث
،
ٜسفبلـثبتٓٞزاطفا
ٚس٘ا
ٖآ كِبذ ٓٞ
(
،طوبت
1998
: 81
.)
يبٞسٙیاطف سفاٛل
ٝتفبیٓيٕقت
ظیاطقضزاضبٟ٘آٖاطٍكٙوٝوسٙتؿٞيا
ٝث ٚ سٙٙو ئ نضز فّترٔ
و ئ ضب
س٘طث
.
بفزا ع٘سيٌ
ئ
سفاٛل ٝو سٙو
،
ٝو سٙتؿٞ يىيٙىت بی ـٚض
ئ يٕٙض ضٛع ٝث تّغا ٖاطٍكٙو
ياطث ٚ سٙؾبٙق
سٙ٘ازئتؾبٙٔفٙو (
،ط٘طت
2003
:
478
.)
يتضبجفٝث
سٙتؿٞيزازضاطلبٟ٘آبٔا،سٙتؿٞفضبقتٔسفاٛل
.
ئ سفاٛل
ـٚض سٙ٘اٛت
َٛٔطف ٚ بٞ
يجيوطت يبٞ
طث يفٛٙتٔ
فٙو ،طبجتضا زضٛٔ ضز ْزطٔ تیاسٞ يا
ضاٖاطٍیزبثٖسقضبٌظبؾُٚثبمتٔ
یا
ٝثٝوسٙٞزٝ
ٚز
ٜسقٓيؿمتيؾبؾاؿٛ٘
س٘ا :
"
هیضزفیبؽٚٚقٛمحزبزیابی،يضبزٙٞسفاٛل
ٝٙئظ
(
ٖبىٔ
) حطع زبزیا بی ،يطيؿفت سفاٛل ٚ
ٚ بٞ
ٝٙئظهیضزيٞبٌآطیبذش
(
ٖبىٔ
")
(
ٖبٕٞ
:
479
.)
یا ضز
ٗ
،ٖبئ
تيفٚطكٔ ضاعثا ٝث يضبزٙٞ سفاٛل
ئ ُیسجت
س٘ٛق
( يٌسٙ٘اض ٚ يیبٕٙٞاض ٗي٘اٛل سٙ٘بٔ
)
،
ئجفبث اطیظ
طؾ٘ ٝث تؾبٙٔ ٚ تؾضز بٞعيچ س٘ٛق
سٙیبيث
،
بی ،يضازبٙقٔ زبزیا ياطث ،يطيؿفت سفاٛل بٔا
ْبؾ٘
ئ ٜزبفتؾا ضازبٙقٔ ٗیزبٕ٘ يبٞ
س٘ٛق
(
سٙ٘بٔ
ٜظٛٔآ
يٙیز يبٞ
)
،
ث بٟ٘آ اطیظ
ٜاض ْزطٔ ٝ
ٚ ٖسیز يبٞ
ئٝئاضااضـیبلٚطيؿفت
ٞز
ٙ س .
،يسٙثضبتذبؾ يضٛئت ضز ضبتذبؾ ءعر ٗئٚز ئٝوسٙتؿٞـثبٙٔ
٘اٛت
ٙ
بیَٛپسٙ٘بٔيزبٔـثبٙٔٓٞس
بٞلابو
ٚ سٙقبث
يضاستلا ـثبٙٔ ٓٞ
،
ٝیبٔطؾ ُيجل ظا
يٍٙٞطف
ٚ
يؾبيؾ تضسل
(
،ع٘سيٌ
1984
)
ـثبٙٔ ٚ
ا سفاٛل ٝث ًبیٛل سٙتؿٞ ظجتطٔ يفبٕتر
.
ٜسیا
يؾبؾا
ٝث ٚ سٙتؿٞ ٝغّؾ ضاعثا ـثبٙٔ ٝو تؾا ٗیا
ٚز
ؿٛ٘
ٜسقٓيؿمتيؾبؾا
س٘ا
":
ي٘بٔظبؾتيفطؽبی،يضاستلا
هی ضز ُثبمتٔ فٙويبٍِٞٛاتیاسٞ ٚ َطتٙوياطث يٌػیٚ زطثضبو بی ،يهيهرت ٚ ٝٙئظ
ٚ ضاعثا ،بٞ
ٙو يبٍِٞٛا تیاسٞ ٚ َطتٙو ياطث يزبٔ يبٞلابو
ف
ٝٙئظهیضزُثبمتٔ
"
(
،ط٘طت
2003
:
479 .)
28 فٞٚػپ
يبٞ
َبؾ،يفبٕتراتيٙٔاٚٓؾ٘يزطجٞاض
َٚا
ٖبتؿثبت،ْٚزٜضبٕق،
1391
ئع٘سيٌيثبیضبتذبؾيضٛئتظاٜزبفتؾابث
ٝثٖاٛت
تذازطپ تّيٙٔا ؼبؿحا ُيّحت
.
ٖبٕٞ
طوش ٝو ضٛع
ٝیطؾ٘ضزع٘سيٌ،سق
فٙوٝوتؾاسمتقٔيثبیضبتذبؾ
ٖبؿ٘ا
تؾاـثبٙٔٚسفاٛلُٔبفٚزطيحأتتحتبٞ
.
اصِ
زُيٟؿتياطثٖاطٍكٙو
سفاٛلٝثيفبٕتراتبعبجتضاض
ئُؾٛتٔـثبٙٔٚ
س٘ٛق .
فٙو ياضٚ ضز زاطفا
تّيٙٔا ؼبؿحا سیبث ٖبكیبٞ
سٙقبث ٝتقاز يزٛرٚ
.
ظا ؼبؿحا ٗیا ٝىٙیا ياطث
ـثبٙٔٚسفاٛلٝث،زٛقكیضعتبٟ٘آٝثعي٘ٝقٔبريٛؾ ئ ُؾٛتٔ
س٘ٛق
.
ٝیطؾ٘ ٝث بىتا بث
يثبیضبتذبؾ
تيؿٙر طيؾ٘ يیبٞطيغتٔ
يفبٕترا ٜبٍیبپ ،تئٛل ، -
ٝ٘بؾض ظا ٜزبفتؾا ٚ ُٞأت تيقضٚ ،يزبهتلا
يبٞ
ـثبٙٔ ٖاٛٙف ٝث ،يقٕر
( يهيهرت ؿٛ٘ ظا
)
ٚ
يفبٕترازبٕتفايبٞطيغتٔ
( يضبزٙٞسفاٛلٖاٛٙفٝث
)
ؽيّپ زطىّٕف ٝث ـطٍ٘ ٚ يضاسٙیز ٚ (
ٖاٛٙف ٝث
يطيؿفتسفاٛل
)
ٜسقٝتفطٌطؾ٘ضز
س٘ا .
ٝٔازاضز
،
بچؼبؾاطث
َسٔ،فٞٚػپيطؾ٘ةٛچض
زٛقئٓيؾطتيثطزت :
ؼٍّضپ لذه
يراذٌيد
دزکلوع ِب ػزگً
ظيلپ
ًِاعر یعوج ياّ
ٍ يع ،تّيغٌج لّأت تيعضٍ
يزبهتلاٜبٍیبپ -
يفبٕترا تجا داوتعا یعاو
راتخاع
طاغحا تيٌها یعاوتجا ذعاَق
عباٌه
تّئٛل
ا
طاغح
رد تيٌها زْؽ
ؼبؿحا
تيٙٔا يؾبيؾ
طاغحا تيٌها
يداصتقا
طاغحا تيٌها یًاج
يؾضطث رأُاٛف دٛؾبیطٟقضزيفبٕتراتيٙٔاؼبؿحاطثطحٛٔيٍٙٞطفٚيفبٕت
29
ػٍر قيقحت
ـٚض ،فٞٚػپ ٗیا ضز ٜسق ٝتفطٌ ضبو ٝث ـٚض يكیبٕيپ
1
ٕٝ٘ٛ٘ هی طث يٙتجٔ ٝو تؾا
هی ٚ بیبٕ٘
طجتقٔفزٙؾضاعثا تؾا
.
ٖبٙوبؾُٔبقيضبٔآٝقٔبر
18
و تؾا دٛؾبی طٟق يلابث ٝث َبؾ
كجع ٝ
َبؾيضبٕقطؾ 1385
،
62829
سٙتؿٞطف٘
.
ٜزبفتؾابث
َٕٝ٘ٛ٘ٛٔطفظا
سقٗييقتٕٝ٘ٛ٘ٓزح،ٖاطوٛويطيٌ
ٚ بث
ٖبٙيٕعا حغؾ 95
يبغذ َبٕتحا ،سنضز 5
طٟقٗیاياطثٕٝ٘ٛ٘ٓزح،سنضز 374
تؾزٝثطف٘
ٜزازظايطيٌّٛرياطثٝوسٔآ
يثٜٚزٛمفٔيبٞ
،دؾبپ
ٝث ٕٝ٘ٛ٘
380
بمتضا طف٘
تفبی
.
طیزبمٔ
P , Q
ٗیاضز
كيمحت 5 / 0
سق ٝتفطٌ طؾ٘ ضز
.
ٕٝ٘ٛ٘ ـٚض
ٝث يطيٌ
ٝقٛذ ؿٛ٘ ظا يفزبهت ـٚض
ّٝحطٔ سٙچ يا
يا
تؾاٝتفطٌتضٛن
؛
ٝثٝقراطٔبثٝوتضٛنٗیاٝث
سق ٓيؿمت ٝمغٙٔ ٝؾ ٝث طٟق ،يضازطٟق ٖبٔظبؾ
.
ٕٝ٘ٛ٘ ؽپؾ
ٝقٛذ يطيٌ
ٝقٛذ ؼبؾا طث يا
يبٞ
ضاٛ٘بذٚنّٛث،ٜظٛح تفطٌْبز٘ا
.
ٝٔبٙكؾطپ
ٖاٛٙف ٝث ضاعثا
ٗیا ضز ٜزبفتؾا زضٛٔ
،ٝقِبغٔ
ُحاطٔ ضز ٖآ يیبیبپ ٚ ضبجتفا ظاطحا ظا ؽپ ـٕرياطث،كيمحتيتبٔسمٔ
ٜزازيضٚآ
ظبي٘زضٛٔ يبٞ
ٜزبفتؾايیبّٟ٘ٝحطٔضز سق
.
ياطث
ضاعثاضبجتفافزٙؾ
ٜظبؾ ٚ يضٛن ضبجتفا ظا كيمحت
سق ٜزبفتؾا يا
؛
ٝث
ٛع
ٝیٌٛ سيیأت بث ٝو يض
يٛؾ ظا ٝتذبؾ كمحٔ يبٞ
ههرتٔ ظا طف٘ سٙچ ب
ضبجتفا يؾبٙق ٝقٔبر ٝتقض ٖ
ثيضٛن
ٝ
ٜظبؾؿٛ٘ظاضبجتفاٚسٔآتؾز
ضزبثعي٘يا
،كيمحت ِٝأؿٔ ٗيث يمغٙٔ َبهتا ٗتفطٌ طؾ٘
ٝیٌٛ ٚ بٞطيغتٔ ،يطؾ٘ ةٛچضبچ
ٜسق يحاطع يبٞ
ياطث
سقٗييقت،بٞطيغتٔفزٙؾ
.
پفزٙؾياطث
يیبیب
ٝیٌٛ ي٘ٚضز يٍٙٞبٕٞ هيٙىت ظا ،كيمحت
ٜزبفتؾا بٞ
سق
.
ٝث ٝو يیبٞطيغتٔ ياطث خبج٘ٚطو يبفِآ ٖاعئ
1 Survey
،س٘زٛثٜسقٝيٟتٜظبؾتضٛن سیزطٌٝجؾبحٔ
.
ٖاعئ
تّيٙٔا ؼبؿحا طيغتٔ ياطث بفِآ
( 8 / 0 )
طيغتٔ ياطث ،
يفبٕترا زبٕتفا (
81 / 0 )
زطىّٕف ظا يثبیظضا طيغتٔ ،
ؽيّپ ( 87 / 0
) یز ياطث ٚ يضاسٙ
( 76 / 0
) ث
ٝ سٔآ تؾز
.
ضٛوصٔ يبٞطيغتٔ ٕٝٞ يبفِآ ضاسمٔ ٝىٙیا ٝث ٝرٛت بث
ظاطتلابث 7 / 0
ٗیاطثبٙث،زٛث
،
ئ
يٍٙٞبٕٞٝوتفٌٖاٛت
ٝیٌٛ ي٘ٚضز
ٜزٛث يثّٛغٔ سح ضز بٞطيغتٔ ٗیا يبٞ
تؾا
. ياطث
ٜزاز ُيّحت ٚ ٝیعزت
ْط٘ ظا بٞ
ضاعفا
ياٝ٘بیاض
ٜزبفتؾا،SPSS
سق .
.
فٖٛٔظآياطث
تبيضط
ٖٛٔظآ ظا
ٞ تیطض يبٞ
ٕ
،ٖٛؾطيپ يٍتؿج
ٖٛٔظآ يت
سق ٜزبفتؾا
ٚ تیبٟ٘ ضز
،
ظا ٜزبفتؾا بث
ٖٛيؾطٌض
سٙچ
طضبح كيمحت ُمتؿٔ يبٞطيغتٔ ٗیطتٕٟٔ ،ٝ٘بٌ
سقٝتذبٙق .
ِيضزف ؼٍّضپ ياّ
1 .
زٛرٚٝغثاضيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاٚٗؾٗيث زضاز .
2 .
ٚ ٖاس٘ٚطٟق يفبٕترا يزبهتلا ٜبٍیبپ ٗيث زضاززٛرٚٝغثاضبٟ٘آيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحا .
3 .
ؼبؿحاٖٚاس٘ٚطٟقيفبٕترازبٕتفاٖاعئٗيث زضاززٛرٚٝغثاضبٟ٘آيفبٕتراتّيٙٔا ..
4 .
ؼبؿحا ٚ ؽيّپ زطىّٕف ٝث تجؿ٘ ـطٍ٘ ٗيث
تّيٙٔا يفبٕترا
زضاززٛرٚٝغثاضبٟ٘آ .
5 .
ٝ٘بؾضظاٜزبفتؾاٖاعئٗيث
ؼبؿحاٚيقٕريبٞ
ّيٙٔا
ت يفبٕترا
زضاززٛرٚٝغثاضبٟ٘آ .
6 .
يضاسٙیز ٖاعئ ٗيث
يفبٕترا تّيٙٔا ؼبؿحا ٚ
زضاززٛرٚٝغثاضٖب٘آ .
7 .
ٖازطٖٔٚب٘ظيفبٕتراتّيٙٔاؼبؿحاٖاعئٗيث زضاززٛرٚتٚبفت .
8 .
ٖاس٘ٚطٟق يفبٕترا تّيٙٔا ؼبؿحا ٖاعئ ٗيث زضاززٛرٚتٚبفتُٞأتٔٚزطزٔ
.