An Analysis of the Legitimacy of "International Holy War"
in the Political Thought of Thomas Aquinas
Mohammadjavad Ranjkesh1
1. Assistance Prof., Department of International Relations, Ferdowsi university of Mashhad, Mashhad, Iran. Email: [email protected]
Article Info Abstract
Article Type:
Research Article
The end of the Cold War has led to profound developments in the sphere of thought, in particular, political concepts such as the principle of non-interference in internal affairs, the principle of sovereignty and the protection of human rights. Since the early 1990s, states have controversially resorted to the use of armed force to stop the blatant violation of humanitarian and human rights, namely humanitarian intervention. Accordingly, this paper seeks to answer the question whether humanitarian intervention can be justifies on the basis of Aquinas's "just war" doctrine? The hypothesis of the present paper is that the thought of Aquinas intervention is not rejected and has some legitimacy based on concepts such as legitimate authority, just cause, true intention and the principle of proportionality of the intervention. Due to the changing nature of the conflict and the concept of "military humanitarianism", it analyzes the doctrine of Aquinas' legitimate war and examines the legitimacy of humanitarian intervention within the context of Aquinas's theory of war, and the current understanding of the moral, legal, and political conditions of war.
Pages: 251-266 Received:
2019/11/27
Received in revised from:
2020/04/23 Accepted:
2020/04/25 Published online:
2023/04/19 Keywords:
the theory of legitimate war, Thomas Aquinas,
human rights,
humanitarian intervention.
How To Cite
Ranjkesh, Mohammadjavad(2023). An Analysis of the Legitimacy of
"International Holy War" in the Political Thought of Thomas Aquinas.
Public Law Studies Quarterly, 53 (1), 251-266.
DOI: https://doi.com/10.22059/JPLSQ.2020.267646.1842
DOI 10.22059/JPLSQ.2020.267646.1842
Publisher University of Tehran Press.
تیعورشم یواکاو
« نیب سدقم گنج یللملا
» سانیوکآ ساموت یسایس ۀشیدنا رد
شکجنر داوجدمحم
1
1 . داتسا رای ب طباور هورگ نی
للملا سودرف هاگشناد ی
دهشم .ناریا ،دهشم ، :همانایار
هلاقم تاعلاطا هدیکچ
:هلاقم عون هوژپ
هب ،یزرو هشیدنا رهپس رد یفرژ تلاوحت ةیام درس گنج نایاپ یش یهاژام هژژیو
لژصا ،یژلخاد روژما رد هلخادم مدع لصا ، یهاام نیا زا یکی .تسا هدش یسایس هناتسودرشب قوقح زا تیامح و تیمکاح تسا
. ةهد لیاوا زا 1990
تلود ةعماج اژه
قح و هناتسودرشب قوقح راکشآ ضقن نتخاس فقوتم یارب ةلخادم نامه ای رشب قو
هشقانم لحم رایسب هک دندش لسوتم حلسم یاهورین دربراک هب ،هناتسودرشب تسا
.
نیرتکد هب دانتسا اب رضاح ةلاقم ،ساسا نیا رب
« ةنلاداع گنج »
ددژصرد سانیوکآ
شسرپ نیا هب ییوگخساپ تسا
ینوناژق یاژن م هژم زا هناتژسودرشب ةژلخادم هژک
رادروخرب تسا راتشون ةیضرف ؟ اژقلام هژلخادم ساژنیوکآ یارآ رد هژک تسا رضاح
نیتسار تین ،هنلاداع تلع ،عورشم رادتقا نوم یمیهاام هب دانتسا اب و هدو ن دودرم رادروخرب تیعورشم ینازیم زا هلخادم بسانت لصا و تسا
هب . رژییتم تژیهام ب س
موهام و هعزانم
« یماظن یتسودرشب
» ساژنیوکآ عورشم گنج نیرتکد لیلحت هب ،
یم یروژ ت رومراژم رد هناتژسودرشب ةژلخادم تیعورژشم یفاکژشوم اب و یزادرپ گنج یسایس و یقوقح ،یقلاخا طیارش ینونک هف و ،گنج صوصخ رد سانیوکآ
هجیتن هب .دش دهاوخ یریگ
:تاحفص 251 - 266
:تفایرد خیرات 06 / 09 / 1398 :یرگنزاب خیرات
04 / 02 / 1399
خیرات شریذپ :
06 / 02 / 1399
خیرات راشتنا طخرب :
30 / 01 / 1402
هژاودیلک :اه ساژژژموت ،عورژژژشم گژژژنج یروژژژ ت
،رژشب قوقح گنج ،سانیوکآ ةژلخادم
.هناتسودرشب دانتسا داوجدمحم ،شکجنر
( 1402 .) تیعورشم یواکاو
« نیب سدقم گنج یللملا
» ةشیدنا رد
سانیوکآ ساموت یسایس قوقح تاعلاام.
یمومع ، 53 ( 1 ،) 251 - 266 .
DOI: https://doi.com/10.22059/JPLSQ.2020.267646.1842
DOI 10.22059/JPLSQ.2020.267646.1842
هاگشناد تاراشتنا هسسؤم رشان .نارهت
همدقم هل سم دیاش یرو ت رد یا
طباور یاه ب
نی ثحب للملا هژنیمز رد حلژسم یاژهورین تسبراک زا رتزیگنارب
یاژه
( دشا ن هناتسودرشب
Cushman, 2005: 37
م .) بژیقر زاژین ود دروژخرب زا هناتژسودرشب ةلخادم یبایزرا شلا
یقوقح /یقلاخا مرب
ی ودژه و ورژر کژی زا رگید تلود کی هیلع حلسم یاهورین زا هدااتسا عنم :دزیخ
ینوناق موهام ود هنیمز نیا رد .وس رگید زا هناتسودرشب قوقح و رشب قوقح ةدرتسگ ضقن نتخاس فقوتم .تسا حرام تیعورشم و ندوب قوقح ةیلوا ع نم ود اب ندوب ینوناق زا شسرپ
ب نی تادژهاعم یژنعی لژلملا
نیب طا ترا رد ورع و یللملا تسا
ینوناق ،یصاخ مادقا ایآ هک دنتسه ینومزآ ره ییاهن رواد ع نم ود نیا و
ینوناقریغ ای تسا
ندوب ریگارف و ندوب ینیع یپ رد ندوب ینوناق موهام .ریخ ای تسا
هب ، انعم هک یوحن ی
یمادژقا اژیآ هژکنیا ةرابرد یمصت ،هجیتن رد .دشاب ناسکی ،دنتسه نآ عوضوم هک ینارگیزاب ةمه یارب نآ تسا یقوقح لاماک یلاؤس ،هن ای تسا ینوناق ،هژیو
.(Glennon, 2004: 55)
طباور ةعسوت ب
نی تلود ةعماج ، تسیب ةدس رد للملا ب یماظن یورین زا هدااتسا هک تخاس دعاقتم ار اه
یار
نیب تافلاتخا لح یدژیدهت هژکلب ،تژسین تلود کی یسایس للاقتسا ای ینیمزرس تیمامت ضقن اهنت یللملا
نیب ظن یارب تلود ةعماج لک و یللملا
هعزانم رگا ،نیا دوجو اب .تساه و یتموکح یاهورین نیب هناحلسم یا
یژم هنوگم ،دتایب قااتا تلود کی نورد رد روشک کی نایشروش ژیامح ناوژت
ناژینابرق و رژشب قوژقح زا ت
،یایارژش نیژنم رد ؟تخاژس راگزاس تلود کی یلخاد روما رد هلخادم تیعونمم لصا اب ار گنج یماظنریغ یم هنوگم دژناوتب تژینما یاروژش هژکنیا زا شیپ ار دوجوم زواجت هب مادقا ای حلص ضقن ،حلص هب دیدهت ناوت
تینما و حلص ظاح یارب یمادقا ب
نی هب للملا وآ لمع
؟درک صخشم و فیرعت ،در
ةهد رد یماظن تلاخادم 1990
( یلاموژس و قارژع لامژش رد هلخادم دننام ، 1992
یتیتاژه و ادژناور ،)
( 1994 ( نیوگزره و ینسوب ،) 1995
( یقرش رومیت و ووزوک و ) 1999
هدااتژسا یدژصت رب ین م یدهاوش ،)
تلود ةعماج ورر زا یماظن یاهورین زا .دنتسه یایارش نینم رد اه
شیازژفا فوا ةژاقن تلاخادژم نژیا
هناتسودرشب روما و رشب قوقح رب دیکأت دنا
2002: 94) (Donnelley,
لژباق یناژسون ةدنرادربرد بناوج نیا .
هب لماع ود نیب تدمدنلب بیکرت کی زا هجوت داضتم رهاظ
تسا لماع : تخس رازفا و یماژظن یاژهورین ی
لماع مرن رازفا حلااصا رد هک رشب قوقح ی
« رگرشب یماظن ییا »
هدیمان م ی دوش
.(Matlary, 2003: 25)
نیرتکد هب دانتسا اب رضاح یقحت
« ةنلاداع گنج »
شژسرپ نژیا هب ییوگخساپ ددصرد سانیوکآ تژسا
رادروخرب ینوناق یان م هم زا هناتسودرشب ةلخادم هک تژسا
یارآ رد هژک تژسا نآ رژضاح راتژشون ةیژضرف ؟
و هدو ن دودرم اقلام هلخادم سانیوکآ و نیتسار تین ،هنلاداع تلع ،عورشم رادتقا نوم یمیهاام هب دانتسا اب
رادروخرب تیعورشم ینازیم زا هلخادم بسانت لصا تسا
نآزا راتشون نیا ترورض . دژقتعم هدنژسیون هک تسور
قوقح لوصا زا یرایسب تسا ب
نی یارآ رد یراژ ت و هژشیر ،وژکوف رژی عت هژب ،ینوژنک ةژنامز و رصع رد للملا
شیدنا هدس نادنم یم هارف ار اهنآ ةتارا و فشک ناکما راثآ نیا یناوخزاب هک دنراد هتشذگ یاه
.دروآ
طباور / یسایس رظنم ود زا بلغا هناتسودرشب ةلخادم ةنیمز رد دوجوم ةدمع راثآ ژب
نی قوژقح اژی و لژلملا
ب نی عوضوم نیا یسررب هب للملا هتخادرپ
دنا و یرداق یداهدمحم دیس نوچمه یراثآ . ناژبرق رصان
دیژس ،اژین
لضف و یناژمز ژساق دیس ،سمش اضریلع و ااصم نیرسن ،ینودرک هبزور و ادن ،یمتاح یدهم و یوسوم للها زا لژگ یهارژبا اضریلع ،یقوقح دعب رد و ؛رایشهد نیسح ،دُب ناور نیما و ماوق ،یریشناوج دمحا ،یرون دیحو
تلااژقم نیژتلا راژثآ یسررب رد .دنتسه راثآ هتسد نیا نوژچمه ی
Barry, James A (1998) The Sword of
Justice: Ethics and Coercion in International Politics
، و
Glennon, Michael J (2004)Legitimacy
and the Use of Force,
،دنتسه هنیمز نیا رد نیتلا عبانم ةرمز زا نآ راتژشون نژیا یروآوژن یور نیمه زا
هب یرثا ا یرقت هک تسا هژب نادنمشیدنا یسایس یارآ رد روبزم لصا تیعورشم یواکاو رد یسراف نابز
هژژیو
هدید سانیوکآ من
ی یارآ رد هناتژسودرشب ةژلخادم عوژضوم هژب هدنسیون ةیضرف نیا اب زین نیتلا عبانم و دوش
یسایس نادنمشیدنا رگن
هتسی هناخباتک ،شهوژپ نیا رد هدااتسا دروم شور .دنا یدانسا و یا
تسا . هژلاقم نژیا
نآ یرژظن ةژچخیرات هژمادا رد و هناتسودرشب ةلخادم یتسیم صوصخ رد یرظن یناینب زا لکشتم یراتخاس ندرمشرب نمض .دراد هالؤم
اه هجیتن هب هدنسیون ،سانیوکآ عورشم گنج نیرتکد ی ةلخادم لصا ةشیر یریگ
.تسا هتخادرپ دنمشیدنا نیا یسایس ةشیدنا رد هناتسودرشب 1 . رظن ناینب هناتسودرشب ۀلخادم یتسیچ :ی
رژگید تلود یلخاد روما رد تلود دنم ای کی ة ناجکی ةلخادم هب هناتسودرشب ةلخادم ،کیسلاک موهام رد ( دراد هراشا هناتسودرشب تاین و وادها هب انب و روز هب لسوت اب نابرق
،اژین 1382 : 126 ار نآ زژتربار مادآ .)
هب ناونع
« ب تلود کی رد یماظن ةلخادم ژنر و گرم زا یریگولج وده اب و نآ ةمکاح تاماقم ریثأت نود
تلود نآ عا تا ةدرتسگ »
یم فیرعت دنک
(Roberts, 1996: 19)
هراژشا یژساسا یگژیو هس هب فیرعت نیا .
هب هک دراد یمومع یعامجا عوضوم یساسا رور
تسا
(Bull, 1984: 43)
وا ؛ ل هناتژسودرشب ةلخادم ،هکنیا
،تسا یماظن هکارم
اک نآ یساسا ة نج یماظن یورین دربر تسا
ارژیز ،تژسا هژلخادم کژی رما نیا ،مود ؛
لیژسگ روژشک نآ هژب یماژظن یاژهورین ،هل سم نیا هب ضارتعا یارب روبزم تلود هب تصرف نداد نودب م ی رژشب قوقح ةدرتسگ ضقن زا یریگولج یاتسار رد اریز ،تسا هناتسودرشب ،هلخادم نیا ،هکنآ موس ؛دوش
زم تلود رد یم ماجنا روب
، ثوم( دریگ 1390
: 127 .)
هتفریذپ لصا نیا نایم هک تسا یداضت ،هراشا لباق تاکن زا یکی مدع و روز هب لسوت عنم لوصا اب هدش
شم هب هلخادم م
ی لقتژسم یتلود یلخاد روما رد هلخادم مدع ،یلم تیمکاح لصا یاتن زا یکی عقاو رد .دیآ
یاملع زا یخرب صوصخ نیا رد .تسا زا یهباژشم ریژسات رژب هژک هلخادم مدع لصا عسوم ریسات زا قوقح
یم هیاپ تیمکاح موهام یم تیامح ،دریگ
هب ار اهروشک تیمکاح ورملق رد هلخادم هنوگره و دننک دودرم تدش
یم یم تیامح نآ یضم ریسات زا زین یهورگ ،رگید یوس زا .دنرامش عژسوم ریسات ،هدع نیا داقتعا هب .دننک
مکاح لصا نیژب نوزفازور یاهاضاقت یوگخساپ رگید ،هلخادم مدع لصا زا هباشم ریسات و تی
ندژش یژللملا
نیب تینما و حلص لا ق رد اهروشک تیلو سم .تسین رشب قوقح زا تیامح و یللملا
طا ترا رد هناتسودرشب ةلخادم موهام اب هک یرگید حلااصا تسا
موهام ،
« تیامح تیلو سم »
تژسا .
یاضف هب هجوت اب نیب
تموکح یخرب یمدرم ةناوتشپ نادقف ةل سم و درس گنج زا سپ یللملا یعیاجف و اه
ههد رد هک لاژس رد نانع یفوک دش بجوم ،داد خر مود یناهج گنج سیسأت زا سپ یاه
1999 عژمجم ،
ماژن هژب ینویژسیمک اداژناک تژلود راکتبا هب ،یو نانخس رثا رب و دهد رارق رااخ ار یمومع
« نویژسیمک
نیب ملا تلود تیمکاح و هلخادم هب عجار یلل »
ماژظن ییوگخژساپ ناژکما اژت دش سیسأت یدراوژم هژب دژنم
نوچمه ادنآور لاژس رد نویسیمک نیا .دنک یسررب ار ووزوک و 2001
ناوژنع اژب ار یژشرازگ
« تیلو ژسم
تیامح » تلود تیمکاح هکنیا رب دیکأت نمض ،نآ رد و درک هتارا یژمن ار اژه
اژنک هژلخادم ماژن هژب ناوژت ر
هب ار تیمکاح موهام ،تشاذگ دوژخ اژب ،روژشک رژه مدرژم زا تیامح ةیلوا تیلو سم هک درک ریسات یوحن
ربارب رد تسین لیام ای رداق یتلود هک یدراوم رد نیاربانب .دوب عو تم تلود سآ
بی مزلا تیامح یدج یاه
هب دوخ مدرم زا ار نیب تیلو سم هب ار دوخ یاج هلخادم مدع لصا ،دروآ لمع
لا تیامح یللم م
ی .دهد
قوقح ثحا م ةایح رد عوضوم نیا نتفرگ رارق زا یادج ب
نی طژباور ای للملا ژب
نی ةژلخادم لژصا ،لژلملا
هناتسودرشب ظاحل هب
هدزیژس نرق نیهلأتم اضعب و نانادقوقح ،یسایس نادنمشیدنا راثآ رد هشیر یسانشرا ت
یسررب اب ات تسا نآ رب رضاح راتشون هک دراد دعب هب ا
دن هشی .دنک هراشا موهام نیا هب سانیوکآ یاه
2 . هناتسودرشب ۀلخادم یرظن ۀچخیرات
رتکد نی ار یماظن یورین زا هدااتسا هداه ةدس رد هناتسودرشب ةلخادم هیلوا یاه هب
ناونع و تلادژع رازژبا
تروص یراتفردب اهنآ اب ناشتموکح یوس زا هک یناسک هب کمک تهج یقوقح یع نم م
ی دژم ،دریذژپ رظن
هتشاد دنا
(Hehir, 2002: 32)
عقاو طلسم هاگدید ود ره . هناتژسودرشب ةلخادم عوضوم اب سیلار یل و ییارگ
یم ینیبدب اب یم تمواقم نآ لباقم رد و دنرگن
تسیلاتر .دننک رد ژظن و تژینما ثژحب هب لوا ةجرد رد اه
تلود نایم طباور هقلاع اه
ا دیاب هلخادم ،یایارش نینم رد .دندنم ژظن هژکنیا هژن دژشاب رثؤژم و ییانثتس
نیب تلود تینما و دزاس لتخم ار یللملا دزادنا هرراخم هب ار اه
(Waltz, 1979: 66)
تژسیلاتر رژظن زا . اژه
ةزوح رد یراجنه وادها ب
نی هب للملا هژنیمز رد هژلخادم و هدوژب یبایتژسد لژباق تردن هناتژسودرشب یاژه
شیپ ینیب هنیزهرپ هجیتن رد و ریذپان ا
تس عقاو تلالادتسا یاتسار رد . بژیقعت یارب یرازبا ةلخادم ،هنایارگ
یم همشمرس ظن و تینما هب هجوت زا هک تسا یلم عفانم هلیژسو هژن ،دریگ
شزرا ،وادژها یارژب یا و اژه
لار یل .دنتسه تیمها مود ةجرد رد تلاح نیرتهب رد هک یناهج تلادع دیکأت هناتسودرشب ةلخادم رب زین اه
یمن نک شم زا .دن هورگ و دارفا ،هلخادم اهنآ زادنا
مورحم تشونرس نییعت ح لامعا زا تلود لخاد رد ار اه
یم دزاس
.(Mill, 2002: 486)
لار یل هب اه ظاح لا ند دازآ
ی لکش ار تلود هک دنتسه یمدرم یاه م
ی دهد
تژسا زا تژیامح اژهنآ .درژک دژهاوخ دیدهت ار نآ هلخادم هک تسا یللاقتسا نیا و تژلود للاق
یدازآ و اژه
حیجرت هلخادم هب یراجنه لیلاد هب یتح ار ناشعا تا م
ی ار یقوژقح یژمیژر دژحتم لژلم روژشنم .دژنهد
پ شی یم ینیب یارب حلسم یاهورین زا هدااتسا هک دننک لسن
اه نژیا .دژش دژهاوخ تیادژه و لرتنک ،یتآ ی
تلود ةمه تیمکاح یواست ییاسانش یرر زا هتساوخ لخادم مدع ،اه
ندرمش زاجم و اهنآ یلخاد روما رد ه
هدروآرژب تژینما یاروژش ینعی ،یلم قوف عجرم کی ةزاجا اب ه نآ حلسم یاهورین زا یعافدریغ ةدااتسا یم هتساوخ نیا .دوش لسن ظاح انامه هک روشنم یلصا وده قحت هب اه
گژنج راخ زا هدنیآ یاه تژسا
،
یرای م ی دناسر
.(Bentwich & Martin, 1951: 88)
3 . هفلؤم اه سانیوکآ ساموت عورشم گنج نیرتکد ی
3 . 1 عورشم رادتقا .
هل ژسم نیژلوا .تژسا یرورژض و مزلا رژما هس دوش یقلت عورشم ،یگنج هکنیا یارب دوب دقتعم سانیوکآ یم زاغآ گنج وا روتسد هب هک تسا کاح رادتقا یم رارق هلمح دروم هک اهنآ ،هکنآ مود ؛دوش
هب ،دنریگ ب س
ا تشا هب ،دنشاب هتشاد نیتسار تین دیاب نایوجگنج ،هکنیا ماجنارس .دنتسه هلمح نیا راوازس ناشتاه یوژحن
دژشاب رژش رما زا یریگولج ای وکین رما در شیپ اهنآ دصق هک
(Aquinas, 1956: 36)
،لوا طرژش دروژم رد .
نیدب کاح رادتقا ا یناژسک ةدژهع رب گنج هب راکترا هب طوبرم تامیمصت هک تسانعم
رژظن زا هژک تژس
نیا تسا هدش هداد رایتخا اهنآ هب یقوقح تورث زا تظفاحم و دننک لمع هنوگ
هژک یناژسک هب یمومع یاه
ای یهاشداپ ،رهش یمومع تورث رب هک تسا نیا کاح ةایظو نیاربانب .تسا هدش هدرپس ،دنتسه تردق رد دیسر یارب و دشاب هتشاد تراظن و تظااح ،دنتسه یو عبات هک یتلایا گژنج هژب لژسوت ودژه نیا هب ن
ربارب رد یمومع لاوما زا عافد یارب روشآ
اه و زاجم اهنآ یارب یجراخ نانمشد و )ناراکدب هی نت( یلخاد ی
ینوناق تسا حلژص ب ژس هک یعی ر ظن هک تسا یعدم نیتسوگآ اب وسمه و لقن هب سانیوکآ اجنیا رد .
نایم ناسنا اه م ی ک یتردق هک تسا نآ دنمزاین ،دوش ملاعا ار گنج ه
م ی دژشاب یناسک تسد رد دیاب ،دراد
یژم تأژشن دژنوادخ زا تژیاهن رد رادتقا ،سانیوکآ رظنم زا .دنراد رایتخا رد ار هیلاع رادتقا هک نژیا و درژیگ
هژضرع ار نآ یارژجا یارژب یژقلاخا تازاژجم و تیعورژشم هژک تسادخ ژم
ی دراد
.(Tooke, 1965: 21)
انیوکآ س هولاع مرف صخش هکنیا رب ت ثم یراذگنوناق أشنم ار اورنا
م ی نآ زا رژتارف ار یژعی ر نوناق ،دناد
م ی نوگرگد و دراد یناهج را تعا نوناق نیا .دناد زا تعی ر نوناق .تسین یندش
ه چی اژی یژلحم عژ نم هنوگ
یمن همشمرس یلم هکلب ،دریگ
همشمرس شا ،رتساف( تسادخ ینادواج تمکح رد 474:1377
.)
،رضاح نامز رد همرگا رد هک یناسک ةیلاع رادتقا
سأر یکتم صاخ یاهداهن و دارفا هب ،دنتسه تردق
تسا نیژب و یلم قوقح عبات هکلب ،تسین دنوادخ ةدارا زا هتفرگرب رگید ناشتیعورشم هک نوناژق و یژللملا
ساسا ی زاژب ار مدرم ةدارا هک تسا ییاه ژم
ی تژلود و دژنابات ،دژنراد راژیتخا رد ار تژلود هژک یناژسک و اژه
پ تژسا یناژسک ةژایظو یمومع لاوما زا تظااح ،سانیوکآ لوق هب دنمره .دنتسه ناشیاهراتفر یوگخسا
تژموکح( دژنرادتقا نژیا عبات هک یناسک یمومع لاوما زا ت قارم و دنرادتقا یاراد هک ةژایظو ،)ناگدنوژش
تموکح مومع لاوما زا عافد رد گنج ریشمش هب لسوت وده نیا هب لین یارب و تسا ناگدننک ربارب رد ی
،نایایرش ( تسا ینوناق یرما یجراخ نانمشد و یلخاد نارگللاخا 802:1380
نامه و ) لصا ر هکرور
نایب هلخادم مدع ةدعاق ع تلاب و تیمکاح م
ی تلود ةعماج یراج یاهراجنه ،دوش ذاختا زا ار نادرمتلود ،اه
گنج تامیمصت تلامح ربارب رد دوخ زا عافد دراوم رد رگم هنا لر
زاژب یماژظن ژم
ی تیدودژحم نژیا .دراد
شیپ نیا رب لصا رد ،عورشم گنج نیرتکد تلادع مادقا کی گنج هک تسا راوتسا ضرف
فلات ی رد هنایوج
یقلت رگید ناراکدب هی نت من
ی شیپ بلام .دوش یشان داقتعا نیا زا هتاگ
ژم ی و بتاژصم هژمرگا هژک دوژش
یارب ینوناقریغ یرازبا گنج ،دراد دوجو یتلاکشم ح
ل لصفو تلاکشم نیا تسا
(Coates, 1997: 59)
.
هب تسا نکمم یقوقح و یقلاخا ضرف نیا ،لاح نیا اب لژلم نامزاس ةذختم یگنج تامیمصت ةاساو
هتسد رثؤم تا یترت ذاختا تاه لصف .دوش هتشاگنا هدیدان دژیدهت هژنوگره عفر و یریگولج یارب ار یعمج
ناراکزواجت تامادقا روکرس و حلص هب ت سن هب حلص ضقن ای ه
نیب تینما و حلص ظاح روظنم زاجم یللملا
م ی هژعماج بناج زا یگنج تامیمصت ذاختا رد هیلاع رادتقا یاراد تینما یاروش ،وده نیا هب لین رد .دناد
تلود تساه
(Johnson, 2001: 111)
عم . ینامز ات ،اذه گژنج نیرژتکد رومراژم رد تژینما یاروژش هژک
یقاب سانیوکآ عورشم م
ی یمن ،دنام هژکنانم ،دژشاب یژگنج تامیمصت ذاختا رد عورشم رادتقا یعدم دناوت
تلود ینعی عورشم یسایس یاهدحاو یارب ار یتامیمصت نینم ذخا ح ،عورشم رادتقا هب مازتلا دودژحم اه
یم للم نامزاس .دزاس هب
ناونع نیژب نامزاس کی هژب تژینما یاروژش و یژللملا
دژقاف ،نآ یژیارجا یوزاژب
یمکاح و نآ نیمزرژس لژخاد رد تژیعمج و عژجارم و تارادژتقا ةژمه رژب تلود یرترب یتنس موهام هب ت
فراخ رد للاقتسا تسا
قوقح تیعقاو هزورما . ب
نی راجیا للملا م
ی لژلم نامزاس یگنج تامیمصت هک دنک
ژمه هژب و دوش یقلت رولام روشنم تاه لصف ییارجا تامادقا رب ینت م تینما یاروش دییأت بلاق رد نی
یم هارف ارجا تنامض و تیعورشم اب ار یگنج ،نآ یارجا یارب ب س (دروآ
،یقلشا یسا ع 1380
: 82 .)
3 . 2 هنلاداع تلع .
نیمود سانیوکآ رظن ربانب عم
رای گنج نادب ؛تسا عورشم تلع ،عورشم هژلمح اژهنآ هب هک یناسک هک انعم
م ی هب ،دوش د .دنتسه هلمح نیا حتسم دوخ تاها تشا ةاساو نیتژسوگآ ةژتاگ نژیا هژب سانیوکآ ،اجنیا ر
هراشا م ی ینامز هک دراد هب دیاب یتلود ای تلم هک
اژی دوژخ عاژ تا هدراو تاها تژشا حلاژصا زا راژنتجا ب س
هب هنلاداعان هچنآ دادرتسا زا یراددوخ تسد
هدروآ دنا هژنلاداع گژنج دیا ن اجنیا رد ،دنوش تازاجم و هی نت ،
ار هب ناونع دصرد هک یگنج .درک فیصوت ،تسا تاها تشا نار ج د
یلمع نینم وده مأت
حلاژص و ریخ نی
هتخادنا هار هب اهنآ هیلع گنج هک تسا یناسک ه و هعماج ه م
ی تژلود ای تلم ةنلاداعریغ لمع ات دوش
.دیامن حلاصا ای تشادزاب ار رگید دب هی نت اب ار تداعس و ریخ هک تسا یعافد یگنج موهام نیا رد عورشم گنج ناراک
مأت نی م ی رد .دژیامن
تیهام اب یلمع عورشم گنج ،رومرام نیا فلات
ی یژگنج عورژشمان گژنج و یعاژفد و هنایوج هژناراکزواجت
هار هب یها ت و داسف وده اب هک تسا م
ی یمن زواجت زج زیم چیه نیاربانب .دتفا هیجوت دناوت
دژشاب گنج ةدننک
ینامز و عفد یماظن رازبا اب یزواجتم هک م
ی وش ،د م ی رژصاعم یاژهراجنه و لوژصا ر .دوش ه هی نت دناوت
تلود ةعماج تژلود کژی یژسایس للاقتژسا اژی یژضرا تیمامت ضقن هنوگره هک تسا نآ یانعم هب نیا ،اه
لکش ار هناراکزواجت یمادقا م
ی یتلود ره و دهد هب
ناونع یارژب مزلا یورژین زا هژک دراد ژح زواجت ینابرق
ت ربارب رد دوخ زا عافد ةدام ر ،زواج
51 ( دنک هدااتسا ،للم نامزاس روشنم ،زنویل
1373 : 4 .)
روسحم عورشم گنج عورش یارب نیداینب یلقع لیلد دوخ زا عافد ح دنمره م
ی تژلع ةمزلا ،دوش
یم عورشم تلود ریاس زا عافد لماش دناوت
هژب کژمک یاتژسار رد یتلاخادژم نینچمه و اه ش ژنج
اژه ی
هیزجت هب بلر وت روظنم هب .دوش رشب قوقح ضقن ناینابرق زا تیامح و تلاخادم ریاس هب ندیشخب نزا رور
هنیمز ،یتنس چیه هناتسودرشب یاه
تژلود زا یژهورگ ةلخادم یارب یعورشم تلع هاگ یژلخاد روژما رد اژه
تسا هدو ن یماظن یاهورین زا هدااتسا اب رگید یتلود
.(Regan, 2005: 69)
ما ا تلود ةعماج ةیور ا رد اه
نی
هنیمز و تسا ریییت لاح رد دروم هکنانم ؛دنشاب هلخادم یارب یعورشم تلع تسا نکمم هناتسودرشب یاه
هژتاگ نیا دیؤم یقرش رومیت و یتیتاه ،ادناور ،یلاموس ،نیوگزره و ینسوب رد هلخادم نوچمه یدراوم رد تژلود ةژعماج زا یگدژنیامن هژب تژینما یاروژش دراوژم نژیا ماژمت رد و دنتسه ژمع اژه
تژسا هدرژک ل
.(www.un.org/security council/Resolution770)
هژب هژک یبوژخ و یژکین زا تیامح رد تسا یگنج عورشم گنج ،سانیوکآ نیرتکد رد نارژ ج روژظنم
تروص تاها تشا هار هب هتفرگ
م ی هلخادم رد رولام یتفایهر رب و دتفا هناتژسودرشب روما هیاپ رب یماظن یا
ترارش و یدب تازاجم و دراد تللاد
،زاتمم ( 1036:1379 تژسیب یژتح و تژسیب ةدس رد همرگا .)
ژکیو
رگید یماظن ةلخادم ای گنج بلاق رد یماظن یورین زا هدااتسا هب
ناونع تاها تژشا اژب هلباقم یارب یرازبا
یقلت ناراکدب من
ی یقوقح یژر .دوش ب
نی نیب تادهاعم رد دوجوم للملا لژلم نامزاس روشنم دننام یللملا
و
قوقح ب نی .تسا هتشاد رذحرب رگید یتلود هیلع ار یماظن یورین زا هدااتسا ای دیدهت یفرع للملا
دودحم تی لامعا یاه هب عورشم گنج هب ت سن هدش
شیژپ ود ةاژساو یژقلاخا ضرژف
تژسا نیژلوا .
شیپ یشان هدیقع نیا زا ضرف م
ی یرگناریو هک دوش گنج
اه ار نآ ،نردم ی هب
ناونع ی سانمان رازبا یارب
نیب تافلاتخا لح شیپ .تسا هتخاس لد م راکااخ یتلود هی نت و یللملا
هک تسا ساسا نیا رب مود ضرف
تلود زا یهورگ ای تلود ح یدصت هب رگا یتح ،گنج کی هب راکترا رد اه
،دژشاب ترارژش هی نت روظنم
شلات اه تلود ةعماج ی ییاضق دنور یرارقرب رد ار اه
گنج اه یلع ینوناقریغ ی یم یقع رگیدکی ه
.دزاس
3 . 3 نیتسار تین .
یژگنج نآ هژکنیا رژب ینیمضت زاب ،دتایب هار هب ه عورشم تلع و عورشم رادتقا طسوت یگنج هکنیا ضرف اب ،تسا عورشم ن
هژک یناژسک هک تسا نآ عورشم گنج یارب زاین دروم رصنع نیموس ،سانیوکآ رظن هب .تسی
گنج بکترم م
ی یتسار تین دیاب ،دنوش در شیپ دصق ینعی ،دنشاب هتشاد ن
بوخ ی رظندم ار ها ت یرما عفد ای اه
دنشاب هتشاد
.(Aquinas, 2003: 214)
روآدای نیتسوگآ هراب نیا رد م
ی هژب نیتژسار ةدژیقع و بهذژم هک دوش
گنج اه ی حلص مآ ةزیگنا هب هن هک دراد رظن یزی هعسوت
لر وده اب هکلب ،تنوشخ ای ی مأت
تازاژجم ،حلص نی
هار هب لیاضف یاقترا و ناراکدب م
ی تژلع اژب و عورژشم یرادژتقا طژسوت یگنج نینم ملاعا رگا یتح و ؛دتفا
نوناق اب ییوس تین یرر زا ،دریذپ تروص یعورشم هژناراکه ت تین ،تقیقح رد .تسا هدش هلباقم یزیرگ
یا
ورشم ماقم طسوت و هتشاد عورشم تلع هک یگنج اب دناوتب هک یژقلت عورشمان ،دنک هلباقم ،تسا هدش زاغآ یع
م ی هب گنج هاگدید نیا زا .دوش یم نیتسار یتین ینعی نآ رب کاح حور ةاساو
.دوژش لدژ م حلژص هژب دژناوت
نامه هژکلب ، یتژسین یژشاب گنج رد هک تین نیا اب حلص لا ند هب ام ،دراد هراشا نآ رب ه سانیوکآ هکرور
ص دیاش ات یتسه گنج یپ رد هب حل
یروآ تسد
.(Aquinas, 2003: 215)
هک یناسک ،اعدم نیا صوصخ رد
یم گنج هب تردا م یم ،دننک
گنج نیح رد دنناوت حلص
وج نیدب ؛دنشاب ه یم هک بیترت
تژسکش اژب دژنناوت
دوژجو هژب هتسب نیتسار یتین ییاراک نیاربانب ،دنروایب نایمرا هب ه اهنآ یارب ار حلص ،گنج رد دوخ نانمشد .تسا قداص ه نآ سکع و دراد عورشم یتلع نیدب گنج زا سانیوکآ یقلاخا لیلحت رد نیتسار تین ةدودحم تلع عان هب گنج وادها هک تسانعم
نآزا .دزاس دودحم ار عورشم یمن عورشم تلع هب لسوت هک ور
و دژشاب یعقاو دیاب هکلب ،دشاب یهااش دناوت
هار هب عورشم یتلع اب هک یگنج م
ی
،دتفا هزیگنا تسا نکمم .دژشاب هتژشاد تلادع زا توااتم یا
دژنمره ،
هزیگنا نینم دوجو عورشم تلع یفان یا
ن هزیگنا نینم تسا نکمم و تسی اژی لیاژضف در شیپ دصق هب یا
،عقاو رد .دریگ تروص لیاذر عفد لاؤس
هزیگنا ایآ هک تسین نیا تژسا نژیا هم هکلب ،هن ای دراد دوجو یا
گنا نآ ایآ هک هب هزی
یدوخ نیدب ؛هن ای تسا عورشم دوخ ای دراد طا ترا ه عورشم تلع اب هزیگنا ایآ هک انعم
هب زین گنج هب تردا م یعقاو تلع رامش
م ی یهورگ ای تلود تاهیجوت رد هل سم نیا لماک نایب .هن ای دور
تلود زا ضورام حلسم یاهورین هب لسوت تهج اه تسا
یلاع اب تاهیجوت نیا ،بلغا و ناسنا
ار هناتسود
رگید اب گنا هزی عون یاه هناتسود عض فی هارمه رت م ی .دنزاس
ینامز تسا دقتعم سانیوکآ ثداح روکذم طورش هک
م ی گنج ،دوش ت ژسن رگید تیدودحم ود اب ناروآ
هب لاعف تی هبور دوخ یاه ناژمجاهم هژب ت ژسن و هدوژب صخژشم دژیاب ناژشتامادقا هکنیا یکی :دنتسه ور
تهج گ ش یری دارفا هیلع هن دشاب هد ب
ی بژسانت بیقعت دروم ت ثم رثا اب دیاب گنج نایرج هکنآ رگید ،هانگ
دشاب هتشاد
.(Aquinas, 2003: 220)
م تیدودحم نیلوا زا سانیوکآ کذ
و ر داژی هناگود رثا لصا ناونع تحت ژم
ی یتیعژضو لماژش هژک دژنک
م ی یناسنا گرم ای همدص نآ یر هک دوش ب
ی رانتجا هانگ پان
ذ ی تژسا هدژش هلومرف نینم لصا نیا .تسا ر
نآ زا عنام زیم چیه هک من
ی لژ ق زا هژک تژسا ناژمه راژثآ نآ زا یکی ،دشاب هتشاد رثا ود یلمع هک دوش
تین و دصق نآ زا یادج یرگید و هدوب رظندم تسا
دصق هچنآ بسح رب یقلاخا یاهراتفر . دش
ه هژن و دنا
اونا ،تسا هدوب تین و دصق نآ زا یادج هچنآ یقتسمریغ یانم راثآ ،ثحب نیا رومرام رد .دنراد ار دوخ ع
ینامز ات تسا یقلاخا تیلو سم دودح یارو نایوجگنج راتفر کین هتاذلاب یل ق دصق اب تامادقا هک
تژسا .
هب دب راثآ هتفرگ رظن رد ت ثم رثا یارب یرازبا ناونع هدشن
دنا )کین و دب( رثا ود ره اما ، اترورض
هب تروژص
نامزمه هب ار اهنآ هک یکین لمع زا یشان ،تسا هدروآ دوجو
م ی دوش
.(Barry, 1998: 15)
روژخ ،نیاربانب
ناژمه هب دیاب کین رثا نیا .دشاب هتفرگ ماجنا ،دصق هب نینچمه و امیقتسم دیاب روخ لمع یکین و ندوب خر ی ناج یانم ریثأت هک یتعرس م
ی وجگنج هژک ی ناژج یانم ریثأت ؛دریگب تروص ،دهد نآ لاژ ق رد ناژی
لو سم ار دوخ من
ی دوجو تروص رد ،لصا نیا تحت نیاربانب .دنناد ثأت
اژب ناژیوجگنج لاژمعا ،ت ثم یری
هیجوت اهنآ زا یشان یانم راثآ دوجو ریذپ
تسا .
هچنانم ،دشاب نیتسار تین زا یشان یمادقا هکنیا ولو هک تسا نآ رب سانیوکآ ،مود تیدودحم دروم رد سانت وده اب یلمع دیکأت سانیوکآ .دوش یقلت ینوناقریغ تسا نکمم لمع نآ ،دشاب هتشادن ب
م ی هک دنک
هب تسا ینوناق ]یلمع[ روز اب روز عفد هب .دورن رتارف ریصقت نودب عافد ةدودحم زا هکنیا طرش
،رگید ترا ع
یب نازیم اب دیاب گنج ءوس تاریثأت یتلادع
یریگولج نآ زا گنج طسوت هک یا ژم
ی ژسانت ،دوژش هتژشاد ب
لصاح گنج یرر زا هک یقلام ریخ ،نیاربانب .دشاب م
ی دشاب گنج تاراسخ و تامدص زا شیب دیاب دوش
.(Aquinas, 2003: 218)
4 . عورشم گنج و هناتسودرشب ۀلخادم
مصت ی هدیچیپ یرما ،گنج هب تردا م حیحص تیعقوم و نامز صوصخ رد یریگ تسا
ینامز و ةژلخادم هژک
رظندم هناتسودرشب هب لکشم روبزم یمصت ،دشاب
نادب .تفر دهاوخ رامش روژما رد هناحلژسم ةلخادم هک ب س
یلخاد تلود اه هب ،هناتسودرشب لیلاد هب ولو ،رگید ی و عورژشم گژنج یرو ت هاگن زا هناراکزواجت یلمع ةباثم
قوقح ب نی یقلت للملا م
ی ؛دوش هکارم هلخادم ره س تیمامت و تیمکاح ضقن ةدنرادربرد یا
ینیمزر تلود اه ی
هشقانم لحم تسا
قوژقح و عورژشم گژنج نیرژتکد ناژیم هژک دراد دوژجو یژلک موهام نیا رد انثتسا ود .
ب نی کرتشم للملا تسا
طوبرم عورشم لیلد و عورشم رادتقا تامازلا هک ، هب
انثتسا یورین دربراک عنم و لوا ی
رگید یانثتسا هب طوبرم رگید یتلود هیلع حلسم تسا
ا یانثتسا . تژلود یوس زا زیمآرا جا تا یترت دربراک لو
تلود زا یهورگ ای تژحت تینما یاروش هک تسا هناراکزواجت لمع و حلص ضقن ،حلص دیدهت اب طا ترا رد اه
نآ هب زاجم روشنم تاه لصف تسا
هتژسد عاژفد ای دوخ زا عافد ح لامعا مود یانثتسا . یژعمج
هژب ناوژنع
هدام ر یماظن ةلمح هب یخساپ 51
،روشنم تسا . دنمره چیه رگا تژسبراک تژیلباق تاتانثتسا نیا زا مادک
،دشاب هتشادن نارحب
اه یمن رتارف اهزرم زا هناتسودرشب ی رژگید یژتلود هژیلع هناحلژسم ةلمح هب زهجم و دور
نیاربانب و دش دهاوخن أشنم
هدام 51 یژمن تینما یاروش و تشادن دوجو روشنم تاژ یترت زیوژجت اژب تژسناوت
را جا دشاب فاوم روشنم تاه لصف تحت زیمآ
(Henkin, 1999: 824)
.
هب هلخادم عون نیا ینامز .دوش یقلت عورشمان ای ینوناقریغ تسا نکمم یناسآ
ههجاوم رد یساملپید هک
نر اب نوزفازور ماکان یناسنا
م ی یمن یمادقا تینما یاروش و دنام ،دژهد ماجنا دناوت
هژم راژک ةژعماج زا ی
تلود تخاس اه یایارش نینم رد لصا مادک ؟تسا ه هم
رت تسا یژتلود هژیلع حلسم یاهورین دربراک عنم :
؟رشب قوقح زا تیامح ای رگید یم اقانم ،دوش یقلت هجوم دیاب هناتسودرشب ةلخادم هک طرش نیا یروآدای اب تروص رد هک تاگ ناوت
تژیمامت و تیمکاح زا تیامح رب هنا صعتم دیکأت ،رشب قوقح یدج ضقن بژجوم تژلود کژی ینیمزرژس
،بلصت غ یژم عورژشم گژنج نیرژتکد یراژجنه ناینب ندش هنلاداعان و یناسناری رد رظندژیدجت و دوژش
هب نیرتکد نیا یرظن تاضورام رژاخ ،هژمرگا ؛درژیگ ماجنا دیاب صاخ طیارش رد نآ دعاوق یلعت روظنم
وژاخ یموژمع تژسیس هژک اژج ره .دراد دوجو یرگنزاب نیا صوصخ رد یریگمشم لوژصا و اژمنهار ط
روکذژم تژسیس ،دنشاب زاجم صاخ طیارش تحت دوخ دعاوق یلعت هب عورشم گنج نیرتکد ژسآ
بی ریذژپ
م ی هب ،دوش هک یوحن هنوگره
رارژق رژاخ ضرعم رد ار نآ را تعا ،یخسف و لاابا ژم
ی ،تژقیقح رد .دژهد
دنویپ رد عورشم گنج نیرتکد لوصا گنااب
هزی و یداصتقا ،کیژتارتساوتژ یاه تسبراک و ریسات هب یسایس
لاؤس گنارب هعومجم زی یا
اهدرادناتسا زا هتارا نیرتکد نیا هک یشزرا ی
م ی یژم رژجنم ،دنک نیرژتکد .دوژش
و دژنک بژیکرت یضرف یتیعضو یارب ار یبرجت لماوع دناوتب یسک هک تسین تباث یلومرف عورشم گنج واخ هدرتسگ ةعومجم نیا ضوع رد .دوش بجوم ار یمه م ةجیتن یلک ط
یاژحنا هژب تژسا نکمم هک دنا
هب یدح ات نیا .دنوش لامعا و ریسات فلتخم یگدیچیپ ب س
لتاسم رثا رد یدح ات و طوبرم گنا
هزژی یاژه
یذ نیفرر عان
تسا .
گنج نیرتکد را تعا ،هناتسودرشب ةلخادم تروص رد سآ
بی ریذپ م ی هولاع اریز ،دوش رب
پ یگدژیچی یاژه
و لومعم گنا
هزی ام ددعتم یاه رژاخ نیا بجوم و تسا زاجم دوخ لوصا یلعت یارب نیرتکد دوخ ،هحور
م ی یذ نیفرر هک دوش هب ار روکذم لوصا طبر
هتفرگ اهنآ ماجنا هب یمصت هک یروما نتخاس ینلاقع روظنم
ءوس دروم ،تسا هدش ینامز ات نیاربانب .دنهد رارق هدااتسا
هلخادم نینم هک عورشم گنج یرو ت ةزوح رد یا
ارق رولام یرما نآ نداد هولج هجوم ،دراد ر ن
نآزا ؛تسی و فیعضت راخ هک یور
ژسآ بی و تاژ ث یریذژپ
هیجوت هلخادم نیا .دراد دوجو هیرظن نیا یراجنه ناینب را تعا ،نآ یارو اما ،تسین ریذپ
هب ناونع ییانثتسا
زاجم صاخ طیارش رد هدعاق نیا رب تسا
ومجم ضقن بجوم ییانثتسا نینم هکنآ اب . هع
یاهدرادناتسا زا یا
عورشم گنج نیرتکد یتاذ یشزرا م
ی ،دوش عم اذه هرهب وج ظاح ناکامک ار نآ یی م
ی هب .دیامن هژک یوحن
رد نیرتکد نیا یلک طواخ عیسو دربراک و ریسات عضو
تی نکمم یلمع یاه تسا
نامه . سانیوکآ هکرور
نایب م ی رو ت ییاهن تینلاقع هک یریذپب رگا تقیقح رد ،دنک یارژب ار یتیعورژشم دژیاب عورژشم گنج ی
یعناژم دژیا ن عورژشم گنج قلاخا ،دیامن هارف ،تسا ترارش هی نت و تلیضف زا عافد شفده هک یگنج ار رژشب قوقح یدج ضقن فقوت وده و دوش یقلت ،رشب قوقح یدج ضقن عقاوم رد یماظن ةلخادم یارب هب کین یرما هک رامش
م ی ؛دزاس هارف ،دور لاحرد
ی هک نینم دوجو ضقن
اه یژقلت مومذم یرما تردقرپ یی
م ی هلخادم نینم ،هکنآ رخآ .دوش .دنشاب هتشادرب رد ییوکین یاتن دیاب لمع رد یا
هجیتن یریگ طباور و قوقح ةزوح تلاوحت زا دیاب ار هناتسودرشب ةلخادم لصا همرگا ب
نی و تژسیب ةدژس رخاوا رد للملا
ا اب ،کیل ،درمش رضاح نرق لیاوا هاگدید هب دانتس
ناتساب ژسانش ،وژکوف ی دپ
هدژی رد یژنهذ و یژنیع یاژه
زا یکی .دنراد نامز رد هشیر ،دوخ تخاسرب رظن
هی روما رد هلخادم موهام هب دوخ ییادتبا لکش رد هک ییاه
تیمکاح رد انثتسا و یلخاد تلود
اه عورشم گنج صوصخ رد سانیوکآ ساموت ةیرظن ،دراد هراشا رگید ی
ری عت هب و زاژین ود زا یژشان هناتسودرشب ةلخادم یقلاخا یبایزرا شلام .تسا هناتسودرشب ةلخادم یزورما
عراقتم و بیقر یقلاخا تسا
و ورژر کژی زا رگید یتلود هیلع یماظن یورین دربراک رب هدراو تیعونمم :
ساژنیوکآ رژظن ر .رگید ورر زا هناتسودرشب قوقح و رشب قوقح ةدرتسگ ضقن نتخاس فقوتم وده ،
تاضورام نیا نآ ر هک یصاخ طیارش و حلسم یاهورین زا هدااتسا هیلع یتایضرف هب
ناونع تاتانثتژسا
یم یقلاخا هجوم عورژشم گژنج قلاخا رایعم بسح رب تاتانثتسا نیا .تسا هدش حرام ،دوش ییلم دناوت
لوصا هک
« قوقح ب نی روز هب لسوت للملا »
هدیمان م ی لوصا یرگید و ،دوش
« گژنج قوقح
» لماژش هژک
« بسانت و زیامت لوصا »
م ی لوصا نیا و دوش دودحم
تی یماژظن یورین هنوگم هکنیا صوصخ رد ار ییاه
یم تیعقاو ةصرع رد هب دناوت
عضو ،دور راک م
ی ساژنیوکآ یارآ رد هک تسا نآ رضاح راتشون ةیضرف .دیامن
،عورشم رادتقا نوم یمیهاام هب دانتسا اب و تسین دودرم اقلام هلخادم لصا و نیتسار تین ،هنلاداع تلع
رادروخرب تیعورشم ینازیم زا هلخادم بسانت تسا
نیدب کاح رادتقا . هژب طوژبرم تامیمژصت هژک تسانعم
نژیا ،تژسا هدش هداد رایتخا اهنآ هب یقوقح رظن زا هک تسا یناسک ةدهع رب گنج هب راکترا لژمع هژنوگ
تورث زا تظفاحم و دننک رد هک یناسک هب یمومع یاه
ةژایظو نیارباژنب .تسا هدش هدرپس ،دنتسه تردق
هتشاد تراظن و تظااح ،دنتسه یو عبات هک یتلایا ای یهاشداپ ،رهش یمومع تورث رب هک تسا نیا کاح
ربارب رد یمومع لاوما زا عافد یارب گنج هب لسوت وده نیا هب ندیسر یارب و دشاب روشآ
اژه یژلخاد ی
رب یجراخ نانمشد و )ناراکدب هی نت(
ینوناق و زاجم اهنآ یا تژسا
یژم ینوژنک لاوژحا و عاژضوا رد . ناوژت
هب و للم نامزاس ار تینما یاروش هژیو
هب ناونع هب ار تینما و حلص ظاح یلصا تیلو سم هک ییارجا نکر
گژنج راژیعم نیژمود ساژنیوکآ رژظن ربانب .درک یقلت سانیوکآ هیرظن عورشم رادتقا کح رد ،دراد هدهع ورشم تلع ،عورشم .تسا ع
ا رد اجنی هب ار هنلاداع گنج دیا ن گنج ناونع
ی تاها تژشا نارژ ج ددصرد هک
تسا
، صوت فی نم وده .درک نی
لمع ی مأت نی خ ری ناسک ه و هعماج ه حلاص و ی
لع گژنج هک تسا هژی
م هتخادنا هار هب اهنآ ی
دوش غ لمع ات ةنلاداعری تلم
ای د تلود رگی ادزاب ار در ای .دیامن حلاصا اژجنیا رد
زژین
ماظن ،دودحم دنمره ،لوحت هب دیاب ب
نی ةعماج هب للملا ب
نی ماظن رد .تاگ نخس للملا ب
نی رژب ضرف للملا
تلود دوجو هژعماج رد اژما .تسا تردق ةابار و تیمکاح تخس هتسوپ اب اه
ژب نی زا یژنازیم دوژجو لژلملا
نیب کرتشم قلاخا و دعاوق ،راجنه اژجم و رشب قوقح هب مارتحا نوچمه یللملا
و دارژفا تاز تژلود
اژه ی
ضرف لسم نآ ضقان م
ی ضژقن لماژش و هدوژ ن دوخ زا عافد هب دودحم رگید عورشم تلع نیاربانب .دوش
تلود ینیمزرس رومرام رد شحاف رشب قوقح زین اه
م ی رادژتقا ژیرر زا یژگنج هژکنیا ضرژف اژب .دوش
یگنج نآ هکنیا رب ینیمضت زاب ،دتایب هار هب ه عورشم تلع و عورشم ،تژسا عورژشم
ن رژظن هژب .تژسی
گژنج بکترم هک یناسک هک تسا نآ عورشم گنج یارب زاین دروم رصنع نیموس ،سانیوکآ ژم
ی ،دنوژش
در شیپ دصق ینعی ،دنشاب هتشاد نیتسار تین دیاب بوخ
ی نیا رد .دنشاب هتشاد رظندم ار ها ت یرما عفد ای اه
روآدای نیتسوگآ هراب م
ی نیتسار ةدیقع و بهذم هک دوش هب
گنج اه ی حلص مآ هژب هژن هژک دراد رژظن یزژی
ةزیگنا هعسوت لر وده اب هکلب ،تنوشخ ای ی مأت
هار هب لیاضف یاقترا و ناراکدب تازاجم ،حلص نی م
ی ؛دتفا
تژین ژیرر زا ،دریذژپ تروژص یعورژشم تلع اب و عورشم یرادتقا طسوت یگنج نینم ملاعا رگا یتح اب ییوس نوناق رگ م .تسا هدش هلباقم یزی ی
هراپ هناتسودرشب ةلخادم هک تاگ ناوت نیرژتکد تامازلتژسا یا
رد هناتژسودرشب ةژلخادم تیعورشم هک دراد رواب فاتنتسا نیا هب هنیمز نیا رد و درادرب رد ار عورشم گنج ،نآ یلک هاگن و موهام لاؤس
گنارب زی تسا هب همرگا . نژاب رد مرژجلا هژک یژضقانتم یژقلاخا لوصا تلع
لخادم اتسودرشب ة دراد یاج هن
- یتلود هیلع یماظن یورین دربراک تیعونمم ،زیامت و بسانت لوصا لی ق زا
رگید هب زج روژشنم تاه لصف ر تینما یاروش عورشم زیمآرا جا تا یترت و یماظن ةلمح ربارب رد عافد
هناتژسودرشب قوژقح و رشب قوقح یدج ضقن نتخاس فقوتم وده و -
هژب یژقلاخا خژساپ کژی یتخژس
ر یصخشم یم عورشم گنج نیرتکد .تفای ناوتب ا
یرژکف طواخ و لوصا دناوت اژما ،دژیامن هژضرع ار یا
هشیمه خساپ اه .درادن یعاق ی
عبانم 1 یسراف . باتک )فلا اه
1 ( نیسح ،یپیترس . 1386
هناتسودرشب ةلخادم ،) .کیژتارتسا تاقیقحت ةدکشهوژپ :نارهت ،
2 ( ر لکیام ،رتساف . 1377
ةشیدنا نادنوادخ ،) ،یسایس
ف 1 تاراشتنا تکرش :نارهت ،یملاسلاا خیش داوج ةمجرت ،
.یگنهرف و یملع 3 ( ریگناهج ،یمرک . 1375
هناتسودرشب ةلخادم و دحتم للم نامزاس تینما یاروش ،) یسایس تاعلاام رتفد :نارهت ،
نیب و .یللملا
4 ( ساموت ،سیاو . 1387
هناتسودرشب ةلخادم ) ارهز ةمجرت ،لمع رد هشیدنا :
وژن ع تژسرپ تاژعلاام رژتفد :نارژهت ،
نیب و یسایس .یللملا
تلااقم )ب 5 ،یمیهاربا . ن
ی ( للها 1386 ،)
« طژباور رد هناتژسودرشب ةلخادم موهام لوحت رد ژب
نی لژلملا
» تاژعلاام ةمانلژصف ،
یدر هار ش ، 38 ص ، 112 - 131 .
6 ( تمه ،ینامیا ؛هرهار ،یلیلج . 1389
،)
« و هناتسودرشب ةلخادم شلاژم
اژه نآ ی
» یژسایس تاژعلارا ةژلجم، –
یداصتقا ش ، 282 - 281 .
7 ( یدهم ،نایرکاذ . 1379
،)
« هرمآ دعاوق هب رشب قوقح یداینب دعاوق لید ت درگارف
» یجراژخ تژسایس ةمانلژصف ، ،
ش ، هدراهم لاس 4
.
8 ( دیشمج ،نایایرش . 1380
،)
« نیب رشب قوقح ندش یللملا
» یجراخ تسایس ةمانلصف ، ش ، هدزناپ لاس ،
3 .
9 سا ع . ( دیجم ،یقلشا ی 1380
،)
« هلخادم مدع لصا و هناتسودرشب تلاخادم
» یژسایس تاژعلارا ، یداژصتقا–
،
ش ،نابآ و رهم 170
- 169 .
10 . --- (
1389 وژن ةرازژه رد هناتژسودرشب ةلخادم موهام ینوگرگد ،)
» یژسایس تاژعلارا ، –
یداصتقا ش ، 282 - 281 .
11 نابرق . ( رصان ،این 1382 ةلخادم ،) قوقح رظنم زا هناتسودرشب ب
نی ،للملا یقوقح ةمان ش ، هن لاس ،
37 .
12 ( ینوتنآ ،هسسک . 1380
،)
« نیب تیعورشم یناهج ةعماج رد زیمآرهق ةناتسودرشب تامادقا یللملا
» رژاعج ةمجرت ،
،یورس یسایس تاعلارا یداصتقا–
ش ، 154 .
13 ( ما ینج ،زنویل . 1373
،)
« نیب ةلخادم ژلود تژیمکاح ،یللملا
نیژب ةژعماج ةدژنیآ و ت یژللملا
» هتژسجخ ةژمجرت ،
وراع ،این یسایس تاعلارا یداصتقا–
ش ، تشه لاس ، 12
- 11 .
14 ( فسوی ،ینهم یملسم . 1387
و)
« طباور رد هناتسودرشب ةلخادم موهام لوحت ب
نی لژلملا
» و سژلجم ةژمانهام ،
شهوژپ ش ، هدراهم لاس ، 57
.
15 ( دیشمج ،زاتمم . 1379
،)
« تسودرشب ةلخادم روز هژب لژسوت مدژع لژصا و ووزوک رد وتان ةنا
» یژضترم ةژمجرت ،
،نیما یراتخم یجراخ تسایس ةمانلصف
ش ، هدراهم لاس ، 4
.
16 ( نموه ، ثوم . 1390
،)
« هناتسودرشب ةلخادم
» همانرهم ، ش ، 11 .
2 یسیلگنا . A) Books
1. Aquinas, Thomas (2003), Summa Theologiae' II-II,Question 40, Of War, First Article, in Brown, Nardin and Renger, eds, " International Relations in Political Thought: Texts from the Ancient Greeks to the First World War.
2. Arnaud, Andre-Jean; Belley,J-G;Carty,J.A; Chiba, M (1983), Dictionnaire encyclopedique et theorie et de sociologie du droit ( Paris: Librarie generale de droit et de jurisprudence, E.J.A).
3. Barry, James A (1998), The Sword of Justice: Ethics and Coercion in International Politics (Westport: Prager Publishers).
4. Bentwich, Norman and Martin, Andrew (1951), Commentary on the Charter of the United Nations (2nd Ed; London: Routledge).
5. Bull, Hedley (1977), The Anarchical Society: A Study of Order in World Politics (New York: Columbia University Press).
6. Bull, Hedley (1984), Intervention in World Politics (Oxford, England: Clarendon Press).
7. Coates, A.J. (1997), The Ethics of War (Manchester: Manchester University Press).
8. Cushman, Thomas (2005), A Matter of Principle, Humanitarian Arguments for War in Iraq (Berkeley: University of California Press).
9. Donnelly, Jack (2002), Universal Human Rights in Theory and Practice (Ithaca: Cornell University Press).
10. Gaddis, John Lewis (1994), The United States and the End of the Cold War:
Implications, Reconsiderations, Provocations (New York: Oxford University Press).
11. Glennon, Michael J (2004), Legitimacy and the Use of Force, a paper submitted in preparation of the report of the High-Level Panel on Threats and Challenges and Change, A More Secure World: Our Shared Responsibility (New York, United Nations).
12. Hehir, Bryan (1998), Military Intervention and National Sovereignty: Recasting the Relationship, " in Moore, Ed, Hard Choices: Moral Dilemmas of Humanitarian Intervention.
13. Johnson, James T (2001), The Just-War Idea and the Ethics of Intervention," in J. Carl Ficarrotta, ed., the Leaders Imperative: Ethics, Integrity, and Responsibility (West Lafayette: Purdue University Press).
14. Matlary, Janne H (2003), Intervention for Human Rights in Europe (New York:
Palgrave).
15. Mill, John Stuart (2002), “A Few Words on Non-Intervention,” in Chris Brown, Terry Nardin and Nicolas Rengger, ed., International Relations in Political Thought: Texts from the Ancient Greeks to the First World War (Cambridge, England: Cambridge University Press).
16. Nardin, Terry (1983), Law, Morality and the Relations of States (Princeton: Princeton University Press).
17. Randelzhofer, Albrecht (1994), Article 2 (4), in Bruno Simma, ed., the Charter of the United Nations: A Commentary (New York: Oxford University Press).
18. Regan, Richard J (1996), Just War: Principles and Cases (Washington, D.C.: The Catholic University of America Press).
19. Ryan, Stephen (2000), The United Nations and International Politics (New York’s.
Martin press).
20. Scher, David (1998), Rethinking the Unthinkable after the cold War: Towards Long term Gold Nuclear Planning ", Security Studies, vol.7
21. Teixeira, Pascal (2004), The Security Council at the Dawn of the Twenty-First Century:
To What Extent Is It Willing and Able to Maintain International Peace and Security?
(Geneva: United Nations)
22. Tooke, Joan D (1965), The Just War in Aquinas and Grotius (London: S.P.C.K) 23. Viotti, Paul R and Kauppi, Mark V (1999), International Relations Theory: Realism,
Pluralism, Globalism and Beyond (3rd ed., Boston: Allyn and Bacon).
24. Walzer, Michael (2000), Just and Unjust Wars: A Moral Argument with Historical Illustrations (3rd ed., New York: Basic Books).
B) Articles
25. Henkin, Louis (1999), NATO, Kosovo Intervention, the American Journal of International Law, Vol 93.
