Ecofeminism in the Contemporary Art of Iran (Case Study

(1)

ISSN: 2538-5046 E- ISSN: 2980-8685 Home page: http://jsal.ut.ac.ir

Faculty of Social Sciences

161

Ecofeminism in the Contemporary Art of Iran (Case Study: Persbook Event)

Mahsa Nejat¹ | Sadreddin Taheri^²

1. Ph.D. Student, Department of Art Studies, Faculty of Research Excellence in Art and Entrepreneurship, Art University of Isfahan.Email: [email protected]

2. Corresponding Author, Ass. Professor, Department of Art studies, Faculty of Research Excellence in Art and Entrepreneurship, Art University of Isfahan. Email: [email protected]

Article Info ABSTRACT

Article type:

Research Article

Article history:

Received: 8 October , 2022 Received in revised form:6 February 2023

Accepted: 29 April 2023 Published online: 1 March 2023

Keywords:

Contemporary Art of Iran, Contemporary Art of Iranian Women,

Critical Discourse Analysis, Ecofeminism,

Persbook Event.

Persbook event has been active in Iran's art scene for more than a decade. This article, using Fairclough's critical discourse analysis method with a focus on ecofeminism, intends to study this event, especially the works of female artists participating in the fifth to tenth periods of the Persbook event. The most important question of this research is: How has the Persbook event interacted with the discoursive atmosphere of the decades of 1380 and 1390 AH and the appearance of ecofeminism? The results of this article show that Iran’s discoursive space in this period provided a basis for critical approaches in art that allowed attention to marginal narratives, including feminism in art, and subsequently, events such as Persbook with ecofeminist tendencies has emerged. Contemporary Iranian female artists in the context provided by events such as Pressbook, by challenging the ideal definitions of art and focusing on that part of women's work that was considered insignificant, have tried to give value and credibility to women's art and to establish a link between women, the earth and the ecosystem;

and thus bring marginal narratives to the center and draw the audience's attention to the inequalities that go against women and the earth. Setting up annual press book events in the form of installation or environmental art and the use of media such as natural materials, crafts, strings, fabric, tapestry and abstract representation of female organs, gives the artworks a feminine-earthly meaning; a sign that both women and land have always been marginalized and oppressed by the patriarchal system.

Cite this article: Nejat, M., & Taheri, S., (2023). Ecofeminism in the Contemporary Art of Iran (Case Study: Persbook Event).

… , Sociology of Art and Literature (JSAL), 14 (2), 161-181.DOI: https://doi.org/10.22059/jsal.2023.92671 © The Author(s). Publisher: University of Tehran Press.

. DOI: https://doi.org/10.22059/jsal.2023.92671

(2)

یعامتجا مولع هدکشناد

هعماج

‌

تایبدا‌و‌رنه‌یسانش

Home page: http:// jsal.ut.ac.ir :یپاچ اپاش

5046 - 2538

:یکینورتکلا اپاش 8973

- 2008

162

واکدروم( ناریا رصاعم رنه رد مسینیمفوکا )کوبسرپ دادیور :ی

1

تاجن اسهم

|1

یرهاط نیدلاردص

 2

1 . شهوژپ هدکشناد ،رنه شهوژپ یرتکد یوجشناد ،ناهفصا رنه هاگشناد ،ینیرفآراک و رنه یلاع یاه

همانایار : [email protected]

2 شهوژپ هدکشناد ،رنه شهوژپ هورگ یملع تایه وضع ؛لوئسم هدنسیون . ینیرفآراک و رنه یلاع یاه

؛ناهفصا رنه هاگشناد ، همانایار

: [email protected]

هلاقم تاعلاطا

هدیکچ

:هلاقم عون یشهوژپ ةلاقم

:تفایرد خیرات 16

/ 07 / 1401

یرگنزاب خیرات :

17 / 11 / 1401

:شریذپ خیرات 10

/ 12 / 1401

:راشتنا خیرات 23

/ 3 / 1402

هژاودیلک :اه ،ناریا نانز رصاعم رنه

دادیور ،مسینیمفوکا ،کوبسرپ

رصاعم رنه ،یداقتنا نامتفگ لیلحت .ناریا شقن ناریا یرنه یاضف رد ههد کی زا شیب کوبسرپ رصاعم رنه ةنلااس

تسا هدوب نیرفآ .

زا هدافتسا اب شهوژپ نیا

اب نینچمه و فلاکرف یداقتنا نامتفگ لیلحت شور

،مسینیمفوکا موهفم ربدیکات نادنمرنه راثآ و دادیور نیا دراد دصق

ز تکرش ِن هرود رد هدننک ههد ینامتفگ یاضف اب کوبسرپ تبسن مهف فده اب ار نآ مهد ات مجنپ یاه

یاه 80 و 90

دیامن یناوخزاب مسینیمفوکا ةشیدنا و یدیشروخ .

یم ناشن هلاقم نیا جیاتن دهد

ینامتفگ یاضف ،ههد ود نیا رد ناریا

هنیمز تخاس ایهم رنه رد یداقتنا یاهدرکیور یارب ار یا تیاور هب هجوت هک

هیشاح یاه یتسینیمف نامتفگ هلمج زا ،یا

هب و داد زورب لاجم ار رنه رد شیارگ اب کوبسرپ لثم ییاهدادیور ،شلابند

درک ادیپ روهظ یتسینیمفوکا یاه .

ییاپرب

هب کوبسرپ ةنلااس یاهدادیور یطیحم تروص

ناکم و هرهب ،دنم عیانص زا ماهلا ،یعیبط داوم زا یدنم یتسد

شیامن و

مادنا یعازتنا هنانز ییانعم دجاو راثآ ،هنانز یاه

- ینیمز یم ؛دنوش مه هیشاح هب رلااسدرم ماظن طسوت هک یرصنع ود ییاوآ

هدش هدنار دنا . هب اب ،کوبسرپ دادیور رتسب رد یناریا رصاعم نز نادنمرنه شلاچ

اب و رنه زا بولطم فیراعت ندیشک

هب هصرع ز راک زا شخب نآ ِندروآ یم هتشاگنا زیچان هک نان

هدیشوک ،دش یشخبرابتعا نمض دنا

هنانز رنه هب ،

زا ار بطاخم

یم نیمز و نانز رب نامزمه هک یمتس دننک هاگآ دور

.

دانتسا : : نیدلاردص ،یرهاط و ،اسهم ،تاجن (

1401 .) )کوبسرپ دادیور :یواکدروم( ناریا رصاعم رنه رد مسینیمف وکا هعماج .

و رنه یسانش تایبدا

، 2 ( 4 ،) 161 - 181 .

https://doi.org/10.22059/jsal.2023.92671 DOI:

.نارهت هاگشناد تاراشتنا ةسسؤم :رشان .ناگدنسیون©

DOI:https://doi.org/10.22059/jsal.2023.92671

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1

ناونع اب لوا ۀدنسیون یرتکد ةلاسر زا هتفرگرب هلاقم نیا

« ههد رد ناریا نانز رصاعم رنه یداقتنا نامتفگ لیلحت یاه

80 و 90 یاهداهن و روهظون یاهدادیور یراذگریثات رب دیکات اب یسمش

یسایس ـ یگنهرف »

.هدش ماجنا ناهفصا رنه هاگشناد رد مود هدنسیون ییامنهار هب هک تسا

(3)

)کوبسرپ دادیور :یواکدروم( ناریا رصاعم رنه رد مسینیمفوکا 163

1 . همدقم

ههد رد و شرگن اب یراثآ شنیرفآ هب ،هنادرم یرصب گنهرف و طلسم نامتفگ ندیشک شلاچ هب اب ناریا رصاعم نز نادنمرنه ریخا یاه

هتخادرپ هنانز درکیور .دنا

رنه ةنیمز رد ینوگانوگ یرنه یاهدادیور ،نارود نیا یط هیاپ ناریا رد رصاعم

نآ زا یکی هک هدش یراذگ ،اه

کوبسرپ رصاعم رنه ةنلااس تسا

لاس زا هک 1389

یرلاگ رد مه ،دعب هب و هدیدرگ رازگرب هفقو نودب ًابیرقت یزاجم یاضف رد مه و اه

هرود رد طیحم ةلاسم رب ریخا یاه .تسا هدش زکرمتم تسیز

هغدغد تسیز یاه نز روضح ،کوبسرپ ِیطیحم

رامش زین و ییارجا میت رد نا

تکرش ِنز نادنمرنه ریگمشچ مسینیمفوکا اب دادیور نیا نایم یراکشآ یاهدنویپ یرارقرب ببس ،نآ ۀدننک

شبنج زا هک هتشگ1

یاه

هبور .تسا رصاعم ناهج رد دشر ای

ن لحت زا هدافتسا اب شهوژپ ی

ل داقتنا نامتفگ ی

فلاکرف نمرون ءارآ ساسا رب نچمه و2

ی ن کاتاب ی ربد

مفوکا موهفم ین

ی مس

ِنز نادنمرنه راثآ دراد دصق تکرش

هرود رد هدننک اه

ی ور مهد ات مجنپ ی

داد هب ار کوبسرپ ناونع

ی ک زا هنومن

ور ی اهداد ی رنه

ِی ا رصاعم رنه رد لاعف ی

،نار علاطم ه امن ی د ا هب و ی ن ور هک دهد خساپ لاوس ی

داد کوبسرپ تبسن هچ ی اضف اب ی نامتفگ ی

ههد اه ی 80 و 90 شروخ ی د ی دنا و ی ش ة مفوکا ین ی مس ؟دراد نیب نایرج اب ناریا نانز رصاعم رنه تبسن زا یرتهب کرد هب ات یللملا

.دبای تسد مسینیمفوکا 2 . شهوژپ ةنیشیپ و عوضوم تایبدا

ةلاقم

« ةفسلف موب مف ین ی مس تاذ سکوداراپ و ارگ

یی رفآ رد ی شن رنه :ی ناوخزاب ی هس ناگ ة بط/گنهرف ی

تع سنج/

ی ت هرنه رد ا ی مسجت ی

رصاعم ( »

،یتسود

نایاپ و )1398

دشرا یسانشراک ةمان

« ةهد زا( رصاعم رنه رد مسینیمفوکا شبنج یسررب 1980

)نونکات ( »

،یدورگنل نازوخ

هتخادرپ رصاعم رنه رد مسینیمفوکا ةلئسم هب )1398

ةلاقم .دنا

« ِناتساد یتسینیمفوکا شناوخ نادرم نودب نانز

( »

،روپاسراپ

یپ رد )1400

نتفای

عمج نیا هب ،نادرم نودب نانز ناتساد رد تعیبط اب نانز دنویپ و نانز و نادرم نایم تابسانم یم یدنب

زا نانز ییاهر ،هاگ هک دسر

تیدودحم یکی و نتسویپ اب رلااسدرم ةعماج یاه

یم رسیم تعیبط اب ندش .دوش

رد ۀلاقم

« مفوکا ین ی مس و زاساو

ِی هّصق اه ی

ماع ی هنا رد لحت ی ل نتنامر ی هد رد رازه وت ی نامز

» (

هدازردنلق

،ییایرد

،)1399

نز هب هباثم تعیبط و درم هب هباثم گنهرف

رد رظن هتفرگ هدش هک اب زواجت درم هب نیمز و

،تعیبط نز

بیسآ یم دنیب و اب گرم

،نز تعیبط کشخ یم .دوش

ةلاقم رد یرازم و یلیعامسا

« سررب ی مفوکا نامتفگ ین

ی مس نامر رد شهر تشون ة ما اضر ی ناخر ی وگلا ساسا رب ی

لحت ی ل نامتفگ ی فلاکرف »

هفلوم یسررب هب فلاکرف یداقتنا نامتفگ لیلحت درکیور زا هدافتسا اب و مسینیمفوکا یاه

طبار ة رلااسدرم ةعماج یم نامر نیا رد

.دنزادرپ

نایاپ رد زوتناس ناس ایرام ةمان

« یتسینیمف یداقتنا نامتفگ لیلحت ( »

Sanz Santos, 2017

مسیناکم هنوگچ هک هداد حیضوت ) ینابز یاه

یم یتسینیمفوکا یژولوئدیا لاقتنا هب رجنم باتک رد یدیرم .دوش

« نامتفگ اه ی گنهرف ی رج و ی نا اه ی رنه ی ا ی نار رد یواکودنک :

هعماج رصاعم ناریا یشاقن یسانش ( »

1397 اریا یرنه یاضف رب نآ ریثات و ناریا ةعماج ینامتفگ تلاوحت یسررب هب ) یم ن

.دزادرپ

« فلاکرف یداقتنا نامتفگ لیلحت درکیور اب ناریا نویزیولت تاغیلبت یایند رد یشواک :نز ةشیلکدض و هشیلک ییامنزاب ( »

،یمتسر و نویراهدنق

لاس رد ینویزیولت تاغبلبت یسررب هب )1396

هچ هک هتخادرپ ریخا یاه نامتفگ روط

یانبم رب دیدج یاه شزرا

هب نز هب نداهن اونع

یرصنع ن

1 Ecofeminism

2 Norman Fairclough

(4)

164 هعماج هرود ،تایبدا و رنه یسانش 14

هرامش ، 2 ناتسمز و زییاپ ، 1401

هدش رهاظ لاعف و دنمدرخ ،لاعف ةلاقم .دنا

« لحت ی ل نامتفگ اه ی لپوئژ رد رنه یت

ی ک ملاسا ناهج ( »

1392 ینامتفگ درکیور زا هدافتسا اب )

لاد یسررب هب ،هفوم و لاکلا تروص و ملاسا ناهج ِنردم رنه روانش و یزکرم یاه

،نارگید و یدیرم( تسا هتخادرپ نآ ینامتفگ یدنب

1392 .) یسررب نایم رد هتخادرپ نآ هب روشک زا جراخ هک ییاه

یم دنا چستود نیلازور ةبحاصم هب ناوت رد هفوم .درک هراشا هفوم لاتناش اب1

نیا هب هراشا اب هبحاصم نیا هبنج زا یرنه ره هک

یم همادا تسا رادروخرب یسایس یا هعومجم ،یرنه رما هک دهد

نامتفگ زا یا ،اه

شنک یداهن یاه -

مزاس لکش هب هک تسا یرنه یتح و ینا یم یرای دیدج مظن یهد

هرود ره رد هدشدیلوت ِیرنه راثآ .دناسر هب یا

لکش یژولوئدیا یریگ

یم کمک یسایس رما و ( دنک

Mouffe et al, 2001: 99-100

.)

نآ ساسا رب شهوژپ ،ناریا رنه نوماریپ ددعتم تاقیقحت دوجواب ،دش رورم هچ

رصاعم رنه صتخم ییاه هب نانز

هب رتمک بتارم مشچ

یم هب نتخادرپ .دروخ هعماج رظنم زا نانز رنه لئاسم

،تاعلاطم دوبمک نیا .تسا دودحم رایسب زین یداقتنا و یگنهرف تاعلاطم ،یتخانش

هب شهوژپ بلاغ و هدوب دوهشم رتشیب ،نانز رصاعم رنه اب هطبار رد هژیو دنراد یناهج ترهش هک ینادنمرنه یسررب هب اه

هلمج زا

هدومن افتکا ،طاشن نیریش زا هدافتسا .دنا

هب تایبدا ۀزوح تابوتکم رد رتشیب زین فلاکرف یلیلحت شور :لثم( هدش هتفرگ راک

ینابرق

،یرابیوج 1395

،نارگید و یدادح ؛ 1391

) یم سح یمسجت یاهرنه تاعلاطم رد نآ دوبمک و ماجنا و دوش

شهوژپ رد یداقتنا یاه

یم هزوح نیا ناوت

نایم تبسن هب نتخادرپ ،نیشیپ تاعلاطم رد نینچمه .دیامن کمک ناریا نانز رصاعم رنه ینامتفگ یاضف کرد هب د

هنومن ،مسینیمفوکا اب ناریا رصاعم رنه هب یا

یمن مشچ شواک ناریا تایبدا ۀزوح رد اتیاهن و یناهج رنه رد مسینیمفوکا رتشیپ و دروخ

ا مه رضاح ةلاقم نیاربانب .تسا هدش شور زا هدافتسا رظنم زا مه و ناریا نانز رصاعم رنه ةطیح رد مسینیمفوکا هب نتخادرپ رظنم ز

هب عیدب ،هزوح نیا رد فلاکرف یداقتنا نامتفگ لیلحت یم رظن

یم و دسر دناوت

یتح و نونکا ِیرنه طیارش لیلحت یاتسار رد

نشور مشچ نتخاس دشاب هتشاد ترورض ،ناریا رنه زادنا

.

3 . پ شور شهوژ

یفیصوت ،شور و تیهام ظاحل زا شهوژپ نیا -

هعسوت عون زا و یداقتنا درکیور اب یلیلحت هداد یروآدرگ .تسا یا

شور هب اه

هناخباتک هیزجت یفیک شور هب و هدوب یا .تسا هدش لیلحتو

دنیآرف کی یط و فلاکرف یداقتنا نامتفگ لیلحت شور هب هلاقم نیا رد

هس هلحرم یسفت ،فیصوت هب یا هرود هدزای ،شهوژپ ةعماج .تسا هتخادرپ شهوژپ ِعوضوم ِنییبت و ر

زا دادیور نیا هک تسا یا نامز

سیسات ( 1388 هب ،شهوژپ ةنومن مجح و هدومن رازگرب نونکات ) هلئسم لیلد

هغدغد یدنم طیحم یاه

هرود ،نآ ِیتسیز ِمهد ات مجنپ یاه

ت( نتم ِلیلحت حطس رد .تسا هدش باختنا دادیور نیا هرود ،ناریا یرنه یاضف حیرشت اب ،)فیصو

هب کوبسرپ دادیور ِروکذم یاه ناونع

نامتفگ هب ،)ریسفت( ینامتفگ شنک حطس رد ،هتشگ یسررب یدروم ةنومن تاریثات و اه

رد و هتخادرپ یداهن و یعامتجا حوطس رد ناش

ر ،یعامتجا ،یداهن فلتخم حوطس رد تردق طباور نییبت اب ،ینامتفگ شنک حطس هدرتسگ تفاب رد ار کوبسرپ دادیو

یاضف رد یرت

هب ار نآ تبسن و هداد رارق ناریا ینامتفگ .تسا هدیواک مسینیمفوکا ةشیدنا اب هژیو

1 Rosalyn Deutsche

(5)

4 . شهوژپ یرظن بوچراچ فلاکرف نمرون یداقتنا نامتفگ لیلحت هاگدید زا وکوف لشیم نامتفگ لیلحت درکیور رانک رد

یداقتنا بتکم نادنمشیدنا یاه

ارف هب تروفکن یشمارگ ،رسوتلآ ،سامرباه هژیو

یم هرهب1

درَب هتفرگ رارق هدافتسادروم ،هطلس و رامثتسا هیلع عازن رد هک تسا یعجرم و

درکیور نیا .تسا رد

ةلهو لوا یم ناشن و طلست ،یسایس و یعامتجا ةنیمز رد وگتفگ و نتم قیرط زا یعامتجا تردق هنوگچ هک دهد

دیلوتزاب ار یرباربان یم

ربارب رد تمواقم ،رگید یوس رد و دنک یرباربان نیا

یاه یعامتجا یم لکش ( دریگ

Van Dijk, 2001: 35

.)

نآ مه زین سامرباه اب اه تیعورشم تمدخ رد و تسا یعامتجا یورین و هطلس ةلیسو نابز هک دنتسه رظن

تسا تردق طباور هب یشخب

(

Wodak, 2011: 204

لاکرف هاگدید رد یساسا ةتکن .) هدیدپ ریاس لوصحم مه و تسا هدنزاس دوخ مه ،نامتفگ هک تسا نیا ف

اه

هطبار نامتفگ ،بیترت نیدب ؛تسا ،سپیلیف و نسنگروی( دراد یعامتجا داعبا ریاس اب یکیتکلاید یا

1396 : 116 یلیلحت یبوچراهچ یو .)

یم هئارا نامتفگ لیلحت یارب نک ،نتم لماش هک تسا هلحرم هس رب لمتشم هک دنک

یم یعامتجا شنک و ،ینامتفگ ش فلاکرف .دوش

یم هصلاخ دروم ود نیا رد ار وکوف نامتفگ موهفم

،نامتفگ هک دنک ار هعماج

زا هژبا اه و هژوس لیکشت یعامتجا یاه یم

ره و دهد شنک

ینامتفگ

،2

طسوت شنک رگید ِینامتفگ یاه فیرعت

یم دوش هار زا و هدیچیپ یاه شنک هب یا

گید ینامتفگ یاه یم هیکت ر

دنک

(

Fairclough, 2006: 72

.) یگژیو ،نتم لیلحت حطس یم یسررب ار نتم نابز یاه

اب طبترم یاهدنیارف هب ینامتفگ شنک حطس ؛دنک

،سپیلیف و نسنگروی( دراد هجوت نتم فرصم و دیلوت 1396

: 120 - 119 یلاح رد ؛) رد نامتفگ تاریثات هب ،یعامتجا شنک حطس هک

اهن و یعامتجا حوطس یم ید

یم هک دزادرپ هعماج لیلحت هب دناوت

طباور نییبت ،یعامتجا شنک نیاربانب .دوش یهتنم یقیقد ِیتخانش

نامتفگ هب نداد لکش رد هک تسا یتیعقوم و یعامتجا ،یداهن نوگانوگ حوطس رد تردق ،فلاکرف( دنتسه رثوم اه

1399 : 228 - 227 .)

یم هک یتاحلاطصا زا رگید یکی قیمعت رد دناوت

ِیزکرم لاد ،دشاب اراک دنیارف نیا .تسا نامتفگ 3

یبسن تیبثت قیرط زا نامتفگ کی

یم لکش یصاخ یاه/لاد نوماریپ انعم هناشن ریاس هک تسا یزاتمم ةناشن ،لاد نیا هک دریگ

ذخا ار دوخ ِصاخ یانعم ،نآ لوح اه

یم ( دننک

Laclau and Mouffe, 1985: 112

.)

لاکرف هک یتاحلاطصا رگید زا هب ف

یم راک رناژ ،ددنب یم یزاب ار یمهم شقن ینامزاس نامتفگ لیلحت رد هک تسا 4

عقاو رد .دنک

«

،رناژ صاخ دربراک نابز

ی خرب اب هک تسا ی

زا شنک یاه عامتجا ی )هبحاصم رناژ( دارفا اب هبحاصم دننام ،صاخ یا

اهلااک ی لبت ی تاغ ی

لبت رناژ(

ی تاغ ی طبترم ) تسا شخب و ی کشت ار نآ زا ی

ل م ی م ار اهرناژ .دهد ی

و بسحرب ناوت ی

گژ ی اه ی نامزاس

ِی نآ صوت اه ی ف درک »

(

Fairclough, 1995: 56

).

هار اهرناژ هناشن فرصم نینچمه و دیلوت ،یرگشنک فلتخم یاه

هناشن نیا .دنتسه یعامتجا یاه یاه

ییامهدرگ ،هرمزور تاملاکم رد یعامتجا هبحاصم ،اه

هراونشج ،اه نانیب تلاماعت و اه

هناش شناوخ و ییاسانش لباق ،یا و یرجق( دنا

،یرظن 1392 : 90 نآ زا .) هک اج

« فلتخم لامع اهرناژ عقاو لیلحت ،دنا

دراد دوخ رد ار ینتمانیب لیلحت هک تسا یلیلحت هنانیب »

،فلاکرف(

1379 : 149 ینامتفگانیب و ینتمانیب لیلحت هک تساج نیمه زا .) یم هرگ مه اب5

هب و دنروخ کمک مه

یم .دنناسر

1 Habermas, Althusser, Gramsci

2 Discursive practice

3

هرگ گ :ها

Nodal Point

4 Genre

5 Interdiscourse

(6)

شسرپ حرط اب هک دوب زین نانز تاعلاطم رد یتسینیمف درکیور نویدم یداقتنا نامتفگ لیلحت و تردق ،یرباربان اب هطبار رد ییاه

هار یسررب و طلست یم دیلوتزاب )اهدادیور و ریواصت( راتفگ و نتم رد لئاسم نیا هک ییاه

یداقتنا نامتفگ لیلحت نارکفتم هب ،دنوش

دومن کمک (

Van Dijk 1991: 1

.) هقبط ظفح رد یژولوئدیا و تردق ۀدیچیپ درکلمع زا ینغ یکرد هب ندیسر ،نآ ِفده یدنب

نامتفگ ِدقن ؛تسا یتیسنج یعامتجا یم ظفح ار هنارلااسدرم یعامتجا مظن هک تسا ییاه

هب هک یتردق طباور ،دننک هب کیتامتسیس روط

هب نادرم م زایتما یعامتجا هورگ کی ناونع ی

یم مورحم ار نانز و دنهد ( دنراد

Lazar 2007, 141-145

.) عامتجا ةتخاسرب تیسنج

و تسا اب هتسبمه هناماس

یتللاد یاه مه

نوچ نابز یشزومآ ماظن ،

، هناسر اه و ...

یم زورب هنادرم تیسنج .دبای ینلاوط یتدم یارب

ۀدنراد تردق و هدوب رترب ضرف یعیبط

یرترب نیا ندش تروص هب

یدنب لج هو یاه زا ینوگانوگ ضیعبت

هدیماجنا تسا ،یرهاط(

1399 :

5 ).

هنیرید یگنهرف تفاب زا هدمآرب و ،دنک حلاصا هتشاد شلات ادتبا زا یتسینیمف رنه هک یتافارحنا زا یکی رد ار درم هک تسا ییاپ

یم هیشاح رد ار نز و زکرم هژوس هاگن هطلس ،دناشن

هژبا هب نز لیلقت و رنه رد هنادرم راو تسا هدوب شندب بوچراچ رد دودحم یا

،یرهاط(

1397 : 336 ).

هجوتاب هب مسینیمفوکا هک درک ناشنرطاخ دیاب ،هدرک دورو زین مسینیمفوکا موهفم هب هک هلاقم نیا عوضوم هب

یم تعیبط رب هطلس و نانز هیلع یرباربان نیب طابترا یلاحرد .دزادرپ

تعیبط اب یمیقتسم طابترا و هشیر نانز ،هک ،رنترُا یرش ،دنراد

ناسنا یم ناشنرطاخ ییاکیرمآ سانش توافت زا یباتزاب نیا هک دنک

تسا درم و نز نیب یکیژولویزیف یاه

« هب ،اریز رتشیب طابترا رطاخ

هب رتشیب نانز ،تسا شیاز ةلئسم اب طبترم هک تعیبط اب نانز ةنانت یم بوسحم تعیبط زا یشخب ناونع

نادرم ات دنوش ( »

Vakoch,

2011: xix

یبطقود ،مسینیمفوکا نینچمه .) یبرغ کرد ساسا هک ار ییاه

یم لکش ار تعیبط و ایند زا اه هب ،داد

یم شلاچ دننام ،دشک

گنهرف ِیبطقود -

درم ،تعیبط -

یبرغ ،نز -

.یبرغریغ لحت

یل نارگ مفوکا ین ی تس

، پی و

ِیگتس نز نا اب طیحم تسیز س ،گنهرف رد ار ی

،تسا

بدا ی تا و رنه سررب ی م ی نک ن و د

ِیزاسدننامه هب بط رب متس

ی تع م نانز رب متس و ی

زادرپ ن د .

لاس رد طیحم ظفح ریخا یاه وکا ةلوقم هب هجوت اب نیاربانب ؛تسا هدش کوبسرپ دادیور یلصا ةغدغد هب لیدبت تسیز

رد مسینیمف

یم ،نانز ۀزوح تاعلاطم رد .دنوش رهاظ گنررپ هصرع نیا رد نانز هک تشاد راظتنا نینچ ناوت

نامتفگ لیلحت ماجنا اب هلاقم نیا

هس یداقتنا هلحرم

هفلوم یسررب هب ،کوبسرپ دادیور رب فلاکرف یا .تسا هدش هتخادرپ ناریا نانز رصاعم رنه رد مسینیمفوکا یاه

4 - 1 . تسخن ةلحرم :

کوبسرپ دادیور فیصوت

ههد یط ناریا یرنه ةنحص یاه

80 و 90 هدوب ییاهدادیور ییاپرب دهاش ،یدیشروخ یم رازگرب هنلااس هک

هگر و دنوش قایتشا زا ییاه

نآ رد رصاعم رنه ةضرع یارب تسا کوبسرپ رصاعم رنه ةنلااس ،اهدادیور نیا زا یکی .تسا دوهشم اه

لاس رد هک 1388

طسوت

دنمرنه - ک ی رو ی زرد ادنروت ی - هک دوخ دنمرنه ی هتشرانیب یا تسا - ناینب راذگ ی دش نونکات هک 11

رازگرب نآ ۀرود تسا هدش

. یو رد

هبحاصم یم یا :دیوگ

« رود زا ۀ مراهچ

، نآ زا سپ و دش هفاضا نآ هب یعوضوم و یروتیرویک شخب

، هتشر نایم یدنبزرم زین ار اه

هب رگید رصاعم رنه اریز ،میتشادرب هتشر کیکفت تمس

یمن اه رود زا .دور ۀ

هفاضا کوبسرپ هب دقن و یشزومآ ،یهاگراک یانبم زین مجنپ

ت و دش هرود نیا ا تیمسا یسول دراودا،

هرود .دوب کوبسرپ هنلااس یراختفا ریبد یرلاگ رد ار شش ات کی یاه

رازگرب اهارسگنهرف و اه

(7)

هژورپ هب نارهت زا جورخ اب یتح و میوش جراخ یرلاگ یاضف زا میتفرگ میمصت نآ زا سپ اما میدرک ناکم یاه

1هژیو میزادرپب »

( بو ،نیلانآ رنه تیاس 1399

.) یم دوخ زین مراهچ ۀرود زا یروتیرویک شخب ندش هفاضا اب نیاربانب دشاب هتشاد ینامتفگ یناعم دناوت

شخب رد هک .دش دهاوخ هراشا نادب یدعب یاه

یم ار زورما هب ات کوبسرپ یرازگرب فادها هجوتاب ناوت

بو بلاطم هب تیاس

نیا شا بصعت نودب و دازآ طیارش داجیا :درک نایب هنوگ

یارب طیحم ظفح ،قلاخ یاهدادعتسا شرورپ ،یناریا ناوج نادنمرنه یفرعم و شیامن یهاگآ ،تسیز

بآ دوبمک اب هطبار رد یشخب

هب لخد اب هطبار رد رادشه ،هنایمرواخ و ناریا رد هژیو طیحم رد ناسنا فرصتو

هب دنمرنه یفرعم ،تسیز و یندم لاعف ناونع

تسیز اب دنمرنه ةلصاف ندرکرتمک و یطیحم تسیز

موب یداقن موهفم اب هعماج ِموب

2ارگ باختنا اب ناریا نیمزرس نهک ثاریم ظفح ،

هزوح رب دیکات و ناریا فلتخم قطانم تیاور و اهدامن اب ییانشآ ،توافتم یگنهرف یاه

هیشاح یاه هدرخ و یا

تیاور رنه یفرعم ،اه

نه رثکتم ناهج اب ییانشآ ،ناریا رصاعم رنه ویشرآ ةعسوت و رصاعم تسیز رنه و ر

.یطیحم

ۀرامش لودج 1

یسررب : هرود کوبسرپ رصاعم رنه مهد ات مجنپ یاه (

)ناگدنراگن :عبنم

هرود نایماح

لاد یزکرم یاه ییارجا میت

مجنپ ۀرود )بآ(

/رهم 1393 ههلا ةناخراگن ،نارهت -

شیازفا ،دنامسپ و کیتسلاپ و بآ ةلئسم تسیز رنه ،نیمز یامد تیلاعف ،یطیحم

ِیندم شبنج یارب نادنمرنه رگنشور یاه

طیحم ةنیمز رد تسیز

زرد ادن :حارط ،ی

بد ی ر سول دارودا : ی

مسا ی ت ، نارواد سول دارودا : ی مسا ی ت ،

زر ی ات نارماک مانهب ،ناهج فرش ی

، بماک ی ز

ربص ی دهم ، ی قم ی م لعدان دمحا ،داژن ی

نا ،

نادقتنم رکلاماپ : ی م ی ک کنشور ، ی

دابق ی

مشش ۀرود ( بط ی تع ادز ات یی

ط ب ی ع ی ز ی تس )ی

/تشهبیدرا 1395

یارسگنهرف ،نارهت نارواین -

نیسپورتنا ت ،3

ثاث و زکرم ی ر و رنه رب ملع

نی زا تسیز یطیحم ، ناسنا فرصت و لخد

بط رد ی تع ، طیحم تسیز مرواخ ی هنا و

ای نار هاگیاج ، ط تعیب بدا و رعش رد ی

تا و

رامعم ی اهرنه و ی مسجت ی مرواخ ی هنا ،

رورپزاب ی بط عبانم ی ىع قطانم ددعتم

ا تلاف ی نار مرواخ و ی هنا ، دنمرنه

مرواخ ی هنا زرد ادن :حارط

،ی بد ی ر رکلاماپ : ی م ،ی

نارواشم هنماخ جروت : رک لاماپ ،هداز

ی

،ىم

ىنارماک مانهب :نارواد

لآ ی س ناپتسا ی

،نا

رک لاماپ ،ناگدازدمص گنرهب ی

م ی

متفه ۀرود هناخرتوبک(

)اه 1396 ةسسوم و نارهت جارح

ناویا یگنهرف ثات

ی ر ن و رنه رب ملع ی

زا طیحم تسیز

،

ورت ی ج

،ىهورگ راک و ىتکراشم رنه پی دربش تسیز رنه یطیحم

، هزوح ىاه ب

ر همانر ی ناز ناحارط و : و ىزرد ادن

رکلاماپ ی م ی

واد :نار وپ یا رآ ی نا تساررهمداش، روپ ی

،ن

1

specific art -

ناکمSite

روحم ( ناکم هژیو

،) یرثا هولج ای انعم هک هک یناکم هب شا

نآ رد رارقتسا فای هت هتسباو تسا ،زابکاپ(

94 13 : 57 13 .)

2

Ecocriticism

موب دقن طبار ساکعنا یگنوگچ هب ارگ ة

یم یرنه و یبدا راثآ رد یکیزیف طیحم و ناسنا دزادرپ

.

3

Anthropocene

رود ۀ ینونک هک یط نآ

، ناریو ةلخادم و تاریثات ناسنا تسیز رب یزاس

تسا هتشاد دوخ موب

(Grusin, 2017: 7)

.

(8)

هرود نایماح

لاد یزکرم یاه ییارجا میت

ناهفصا توافتم ىگنهرف

، ىرود زکرم زا ی ت

ارگ ی ى

، هب هجوت اور ی ت اه ی شاح ی ها ،ی

درخ دان و ی هد ، موبرنه ی

تسشن هیشاح و تیوه :اه

،ناگدازدمص گنرهب و ىعناقاضردمحم

رکلاماپ ی ىم

متشه ۀرود )تفابزاب(

/رذآ و نابآ 1397

دزی یمسجت یاهرنه نمجنا

،دزی ثاریم نامزاس

یگنهرف ، یگنهرف نامزاس

ىرادرهش ، ىملاسا ىاروش ،

ناخ ة ناراب ، هاگراک هتسجخ ،

و هاگراک سیرو رنه ت

اشم و لماع هعماج فلتخم حوطس تکر

،

نبا ظفح ةی

،نهک رنه یز تس موب اب

روحم ی ت رنه یجاسن کت و ی ه ارگ رب ی ش

یاه رصاعم )ترآربیاف ای فایلا رنه(

ک ی رو ی روت : زردادن ی

، کِراکمه ی رو ی روت :

جرفراگن ی نا ،ی بد ی ر ارجا یی حو : ی د

دجربز ی

مهن ۀرود لگنج(

یاه )یناکریه

/نابآ 1398 ةقطنم ،ناردنزام

لاُکیزرد ةگنادود و

یراس سسوم

ة گنهرف ی - رنه ی

تفه آ ی هن امح و ی ت ی وکسنو

اهرنه لک هرادا و ی

مسجت ی متسیسوکا

لگنج اه ی ه ی ناکر

،ی ز ی تس

ا عونتم موب ی

نار

، موب دقن ارگ

، ظفح

طیحم تسیز

، طبار حلاصا ة

اب ناسنا

بط ی تع رط زا ی ق بدا ی تا نابز و گنهرف ،

،

تیمها هزوح اه ی توافتم ىگنهرف ک

ی رو ی روت : زردادن ی

مهد ۀرود )راکتسد(

/رهم 1399

ناشاک سسوم

ة عسوت لک ة

،رصاعم یمسجت یاهرنه ناخ ة یرهچونم هغدغد

اه ی مومع ی همه و گ ی ر ز ی تس

رصاعم

، زاب و ظفح ی تفا بط عبانم یع

،ی

ب دنازا ی ش ی رفآزاب و ین ی اهرنه ی تسد ی

ای نار ، شرف و هچراپ ،تاجوسنم ،

موبداز

،

ز گنهرف ی تس ة ناشاک مدرم

، ماعت

ِل

رامعم ی حم و ی ط ز ی تس ک

ی رو ی روت : زردادن ی

له :شهوژپ یا

باراد ی

، ک ی شونا دقتعم ی

4 - 2 . مود ةلحرم :

کوبسرپ دادیور ینامتفگ شنک ریسفت

هعماج ینامتفگ یاضف اب کوبسرپ تبسن )فلا ةهد ةنایم زا 70

باختنا اب ،یدیشروخ یمتاخ دمحمدیس

تبسن ناریا ِیگنهرف یاضف تاحلاصا نارود زاغآ و ،گنهرف ةلئسم هب

یداقتنا یدرکیور هب یگنهرف ِتیوه ةلئسم نایم نیا رد .درک ادیپ رت

یم هک تفای هرابود یتایح ،توافتم یلکش رییغت کی ار نآ ناوت

هب هک تسناد ینامتفگ ِیجیردت هزات ِمیاداراپ رییغت لصاح یعون

لکش هب یبلاقنااسپ ةتفرگ اهرنه ۀزوم داهن ود .تسا رصاعم رنه یوس

ی

یرلاگ زا تیامح قیرط زا یملاسا داشرا و گنهرف ترازو یمسجت یاهرنه زکرم و نارهت رصاعم زکارم و نارهت رد یصوصخ یاه

ناتسرهش کمک قیرط زا اه

هب تلود شقن .دندرک افیا یناریا رصاعم رنه عونتم لاکشا ةعسوت و دشر رد یدیلک یشقن ،یلام یاه رورم

(9)

تفای شهاک یرنه روما لرتنک رد هناسر ِندومزآ یارب قایتشا اب نایرج نیا .

لیلاد زا هک دش هارمه یرنه دیدج یاهرظنم و اه شا

یم نامزاس شرتسگ و سیسات .درک هراشا نانز سوسحم ًلاماک روضح اصوصخم ،نادنمرنه دادعت شیازفا هب ناوت یماح ِیمومع یاه

نمجنا ،رنه نادنمرنه یتلودریغ یاه

ع نینچمه و یرنه تلاجم ،1

اب ار نادنمرنه هک یعمج طابترا دیدج یاهرازبا و تاطابترا رص

نامتفگ میاداراپ و اه نآ ِلماوع رگید زا ،درک انشآ رصاعم یرنه یاه

هظفاحم درکیور زین یفرط زا .دنا هناراک

یناریا رنه ِرت -

زا زین یملاسا

یم تیامح رنه ناتسگنهرف بناج هب ِرنه هب تبسن هک دش

نیب حلاطصا یللملا

.دنتشاد یرتمک لابقا یبرغ ای یتلود یاهدادیور رانک رد

یاهدادیور دوجو موزل ،رجف یمسجت یاهرنه ۀراونشج و یشاقن یلم ةنلااسود دننام نیا ِیصوصخ

یم ساسحا ینینچ

ًاتیاهن هک دش هب

یلصا ةغدغد هک دش رجنم نادنمرنه زا یلسن روهظ سر زا هدافتسا رانک رد ندوبرصاعم ۀراگنا ناش

هنا ،ارجا ،وئدیو نوچمه ییاه

تیوه ،یتیوه تسایس لیبق زا ینیماضم هب هجوت و یرنه ِیساکع و یطیحم ِرنه ،نامدیچ ،هعماج رد نانز شقن ،یعمج و یدرف یاه

طیحم ناکم ِرنه بلاق رد یراثآ ةئارا و دوب تیونعم و نید هب طوبرم لئاسم و ،تسیز یب نادنمرنه طسوت نارود نیا رد زین هژیو

رتش

،نکشریمشک( دیرگ 1396

: 338 - 329 لکش ِینامتفگانیب یاضف اب هطبار رد نیاربانب .) ییوس زا ،هتشذگ ةهد ود رد ناریا رنه هب هدنهد

یم تخاسریز و اهداهن هب ناوت هزات ناج تاحلاصا نارود رد هک درک هراشا ییاه

نایرج رد و دنتفرگ یا ریثات ناریا یرنه یاضف ِیزاس

هب شاد ییازس یرنه یاضف شرتسگ رد زین دوب وجشناد و ناوج لسن دشر لصاح هک زین یعامتجا یاضف ینوگرگد ،رگید ییوس زا ؛دنت

تنس ۀرابود ِیزوریپ اب .دندش عقاو رثوم یدمحا ِیروهمج تسایر نارود( نایارگ

ادیپ همادا نانچمه تنرتنیا ناربراک یدوعص دنور ،)داژن

یاروش ات دش ثعاب رما نیمه و درک هب یحرط ،یگنهرف بلاقنا یلاع

هب هک دهد هئارا یگنهرف یسدنهم مسا نآ ِمعز

هب ، تمواقم یعون

شزرا یایحا لابند هب یملاسا تمواقم یزکرم لاد اب یگنهرف یسدنهم نامتفگ .دوب یناهج گنهرف ةطلس ربارب رد لاس یاه

لوا یاه

ر رنه یاضف نایم رتشیب فاکش ثعاب هتکن نیمه .دوب بلاقنا ةهد مود ةمین رد رنه ِیمسرریغ و یمس

80 هار .دش هراونشج یزادنا و اه

لوصا گنهرف نامتفگ دیلوتزاب یارب ،هزات ِیگنهرف یاهداهن هب ییارگ

،)ع( اضر ماما یرنه یگنهرف ۀراونشج دننام ،دندش هتفرگ راک

هدایپ یپ رد هک رجف یمسجت ۀراونشج و ،تمواقم رنه ۀراونشج

ِیشزرا ماظن ندرک یاتسار رد رجف یمسجت ۀراونشج .دندوب دوخ صاخ

هب ،تلود ِینامتفگ عضاوم تیبثت هب یانعم

هیشاح لاس یاهدادیور رانک رد رما نیمه هک دوب ناشاقن نمجنا ندنار 1388

و لباقت ثعاب ،

تسایس اب ناشاقن یخرب ییورایور لاس رد ،نیاربانب .دش تلود یاه

ةهد ِینایاپ یاه 80

نایرج ، ه یاه زا رثأتم هتشذگ زا شیب ناریا یرن

نآ زا رتشیب ،روشک یرنه یاضف و دوب روشک زا جراخ یرنه یاهدادیور نامتفگ ریثات تحت هک

نامتفگ زا ،دشاب طلسم یاه یاه

هیشاح یم رثأتم یرامعتسااسپ رنه نامتفگ و مسینیمف نامتفگ هلمج زا یا ،یدیرم( تشگ

1397 : 270 - 250 دنچره ،نایم نیا رد .)

لوصا نارود رد کوبسرپ دادیور لاس( هدرک تیلاعف هب عورش ییارگ

1388 یم نانچمه یلو ،) تسایس روضح یاپدر ناوت

یاه

حلاصا هصرع رد ار یبلط نامتفگ شقن و درک هدهاشم کوبسرپ رد هلمج زا ،روشک یرنه و یگنهرف یاه

هیشاح یاه نامتفگ دننام یا

هب ار مسینیمف طیحم یور ربدیکات ةطساو

تسیز ،تسیز هدرخ و موب

تیاور یمن اه .تفرگ هدیدان ناوت هیعلاطا ِیزکرم لاد

و اه

هینایب

2یاه یم ار کوبسرپ تیاس رد هدشرشتنم تسیز رنه ناوت

هتشرانیب و رصاعم رنه ،یطیحم تسیز هب هجوت ،یا

ثاریم و موب

1

یم هب ناوت

« شاقن نادنمرنه نمجنا »

و

« همسجم نمجنا نازاس

» لاس رد ود ره هک درک هراشا 1378

و گنهرف ترازو یمسجت یاهرنه زکرم تیامح اب

هب ،یملاسا داشرا نمجنا ناونع

یگنهرف یاه -

،نکشریمشک( دندرک راک هب زاغآ لقتسم ِیرنه 1396

: 437 .)

2Statement

(10)

تیاور و ینیمزرس هیشاح یاه

.دومن دادملق یا ه لاد هب رتشیب ِنتخادرپ

تسیز و رصاعم رن تسشن یرازگرب رانک رد ،موب

و نیلانآ یاه

هبنج یفرعم یاتسار رد یروضح هنیمز رد هک یصاخشا اب ،رصاعم رنه فلتخم یاه

یم تیلاعف رصاعم رنه یاه هب هراشا اب و دننک

هدرخ دننام یمیهافم تیاور

تسیز رنه ،اه هناسر زا هدافتسا موزل ،ترآربیاف ،یطیحم

ه فلتخم یاه یم یدادیور زا ربخ ،هریغ و یرن

دهد

یلصا ةغدغد هک طیحم و رصاعم رنه شا

.تسا تسیز

رصاعم رنه اب کوبسرپ تبسن )ب هب( کوبسیف و سرپ ۀژاو ود بیکرت زا هدمآرب کوبسرپ ةملک )کوبسرپ دادیور یرادیدپ ةنامز رد رادفرطرپ رایسب ِ یعامتجا ةناسر ناونع

هب عطقم نیا رد .دوب تا ةطساو

؛دوب هدش هرباخم نایناهج هب ناریا زا ضراعتم و بهتلم ةعماج کی ریوصت ،داد خر ناریا رد هک یتاقاف

نیب ةهجو هک یریوصت یم مکاح نامتفگ و تشادن یبولطم یللملا

حلص یریوصت ةئارا اب ار نآ دیشوک لهاست لها ،دازآ و وج

حماستو

رب .دیامن هئارا جراخ و لخاد هب و دنادرگ یزاسزاب یگنهرف نامتفگ کی هب زاین ،یریوصت نینچ تخاسرب یا

- زا هدافتسا اب هک دوب یرنه

هغدغد اهدعب و رنه و نانز روضح طیحم یاه

یم ار کوبسرپ دادیور نیاربانب .ددرگ دیلوت یتسیز لصفم تمدخ رد ناوت

نینچ یدنب

یم نایب یمیرک لاماپ هطبار نیمه رد .دومن نییبت ینامتفگ د ادن فده :دنک

ِیرنه ِیداع دادیور کی زا رتارف ،دادیور نیا سیسات زا یزر

هنحص زا کوبسیف یاضف ندشرپ و زبس شبنج زا دعب یو هکلب ،دوب زور دُم تنوشخ یاه

هب لیدبت ار اضف نیا ات دمآرب ددصرد ،زیمآ

هب یعمج حور هک دنک یناکم مخز رب دشاب یمهرم ،دنیاشوخ ریواصت شیامن ات دیآرد تکرح

ا یاه دادیور نیا یرازگرب ریسم .نارود نی

نامزاس زا یتلود یاهزوجم بسک دنمزاین یم رازگرب نآ رد دادیور نیا هک دوب ییاهرهش یاروش و یگنهرف ثاریم دننام ییاه

رودص .دش

گنس اب یهاگ اهزوجم نیا یزادنا

یم وربور زین ییاه ماجنا لوط هب لاس ود ،متفه دادیور یرازگرب نیاربانب و تشگ

،دادیور نیا .دی

مایپ زا هنادماع یم زیهرپ راکشآ ِیعامتجا و یسایس یاه

گولاتاک رد و درک هبحاصم ،اه

هینایب و اه شلات نیا ،شیاه

بلاق رد ار اه

نامتفگ مک یاه طیحم دننام یسایسریغ و رترطخ ( تسا هداد هئارا یخیرات راثآ بیرخت ای و تسیز

Karimi, 2022: 135-137

.)

نیاربانب یم هجاوم یتلود یسارکورب کی اب ،دوب یتلودریغ ًاساسا هک یدادیور یتلودریغ ةیحور زا هک تشگ

هک ارچ ،تشاد هلصاف شا

هتکید ثعاب ًلامتحم ،نادب تلود دورو هرازگ ندرک

یم شیوخ بولطم ِینامتفگ ِمیهافم و اه .دش

هب دادیور نیا ،دعب هب مراهچ ۀرود زا رازگرب لایروتیرویک تروص

هچره ِتاودا زا هدافتسا یارب ار نآ شلات هک ،دیدرگ

رنه رتشیب

یم ناشن رصاعم یم کوبسرپ ییوگ .دهد

هب ار یرنه ةتخاسرب ًادیدج یاهراکوزاس دیشوک دراو ناریا رصاعم رنه ِرناژ هب و دریگ تمدخ

هرود نیا .دیامن راثآ ِنتشاذگ شیامن هب رد ار نادنمرنه تسناوت ،لایروتیرویک یاه

و دناسر یرای یخیرات تفاب و اهرهش حطس رد دوخ

هب ار یرهشریغ و یرهش یاضف و دیامن بذج مدرم مومع زا ینیبطاخم هدیا ةنادازآ ةئارا یارب یلحم

.دنک لیدبت اه

تینأش ،رگید فرط زا و ناهفصا ،دزی ،ناشاک دننام( فلتخم یاهرهش رد کوبسرپ دادیور یرازگرب رد ،تیلم موهفم هب ندیشخب

حلاصا نامتفگ شرگن اب هک یشنک ؛تسا لمات لباق )هریغ یلم .دراد ییوسمه یلم تیوه هب یبلط

تاحلاصا نامتفگ رد یناریا ییارگ

شزرا اب یمتاخ نارود رد یلم تیوه نیا و تفای یرتراکشآ زورب ،یریهز( تخیمآ مهرد ینید یاه

1381 : 201 ۀرگن نیا کاوژپ .)

تسایر نارود رد ،یگنهرف روهمج

لادتعا نامتفگ و یناحور ِی ار کوبسرپ مهد ات متفه یاهدادیور نییبت و تسا هدهاشم لباق زین ارگ

یم لیلحت لباق یلاحرد ینعی ؛دنک

یم رازگرب نارهت رد مشش ات لوا یاهدادیور ةمه هک خر دنور نیا رد تسسگ کی ،متفه ۀرود زا ،دش