یشزومآ هورگ متسیسویب یسدنهم
اپ نای همان دشرا یسانشراک هجرد تفایرد یارب
متسیسویب کیناکم یسدنهم هتشر تخاس و یحارط شیارگ
هجرد دنب
ی س طخرب بی
شزادرپ زا هدافتسا اب
وصت ری عونصم شوه و ی
رگشهوژپ :
یداهرف اینوس
امنهار داتسا :
لادبع رتکد ه
لگ دمحم ی
رواشم داتسا :
ینابردروپ هیضار رتکد
رهم هام 1398
ناونع و :روآدیدپ مان هجرد
دنب ی س طخرب بی وصت شزادرپ زا هدافتسا اب ری
عونصم شوه و ی
/ یداهرف اینوس
اتسا د نا امنهار : یدمحم لگ للهادبع رتکد
داتسا :رواشم نا ینابردروپ هیضار رتکد
خیرات :عافد 13
/ 07 / 1398
دادعت حفص :تا 91
.ص
نایاپ هرامش :همان
شزومآ هورگ ی
سدنهم ی ب متسیسوی
:هدیکچ دیلوت اب ناریا:فده 7
/ 1 سیومتفه بیوس سوت نوویلیم لوت
هدوننکدی ووسحم ناوهج رد بیوس
م ی دوش گنیتروس . ان
شخب تفر رده ثعاب بسانم هدمع
ا ی وتا هوب رو نم و هدوش ووصحم زا
یرگراک ناوت و نامز ،هنیزه م
ی دوش هزورما . سیشام ییانیب زا
ساسا ی سیرت شور اه ی هدافتسا دروم
و صیخشت یارب هجرد
دنب ی رامش هب تلاوصحم م
ی دور اووخ یوسررب روب هو ع هعلاطم سیا رد .
بیوس یوگنر یاوهرتماراپ اوب اوخ سیا طابترا زشیلد ندلگ بیس ییایمیش و یکیناکم ،یکیزیف سینچمه و یسررب سی نآ صیخشت یارب یمتیروگلا شراگن هب مادقا
س بی یاه هکل راد زا هدویهل و
س بی یاه .تسا هدش ملاس
شور :شهوژپ یسانش امزآ
شی اه روص هب هزادنا اب و یبر ت ت و یکیناوکم ،یوکیزیف اووخ یریگ
سینچمه و بیس وصحم ییایمیش شراوگن یاروب .دوش ماو نا هوویم گنیتروس هاگتسد کمک هب
زوشیلد ندولگ بیس سی نآ ریوصت شزادرپ رب ینتبم متیروگلا زا
مرون رازوفا بولتم هدافتوسا دوش .
هوب یوشخب و یعونوصم یبوصع هکبوش کمک هب متیروگلا ی نسرابتعا هلحرم زا یشخب سینچمه مرن کمک رازفا
MSTATC حرط بلاق رد لیروتکاف نومزآ و
ً ماک .تفرگ ما نا یفداصت
هتفای اه داد ناشن جیاتن: یگنر یاضف طیارش
تعرس و یباتهم رون ،RGB 2
/ 0 یاروب هویناا روب رتم
سی نآ صیخشت ولطم
تسا سینچمه . وصت زومرق گنر هب طوبرم یگتسبمه بیرض سیرتلااب
ریوا
هتفرگRGB هدش هنومن زا رادقم اب بیسPH
تسدب آ دم . سینچمه صخشم
دش راتخاوس سیرتهب
ارب یبصع هکبش شیپ ی
ینیب هونیهب طیارش ووصت
یرادربری ، زا هدافتوسا 10
ناوهنپ هویلا رد نورون
م ی دشاب هک یگتسبمه بصع هکبش نومزآ رد
ی 972 / 0 لصاح .دش
هجیتن :یریگ راروق یباویزرا درووم دووب هدش سییعت نآ یارب هک یفده ساسا رب متسیس تیاهن رد
یلک تقد اب تسناوت هک تفرگ 5
/ 92 دصرد س بی یاه زا ار ملاس س
بی یاه هکل راد .دیامن ادج
هژاو :یدیلک یاه سیشام ییانیب
هکبش ،بیس ،ریوصت شزادرپ ، یعونصم یبصع
1 فده و همدقم -
1-1 - همدقم
1-1-1 - هچخیرات تیمها و بیس تشک
س بی هرمز زا لوا سی م هوی ییاه تسا هک لبقام نارود زا رشب رات
خی نارود عورش و توشک
عرز و
.تسا هداد رارق هدافتسا دروم و هتخانش س
بی سازور هداوناخ زا
1ه سولاوم نوج ، هدووب2
اراد و ی
ماقرا فلتخم ی م ی دشاب نم(
،یعی 1370 .) هویلوا هونوگ هدزناپ ًابیرقت لماش نج سیا م
ی دوشاب هوک
لماش 2 ،اپورا زا هنوگ 4
ییایسآ هیقب و یلامش یاکیرمآ زا هنوگ م
ی دنشاب ،یولوم(
1380 .)
رد دووجوم ییاذوغ تابیکرت .تسا رادروخرب یمهم هاگیاج زا ییاذغ شزرا رظن زا وصحم سیا 100 گ :لماش هزات هویم مر 8
/ 84 ، آ دصرد 56
،یژرنا یرلاک 2
/ 0 ،سینتوروپ دوصرد 6
/ 0 دوصرد
و یبرچ 1 / 14 و یندعم ح ما ظاحل زا بیس سینچمه .تسا سبرکوردیه دصرد و
سیماتی اوه یاراد
90 سیماتیو دحاو ،A
3 / 0 م یلی مرگ
B1
، 2 / 0 م یلی مرگ
B2
، 1 / 0 م یلی مرگ ،B
7 م یلی مرگ سیماتیو
،C
10 م یلی مرگ
،رفوسف 7 / 0 م یلی مروگ ،میوسلک 1 م یلی مروگ ،میدوس 3 / 0 م یلی مروگ و سوهآ 10
م یلی مرگ ،ناگداز وسر( تسا میساتپ 1370
.)
1-1-2 - بیس هدمع ماقرا
بیوس ، گ ،یدهشم یسابع ،)ینانبل درز و زمرق( زشیلد ندلگ و در بیس گونرود
هناتوسبات
زویربت دومحا خیوش ،یداوبآ عیفش ،لااگ ،یجوف ،)تیمسا ینارگ( یوسنارف بیس ،) اویتسا رابلد(
( هناوتسا ا ی اسح هب بیس هدمع ماقرا وزج هریغ و ) م
ی دنیآ .
رد اس اه ی و دورو اب ریخا هجوتدروم
رازه سیدنچ زشیلد در و ندلگ بیس مقر ود ستفرگ رارق
تخم یحاون رد سیمز راتکه تشک ریز روشک فل
نآ اه توشک رویز حطس رظن زا مقر ود سیا و هتفر
مهم رت سی رامش هب ناریا بیس ماقرا م
ی دنور ،ناراوکمه و یوخشوخ(
1389 تلاووصحم سیوب رد .)
اب بیس ،روشک یغاب 3
/ 20 هداد اوصتخا دووخ هب ار مهس سیرتشیب ،یغاب تادیلوت لک زا دصرد
هدزاب .تسا غاب
اه ی بیوس مید و یبآ بویترت هوب رووشک
8 / 1565 و 3 / 8169 مرگوولیک راوتکه رد
تسا ستشاد اب لیبدرا ناتسا ، 4
داعم روشک بیس تشک لباق حطس زا دصرد 1
/ 6152 زا راوتکه
اب و متفه هاگیاج ،تشک ریز حطس رظن 3
داعم هنایلاس دیلوت دصرد 7
/ 90424 ماوقم ،بیوس ست
و دراد روشک رد وصحم سیا دیلوت رد ار متشه مهم
رت سی ناتوسا یغاب وصحم م
ی دوشاب ( ب ی ماون ،
1Rosaceae
2Malous
1387 .) أدبم رد یبرغ یانیجریو تلایا زشیلد ندلگ مقر بیس ا
تلاای هدحتم لبق ناریا رد .تسا اکیرما
رد نانبل زا بیس هویم تادراو قیرط زا ،دسرب راب هب و هدش هتشاک مقر سیا هکنآ زا اس
اه ی لوبق
زا 1330 هتخانش ینانبل درز بیس مسا هب م
ی دش یلعف طیارش رد مقر سیا . مهم
رت سی بیوس موقر
رامشب روشک م
ی دور نآ یاهرطق یگرزب . 65
ات 80 م یلی رتم و 65 ات 75 م یلی رتم .تسا نآ تسوپ
هوک هدووب درز لیام زبس نآ گنر .تسا یراگنز یکدنا دراوم یضعب رد و اص بلغا هب
ردوت جی هوب
لیدبت یی ط درز گنر م
ی دوش توسا درز هب لیام و دیفس نآ تشوگ .تسا دنلب فیرظ هویم مد .
تسدکی درز ،لماک ندیسر عقوم رد هک م
ی دوش زا فولتخم قطاونم بوسحرب نآ توشادرب لصف .
رخاوا ات رویرهش رخاوا هامرهم
م ی دشاب ( یعینم ، 1370 .)
1-1-3 - ریا و ایند رد بیس تشک یارب بسانم قطانم نا
ناتسا اه ی دویلوت نازویم بویترت هوب بیوس دیلوت رد هدزابرپ ترابع
دونا ،یوبرغ ناو یابرذآ :زا
هوب ناهج رد هویم سیا شرتسگ .تسا لیبدرا و سراف ،ناهفصا ،نارهت ،ناسارخ ،یقرش نا یابرذآ عونت لیلد قوف
هداعلا و ماقرا هنوگ اه ی ما نا سینچمه و فلتخم هژورپ
اوه ی رد یح وصا هدرتوسگ
.تسا ایند رد بیس یتاقیقحت مهم زکارم سیوچ وئاف رامآ قبط
گرزب روت سی رد بیوس هدوننکدیلوت
ناهج م ی دشاب . دنچره رخآ قبط سی
اهرامآ ی وس زا هرشتنم ی
ناوهج راب و راوخ نامزاس ی
رد وئاوف
اس 2017 ا ناری لوت اب دی ب شی زا 2 م نویلی س ست بی ع هب ناون ومتفه سی لوت رووشک دوی
و هدوننک
مهد سی روشک هدننکرداص س
بی ناهج رد هتخانش
هدش لو ،تسا ی لد هوب لوی ترووس گنی بوسانمان
س بی لوت یدی ا رد
،ناری ا سی ک اب وصحم تیفی
ئاپ سی رت ی اهدرادناتسا هب تبسن ی
ناهج ی تسد هب
م هدننک رصم ی
دسر (
FAO, 2017
) ؛ توشادرب زا وپ و ینابغاب تایلمع ندرک ینیشام سیاربانب
نآ م ی دناوت هرهب رو ی .دهد شیازفا ار دیلوت
1-1-4 - بیس گنیتروس
ن تلع هب هزورما زای
نوزفازور و روشک
هب روظنم س ظفح تم
م زا هدافتسا ،هعماج هوی
اوب و هزاوت
ک تیفی رورض ی م رظن هب ی دسر فرط زا . ی لااب دصرد هنلااس یی
م تلاوصحم زا هوی
یا لد هب لی دوجو
سآ بی یاه ناکم یکی فلت هدش ب زا سی م ی دنور و ای ک ناشتیفی م شهاک
ی دبای ا . سی ک شهاک یفی هوک
مک شهاک ی
لوت دی د ابند هب رصم رازاب رد ار وصحم درا
م ی دناوت رط زا قوی گوولج یری زوروب زا
ا سی سآ عون بی اه عقوم و لماوع رتهب تخانش اب و تی
یاوه عووقو نآ اوه و ناوشافک( دووش ناروبج
،ناراکمه 1387
.) هب روظنم اقترا ی ک دووبهب تویفی م هوی اوه آراوک و یی لوت تادوی موهم تلاووصحم
نابغاب ی س دننام بی ا رد درز ناری زا هک دق یمی سیرت تلاوصحم هتخانش
هدش ارب ی شزرا اوب و روشب
اذغ یی مأت ظاحل زا لااب سی
ندعم رصانع
،ی ف ربی اهدنق و ی ترووس دروکلمع ،تسا نآ رد دوجوم گنی
کی تسار رد مهم ح طصا یا
هتسد دنب ی و هجرد دنب ی زرواوشک تلاوصحم ی
ووسحم م
ی ددروگ .
ا سی کفت عون کی رهاوظ لکوش ،گنر ،هزادنا نوچمه تلاوصحم مهم تاصخشم ساسا رب ی
اوس و ری
ا و هدوب رظندم لماوع سی
ازم دنور یای داصتقا ی لباق هجوت ی زرواوشک تلاوصحم هضرع رد ار ی
هوب
.دراد هارمه هو ع
ا رب سی ژولونکت دورو ی
ه ت و تازی پ هتفرشی سررب رد ی و هجرد دونب ی کفت و کوی
اهرتماراپ ی ک یفی هوست بوجوم تلاوصحم لی
رد مز هونی یاه هتوسب دنب ی او باج و یی ا ناوسآ سوی
ن تلاوصحم زی
.تسا هدش
اح مها هوب هجوت اب توی
ا سوی رد عووضوم مز
هونی یاه رد رظندرووم زرواوشک
،ی اوح روه هوب
هجرد دنب ی تروس و گنی زرواشک مهم تلاوصحم ی
رادهگن رد ، ی
و تظفاحم و زاسدرادناتسا
ی کوی
ازسب شقن وصحم یی
ا هضرع و هتشاد سی
رد تلاوصحم هزادنا
اه ی ناوسکی ک اوب و تویفی وولطم
اهرازاب هعسوت ثعاب ی
ج دید جراخ ی ازفا و شی روشک هب زرا دورو و تارداص م
ی دوش ا رد . سی م ناوی
س بی لد ندلگ مقر زشی
اراد هک ی طس لوت ح دی روشک رد لااب م
ی دشاب لد هب لی اعر مدع تی و ووصا
اهرادناتسا ی
تروس گنی و هجرد دنب ی هضرع و هب ترووص هولف ا ی لباق نداد توسد زا روب هو وع توی
اهرازاب رد تباقر ی
جراخ ی ب شخ لباق هجوت ی ن نآ زا زی دبت لی اض هب تاعی م ی دووش ؛ ارباونب سی ا سوی
سررب ده اب هعلاطم ی
خشت و صی س هکل بی لد ندلگ مقر زشی
رد س متسی اه لمع و تای ترووس گنی
ژولونکت کمک هب ی
وصت شزادرپ ری
نآ سوی اروب ی
،ناوققحم ناوسانشراک
ر هومانرب و نازوی
تعنوص
زرواشک ی سب روشک رد رای
دربراک ی م ی دشاب .
1-1-5 - ریوصت شزادرپ
ههد زا ریوصت شزادرپ 60
ات .تسا هتشاد یناوارف دشر نونک ادتبا
یی سیرت نآ دربراک هوبنج
اه ی
ههد طساوا زا .دوش زاین لااب تیفیک اب ریواصت هب دش ثعاب هک دوب یسوساج و یماظن 70
طساوا ات
ههد 80 عارتخا اهرنکسا ی وCAT
.دوش یکوشزپ ملع رد وحت ثعابMRI
شرتوسگ اوب هزوروما
نوزفازور شور
اه ی دوننام هتوسسگ تاوع طا ذوخا فلتخم برود
سی یاوه و اوتی ید وپ
ی اهرگوش ،
ریواصت .تسا هتفای یرایسب دربراک ریوصت شزادرپ تسد هب
و موک هراوومه تاوع طا سویا زا هدمآ
لکوشم یاراد زوین یدراووم رد و هدوب زیون یکدنا اب هارمه شیب گدوشوحم
ی یاوهزرم هونومن
اه ی
یتفایرد ریوصت حوضو تفا ثعاب هک تسا ریوصت لخاد م
ی دوش هعوم م . شور
اه هوک یتاویلمع و
هب روظنم رارق هدافتسا دروم ریوصت تیفیک یاقترا و ویع شهاک م
ی دریگ هدویمان ریوصت شزادرپ ،
م ی دوش یاراد ریوصت شزادرپ . هخاشود
ریووصت دووبهب .توسا سیشام ییانیب و ریوصت دوبهب هدمع
لماش شور اه یی رتلیف زا هدافتسا دننام هدننکوحم
ندروک روتهب یاروب ریوصت تسارتنک شیازفا و
تسرد شیامن زا نانیمطا و ریوصت یرهاظ تیفیک نآ
اه هب سیشام ییانیب .تسا دصقم طیحم رد
شور اه یی م ی دزادرپ نآ رد هک م
ی ناوت د نآ زا اوت درک کرد ار ریوصت یاوتحم و ینعم یدراووم ر
.دوش هدافتسا کیتابر نوچ
1-1-6 - نیشام ییانیب
رد او عق هزورما س متسی یاه تروس گنی اهدحاو هعسوت تحت ی
فلتخم ی زا س متسی یاه ش نوس
ای خشت صی ،دنمشوه سیشام ییانیب
اهدحاو و ی هجرد دنب ی کفت و کی اس و ری اهدوحاو ی شزادروپ
هداد اه اناوت ، یی سررب ی اس و هزادنا ری
ک تاصخشم یفی
ربراوک طوبار کومک هوب ار ووصحم ی
روب و
رعت ساسا فی
رتماراپ یاه رظندروم اراد م ی دنشاب و هدزاب ات جورخ
ی یاه لووبق لوباق ی
بوسحرب ار
رامآ رتنک هدش زا کی امن هئارا وصحم دنی
( ییلاوم ،ناراکمه و 1394
)
رد ئا نآ زا لک ی
تروس هک گنی و هجرد دونب ی ک یوفی م هوی اوه زرواوشک تلاووصحم و ی
روظن زا
کفت کی اهرتماراپ ی ب ینوری ( و تدش ،هکل و لکش ،هزادنا م ،گنر نا ت
نازی اوض هعی اوی گدرووخ ی
م
،هوی ر هصخشم حطس تفاب هشی
اوی م هقاوس هووی اوهرتماراپ و )نآ مروج و ی
ونورد ی ( م دونق
،هووی
ب یرامی یاه لخاد ی م هوی ای سا هتیدی گزات و ) ی م هوی سررب دروم ی
اذول ،توسا هدوب یوکی
ازم زا یاوی
زا هدافتووسا موهم س
متووسی یاه هجرد دوونب ی تاموتا کووی بووسک ،دنمووشوه و هداد
اووه یی ا وووح سووی
اهرتماراپ ی ک یفی ا رد و هدوب مهم سی
م نای ب ییانی شام سی شقن راؤم ی ا هوب هوجوت اب ار سوی
زم توی
نف ی ا و یداصتق رد هزادنا گ یری ا هبساحم و سی
ا اهرتماراپ افی
م ی ( دنک ناتسرل ی
،ناراوکمه و 2006
) .
روگلا متی یحارط رعت و هدش یفی
ارب ی رط زا ار تابوساحم دونور ،تاوع طا شزادرپ قوی
اهدوحاو ی
کشت لی هدنهد ا سی س متسی هوب بوخ ی و هداد ماو نا م
ی دوناوت اوهرتماراپ ی قفوم اوب ار رظندرووم توی
اسانش یی و پ شی ینیب ا زا .دنک سی تعرس و تقد ،ور لمع
ووصت شزادرپ و لااب ری
مه ناومز هداد اوه
هب تروص اصتا اس اب نورکنس ری
س متسی یاه لمع رد طبترم تای
اهدرکلمع و ی
اسانش یی کت اوب هوی
اهرگشزادرپ رب ی
پ هتفرشی هلمج زا دنمشوه و زم
تی یاه مهم ی دربراوک هوک دنتسه س
متوسی یاه
وصت شزادرپ ری
ارف رد ار دنی هجرد دنب ی سوملم رت س .تسا هدومن متسی
وصت شزادرپ ری
نآ سی رداق
صوصخ تسا تای
ف یوکیزی م هوی اوه
،مو ح(
مروج
، تحاوسم
، روطق وسررب ار ) ی
اوسانش و یی .دونک
( ژن هتس خ ا
،ناراکمه و د 1387
) زا وصت شزادرپ شور ری
م ی ناوت هب تحار ی ارب ی اس ری تلاوصحم
زرواشک ی مه روحم دننام نراقتم و مخت
غرم
،
،لفلف وه یب گ ،زایپ ،ومیل ،جی س و
بی دروک هدافتسا .
ا اذل سی زم تی روگلا زا هلصاح متی
عم سی ار م ی ناووت هوب کوی س متوسی ترووس گنی ومعت می وهد می و
وصخب ارب
ی م هوی یاه قوف رکذلا حرط ر یزی نک می ، احره هب . یضعب
ا زا سی س متسی اه اب بسانتم
ادها رظندروم حارط ی و هتخاس هدوش دنا ولو ی زه هونی یاه لااوب یی اروب ی تکروش اه ی و کوچوک
.دنراد طسوتم دونور
هچراپکی یزاوس س متوسی یاه خوشت صی اوب ش نوس و س
متوسی یاه روتنک
ا ادها اب بسانتم سی
قحت هژورپ یقی
راک هدنزرا ا ی و مهم دنور هک تسا پ
هتفرشی یا دونچ رد ار سی
خا اس ری هزوح رد شام سی یاه ب ییانی نتبم ی پماک رب رتوی و اوی س متوسی یاه وس شزادروپ انگی
و
وصت ری و ای اس ری س متسی یاه ه دنمشو ا دا ی دوبهب بجوم و تسا هدرک س
متسی ییاه سب رای روس عی
تح و دنمتردق و ی
نورقم هب هفرص زه ظاحل زا هنی
اوهدربراک و اهدرادناتوسا و وصا تحت نامز و ی
درگ ددعتم دنمفده هدی
تسا ؛ ارباونب
،سی ا رد سوی هژوروپ تح ی ناوکملاا ونچ هعوسوت اوب سی
س متوسی
درادناتسا ی خوشت اوب و بوسانم ش نس تقد و تعرس اب بسانتم صی
اوهرتماراپ ی توحت دوه
وصت شزادرپ ری
نآ سی سررب ، ی اسانش و یی و یگژی یاه ف یکیزی س بختنم و مهم بی
نانبل درز ی رد
کی ارف دنی تروس گنی .دوب دهاوخ رظندم
1-1-7 - یزرواشک رد ریوصت شزادرپ دربراک
هب سیشام ییانیب روخم رویغ ،یرگراک هنیزه شهاک ،لااب تقد نوچمه ییایازم ستشاد رطاخ
فولتخم یروون یاهاوضف رد ماوسجا یوسررب ییاوناوت و فلتخم طیارش رد تباا ه یتن هئارا ،ندوب ( یئرم لماش یئرمان ،)VIS
نودام زمرق ( ( شفنب یاروام ،)IR
و )UV
وصت یرادربری ( یترارح
هب )TI
تفرشیپ و شرتسگ اح رد تعرس م
ی دشاب (
Du and Sun, 2006
.)
زا .تسا جارختسا لباق نآ زا هک تسا یناوارف تاع طا ه یتن یژولونکت سیا ددعتم یاهدربراک سیا هلمج و
یگژی اه م ی ناوت .دروک هراوشا موسج زا یراومآ تاع طا و گنر ،تفاب ،هزادنا ،لکش هب
طیارش رد تاع طا سیا زا یرایسب غ
لباقری ناسنا یارب دید وسد هب
ت م ی دویآ هوتفگ جاووما دوننام
سیا زا .لااب رد هدش ناکرف
اه م ی ناوت ، ووصحم یگدیوسر نازویم هب طوبرم تاع طا بسک یارب
ب یرامی اه و مقر ، شنت اه ی ( درک هدافتسا یهایگ
Elmasry, et al., 2008
.)
1-2 - نایب هلئسم
س بی یکی زا دق یمی سیرت م هوی یاه هتخانش هدش ارب ی ناسنا و یکی موهم تلاووصحم زا یغاوب
ناهج تسا ا رد هک سی م نای شیازفا م نازی لوت دی س عون بی زشیلد ندلگ اراد هک
ی ذغت شزرا هی
یا
نامرد و ی ژرنا رادقم رظن زا( تسا
،ی هوبرک تاردی وسلک و می ب رتوشی داوقم زا ری ودوج رد دووجوم
کرت بی اذغ داوم تا یی
ا ناری سهآ رادقم رظن زا و زا رتمک
د هدش شرازگ سهآ ا ر
سوی )توسا ودوج .
نچمه سی اذغ شزرا هب هجوت اب یی
ک و تیفی ،زشیلد ندلگ بیس یلااب ا
سی بیس مقر ومهم شقن
ی
ب رد ار سی اس ری عاونا س بی اه تح و ی م هوی اه مأت رظن زا سی ندعم رصانع
،ی ف روبی اهدونق و ی وجوم دو
ور رب نآ رد ی
ذغت هی فرط زا .تسا هتشاد ناسنا ی
اهرتماراپ و لماوع ی
راؤم ور فلتخم ی
ک تیفی و
ریداقم کرت تابی ذغم ی س بی زشیلد ندلگ بق زا
لی
،اوه و آ تنژ اووخ و دوک ،هقطنم
یوکی ... و
هجوتدروم هک تسا هدوب ناققحم و ناسانشراک
اوسانش هزوروما یی
ا سوی رد اوهرتماراپ س
متوسی یاه
س گنیترو ( هجرد دنب ی و هتسد دنب ی راکدوخ ) م
هوی اه زا تیزم صاخ ی نووچ دونرادروخرب هراوومه
عوضوم مأت سی تلاوصحم ی ک اب تیفی لااب رد هاتوک تدم ونچمه و توسا هعوسوت اح رد سی
ا رد سوی
م نای ازم یای گدولآ شهاک هلمج زا نآ
،ی اض تاعی م هوی ... و یاروب وسب تراو ت و تعنوص رای
زئاوح
ا تیمه فرط زا .تسا ی
، گنیدیرگ کفت و
کی م هوی کومک هوب ووصت شزادروپ
ری وسب راوک ای ر و موهم
هدنزرا ا ی ک دوبهب بجوم نوچ تسا تیفی
م هوی شهاک و نامز و هنیزه لمع
تای ارف رد دونی توسد ی
م ی ددرگ ک داعبا هب هجوت و یفی
مهم و کی م هوی ا سی ژولونکت ی م ی دناوت درادناتوسا ووصا ذاوختا اب
هب ناونع کی طباض ه هجرد دنب ی رد راکدوخ هاگتسد طسوت هزوح
اه ی تعنص ی را ت و ی هتفرگ راکب
.دوش سیدب ا رد روظنم سی
اسانش اب هعلاطم یی
عت و سیی ک لماوع یفی وصوصخ دروم رد تای
رهاوظ ی و
ف یکیزی س بی زشیلد ندلگ لثم
هکل اه ی س بی اهدرادناتسا قبط(
ی رعت فی )هدوش م ی ناووت شزرا
داصتقا ی اذغ و یی ا سی م عون هوی ار اقترا شخب دی رد هتبلا . ههد
اه ی خا ری قحت تاقی ددعتم ی ور رب ی
کرت بی اذغ رصانع یی
تبسن و نآ اه رد م هوی یاه صوصخ اب نآ طابترا و فلتخم تای
ک یفی ترووص
اتن و هتفرگ جی
مهم ی ا رد سی هئارا دروم هدش
دنا سینچمه . زا
شور اوه ی خوشت صی تواوفتم دوننام ی
شور اه ی وصت
،یرادربری رتمورتکپسا
ی وصت شزادرپ و ری
آ ن سی و فآ سوی و ... و روگید شور اوه و
روگلا متی یاه رد وادتم هزادنا
گ یری و یگژی یاه رظندروم رد بلغا ، هنیمز
تروس گنی هدافتسا هدش
تسا . ( ن یم یکورب
، 1396 )
یکی زا شور اه ی خشت صی ویع ک یفی م هوی اه هرهب یریگ س زا متسی ووصت شزادروپ ری
نآ سوی
تسا ، عون کی ب یئانی شام سی خشت اب هک صی
اوهرتماراپ ی
وم م رظند هووی اروب ی ترووس ادوها گنی
دراد تیمها .
یرترب ا سی س عون متسی اب هسیاقم رد س
متسی یاه هدش هدافتسا تاوعلاطم رد
سیوشیپ
هک تسا سیا رد
س متسی یاه ریوصت شزادرپ نآ
،سی دحاو رصب ی ای ب یانی ی س متسی یتمسق زا کی
س متسی رتنک م ی دشاب هک لکشتم دنچ زا سی ب ودم یانی ی هچراپکی هدش و مه نامز اب کی ودوم
لرتنک ی ربراک طبار دحاو و ی
م ی دشاب . اهدوحاو زا رتنک ودم ی
هزادونا گ یری نزو اوی اهدوحاو ی
زرا یبای اهرتماراپ ی هب طوبرم ک
یفی ت م رظندم هوی
، دنور زوت رتنک یعی
همست هلاقن م ظاو تب م ی دنک
ربراک طبار و ی
تیاهن رد ربراک هب
ی دراد اوصتا هوک
م ی دوناوت روه یتموسق س زا متوسی زوت عوی ار
مه نامز و هدهاشم امن رتنک
دی .
دحاو وصت شزادرپ ری
ودم رب لقتسم هیاپ
کی رگشزادرپ وصخم
ربراک تلاخد نودب اب
کوی
وصت ناوخارف تراک ری
.تسا لک لمع تای وصت شزادرپ ری
اب زا هدافتسا ا
سی ما نا رگشزادرپ م
ی دوش
س ودم ره و متسی
ب یئانی شزادرپ تیلباق مه
نامز ار طخ ود اراد
م ی دشاب و ببوس سیومه هب رد
ا سی ب هعلاطم ا ا کمک سی س متسی هکل اه ی س بی نانبل درز ی رد هدوش هدافتسا ترووس
گنی بوسحرب
س دادعت بی رد ره ناا هی و متسیس کمک اب نآ یسررب تخس
رازفا ما نا هطوبرم م
ی دوش . هوسورپ ی
زاسادج ی ای کفت کی اب هرهب گ یری تاوع طا زا ی
ربراوک هوک زا هدافتوسا اوب
ربراوک طوبار ی
و سیویعت
صخشم م ی دنک م رو اکما نآ رد هک هدوب رظند ن
ندومن صخشم و
رعت فی ک رتماراپ یفی مهم س بی
درز ( هزادنا ی هکل نآ اه ) .دراد دوجو
درکلمع قد قی و مه نامز داقم تحت ری
م صخش ی زا س بی یاه درز شیپ وصح زا همانرب
ر یزی و
نکت کی یاه وصت شزادرپ ری
و هداد اه نووچمه هرهب
گ یروی هومانرب زا مرن
رازوفا ی
MATLAB
و وب ه
کمک کی برود سی گنر ی بجوم ، ما نا هب زاین مدع ارف
یاهدنی تابساحم ی راوشد م ی دوش ا هوک سوی
ن زی یکی رگید طاقن زا و تبثم اقم رد توق هسی
اب رگید س متوسی اه و شور اوه ی فآ سوی م ی دوشاب .
رگید تیزم س
متسی یاه نآ سی هب تبسن س
متسی یاه فآ سی طوبرم م ی دوش هام هب تی رلاودم هتی
و زوت یعی شور ی نآ رد هوک دراد اوقترا تویلباق متوسیس
و مه ناومز زادروپ تعروس ش
ور روب ار ی
رتماراپ یاه لصا ی هب هجوت اب ب طابترا
سی هداد اه و ازفا اقتنا طوطخ وصا شی
م ی دهد .
بیاعم اب هطبار رد س
متسی فآ سی ا
،هکنی هنومن هوجرد اه ی زا فولتخم م
هوی اوه زا روظن زرا یباوی
اهرتماراپ ی رد مهم لباقم برود سی رارق م ی دریگ لاک لمع پس و نویساربی
قباطم رعت تولاح فوی
هدش یارب رد ار تاع طا نآ کی
د یباتی خذ هری م ی دنک رد . هولحرم ی یدوعب هوسیاقم تاوع طا
و هدش تروس هلحرم رد گنی
لمع ینایاپ ترووس گنی ک یوفی م هوی اوه صخوشم م
ی دووش و ا سی هونوگ
روگلا متی لمع یتای ارب ی مامت م هوی اه تسین بسانم و
دناوت یمن اراک زا
یی .دشاب رادروخرب مزلا
هب تروص هص خ م ی ناوت وصت شزادرپ هک تفگ ری
نآ سی راک کی قحت یقی بلاج اب کوی دونور
پ هتفرشی ژولونکت کی سررب رد ی و یگژی یاه تیمهارپ ا سی م هوی نوچمه سررب ی و یگژی یاه ک یوفی
هکل نآ رد تسا و عقاورد ده ا زا سی قیقحت سررب ، ی و ندروک صخوشم لدوم
ی زا هتوسد دنب ی و
تروس گنی س بی زا درز رظن هزادنا ی هکل نآ یور کمک هب ووصت شزادرپ ری
نآ سوی توسا هوب اونب .
دراوم لااب رد هدش رکذ وصت ،
ری لوا هی هدمآ تسد هب س زا
متسی اب کی برود سی هکCCD
وصت یری رد
دم بلاق تسد هبRGB
م ی دوهد توقد .دووب دوهاوخ رظندوم هزادونا
گ یری و هبوساحم ی هزادونا
هکل اه ی س بی یگتسب ظنت هب می برود سی هدش هدافتسا دراد
..
سیا راتخاس سیودت و هیهت اپ
نای همان تفرگ دهاوخ ما نا لصف جنپ رد وک
ه ووط رد سیودوت
نآ
دانتسا و قاوم عبانم هب پ
هتفرشی سیرت نکت کی یاه هدش هدافتسا ووصت شزادرپ رد
ری وم رووظنم درو
ضوت هب مزلا .دوب دهاوخ حی
تسا هک عاونا یتوافتم زا روگلا متی اه تهج جارختسا و
یگژی یاه ک یفی
عاونا م هوی اه اب کمک وصت یرادربری زا
نآ اه سییبت هدش دنا ا رد . سی سیب روگلا متی زاسادج ی رب هویاپ
ایANN
عونصم شوه هکبش ی
کی روگلا متی ون سب و رای اسانش رد ولطم یی
سیا عاونا هصخشم اه
و هجرد دنب ی و کفت کی قبط ک تیفی م هوی تساه هک رد هلهو ی وا اس اب ری عاونا س متسی اه راگزاس
م ی دشاب رد و هبترم ی مود زا و تعرس لااب تقد
یی هب تبسن روگلا
متی یاه هدش هدافتسا عت رد
سیی
و یگژی یاه ک یفی م هوی وصت تحت ری
ا رد هک تسا رادروخرب لصاح سی
اپ نای همان نآ زا هرهب هاوخ می
.درب دم اه و نکت کی یاه فلتخم ی ارب ی شزادرپ و لانآ زی وصت ری هدش هئارا ا
تس . یکی ا زا سی نکت کی اه ،
هرهب گ یری بصع هکبش دم زا ی
م ی دشاب هک م ی دناوت ک هصخشم یفی
( هزادنا ی هکل اه ی س بی )درز
.دنک جارختسا ار هدش رکذ شور
خا هک
ًاری هدش ریگارف تسا
عت رد سیی هصخشم اه ی ک یفی رب هویاپ
وصا ب یکیژولوی رارقرب
و هدوب تهج لانآ زی وصت ری تلاوصحم رد ی
هک قبط ه چی هونوگ ر عباوت یوضای
شزادرپ ناکما و
هبساحم هداد اه و دنرادن ار ای
هبساحم ی هداد اه رد نآ اه راوشد م ی دشاب هدرب راکب
م ی دوش دم . ساسا ربANN
هیرظن س متسی بصع ی ب یکیژولوی تسا هدش انب
رد و لوح مه ناومز
لئاسم ریسفت و هداد اه لااب تقد زا یی
ا .تسا رادروخرب سی
رد دم لیلحت اراد لئاسم ی
اهرادوقم ی
دورو ی جورخ و ی و مه نچ سی لا هی یاه عم ینی سررب و تسا ی
طباور ب سی دورو ی اه و جورخ ی اه رد
سب نآ رای دراد تیمها .
1-3 - قیقحت فده
1-3-1 - لاؤس قیقحت
هعلاطم سیا زا ده رد زشیلد ندلگ مقر بیس ییاسانش
یط هولاقن راوون یور توکرح هب
ترووص
طخرب صیخشت و هقطنم
هکل راد و هزادنا گ یری هجرد و بیوس یبارخ اهن
ًاوتی درووم رد اوی و ملاوس
بیس ندوب ویعم مصت
می یریگ ما نا م ی دریگ .
لصا ی سیرت هلنسم سیا رد قیقحت هک تسا سیا هزادنا
ی هکل اه ی س بی زشیلد ندلگ مقر هدافتسا اب
زا وصت شزادرپ ری
طخرب خشت صی دنوش هداد .
سییعت سینچمه ش
هوی ی بسانم تهج حارط ی دم
زرا یبای اهرتماراپ ی جارختسا و رظندروم روگلا
متی نآ اب هرهب گ یری زا وصت شزادرپ ری
نآ سی بلطم
.دوب دهاوخ رگید مهم
1-3-2 - ضرف تای شهوژپ
فلا کرت دوم زا هدافتوسا ) یوبی
، و یباویزرا هبوساحم
ی م نازوی توقد و گتوسبمه ی رووگلا متی
تروس گنی صخاش اب هطبار رد هکل هزادنا
هنومن رد س بی یاه زشیلد ندلگ ناکما
ذپ ری دوب دهاوخ .
) هفلؤم اب زشیلد ندلگ بیس ییایمیش و یکیناکم اوخ .تسا طابترا رد نآ یگنر یاه
پ ) یم سیشام ییانیب و ریوصت شزادرپ شزادرپ زا هکل ساسا رب بیس گنیتروس رد ناوت
یاوه
درک هدافتسا نآ یور .
1-3-3 - فیراعت
نعم هب :هکل ی حان هی یا گنر هب رگید ی مز گنر زج هونی
م ی دوشاب و ناوکما دراد رد کوی م هووی
هطقن ا ی هک نآ زا ویعم
ن ار دشاب هدش زی
توسوپ هوکل هوتبلا .دوش لماش ی
م رد هووی ن زوی تموسق
حطسم کچوک هدش تفلک
ای غت ریی گنر هتفای یا و تسوپ زا هقطنم
ا ی اومتم زی اوش و توسوپ زا دی
هب روط مظنمان ارطا دشاب نآ (
Samaras, 2007
).
سیاربانب هکل اوهرتماراپ هلمج زا ی
ناوشن هدنهد ک تویفی اوی و یوگژی کوی م هووی م ی دنوشاب هوک
اسانش و یی سررب ی ک تیفی جراخ ی نآ اه زا هدافتسا اب نکت
کی یاه پ هتفرشی یا دوننام وشام سی یاه
ب ییانی وصت شزادرپ و ری
و س انگی .... و هوب تبوسن شور
اوه ی تنوس ی و قوبط درادناتوسا ووصا
ناکما ذپ ری .تسا
1-4 - شهوژپ ترورض
هکنیا هب هجوت اب س
متسی یاه وصت شزادرپ ری
طخرب ارب تعنص رد ی
زرا یباوی و وسررب ی توحت
ادها تشادهب
،ی داصتقا
،ی لوت دی ز دای و رس عی و زرا یبای یاه مئاد ی و راوکب دنمفده م
ی دونور ولو ی
تروص ره رد دهاوش هب هجوت اب
رگنایب ژولونکت دوجو ی
ب یئانی ار هنای یا وسب حطس رد رای
اوپ سیی رد
ترا ت تعنص و ا و
هکنی ت کشم زونه ی
ا رد سی هنیمز ،هتوشاد دووجو سیارباونب
قحت ماو نا تاوقی
،
و ددعتم تاعلاطم سییبت
نکت کی یاه وون
، وفرعم ی روگلا متی یاوه بوسانم و قد قوی اوب تعروس اه ی
وصت شزادرپ ری
وبقدروم پ تاموزلم اب بسانتم و
هتفرشی لوت دی ا رد سی هنیمز لحت اب لی مرن رازوفا ی
تهج اسانش یی هفلؤم اه ی رظندم سب رای یاراد مها تی و دوب دنهاوخ مدق
مهم ی روارف رد ی تسرد
ک اب و تیفی م رتهب هوی دمآ دنهاوخ اسح هب .
سیاربانب راک و ب هعلاطم رتشی اب هطبار رد عت
سیی و سررب ی مهم داعبا م
هوی اوه زا هدافتوسا اوب کوی
هلیسو لانآ زی دونمتردق زا
یرواونف ووصت شزادروپ ری
رد هوسورپ اه ی وساموتا نوی تعنوص ی یروروض
م ی دشاب . هجرد دنب ی س بی رب هیاپ هفلؤم اه ی هکل و هزادنا س بی یاه اوب درز هرهب گ یروی نکت زا کوی
لانآ زی وصت ری زا لیبق هبنج اه ی هناروآون هدش هئارا یقیقحت راک رد م
ی دشاب هک لحت تاشرازگ یولی
و
اتن جی نآ م ی دناوت حارط رد ی و دیلوت هاگتوسد ترووس گنی بوسانتم هدافتوسا توهج
و ناگدنزاوس
ناحارط مهم و فم دی .دشاب
1-5 - شهوژپ تیدودحم
تاصخشم س
متسی هدش هدافتسا لانآ رد
زی خشت رد صی رتماراپ س هکل بی اأت ،درز ری لباق هجوت ی
دودحم رد تی
ا سی هژورپ راد ا م ی دشاب م هک ارچ نازی و تعرس هزادنا گ یری روتهب و قد قوی زه و هونی
ئاپ سی هلمج زا دیاوف هب هتسباو عون
و نف تاصخشم ی
س متسی هتفر راکب تسا
و دراد ار ییاوناوت سیا
هک سانتم ب اوب دربراوک دوصاقم ی
هژورپ اوه رد و مز هونی یاه ترووس گنی و یزاوسادج اوهرتماراپ
ی
رظندروووم عاووونا زا
فوولتخم م هوی اووه اووتن جی رووتهب و بووولطم ی ارووب .دوونک هووئارا ار ی
تعرووس اووثم
وصت یرادربری ، وط جوم راک ی وصت هدنزادرپ ری
سلاوزر و نوی وبرود سی هدوش هدافتوسا ن و
زوی ترووپ
اصتا طخرب هب ربراک رگید س متسی یاه هداد شزادرپ رایسب
مهارپ تی ا رد و داو ی دودوحم تی یاه
ا سی یقیقحت راک مها زئاح
تی .تسا
2-1 - همدقم
و یناوارف عونت
و یگژی یاه ،یزرواشک تلاوصحم یفیک مهم
رت سی عاونا تفرشیپ لیلد ش
هوی یاه
سییعت رخم ریغ هصخشم
اه ی هدوب یزرواشک تلاوصحم یفیک تسا
. و یعونوصم شوه ییاونیب
سیووشام نکت کی یاووه یدوونمتردق یارووب
زا یرایووسب صیخووشت و
یگژی یاووه ،یکیناووکم یووکیزیف
و
.تسا یزرواشک تلاوصحم ییایمیش
ًلاومعم شیپ وصحم تارداص زا نآ
اه لکش رظن زا ار
، م ح
نزو و هجرد دنب ی م ی دننک ،ناراکمه و یناخلداع(
1395 .)
س متسی یاه و ریووصت شزادروپ سیوشام ییاونیب
شور اوه ی یدویدج م
ی دنوشاب رد هوک هزووح
یزرواشک اهدرکلمع
ی زا .دونراد یفلتخم س
متوسی یاه سیوشام ییاونیب توهج
هجرد دونب ی عاوونا
هدافتسا تلاوصحم م
ی دووش . هوسورپ ی جارختوسا و صیخوشت هوصخشم
اه ی تلاووصحم فولتخم
یزرواشک اب
هرهب گ یری زا ریوصت شزادرپ ش
هوی یاه ار یفلتخم رب رد
م ی دریگ کارتوشا هوطقن هوک
مامت ی نآ اه لیدبت کی هب یگنر ریوصت کی
و یرتوسکاخ حطس ریوصت نآ زا وپ
و هوبل سیویعت
اهن
ًاتی هزادنا گ یری ( تسا رظن دم رتماراپ
Leemans and Destain, 2004
.)
سیشام ییانیب کینکت هلمج زا
سیتسخن ش هوی یاه یزرواوشک تلاووصحم یباویزرا م
ی دوشاب و
نآ دربراک هدمع و هعسوت اب
تفرشیپ س متسی یاه تخس رازفا ی ریوصت شزادرپ هارمه
.توسا هدوش
هزورما سیشام ییانیب ، هب
تروص هدرتسگ ا ی رد و تلاووصحم یبایزرا هدافتوسا یزرواوشک
م ی دووش .
ًاعوم م سیرتوشیب هدافتوسا
کوینکت سویا یاروب
س متوسی یاه گنیترووس ووصخم
تلاووصحم
،یزرواشک و گنر ،تفاب
.تسا یرهاظ ویع صیخشت اذل
تسد هب طیاروش ندروآ بوسانم
یاروب
هرهب گ یری رایسب شور سیا زا یاراد
.تسا تیمها
2-2 - ریوصت شزادرپ ینابم
هصخشم ی نآ رب ریوصت شزادرپ رد هک یمهم هجوت
م ی دوش تاوشیامزآ ما نا ، ددوعتم
زا لوبق
هب ندیسر هار
لح ی لباق وبق هب هراشا یگژیو سیا .تسا هار
لح اه ی و هنومن شیپ ش
هوی یاه ومرف
شهاک رد و دراد یزاس و نامز
هنیزه هتفر راک هب تهج
پ هدای یزاس هناماس یلصا شقن رادیاپ ارجا
م ی دنک . ریواصت تمسق ادج یی یریذپان لیکشت ار ام یگدنز زا م
ی دنهد یارب . صخوش ره ریواوصت
ساسا تن ه ی یریگ ، ،لیلحت ،شزومآ ،تارطاخ ،ییاسانش و و تسج
ار اومعا سیا ام .تسا یبایزرا
تمحز نودب و
هتسویپ روط هب ما نا
م ی میهد ؛ سیا زا کی ره ما نا اما اوهراک
رووط هوب کویتاموتا
یریگراک هب دنمزاین سیشام طسوت لونکت
ژو ی یاه توسا یددوعتم هوک ؛
لوصا ی سیرت نآ اوه دونیارف
ای ریوصت شزادرپ .تسا سیشام ییانیب
یارب هئارا ی اوب هطبار رد یلک فیرعت کی ریووصت شزادروپ
م ی ناوت تفگ اب ریواصت لیلحت رتویپماک
ای ب ه تروص قد قی رت سیوشام ییاناوت یاروب
زا هوچنآ کرد
ارطا هب دوخ روط مه نامز هب یزاین هک یلاح رد هدهاشم
ی درادن یناسنا م
ی دنیب سیا . یژولونکت
رد تقیقح زا یکی هخاش اه ی کینورتکلا یسدنهم اب
ده یحارط کویتابر مشچ یعون م
ی دوشاب .
هب نابز هداس رت هعوم م هب شزادرپ
اه و تایلمع ی شهاوک یاتسار رد هک بویاعم
تویفیک دووبهب و
رد ریوصت هزوح
اه ی ما نا فلتخم هتفرگ
شزادرپ ملع ،تسا هتفگریوصت
م ی دوش .
2-2-1 - وصت شزادرپ ری
د یلاتیجی چ
؟تسی
م ی ناوت کی وصت ری ار هب روط کی دعب ود عبات ی
f(x,y)
و نایب هک درک
x,y
او نیا رد تاوصتخم
ناکم ی م ی دشاب و زا هنماد تاصتخم ره ردf (x,y)
ناوونع هوب تدوش
وی رتوسکاخ حطوس ا ی
زا نآ
وصت ری رد نامه هطقن هدرب مان م ی دوش تقو . ی وy
داقم وx
ری هانتمf
،ی هتسسگ از م و دنشاب کی
دمآ دهاوخ تسد هب یلاتی ید ریوصت
، ریوصت شزادرپ عون سیا هب
شزادرپ اه ی د یلاوتی ی روب
ور ی
وصت ری د یلاتی ی اب هرهب گ یری ار زا هنای .دراد هراشا لباق
هجوت تسا وصت هک ری د یلاتی ی کرت یوبی زا
دنچ مادک ره هک تسا دودحم رصنع رادقم
و صاخ ناکم ی
ا .دنراد سی ناملا اه ، پ لوسکی اوی3
طاوقن
وصت ری مان هدی م ی دنوش پ . لسکی هملک ا ی هک تسا هب تروص هدرتسگ تهج ندروک صخشم روصانع
وصت ری د یلاتی ی هدافتسا م ی دوش .
ییانیب زا هلمج ح اه ی پ شی ناسنا هتفر م
ی دشاب ؛ اربانب سی واوصت ری شوقن دروف هوب روصحنم و
سب رای مهم ی مدآ کاردا رد ار ی
افیا م ی دننک خرب . ناسنا
اه هک دودوحم وئرم دوناب هوب ی
ط فوی
طانغمورتکلا یسی
م ی دنشاب . شام سی یاه وصت یرادربری هب
روط یبیرقت لک ط فی طانغمورتکلا یسی
ار
هک گربرد هدنری ی دار جاوما ات اماگ هعشا ییوی
؛تسا م ی دنناوشوپ و
دونراد ار ییاوناوت سویا هوک
ور ی
واصت ی ر ی واصت لثم(
ری م پوکسورکی نورتکلا
ی
، ارف توص واصت و ری ا دا ی ار طسوت هدش هنای
) ییاراوک
دنشاب هتشاد ا عبنم هک
دا ی نآ اوه اروب ی روشب ومان أ ،توسا سون اذول
ووصت شزادروپ ری
د یلاوتی ی
درکلمع اه ی م و عونت هدرتسگ ا ی ربرد ار م ی دریگ .
ناگدنسیون هرابرد
ی ا هکنی وصت شزادرپ ری
هچ عقوم اس و دوش فقوتم ری
هنیمز یاه هوب هتوسباو
،نآ نوچمه لحت لی یاه وصت ری ب و ییانی شام
،سی عورش ولک قوفاوت ،دوش ی
.دونرادن
ًاوضعب شزادروپ
3Pixel
وصت ری ار لمع یتای رعت فی م ی دننک دورو هک ی جورخ و ی نآ ود ره ووصت ری د روط زا .دوشاب
،روگی
مز هنی ییاه دراد دوجو ده هک
اهن یی زا هدافتسا نآ پماک
اهرتوی اروب ی لقت دوی ب وح ییاونی روشب
ا تس . اوثم یارب ب رد
ییاونی وشام سی طابنتوسا
، وی گدا
،یری تن هو ی یریگ لمع ماو نا و تاوی
قوبط
دورو ی یاه رصب ی ترووص م ی درویگ ا . سوی مز هونی اه هخاوش ا ی عونوصم شووه زا ی
م ی دنوشاب هوک
م ی دنهاوخ دیلقت اب ناسنا شوه زا و دننک لمع
رد مدق اه ی لوا هی پ تفرشی .دونراد راروق مز
هونی ی
لحت لی وصت ری وصت کرد هک(
ری مه خ هدناو م ی دوش ) نایم ب ییانی شام سی و ووصت شزادروپ ری
عوقاو
.تسا هدش رد نز هری یا هک ب ییانی شام سی رد کی و رط وصت شزادرپ ری
د رط رد رگی
تسا
، زرم
ً ماوک
صخشم ی .درادن دوجو تروص ره رد
، کی وگلا ی بسانم ستشاد رظن دم شزادرپ عون هس
ار هونای یا
ا رد سی نز هری :تسا شزادرپ اه ی لااب حطس
، م ینای حطس و اپ سیی . شزادرپ اه ی اوب لااوب حطوس هوب
ندروآ دوجو ساسح
تی رد یرس کی زا
ناملا اه اسانش یی د روط رد و تسا طابترا رد هدش روگی
نز هری تخانش عباوت ی
هوک وومعم رووط هوب ب اوب
ییاونی توسا هارومه ناوسنا ماو نا ار
م ی دوهد ،
شزادرپ اه ی م حطس
،ینای رب رد گ هدنری ی اهراک یی لثم هعطق دنب ی ( سقت می یدنب وصت ری هب رصانع
اووی حاووون ی )،
ووصوت فی هووب رووصانع شور
بووسانم ی ارووب ی شزادرپ اووه ی پماک اووهرتوی و هتووسد دنب ی
( ییاسانش ) رصانع .توسا رد شزادرپ اوه یی سویا رد دورو حطوس ی
ًاومومع ووصت ری
، یولو وجورخ ی
تفص اه ی جارختسا هدش
ا ی وصت نآ زا ری
( اثم یارب هوبل
اه هام ، توی دروفنم روصانع و
حم طی اوه )
.تسا اهن
ًاتی شزادرپ اه ی اپ حطس سیی رب رد گ هدنری ی لمع ای ت هیلوا وصت شزادرپ ری
ده اب شهاک
ون
،زی ت زی وصت ندرک ری
و رد .تسا تسارتنک دوبهب شزادرپ
اه ی اپ حطس سیی جورخ ی و دورو ی روه
ود وصت ری م ی دشاب .
2-2-2 - متسیس وصت شزادرپ ری
لانآ نی
س متسی یاه وصت شزادرپ ری
لکشتم ومعم روط هب زا
کی لصا رگشزادرپ ی
م ی دنشاب هک اب کی
راک ناکرف ی
وصخم هدنزاس هناخراک طسوت
راک م ی دنک . لیلد سیمه هب لباق
تی دنمتردق ی نآ
تهج شزادرپ هداد اه هتسباو هب ناوکرف راوک
ی .توسا تواوفتم هحفوص
تخوس رازفا ی نآ روب رد
هدنراد ی دنچ سی دحاو نوچمه برود ودم سی
، CMOS
دم ودم تیری ناوت ای ژرنا ی طوبار ودم ،
وUSB
،تنرتا ودم رس ودم ،ک ک ودم
ای هظفاح دحاو و اومن و
شی لکوش رد .توساTFT
2-1 هنومن ا ی ا زا سی هناماس :تسا هدش هداد ناشن
لکش 2 - 1 - عبنم دروب تخس رازفا ی ( هناماس ،نلایم یکورب 1396
)
رد لکش 2 - 2 عقوم تی ا سی رون و برود سی .تسا هدش هداد ناشن
لکش 2 - 2 - عقوم ی ت هناماس هدرون ی و برود ی ن س هب ی ب ،زشیلد ندلگ 1
- رون وترپ 2 - رون وترپ رگید 3 - برود ی ن
4CMOS - همست هلاقن 5 - س ی ب درز
2-2-3 - یاهدربراک وصت شزادرپ
ری
سیا یژولونکت رد
هزوح اه ی فلتخم نوچمه :
1 یکشزپ : لثم
اقترا هصخشم اه ی هعشا ریواصت دیلوت ،X
واصت ری هطوبرم هب
CTScan
ای و ریواوصت
زغم زاMRI
2 : لوت دی یتعنص هب تروص راکدوخ
3 : ش نس رود هار زا
4 تیاده : شام سی تلاآ
5 : تابر انص و عی ییاذغ
6 : اهدربراک ی یتعنص ریظن رتنک یفیک هتسب دنب ی هناخراک رد هتسپ
7 : اهدربراک ی یتینما ریظن صیخشت ،تکرح صیخشت هروهچ
صیخوشت ، توشگناراا
صیخوشت و
اضما ای طخ تسد
8 : اهدربراک ی یماظن ریظن و صیخشت ده
یبای کیتاموتا ...و کرحتم ادها
2-2-4 - و تلاکشم دودحم
ی ت اه ی ریوصت شزادرپ
یاطخ عبانم یدایز
ماو نا رد هزادونا
گ یری اوب هناماوس اونیب ی هوک دراد دووجو سیوشام ی روب رد
گ هدنری ی ریز دراوم یم
:دشاب
1 . ظنت می و رون ندوبن
ًات یتن ریوصت رد هیاس دا یا
2 . اختنا هناتسآ دح بسانمان تهج
زاسادج ی ریوصت زا هنیمز
3 . ناکما رگیدکی هب ماسجا ندیبسچ
4 . اطخ ی ستفرگ رارق تهج زا یشان ءیش
سیبرود ریز
5 . اطخ ی زا یشان و یراومهان ماسجا یحطس یگتسجرب
( رفنضغ ی
،مدقم 1382 .)
2-2-5 - ریوصت کی رد لسکیپ موهفم
پ لسکی
4 (
Pixcel
) طاقن یلکش یعبرم زیر رایسب م
ی دنشاب عم ت زا هک نآ
اه یور ریوصت ، ذغاک
رگپاچ طسوت(
) ای یور هحفص امن شی لکش م ی دریگ . نامه روط هوک کوچوک رت سی دوحاو هداد اوه ی
لباق شزادرپ رتویپماک طسوت تیب
م ی دشاب ، پ لسکی اه مه کچوک رت سی دحاو تخس رازفا و مرن رازوفا
ای یپاچ ای هک تسه یشیامن
تهج ،ریواصت ستفرگ لکش هدافتسا
م ی دنوش لوسکیپ روه یارب رگا .
طقف ( گنر ود
ًلاومعم دیفس هایس و ،دوش هتفرگ رظن رد ) هب
سو هلی ی زا تویب کی هداد
اوه ی لوباق
یهد دک م ی دشاب و رگا تیب ود زا شیب تهج
هدودحم ،دوش هدافتسا لسکیپ کی هیارآ اوس
هی یاه
یرتسکاخ ای
گنر اه سو عی یرت لباق نایب .دوب دهاوخ
4Picture Element
2-2-6 - عاونا لدم اه ی گنر
دوصقم ،گنر دم اختنا زا ناسآ
رت ندرک صخشم زاس ی گنر اه درادناتوسا کوی رد م
ی دوشاب
هک
ًلاومعم شور یلوبق لباق م
ی دشاب . عقاورد کی سییعت ،گنر دم متسیس
تاصتخم هس
دعب ی و
ییاضف ریز لخاد
نآ رد هک تسا هناماس نآ متسیس
گنر ره طقف نایب هطقن کی اب م
ی دوش . روثکا
دم اه ی هک یگنر هزورما
هدافتسا م ی دنوش
، هب شیارگ تخس
رازفا ( ریظن امن اهرگشی و اوهرگپاچ ی
هک دنراد ییاهدربراک ای )یگنر دصاقم
نآ اه گونر اب راک توسا
؛ دوننام دویلوت فارگ کی یاوه یوگنر
( تهج
Animation
،زدوو و لازنگ( ) 2009
)
دم اه ی یگنر
،YIQ
وRGB
وادتمHSI
رت سی دم اه یی م ی دنشاب ریووصت شزادروپ یارب هک
راکب م ی دنور .
2-2-6-1 -
یگنر لدم RGB
دم سیا اپ رب
هی ی یتراکد تاصتخم هناماس م
ی دشاب یگنر یاضف . رظن دم
لکوش بوعکم ، 2
- 3
تسا نآ رد هک اهرادقم
ی ،هشوگ هس ردRGB
،شفنب هزوریف هشوگ هس رد درز و یدعب
، رد دیفس
و أدبم زا هشوگ سیرترود رد هایس
أدبم دم سیا رد .دراد رارق تمسق
اخ ک زا یرتس دیفس
ات هایوس
طخ وط رد لصو
هدننک و دراد رارق هطقن ود سیا رگید
گنر اه یطاوقن زین نورد
اوی یور بوعکم
نتسه د اب هک اهرادرب ی زا هدنرذگ أدبم
فیرعت م ی دوش یارب . ناسآ زاس ی توسا سیا رب ضرف ، دم
هک لک زارت گنر ریداقم هدش
دنا ، هب تروص ی لکش بعکم هک عقاورد
یونعی ؛دوشاب دحاو بعکم ریز
تسا ضورفم ریداقم مامت
،R
، B
ردG
[ هدودحم ]0,1
،زدوو و لازنگ( دنراد رارق 2009
.)
