Iran Modeling Requirements of Future-Oriented Policymaking for Petroleum Industry
SeyedAlireza Naghavi Hoseini
Student of public administration-public policy making, Allame Tabataba'I Univercity, Tehran, Iran
Fattah Sharifzadeh1
Professor, faculty of management University Allameh Tabataba'I, Tehran, Iran Mirali Seyednaghavi
Associate Professor, faculty of management, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
Reza Vaezi
Associate Professor, faculty of management, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
(Received: 2019/06/29 -Accepted: 2019/09/24)
Abstract
Purpose of this study was to identify the future-oriented policymaking requirements in the oil industry using a qualitative method. Grounded theory strategy has been used, given the lack of theoretical development and the necessity of theorizing in this field. 21 in-depth interview was conductedwith a diverse range of experts with relevant experience from petroleum industry to policy centers out of petroleum industry, including the Islamic Consultative Assembly, the Parliamentary Research Center and as well as academics. Data analysis led to the emergence of 277 initial codes, 31 sub categories and 10 main categories. Finally the logical diagram of the relationship between the categories and four main statements appeared. As a result, dimensions and indicators of future-oriented policymaking, as well as "structural", "process"
and "content" requirements of it were identified that are necessary conditions of future-oriented policymaking. "Creating change estimation system" and
"creating response to change signals system" were identified as strategies for advancing future-oriented policy-making or its adequate conditions. Two categories of contextual factors was identified, including "context of proprietary environment" and "general context". Implementation of strategies leads to two categories of "individual" and "organizational" outcomes.
Keywords
Future-Oriented Policymaking, Grounded Theory, Content Requirements, ProcessRequirements, Structural Requirements.
Copyright © 2019 The Authors. Published by Faculty of Law & Political Science, University of Tehran.
This Work Is licensed under a CreativeCommons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0)
1 - Corresponding Author’s Email: [email protected]
همانلصف یملع - یشهوژپ یراذگتسایس
،یمومع هرود 5 ، هرامش 3
، زییاپ 1398
، تاحفص 59 - 43
طخ تامازلا یوگلا هئارا یشم
هدنیآ یراذگ ناریا تفن تعنص یارب روحم
ینیسح یوقن اضریلع دیس
یتلود تیریدم یرتکد یوجشناد هملاع هاگشناد
یئابطابط ناریا ،نارهت ،
هداز فیرش حاتف
1
یئابطابط هملاع هاگشناد یتلود تیریدم داتسا ناریا ،نارهت،
یوقندیس یلعریم
هملاع هاگشناد تیریدم رایشناد یئابطابط
ناریا ،نارهت،
یظعاو اضر
هملاع هاگشناد یتلود تیریدم رایشناد یئابطابط
ناریا ،نارهت،
:تفایرد خیرات(
8 / 4 / 98 - :شریذپ خیرات 2
/ 7 / 98 )
هدیکچ
طخ تامازلا یوگلا ییاس انش فده اب رض اح شهوژپ یش م
هدنیآ یراذگ ماجنا ناریا تفن تعنص رد روحم
هنیمز هیرظن یژتارتسا و یفیک شور زا ،هنیمز نیا رد یفاک یرظن هعسوت مدع هب هجوت اب .تسا هتفرگ هتفرگ هرهب یا
و دش 21 زکارم ،تعنص رد لغاش ناگربخ زا یعونتم فیط اب قیمع هبحاص م زا تعنص زا جراخ یراذگتس ایس
شهوژپ زکرم و یملاییسا یاروییش سلجم رد هلمج لیلحت .تییسا هتفرگ ماجنا هاگییشناد دیتاییسا زین و سلجم یاه
هداد روهظ هب رجنم اه 277
،هیلوا دک 31 و یعرف هلوقم 10
هلوقم نیب طابترا یقطنم رادومن اتیاهن و یلییصا هلوقم اه
و 4 دیدرگ یلص ا )هیض رف( هرازگ صخاش و داعبا هجیتن رد .
یاه
« طخ یش م هدنیآ یراذگ روحم
» هتس د هس زین و
تامازلا
« یراتخاییس
» ،
« یدنیارف » و
« ییاوتحم » یاهدربهار .دیدرگ ییاییسانییش نآ مزلا طیارییش ناونع هب
« ماظن داجیا
رییغت دروآرب »
و
« رییغت هب شنکاو ماظن داجیا »
طخ دربشیپ یاهدربهار ناونع هب زین یشم
یراذگ هدنیآ ییاسانش روحم
هنیمز لماوع هتییسد ود دیدرگ صخییشم هکنیا اتیاهن .دیدرگ یا
« یییصاییصتخا طیحم هنیمز »
و
« یمومع هنیمز »
رب
طخ یش م هدنیآ یراذگ یم ریثات روحم
یژتارتس ا یارجا هکنیا و دراذگ یاهدمایپ هتس د ود اه
« یدرف » و
« ینامزاس » هب
.دراد لابند
:یدیلک ناگژاو
طخ یشم هدنیآ یراذگ هنیمز هیرظن ،روحم
تامازلا ،یدنیارف تامازلا ،ییاوتحم تامازلا ،یا
یراتخاس .
1- لوئسم هدنسیون Email: [email protected]
همدقم هدنیآ تبقاع و یرگن میمصت تایرورض هلمج زا یشیدنا
هلوقم و حطس ره رد یریگ تسا یا
هب یمن هار دوخ هب یدیدرت نآ دروم رد یمیلس لقع چیه هک یروط طخ دروم رد .دهد
یشم یمومع
هب تیساسح هسیاقم لباقریغ روط
هدروخ هرگ هعماج مدرم مومع تشونرس اب اریز تسا رتشیب یا
ههد .تسا یگدیچیپ دهاش ریخا یاه
یم رظن هب و تسا هدوب عماوج رد هدنیازف یاه رثکا هک دسر
هنیمز نینچ رد .دنشاب ریذپ بیسآ یداصتقا و یعامتجا تابث مدع و تلاکشم هب تبسن مدرم یا
طخ تصرف هب تبسن دیاب ناراذگ یشم ،تارییغت یارب و هدومن علاطا بسک هدنیآ یاهدیدهت و اه
یتفگش کوش و اه ( دنشاب هدامآ یساسا یاه
Amanatidou et al., 2012: 208
،دوجو نیا اب .)
هدنیآ مدع هدنهد ناشن یعقاو یایند رد ناوارف دهاوش طخ یرگن
یشم لئاسم نتفر هیشاح هب و اه
نلب د ( تسا تدم
Fuerth, 2009: 22
یموهفم رظن زا هچرگا .) طخ
یشم هب هجوت یعون هب یراذگ
رب هدنیآ هعلاطم راکشآ ریثات هب داقتعا هک دندقتعم یخرب اما تسا هدنیآ طخ
یدح ات یشم
هداس یلع .تسا هناراگنا تیلاعف همه مغر
نامزاس طسوت هک هدنیآ ینیب شیپ هب فوطعم یاه یاه
وص یتلود یم تر
لماک و رتشیب شناد و دریذپ یم لصاح هدنیآ صوصخ رد یرت
نییعت ،دوش
طخ یشم نآ رد اه ههد هب تبسن اه هدنیآ ،نیشیپ یاه
دروم تردن هب هدنیآ شناد و تسین رترادم
یم رارق هدافتسا رگید لیلاد هب هک یتامیمصت هیجوت و ینابیتشپ یارب رثکادح هک نیا ای و دریگ
هدیدرگ ذاختا یم رارق هدافتسا دروم
( دریگ
Steen and Twist, 2012: 476
هعلاطم هب هک یناسک .)
هتخادرپ هدنیآ هدرک هبرجت ار گرزب یشلاچ لمع رد دنا
نیب طابترا داجیا زا تسا ترابع هک دنا
میمصت اب هدنیآ هعلاطم ،اه
طخ یشم (نامزاس یراج تامادقا و اه
Duin, et al., 2009: 609
هب .)
ترابع یمن رگید و یراج تامیمصت رب قیقحت جیاتن یراذگریثات یارب ینیمضت ناوت
طخ یشم طخ هک هدش هظحلام .درک هئارا تدم هاتوک یاه یشم
و طابترا کرد رد بلغا ناراذگ
طخ یارب هدنیآ تاقیقحت دربراک یشم
اه رد هدنیآ تاقیقحت زا جتنم تاعلاطا ینعی .دنراد لکشم
یم یقاب دارفا نهذ م
نآ جیاتن ساسا رب تامیمصت و دنا یمن ذاختا اه
ددرگ
(
Duin, et al., 2009: 611
رگید یوس زا .) طخ
یشم میمصت و ناراذگ و تصرف یتلود ناگدنریگ
زا شیپ بلغا و دنرادن ار نآ جیاتن زا هدافتسا و هدنیآ تاعلاطم ندیسر هجیتن هب یارب یفاک ربص ا ریسفت لقادح هب ندیسر اب و هیلوا لحارم رد ،هعلاطم ماجنا زا لصاح هدش یروآدرگ تاعلاط
میمصت تاعلاطا یم یریگ
( دننک
Nehme et al., 2012: 256
یم ناشن تاقیقحت .) شناد هک دهد
طخ نیودت رد دربراک و هدافتسا تیلباق هدنیآ دروم رد هدش دیلوت ات تسا هدرکن ادیپ ار یشم
ا یکی هک ییاج نارظنبحاص ز
یم ناونع1
هک دنک
« یدربراک ظاحل هب ،هدنیآ تاعلاطم دراوم رتشیب رد
1 - Van der Steen
و ناریدم هدافتسا دروم طخ
یشم یمن رارق ناراذگ یدروم تروص هب دودعم رایسب دراوم رد و دریگ
یم رارق هدافتسا دروم یسایس تاظحلام ساسا رب ای و دریگ
( »
Rijkens-Klomp, 2012: 431
.)
نیاربانب رد یرظن هعسوت اما دراد دوجو هدنیآ تاقیقحت ماجنا هب تبسن هک یناوارف دیکات دوجو اب
یهوژپ هدنیآ جیاتن ندرک یتایلمع دروم دنیارف رد هتفرگ تروص یاه
طخ یشم قافتا یراذگ
.تسا هداتفاین نآ هب هجوت اب نیا رد شناد دیلوت و هدنیآ صوصخ رد قیقحت ماجنا فرص دش نایب هچ
هنیمز
نیودت هب رجنم طخ
یشم هدنیآ یاه یمن هناهوژپ
نینچ نیودت و ددرگ طخ
یشم دنمزاین ییاه ا
داجی
هنیمز و طیارش یخرب هفلوم و داعبا ییاسانش فده اب رضاح شهوژپ .تساه
طخ یاه یشم
هدنیآ ب .تسا هتفرگ ماجنا نآ هب یبایتسد یارب زاین دروم تامازلا و طیارش و روحم رگید ترابع ه
م طخ هک دنتسه تلااوس نیا هب خساپ لابند هب نیققح ارش هچ و ؟تسیچ روحم هدنیآ یشم
یطی
طخ یارب یشم
دنیآ یراذگ ؟تسا مزلا روحم
لدم رب یرا گریثات یارب هدنیآ هعلاطم یاه طخ
یمومع یشم
بحاص یخرب نیودت یگنوگچ نارظن
طخ هنوگ هب یهوژپ هدنیآ دنیارف ماجنا ای و یشم هک یا
تب رد هدنیآ تاقیقحت جیاتن زا زا ناو طخ
یشم هدرک حیرشت ار ،درک هدافتسا یراذگ زتوک .دنا
(
2010: 1431
ماگ یهوژپ هدنیآ رواشم کی ناونع هب ) یم هک هدنیآ هعلاطم ماجنا یاه
رجنم دناوت
ذاختا هب طخ هدنیآ یشم یم میسرت ریز تروص هب ار ددرگ روحم
ظن دروم هدنیآ هعلاطم .دنک نیا ر
هنیمز نیا رد صصختم میت و یفاک یلام عبانم و نامز هلمج زا یصاخ تاناکما هب زاین رظنبحاص یم حیرصت هتبلا .دراد ماگ نیا هک دنک
هنوگ هب امازلا اه .دنتسین ریذپان فاطعنا هدش میسرت هک یا
لکش 1 - ماگ طخ رب یراذگریثات تهج هدنیآ هعلاطم ماجنا یاه ع یشم
.یموم
)Source: (Coates, 2010: 1431)(
- یم متسیس فیصوت زا دعب طباور اریز تفر یدعب لحارم زا مادک ره هب دیدحلاص هب انب ناوت
یم یتشگزاب قوف رادومن رد هفرطکی هار کی هن دنشاب
- ( هرظتنمریغ و یداعریغ طیارش عوقو
Wild cards
و اتدوک ،یعیبط یایلاب ،گنج دننام ) بلاقنا
زین متسیس رد یم
.دهد رارق ریثات تحت ار نآ دناوت
-
،هیلوا داوم ،تخاسریز ،هیامرس :زا دنترابع متسیس ره )لومعم( یدیلک رصانع یخرب ،دارفا
عوجر بابرا و نایرتشم ،اهدنیارف ،نیناوق ،فرع ،یژرنا .اه
- یگژیو :زا دنترابع هکرحم یاهورین مدرم یاه
وانف ،تسیز طیحم ،یناهج لماوع ،یراگن ،یر
شزرا شرگن و اه کبس ،یزرواشک ،گنهرف و بهذم ،راک یورین و راک ،تاعلاطا/شناد ،اه
.هداوناخ و یعیبط عبانم ،داصتقا ،ملع ،اهداهن ،راک و بسک /تعنص ،یگدنز لدم رچ لدم کی لااب لدم فلاخرب ،دیدرگ هئارا شناراکمه و زلیام طسوت هک یرگید هخ
یا
تسا (
2016: 19-20
.) یم نایب لدم نیا ک
ی لوط رد هک تسا یتیلاعف هدنیآ هعلاطم هک دن هرود ک
هب تدمدنلب ینامز یم تروص موادم روط
نیا نارکتبم ،یلبق لدم دننامه هتبلا .دریذپ م
زین لد
فاطعنا یلاوت و بیترت رب یرارصا لاثم یارب .دنرادن نآ ریذپان
طخ یشم مصت و ناراذگ می
ناگدنریگ
یارف هیلوا لحارم رد هک تسا نکمم هیصوت دنمزاین هعلاطم ماجنا دن
قحم یوس زا ییاه هلحرم( نیق
( تسین دوجوم ییاهن جیاتن زونه هک یلاح رد دنشاب )هلخادم
Miles, et al., 2016: 19-20
.)
نیودت و هدنیآ هعلاطم ماجنا لحارم یرگید رظنبحاص طخ
سا هدرک قیفلت ار یمومع یشم و ت
یم میسقت هلحرم هس هب ار دنیارف نیا ک
:دن 1 - هیلوا تاعلاطا لیلحت و بسک 2
- د قلخ هدنیآ شنا
3 - هنیزگ هعسوت ( یاه
طخ .هدنیآ )یشم
هنیزگ هعسوت یاه
طخ یشم هلحرم(
3 ) ناد قلخ هدنیآ ش یرگن
هلحرم(
2 ) تاعلاطا بسک
هیلوا هلحرم(
1 هلحرم )
ییاسانش هدنیآ اه بولطم ی مهف و یبایزرا
شلاچ طخ یاه یشم و ییاسانش
شیاپ تاعوضوم فیصوت
هریجنز شزرا
اهویییرانییس هژورپ
اه هدنیآ ی شیاپ
اه قفا ی رازبا
طخ یشم
لکش 2 - طخ نیودت یارب هدنیآ هعلاطم دنیارف هلحرم هس (یمومع یشم
Habegger, 2010: 51 ).
تاـعلاـطا شــناد ترـیصـب مادـــقا
طخ لماکت دنیارف هدنریگربرد رضاح شهوژپ رد هنیشیپ هصلاخ روط هب یشم
یراذگ
هدنیآ یم روحم لدم هولاع هب .دشاب طخ رب رظان یاه
یشم هدنیآ یراذگ ررب دروم زین روحم
رارق یس
طخ عناوم و تفرگ یشم
هدنیآ یراذگ هرامش لودج .دش هدرمشرب زین روحم
1 هصلاخ روط هب ا
مه
هدش نایب بلاطم یم ناشن ار هنیشیپ رد
.دهد
لودج 1 - قیقحت هنیشیپ رد هدش هئارا بلاطم هصلاخ
فیدر عوضوم
بحاص رثا راشتنا لاس و نارظن
1 شور اب یرگن هدنیآ اه
تموکح رد دولآزمر و یملع ریغ ی یناتساب یاه
Dunn, 2012 Reed et al., 2013
2 هدنیآ رب دیکات رد یتموکح تامیمصت رد یرگن
ینید تنس و گنهرف Delshad Tehrani,
2004
3 شور روهظ هدنیآ یملع و نیون یاه طخ رب یراذگریثات یارب یرگن
یشم اه Bradfield et al., 2005
Son, 2015 Leigh, 2003
4 ماگ لدم طخ یاه روحم هدنیآ یراذگ یشم طخ دنیارف رد هدنیآ هعلاطم قیفلت(
)یراذگ یشم Coates, 2010
5 لدم هخرچ دنیارف روحم هدنیآ یراذگ یشمطخ یارب هدنیآ هعلاطم یا
Miles, et al., 2016
ماگ لدم 6 طخ رظانتم یاه یشم
هدنیآ هعلاطم و یراذگ
دنیارف ود نیا نامزمه ماجنا یارب Habegger, 2010
طخ عناوم 7 یشم طسوت هدش دیلوت شناد بسانت مدع :روحم هدنیآ یراذگ
ناصصختم هدنیآ
.کیتارکورب و ینامزاس ،یسایس تاظحلام اب یهوژپ Steen and Twist, 2012
Leigh, 2003
8 طخ عناوم
یشم یذ راشف :روحم هدنیآ یراذگ یداهن ناعفن
Hughes, 2013
قیقحت شور تهج و یفیک درکیور اب رضاح قیقحت هنیمز یژتارتسا زا هدافتسا اب یفاشتکا یریگ
1یا تروص
هداد یروآدرگ .تسا هتفریذپ اب هبحاصم قیرط زا ،دانسا یسررب و ققحم تادهاشم رب هولاع اه
لماش یعونتم فیط 21
ناگربخ زا رفن ینینقت و ییارجا یتیریدم قباوس یاراد هک عوضوم
هدوب طبترم یهاگشناد هقباس ای و تفن هزوح رد یراذگتسایس تروص ،دنا
تسا هتفریذپ
بحاصم تاصخشم هنومن باختنا .تسا هدش هدروآ هصلاخ روط هب لیذ لودج رد ناگدنوش ه
هنومن شور ساسا رب روکذم هنوگ هب هتفرگ ماجنا یفرب هلولگ شور و یرظن یریگ
مادکره هک یا
هبحاصم دروم رد هعلاطم دروم هدیدپ رب هولاع ناگدنوش هبحاصم زا هئارا زین یدعب ناگدنوش
هدرک ییامنهار .دنا
1 - Grounded Theory
لودج 2 - ناگدنوش هبحاصم تاصخشم لودج
فیدر
نامزاس / تیلوئسم یلیصحت عطقم
یلیصحت هتشر
1 شهوژپ زکرم یژرنا هورگ سیئر سلجم یاه
یاروش یملاسا سناسیل قوف
داصتقا
2 سانشراک شهوژپ زکرم یژرنا هورگ دشرا یاه
سلجم یاروش یملاسا یرتکد یوجشناد طخ
یشم یمومع
3 یامن یژرنا نویسیمک یوگنخس و سلجم هدن سلجم
یاروش یملاسا یرتکد
زاگ و تفن یژتارتسا
4 بسا ریزو یژرنا نویسیمک قباس سییر و تفن ق سلجم
یاروش یملاسا یرتکد
عیانص یسدنهم
5 ناریا تفن یلم تکرش شزومآ یدربهار یزیر همانرب سییر یرتکد
یتعنص تیریدم
6 هرهب و راتخاس سیئر
یرو یبونج سراپ سناسیل قوف
عیانص یسدنهم
7 تفن تعنص تیریدم هعسوت زکرم ییارجا سیئر
سناسیل یتلود تیریدم
8 م سییر شهوژپ تنواعم شناد تیریدم تاعلاط تفن ترازو یروانف و
یرتکد یتلود تیریدم
هاگشناد یملع تایه وضع 9 رواشم و تفن تعنص
نیب روما ریدم تفن یلم تکرش للملا
یرتکد یناگرزاب تیریدم
10 راک شهوژپ زکرم هجدوب هورگ دشرا سانش یملاسا یاروش سلجم یاه
یرتکد یسایس داصتقا
11 ناریا تفن یلم تکرش یبایزرا و شجنس زکرم دشرا سانشراک یرتکد یوجشناد
یهوژپ هدنیآ
12 ناریا تفن یلم تکرش درکلمع یبایزرا سیئر
یرتکد یتلود تیریدم
-
طخ یشم یمومع
13 حرط لرتنک و یزیر همانرب ریدم
اه یبونج سراپ ی یرتکد یوجشناد
DBA
14 رپ ریدم
هژو دت و رپ نی و هفرح لیاف یا ریدم نا یمومع یرتکد
یناگرزاب تیریدم
15 ناریا تفن یلم تکرش تاررقم نیودت سیئر
سناسیل قوف یتلود تیریدم
-
یناسنا عبانم
زکرم رگشهوژپ مادختسا سیئر 16 شهوژپ
اه ی
یملاسا یاروش سلجم یرتکد
یسایس مولع -
یراذگتسایس
17 ناریا تفن یلم تکرش یناسنا یورین نیمات سیئر
سناسیل قوف یناسنا عبانم
18 یناسنا عبانم تاقیقحت زکرم ریدم
یرتکد یناسنا عبانم تیریدم
لدم یحارط و یزیر همانرب سیئر 19 اه
هضرع ی
ناریا تفن یلم تکرش یژرنا سناسیل قوف
و یژرنا داصتقا یبایرازاب
20 هاگشناد داتسا و یملع تایه وضع
یرتکد یهوژپ هدنیآ
سییر و یمومع یراذگتسایس هنیمز رد فلوم 21 شهوژپ زکرم یگنهرف هورگ قباس اه
سلجم ی یرتکد
یسایس مولع -
یراذگتسایس
و ینامزاس نورب هدننک تراظن و ینامزاس نورد ناگربخ لماش یبسانم عونت زا روکذم هنومن یم رادروخرب هتشر رد رظنبحاص دیتاسا زین رد .دشاب
9 هلوقم لوا هبحاصم روهظ قیقحت یلصا یاه
هبحاصم رد و درک ادیپ هلوقم دیدرگ شلات یدعب یاه
لماکت و قمع هب یرظن دعب زا روکذم یاه
سانم نآ یاهرایعم و داعبا و دسرب ب هب اه
.دسرب یرظن تیافک هب و ددرگ ییاسانش لماک روط
هبحاصم بیترت نیدب هنوگ هب درک ادیپ همادا یرظن عابشا ات اه
هبحاصم رد جیردت هب هک یا یاه
موهفم چیه رخآ هبحاصم رد اتیاهن و دش هدهاشم رتمک دیدج میهافم ینایاپ هبحاصم هب یهتنم د یدیدج هدش هدهاشم میهافم رارکت یعون هب هدش جارختسا میهافم مامت و دشن هدید هبحاصم ر
هبحاصم رد .دوب یلبق یاه
قیقحت تیفیک بحاص ییایاپ و ییاور دننام یتاحلاطصا ،یفیک قیقحت شور نارظن تیلباق و تیلوبقم ،1
دامتعا تقد ،2
ندوب هناقلاخ و یملع ،3
یزرا یارب ار دربراک تیلباق ای و4
راک هب یفیک تاقیقحت یبا
هیور ای و اهرایعم و هدرب هعسوت یفیک قیقحت یبایزرا یارب هدش دای ناگژاو زا مادک ره تحت ییاه
هداد ( سوارتسا و نیبروک .دنا
2015: 346
هژاو ) تاقیقحت شجنس یارب ار ییایاپ و ییاور یاه
یمن بسانم یفیک هژاو نیا اریز دنناد
هب اه ک میهافم ینمض روط دنراد هارمه هب دوخ اب یرایسب یم
یم قیقحت رد یریگوس ببس و نآ .دنوش
یارب یلماک یاهرایعم ،فلتخم تایرظن قیفلت اب اه
هنیمز هیرظن اب هک یقیقحت یبایزرا هدرک هئارا ار هدش ماجنا یا
شجنس یارب یلصا رایعم ود .دنا
یتخانش شور یراگزاس :زا دنترابع ناشیا رظن زا قیقحت تیفیک تیلباق و 5
دربراک زا مادکره .6
( هدش لیکشت یعرف رایعم دنچ زا زین اهرایعم نیا
Corbin and Strauss, 2015: 351-360
رد هک )
یم رارق یسررب دروم رضاح قیقحت تیفیک تمسق نیا .دریگ
فلا - شور یراگزاس یتخانش
1 - هداد عبانم یگناگدنچ لغاش ناگربخ زا یعونتم فیط قیقحت نیا رد :اه
ناگربخ ،تعنص رد
شهوژپ زکرم و یملاسا یاروش سلجم رد هلمج زا تعنص زا جراخ یراذگتسایس زکارم یاه
هبحاصم وزج هاگشناد دیتاسا زین و سلجم هدوب ناگدنوش
.دنا 2 - هبحاصم :یرظن )عابشا( تیافک اه
هنوگ هب درک ادیپ همادا یرظن عابشا ات هبحاصم رد جیردت هب هک یا
هب یهتنم یاه ینایاپ هبحاصم
.دشن هدید یدیدج موهفم چیه رخآ هبحاصم رد اتیاهن و دش هدهاشم رتمک دیدج میهافم
3 - هبحاصم و نیصصختم دروخزاب هتفای صوصخ رد ناگدنوش
هتفای :قیقحت یاه زا قیقحت یاه
و امنهار مرتحم دیتاسا رظن ریز ادتبا زا هدش رادیدپ لدم ات زاب یراذگدک هلحرم ماجنا رواشم
1 - Validity and Credibility 2 - Credibility and Trustfulness 3 - Rigor
4 - Scientific and Creative 5 - Methodological Consistency 6 - Applicability
هتفای رگید یوس زا .هتفرگ رارق شیاپ دروم و هدش هب اه
3 هئارا زین ناگدنوش هبحاصم زا نت
هتفای صوصخ رد ناشیا تارظن .دیدرگ زین یئزج تارییغت یخرب ببس و دش هتفرگ قیقحت یاه
.دیدرگ ب - ندوب یدربراک یاهرایعم
1 - هلوقم ریاس اب نآ طابترا و یروحم هلوقم یاه
هلوقم :رادومن لکش هب طباور هئارا و یلصا
« طخ یشم هدنیآ یراذگ روحم
» اب هلوقم نیا هطبار هوحن و دیدرگ ییاسانش یروحم هلوقم ناونع هب
هلوقم ریاس لکش( قیقحت لدم رد قیقحت یلصا یاه
4 هدش هداد شیامن یرادومن تروص هب )
.تسا 2 - نآ هعلاطم ناکما و یروحم هلوقم یموهفم تعسو تیعضو و رگید عماوج رد
یاه
یروحم هلوقم :هباشم
« طخ یشم هدنیآ یراذگ روحم
» یم رد قیقحت عوضوم کی ناونع هب دناوت
هزوح و حوطس هیلک یاه
طخ یشم یم رظن هب .دریگ رارق هعلاطم دروم یراذگ دای هلوقم هک دسر
یم هدش شلاچ نیرتمهم زا یکی ناونع هب دناوت هاگتسد یاه
یاه طخ شم ی .ددرگ بوسحم یراذگ
3 - هنیمز طیارش ییاسانش و نداد یاج هنیمز لماوع :هیرظن رد یا
دروم و هدش ییاسانش رثوم یا
هلوقم رب هنوگچ هک هتفرگ رارق لیلحت هلوقم نیب طباور و یلصا یاه
یم ریثات اه نیا و دنراذگ
هدش هداد یاج لدم رد لماوع .دنا
4 - صخاش و داعبا هعسوت ادک ره یاه
هلوقم زا م هزادنا هب اه
یا
( ریغت و تعسو ،قمع هک
variation
هیرظن شور ییارقتسا درکیور هب هجوت اب :دهد ناشن ار )
هنیمز صخاش و داعبا ،یا هلوقم و اهریغتم زا مادک ره یاه
و هدیدرگ ییاسانش قیقحت یلصا یاه
زا دعب زا هدش نایب هک روطنامه 9
هبحاصم ،لوا هبحاصم ب یدعب یاه
قیمع ییاسانش فده ا رت
هلوقم داعبا هلوقم زین ریغت دروم رد .دش ماجنا یلصا یاه
هب قیقحت نیا رد یعرف و یلصا یاه
هنوگ موهفم یا یزاس هدش یم هک دنا نآ زا مادک ره ناوت
تلاح هک داد رارق فیط کی یور ار اه یاه
نآ یارب هناگدنچ هنکمم هلوقم لاثم یارب .تسا روصت لباق اه
یا لثم
« عقاو تیفرظ ینیب اه
»
یم نآ رس کی هک دریگ رارق فیط کی یور دناوت
« قلطم ینیب عقاو »
نآ رگید رس و
« عقاو مدع ینیب
قلطم » تلاح نتفرگ رظن رد ناکما زین دح ود نیا نیب و دشاب .دراد دوجو ناوارف یاه
5 - بسانت
( هتفای )fit
هفرح هبرجت اب قیقحت یاه یا
م و قیقحت هزوح یاه و جیاتن :هعلاطم ناگدننک تکراش
رواشم زین و رواشم و امنهار دیتاسا زین و ناگدنوش هبحاصم زا رفن هس یوس زا قیقحت لدم ناشیا دییات دروم اتیاهن و هتفرگ رارق ینیبزاب دروم قیقحت یلام یماح یوس زا هدش نییعت یتعنص .تسا هتفرگ رارق 6
- هک یشناد و یهاگآ و تریصب ندرک مهارف طخ هعسوت یارب دناوتب
و یشم
تامازلا اساسا رضاح قیقحت :دوش هدربراک هب تامادقا طخ
یشم هدنیآ یراذگ یم نایب ار روحم
.دنک
تامازلا زا هتسد هس قیقحت نیا رد طخ
یشم هدنیآ یراذگ ییاوتحم ،یدنیارف تامازلا لماش روحم
یراتخاس و طخ
یشم هدنیآ یراذگ سا هدیدرگ ییاسانش روحم
هفلوم هولاع هب .ت صخاش و اه
یاه
طخ یشم هدنیآ یراذگ یمیمصت هچ هب هدش صخشم اقیقد هک بیترت نیا هب هدیدرگ ییاسانش روحم
هدنیآ یم هتفگ روحم هرازگ .دوش
هتفای زا جتنم یاه یم قیقحت یاه
هیصوت ناونع هب دناوت یاه
.دریگ رارق هدافتسا دروم هطوبرم هاگتسد یارب یتسایس 7
- م ندوب رادانع هتفای1
قیقحت :یرظن یاه
هتفای رضاح هاگتسد یارب یدربراک ظاحل هب مه یدیفم یاه
یرظن ظاحل هب مه و هطوبرم یاه
هتشر یارب طخ
یم مهارف یهوژپ هدنیآ نینچمه و یشم نامه .دنک
رب قیقحت تایبدا زا هک هنوگ
یم هدنیآ هب لیامت و داقتعا فرص دیآ اذگتسایس یوس زا یرگن
و قیقحت ماجنا فرص زین و نار
هدنیآ هیبعت هب رجنم هدنیآ دروم رد تاعلاطا دیلوت رد یرگن
طخ یشم یمن اه نیا یارب و ددرگ
هنیمز زین و ددرگ مهارف ییاوتحم و یدنیارف ،یراتخاس تامازلا دیاب روظنم هزوح یاه
طخ یشم
هتفای اذل .دریگ رارق هجوتدروم ظنم نیا هب رضاح قیقحت یاه
یم کمک رو .دنک
هتفای قیقحت یاه
هداد لیلحت یارب تسا و نیبروک طسوت هدش یفرعم یراذگدک هیور زا قیقحت یفیک یاه
سوار
( هداد لیلحت شور نیا .تسا هدش هدافتسا )2015
وحم ،زاب یراذگدک هلحرم هس یاراد اه و یر
یم یباختنا لکش هب رجنم هک دشاب
هلوقم و میهافم یریگ ،یلصا یاه
ن تیاهن رد و یعرف هیرظ
هرازگ و ییانبم هیصوت و اه
یم قیقحت یاه .ددرگ
زاب یرا گدک زاب یراذگدک رد هیلوا یراذگدک ناونع هب نآ زا نوتم یخرب رد هک2
(3 55 : 2016 Saldana,
)
یم دای زین هداد نتم ادتبا ققحم ،دوش
هلوقم و یسررب ار اه هعلاطم دروم هدیدپ اب طبترم مهم یاه
ار یم ییاسانش هسیاقم درکیور زا هدافتسا اب هدیدرگ شلات رضاح شهوژپ رد .دنک
یمئاد (4 86 : 2018 Creswell and Poth,
هلوقم ) هداد یروآدرگ و دنسرب عابشا هب اه همادا ییاجات اه
هداد هک درک ادیپ لودج .دشابن رظن دروم هلوقم دروم رد یدیدج تاعلاطا یواح ،اه
هرامش
3 هب خ روط هلوقم ،هصلا یم ناشن ار هیلوا یراذگدک زا لصاح یاه
زا شیب مجح هب هجوت اب .دهد
هلوقم طقف لودج نیا رد ،بلاطم هزادنا .تسا هدش هدروآ یراذگدک زا لصاح یلصا و یعرف یاه
شهوژپ نیا رد بیترت نیا هب 277
،هیلوا دک 31
و یعرف هلوقم 10
.دیدرگ ییاسانش یلصا هلوقم
1 - Significance 2 - Open Coding 3 - Initial Coding 4 - Constant Comparative
لودج 3 - م هلوق هبحاصم یراذگدک زا لصاح یاه اه
هلوقم عون هلوقم
یلصا یاه هلوقم
یعرف یاه
)یلصا( یروحم هلوقم طخ
روحم هدنیآ یراذگ یشم یرگن نلاک
/ یرگن هدنیآ /
تیقلاخ / بصعت
یزیتس / یریذپ فاطعنا
یلع طیارش یدنیارف تامازلا
طخ یاهدمایپ یبایزرا /یشم
تیفرظ ینیب عقاو اه
/
یسررب لئاسم تیهام /
عماج یرگن / تکراشم
یراتخاس تامازلا /ینامزاس راتخاس
ن یبایزرا و تراظ /
تابث
تیریدم / کیژتارتسا یزیر همانرب
ییاوتحم تامازلا یگژیو
یگژیو /یسانشراک یاه طخ یاه
یشم راذگ /
ینامزاس یدنمشوه /
لیامت و ناوت
یا هنیمز طیارش یصاصتخا طیحم هنیمز
/تردق بسک و تاباختنا ماظن تسایس /نلاک یاه یگنهرف هنیمز
یمومع هنیمز /کیروئت هنیمز
نانیمطا مدع /یطیحم
هنیمز نیب للملا ی
اهدربهار رییغت دروآرب ماظن داجیا
/مئلاع تفایرد ماظن داجیا لیلحت ماظن داجیا
مئلاع / دنور لیلحت ماظن داجیا
رییغت هب شنکاو ماظن داجیا رییغت دروآرب ماظن یجورخ هب شنکاو
اهدمایپ ینامزاس یاهدمایپ
موادم دوبهب و هعسوت /
نارحب زا یریگشیپ
یدرف یاهدمایپ )یرگن هدنیآ یارب( نانکراک شزیگنا
یروحم یرا گدک یقطنم رادومن ای یراذگدک میاداراپ کی ققحم هتفایراتخاس درکیور نیا رد )یرصب لدم کی(1
یم هئارا هلوقم نآ رد هک دهد هلوقم هب هدش ییاسانش یاه
یم طبترم یروحم ( دندرگ
Creswell
and Poth, 2018: 315-317
) هلوقم شهوژپ نیا رد.
« طخ یشم هدنیآ یراذگ روحم
» هدیدپ ناونع هب
ریاس زا رتشیب یموهفم رظن زا اریز دیدرگ ییاسانش )یروحم هلوقم( شهوژپ یلصا هلوقم
رد اه
هبحاصم یوس زا و هتشاد رارق هجوت نوناک یموهفم عابشا هب و هتفرگ رارق ثحب دروم ناگدنوش
یم تلع سپس .دسر هلوقم عوقو یاه
نیوانع اب هلوقم هس تحت ،یروحم
« ییاوتحم تامازلا
» ،
« یدنیارف تامازلا »
و
« یراتخاس تامازلا »
اح جیاتن ساسا رب یترابع هب .دیدرگ ییاسانش زا لص
1 - Coding Paradigm or Logic Diagram
هبحاصم لیلحت طخ رارقتسا ،اه
یشم هدنیآ یراذگ دنیارف رب صاخ طیارش تیمکاح مزلتسم روحم
طخ یاوتحم و راتخاس و یشم
یم یراذگ .دشاب
هب یم ذاختا یلصا هدیدپ هب شنکاو یارب هک یتامادقا ای اهدربهار هولاع نیوانع تحت ددرگ
« رییغت دروآرب ماظن داجیا »
و
« کاو ماظن داجیا رییغت هب شن
» هدش ییاسانش هنیمز طیارش .دنا
مکاح یا
طخ رب یشم هدنیآ عوضوم رد اصوصخ ،یراذگ نیوانع تحت زین ندوب روحم
« طیحم هنیمز
یصاصتخا »
و
« هنیمز یمومع » هلوقم دربهار زا یشان یاهدمایپ هک یلاح رد .دیدرگ یدنب زین اه
نیوانع تحت
« یاهدمایپ ینامزاس » و
« یاهدمایپ یدرف » هلوقم لاطم هب هجوت اب .دش یدنب نایب ب
هداد لیلحت زا لصاح یقطنم رادومن ای یراذگدک میاداراپ هدش هب یفیک هلحرم رد اه
ش ریز لک
:تسا
لکش 3 - یرظن لدم قیقحت زا لصاح
.
یلع طیارش یدنیارف تامازلا *
- طخ یاهدمایپ یبایزرا
یشم - لئاسم تیهام یسررب
- یرگن عقاو
- یرگن عماج
- تکراشم
تامازلا * یراتخاس
- میمصت راتخاس یزاس
- یبایزرا و تراظن
- تیریدم تابث
- کِژتارتسا یزیر همانرب
ییاوتحم تامازلا*
- یگژیو یسانشراک یاه
- طخ یاه یگژیو یشم
راذگ
- ینامزاس یدنمشوه
- لیامت و ناوت یروحم هلوقم
طخ * یشم یراذگ
هدنیآ روحم
- یرگن نلاک
- یرگن هدنیآ
- تیقلاخ
- بصعت یزیتس
- یریذپ فاطعنا
اهدربهار
)رییغت تیریدم(
رییغت دروآرب ماظن داجیا * - مئلاع تفایرد ماظن داجیا
- مئلاع لیلحت ماظن داجیا
- دنور لیلحت ماظن داجیا
رییغت هب شنکاو ماظن داجیا*
- دروآرب ماظن یجورخ هب شنکاو
رییغت هنیمز اه
یصاصتخا طیحم هنیمز * - تردق بسک و تاباختنا ماظن
- تسایس نلاک یاه
- یگنهرف هنیمز
یمومع هنیمز * - کیروئت هنیمز
- یطیحم نانیمطا مدع
- نیب هنیمز یللملا
اهدمایپ
ینامزاس * - موادم دوبهب و هعسوت
- نارحب زا یریگشیپ
یدرف * - هدنیآ یارب( نانکراک شزیگنا
)یرگن
هرازگ و یرظن یگچراپکی قیقحت یلصا یاه
دوب یعازتنا یاهرایعم ساسا رب ،یرظن یگچراپکی هب یبایتسد یارب رضاح شهوژپ رد ،ن
هداد اب یراگزاس و یقطنم ،نیرترارکترپ میهافم ریاس اب طابترا و یموهفم قمع و اه
رارق زین و
( قیقحت هجوت نوناک رد نتفرگ
Corbin and Strauss, 2015: 189
،)
« طخ یشم هدنیآ یراذگ روحم
»
ریاس و تسا یعازتنا یفاک هزادنا هب اریز دش هتفرگ رظن رد یروحم هلوقم ناونع هب هلوقم
اه
هنوگ هب مادکره یم طابترا رد نآ اب یا
هچراپکی و دنویپ لماع و دشاب وقم ریاس یزاس
هل بلاق رد اه
هینایب .تسا هیرظن کی ن یطابترا یاه
هرازگ بلاق رد زی یم نایب لباق لیذ یرظن یاه
:دشاب
1 ) مهم طخ تامازلا نیرت یشم
هدنیآ یراذگ تامازلا هتسد هس بلاق رد تفن تعنص رد روحم
طخ یاهدمایپ یبایزرا( یدنیارف عقاو ،یشم
عماج ،لئاسم تیهام یسررب ،یرگن ،)تکراشم ،یرگن
تابث ،یبایزرا و تراظن ،ینامزاس راتخاس( یراتخاس
ِژتارتسا یزیر همانرب ،تیریدم ییاوتحم و )ک
یگژیو(
یگژیو ،یسانشراک یاه طخ یاه
یشم لباق )لیامت و ناوت ،ینامزاس یدنمشوه ،راذگ
هقبط یم یدنب طخ رب هدش دای تامازلا یترابع هب .دشاب یشم
هدنیآ یراذگ یم ریثات روحم
.دراذگ
2 ) مهم طخ هب یبایتسد یارب اهدربهار نیرت یشم
یراذگ هدنیآ بلاق رد تفن تعنص رد روحم ود
هدرخ لماش( رییغت دروآرب ماظن داجیا دربهار هتسد ماظن
لاع تفایرد ماظن داجیا یاه ماظن داجیا ،مئ
هقبط لباق رییغت هب شنکاو ماظن داجیا و )دنور لیلحت ماظن داجیا ،مئلاع لیلحت یم یدنب
هب .دشاب
طخ رب هدش دای یاهدربهار یارجا یترابع م
یش هدنیآ یراذگ .دراد ریثات روحم
3 ) هنیمز لماوع طخ هنیمز رب هک( یا
یشم ا نارگیزاب رایتخا تحت یلو هدوب رثوم یراذگ هزوح نی
،تردق بسک و تاباختنا ماظن( یصاصتخا طیحم هنیمز لماش )تسین تفن تعنص رد تسایس مدع ،کیروئت هنیمز( یمومع هنیمز و )یگنهرف هنیمز ،نلاک یاه نانیمطا
،یطیحم ز هنیم
نیب یم )یللملا هنیمز لماوع .دشاب
طخ یاهدربهار یارجا رب هدش دای یا یشم
هدنیآ یراذگ روحم
.دراد ریثات 4 ) طخ هب یبایتسد یاهدربهار یشم
هدنیآ یراذگ رابع هک دراد لابند هب ییاهدمایپ روحم
زا دنت
ف و )نارحب زا یریگشیپ و موادم دوبهب و هعسوت( ینامزاس یاهدمایپ اک شزیگنا( یدر
یارب نانکر
هدنیآ یم نیاربانب .)یرگن طخ یاهدربهار یارجا تفگ ناوت
یشم هدنیآ یراذگ یاهدمایپ رب روحم
یم ریثات هدش دای .دراذگ
هجیتن هیصوت و یریگ یتسایس یاه
طخ داعبا ییاسانش فده اب رضاح قیقحت یشم
هدنیآ یراذگ .دیدرگ ماجنا نآ تامازلا و روحم
طخ هتشر رد یشم
هدنیآ هب هجوت یمومع زونه یلو هدرک ادیپ ار دوخ هاگیاج یدودح ات یهوژپ
هدنیآ جیاتن یراذگریثات طیارش طخ رب یهوژپ
هنوگ هب هدیدرگن مهارف یمومع یشم هظحلام هک یا
یم وش یلع ،د هدنیآ تیمها ندش نشور مغر طخ یارب یهوژپ
یشم یایند رد و لمع رد ،یراذگ
هدنیآ هنیمز رد تاقیقحت جیاتن زونه یعقاو نیودت رد یهوژپ
طخ یشم رارق هدافتسا دروم اه
یمن طخ دنیارف رب لاومعم دش یسررب هنیشیپ رد هک هتشذگ تاعلاطم .دریگ زکرمتم یراذگ یشم
یم ماگ و دنوش ه
طخ نیودت یارب زاین دروم یا یشم
یم میسرت ار ندرک یط هک یلاح رد .دننک
طخ نیودت اریز تسا یصاخ طیارش ندوب مهارف مزلتسم دنیارف نیا یشم
یمن ماجنا لاخ رد .دریگ
لدم نیاربانب لدم ،هدش هدرمشرب یاه
کی رضاح قیقحت زا لصاح لدم اما تسا یدنیارف یاه
هب .تسا یراتخاس لدم رب رضاح قیقحت یلو هدش زکرمتم دنیارف رب هتشذگ تاقیقحت یترابع
فرص ندش نایب هک روطنامه اریز هدش زکرمتم دنیارف نیا یط یارب زاین دروم هنیمز و راتخاس یمن نآ ماجنا هب رجنم امازلا رظن دروم دنیارف نتسناد دوش
. هدافتسا اب دیدرگ شلات قیقحت نیا رد
ا و یفیک قیقحت شور زا هنیمز هیرظن یژتارتس
ییاسانش روظنم نیا یارب یفاک و مزلا طیارش ،یا
جنپ داعبا رضاح قیقحت رد .ددرگ یروحم هلوقم هناگ
« طخ یشم هدنیآ یراذگ روحم
» طورش زین و
تامازلا رب لمتشم نآ هب یبایتسد مزلا
« یراتخاس » ( طخ نیودت راتخاس رب دیاب هک یطیارش یشم
ددرگ مکاح ،)
« یدنیارف » ( ددرگ مکاح یمومع یشم طخ نیودت دنیارف رب دیاب هک یطیارش و )
« ییاوتحم » ( یگژیو تیفیک و اه نیودت دنیارف رد لیخد رصانع یارب زاین دروم یاه
ییاسانش )
هس تامازلا .دیدرگ هدنیآ مزلا طرش ییاوتحم و یراتخاس ،یدنیارف هناگ
یفاک یلو دنتسه یرگن
هدنیآ نیمضت یارب .دنتسین یرگن
رارقرب زین یرگید طیارش ،مزلا طیارش رب هولاع دراد ترورض
رب لمتشم رییغت تیریدم یاهدربهار .دوش
« رییغت دروآرب ماظن داجیا »
هدرخ ای دعب هس لماش(
)ماظن
و
« رییغت هب شنکاو ماظن داجیا »
طخ یارب یفاک طیارش یشم
یراذگ هدنیآ یم روحم .دنشاب
یارب یمیهافم رضاح قیقحت جیاتن طخ نیودت عجارم
اخ زکارم زا معا ،تفن تعنص یشم جر
هریدم تایه لثم( تعنص لخاد و )تلود تایه و یملاسا یاروش سلجم لثم( تعنص زا تکرش طخ میهافم تیمومع لیلد هب هولاع هب .دراد هارمه هب )...و یلصا یاه تیلباق ،یراذگ یشم
هزوح هب یرایسب میمعت طخ یاه
ین تفن تعنص زا ریغ یشم هتفای هب هجوت اب .دراد ز
نیا یاه
هدنیآ تهج یتاداهنشیپ قیقحت طخ ندش رگن
یشم یم هئارا تفن تعنص رد یراذگ .ددرگ
- طخ نیودت راتخاس طخ نیودت لوئسم عجارم رد اصوصخ یشم
هچره تفن تعنص لخاد یشم
فاطعنا ،زکرمت مدع تمس هب رتشیب رب شیپ یتنس بتارم هلسلس نتشاذگ رانک و یریذپ
.دو دیاب
طخ هفیظو ،نارادمتسایس و ناریدم هک رکفت نیا هب دنراد هدهع رب ار یراذگ یشم
رییغت یلک روط
هکبش هدننک تیاده ،تقیقح رد ناریدم هک دوش نیزگیاج رکفت نیا دیاب و دنک ادیپ نارگیزاب زا یا
یذ و طخ ناعفن طخ نیودت دنیارف رد اهنآ یراذگریثات و تکراشم هک دنتسه یشم
تیریدم ار یشم
یم .دننک
- طخ نیودت نیلوئسم درکلمع یبایزرا طخ نیودت یارب شلات هنیمز رد یشم
یشم یاه
هدنیآ طخ نیودت( رایعم نیا هک دراد ترورض یترابع هب .هنارگن یشم
هدنیآ رایعم ناونع هب )هنارگن
طخ درکلمع یبایزرا م و دوش هتفرگ رظن رد تفن تعنص ناریدم و ناراذگ یشم
هبلاط هدنیآ یرگن
طخ بلغا .دنک ادیپ یمسر و ینوناق هبنج هطوبرم نلاوئسم و ناریدم زا یشم
یرخوم تارثا اه
تدم هک دنراد ادیپ زورب هطوبرم نیلوئسم تیلوئسم هرود ندیسر نایاپ هب زا دعب اه
م ی نیاربانب .دنک
طخ لابق رد ناریدم ندومن وگخساپ یارب یراکوزاس دیاب یشم
هک ییاه ذاختا هتشذگ رد ن
هدوم دنا
.ددرگ نیودت - یلصا زاین شیپ .تیریدم تابث نیمضت روظنم هب مزلا یاهراکوزاس داجیا یارب شلات ا
داجی
طخ تابث نامه ای کیژتارتسا تابث داجیا ،تیریدم تابث نیمضت یارب اهراکوزاس هب .تسا یشم
بوچراچ دیاب یترابع طخ هک ییاه
یشم یم اه هدودحم رد دناوت نآ
دوش صخشم دنک رییغت اه .
- هاگولگ نینچمه و توق طاقن ییاسانش و کیژتارتسا یاکرش نتفای یارب شلات .کیژتارتسا یاه
- طخ هنیزگ ره یاهدمایپ نییعت نآ زیامت و یشم
.نیودت دنیارف رد ،اهدادنورب زا اه ب
،اهدادنور
ارثا اهدمایپ هک یلاح رد دنتسه میمصت کی نشور و میقتسم تارثا هک دنتسه یرخوم ت
م لاومع
یم ادیپ زورب هدنیآ رد .دننک
- عقاو هاگن تیفرظ هب تبسن هنارگن یدنمناوت و تردق عبانم و ییارجا یاه
طخ رایتخا رد( اه یشم
تیفرظ هبساحم رد قارغا .)ناراذگ یدنمناوت و اه
طخ نیودت هجیتن رد و اه یشم
ساسا رب اه
تسد رگید یوس زا و ،تسردان تابساحم تیفرظ نتفرگ مک
یدنمناوت و اه هب رجنم اه
طخ یشم .دش دهاوخ تسردان یاه
- یخرب .دوش صخشم ازجم تروص هب دیاب تفن تعنص هب انتعم لئاسم زا مادک ره تیهام
ید فلتخم یاهویرانس دیاب یلامتحا لئاسم یارب .دنتسه یعطق یخرب و یلامتحا لئاسم .دوش هد
- عماج سیس هاگدید یانعم هب یرگن فلتخم داعبا هب هجوت لصاح هک تسا یشخبارف و یمت
ی ک
هتشر ناگربخ صصخت زا هدافتسا مزلتسم هک تسا هلئسم اعلاطا عبانم زین و فلتخم یاه
عونتم یت
.تسا - یذ هدرتسگ تکراشم ناکما ندرک مهارف طخ نیودت دنیارف رد ناعفن
یلوئسم یوس زا یشم و ن
طخ نیدب ات .ناراذگ یشم اکما مه هلیسو
هاگدید عونت ن یدعبدنچ و اه
مهارف لئاسم یرگن ددرگ
یذ هدرتسگ تیامح مه و طخ زا ناعفن
.ددرگ نیمضت هدش نیودت یشم
- طخ و نیلوئسم یوس زا یسانشراک هندب هب داقتعا و دامتعا یشم
کی تیریدم .ناراذگ
« نامرهق »
ای
« لارنژ » هاتوک رد دنچ ره ،ینامزاس هعومجم کی رب یم تدم
مک دناوت دشاب هدننک ک و
رظان یل
.تسا هعومجم هب یمتسیس رکفت هطاحا مدع رب
- هفرح دهعت تیوقت هنیمز نیا رد .ناسانشراک یوس زا یسانشراک رظن رب رارصا هیحور و یا
شور و ینامزاس توکس عوضوم دروم رد قیقحت تایبدا یم نآ زا یریگشیپ یاه
رایسب دناوت
.دشاب هدننک کمک - و یمتسیس کرد تیوقت عماج
طخ و دشرا ناریدم هنارگن یشم
وهش کرد تیوقت زین و نارذگ ید
.ناشیا - طخ و دشرا ناریدم باختنا یشم
قباس لقادح هک یناسک نیب زا یعوضوم هزوح کی ناراذگ ه
.دنشاب هتشاد هزوح نآ رد ییارجا - هدنیآ جیورت هب دیاب ،هدنیآ عوضوم یترابع هب .نامزاس نانکراک هیلک نیب رد یرگن
فت هغدغد و رک
جیورت هتبلا .دوش لیدبت نانکراک همه هدنیآ
شخب اب یرگن یمن لصاح روتسد و همان
اب هکلب ددرگ
هتفای هب هجوت هدر هب رکفت نیا جیردت هب نامزاس سار زا عورش اب ،قیقحت یاه
نییاپ یاه یرست رت
یم ادیپ .دنک
- طخ اب طبترم حوطس رد یزکارم داجیا یشم
درکراک هک یراذگ یاه
« رییغت دروآرب ماظن »
ی ینع
« مئلاع تفایرد
» ،
« مئلاع لیلحت »
و
« اهدنور لیلحت »
نیا هتبلا .دنزاس هدروآرب ار ا
یانعم هب امازل
یم هکلب تسین دیدج ینامزاس راتخاس داجیا س راتخاس رد فیاظو میسقت هلیسو هب ناوت
ینامزا
متسیس هدرخ ،دوجوم .درک داجیا ار هناگ هس یاه
- هدافتسا طخ نیودت یارب رییغت دروآرب ماظن یجورخ و جیاتن زا یشم
ییغت دروآرب .اه هدنیآ تار
طخ نیودت و بسانم تامادقا هب رجنم رگا اما تسا مهم رایسب یشم
یاه هدنیآ لامع ،ددرگن هنارگن
هدیاف چیه .تشاد دهاوخن یا
- طخ هتشر رد )میاداراپ( درکیور رییغت یشم
زا یمومع
« هلئسم یروحم » ب ه
« هدنیآ یروحم .»
نینچ
آ زا دعب و یهاگشناد هعماج رد همه زا لوا ،هاگدید رییغت هب زاین یدرکیور رییغت لمع هصرع رد ن
.دراد - هدنیآ گنهرف جیورت کت و هعماج رد یرگن
کیدزن .مدرم داحآ کت هاتوک و ینیب
یرگن تدم
ات هاگآدوخان مه نآ یلصا لیلد دیاش .تسا ام روشک گنهرف زا یشخب او زا یشان یخیر
تیعق یاه
ب نانمشد مصاخت و مجاهت دروم هراومه ام تلم .هتشذگ ناریا تلم رب هک تسا یخیرات و هدو
کیدزن گنهرف رییغت هتبلا .تسا هدوب مدرم لصا هغدغد یراج روما نارذگ رب هبلغ و ینیب
یم ار یلم مزع کی هدش دای یخیرات هاگآدوخان .دبلط
References:
1- Bradfield, R., Wright, G., Burt, G., Cairns, G. and Heijden, K. Van Der. (2005), "The origins and evolution of scenario techniques in long range business planning", Futures, 37, 795–812.
2- Coates, J. F. (2010), "The future of foresight—A US perspective", Technological Forecasting & Social Change, 77, 1428–1437.
3- Corbin J. and Strauss, A. (2015), Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory, 4th Edition.
4- Creswell, J. W. and Poth, C. N. (2018), Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches, 4th Edition, Sage.
5- Da Costa, O.Warnke, P., Cagnin C. and Scapolo, F. (2008), "The impact of foresight on policy-making:
insights from the FORLEARN mutual learning process", Technology Analysis & Strategic Management, Vol. 20, No. 3, May 2008, 369–387.
6- Delshad Tehrani, Mustafa (2004), "Prophetic life, practical logic: the third book of managerial life", Darya Publications[in Persian].
7- Dolan T. E., (2014), "Does the principle of informed consent apply to futures studies research?", Futures, In Press
8- Duin, P. van der., Hazeu, C. A., Rademaker, P. and Schoonenboom, J.S."The future revisited, looking back at the next 25 years by the Dutch Scientific Council for Governmental Policy (WRR)", Futures, 38, (3), 235–246.
9- Dunn, W. N. (2012) Public Policy Analysis, 5th Edition, Routledge.
10- Fuerth, L (2009), "Foresight and anticipatory governance", Foresight, vol. 11 no. 4, pp. 14-32.
11- Habegger, B. (2010), “Strategic foresight in public policy: Reviewing the experiences of the UK, Singapore, and the Netherlands”, Futures, 42, 49–58.
12- Hove, S. (2007), “A rationale for science–policy interfaces”, Futures, 39, 807–826.
13- Hughes, N. (2013), “Towards improving the relevance of scenarios for public policy questions: A proposed methodological framework for policy relevant low carbon scenarios”, Technological Forecasting
& Social Change, 80, 687–698.
14- Leigh. A, (2003) "Thinking Ahead: Strategic Foresight and Government", Australian Journal of Public Administration, 62(2):3–10.
15- Mardukhi, Bayazid. (2013), Methodology of Future Studies, Ney Press [in Persian].
16- Miles, I., Saritas, O. and Sokolov, A. (2016), Foresight for Science, Technology and Innovation, Springer International Publishing Switzerland.
17- Nehme, C. C., Santos, M. de M., Filho, L. F. and Coelho, G. M. (2012), “Challenges in communicating the outcomes of a foresight study to advise decision-makers on policy and strategy”, Science and Public Policy, 39, pp. 245–257.
18- Reed, M. S., Kenter, J., Bonn, A., Broad, K., Burt, T. P., Fazey, I. R., Fraser, E. D. G., Hubacek, K., Nainggolan, D., Quinn, C. H., Stringer, L. C. and Ravera F. (2013), "Participatory scenario development for environmental management: A methodological framework illustrated with experience from the UK uplands", Journal of Environmental Management, 128, pp. 345-362
19- Rijkens-Klomp, N. (2012) "Barriers and levers to future exploration in practice experiences in policy- making", Futures, 44, 431–439.
20- Saldana, J. (2016), The Coding Manual for Qualitative Researchers. 3rd Edition, Sage.
21- Son, H. (2015), The history of Western futures studies: An exploration of the intellectual traditions and three-phase periodization, Futures, Vol. 66, P. 120-137.
22- Steen, M. van der and Twist, M van (2012), "Beyond use: Evaluating foresight that fits", Futures, 44, 475–486.
23- Steen, M. van der and Twist, M van (2013), "Foresight and long-term policy-making: An analysis of anticipatory boundary work in policy organizations in The Netherlands", Futures, 54, 33–42.
24- Veenman S. A. (2013), "Futures studies and uncertainty in public policy: A case study on the ageing population in the Netherlands", Futures, 53, 42–52.
