THirc T I E N - KINH NGHIEM
Phat huy tiem nang cua tri thufc tre Viet Nam trong boi canh cong nghiep hoa, Men dai hoa
• ThS OANG VO C A N H LH|
Vien Ngtiien cun truyin thdng va phat ti^
I Tri thiic tre a Viet Nam hien nay la th^ he diroc sinh ra va Ida len trong hoa binh, doc lap . _ _ I nhat dat nucrc. Voi nhiing thanh qua ciia cong cuoc d6i moi, ho co nhung di6u ld?n thuan lgi de pl
trien toan dien, nang cao trinh dp hpc v k , chuyen mon, ngay cang dong vai tro la lire luong xung kl.
I trong hoat dpng khoa hpc va cong nghe noi rieng, phat triSn kmh tS - xa hpi noi chung. Tuy nhien, @i,
\ doan doi moi, phat trien va hpi nhap cua dat nuac hien nay dang d^t ra cho nhom tri thiic tre nhiing yg«,, I "^u va thach thiic m o i X a c quan diSmva nhiing giai phap cu tha n h ^ tao dieu kien thuan I d I tri thtie tre co dieu kien cong hien nhigu nh§t, dem lai lpi ich cho ban than, gia duih va xa hpi duoc tfc I gia chia se trong bai vi^t ciia minh.
1. Nhung quan diem cff ban ve ph^t huy tiem nang cua tri thirc tre
Ton trgng, ton vinh tri thuc, trpng dtfng nhan tdi Trong CO cku xa hpi hien nay thi tri thiic dupc coi la mot luc Iuong co vai tro va sii mang chii ch6t d6i voi SIT nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa, hpi nhap quoc tg va xay dung nSn kinh ta tri thiic.
Tir sau Nghi quyfit 27-NQ/TW ngay 6.8.2008 \k xay dyng dpi ngu tri thiic trong thai ky day manh cong nghiep hoa, hien dai hoa dSt nuac, tai Dai hpi Dang XII, Dang da tiep tuc khing djnh va n h k manh mye tieu phat tnin khoa hpc va coog nghe la qu6c sach hang dau, khong ngung d6i mai t6 chiic va co ch6 quan Iy, nang cao trinh dp quan Iy khoa hpc va cong nghe, tao dpng lire phat huy manh me nang Iuc npi sii^ giai phong siic sang tao, nang cao chit lupng ciia dpi ngii tri thiic khoa hpc va cong nghg, ton vuih nhiing tri thiic co tai nang, tao digu kien vat chdt va tinh than thuan Ipi cho hp p h k d^u, dong gop tich cue cho s\r phat trien dat nuoc
Trong nhirng nam qua. Dang va Nha nuoc luon quan tam den nhirng dong gop ciia tri thiic. i k g nghe tieng noi ciia tri thtie, xay dung moi tmong Iam viec va ma rpng Uiuc hien cac dg tai nghien ciiu khoa hoc nham tao dien dan cho Qi thiic noi chung va tri thiic
fre n6i rieng khing dinh va c6ng hiSn. D I phit huy bm nira vai tr6 va nhiing c6ng hign ciia hp d6i v6i sy pbft Irien, chiing ta c k c6 su th6ng nhat quan difim vk vi?o phat hien, d ^ tgo di doi voi t6n trpng va sir dung trf thiic. Co nhu vay thi mcri khdng Iang phi ngu6n IpB dau tu cho dao tao, mat khac tao dpng lyc npi tgi quan trong trong nhom tri thiic Ire dg hp ygn tam, Iao d§n&
sang tao va cong hifin cho ddt nuac.
Phai t h k g nhat duac quan difim, xay dyng mjl chign lupc lau dai vg phat trifin nguon nhan lyc tri thlic dgc bigt la tri thtie ire, trfin ngn tang ciia sy ghi n l ^ nhiing dong gop, ton vinh va nfiu guong rpng rai trong xa hoi, tao ra nhiing gia tri con nguoi, van hoa trong viec phSt trifin ngu6n nhan lyc chSt lirpng cao ciia ei nuoc va khu vuc.
- Phdi coi Mu tir cho phdt triin nguon nhSn l^
ndi chung, ddu tuphdt triin Ogi ngu tri thAc triU dau tu cho phdt triin, IdsuSu tiecotant quan trgt^
hdng ddu vd cap thih trong giai doan hif it nay.
Cac chinh sach ciia Dang va nha nuoc deu th^ hipi^
trong hoat dpng diu Ur cho khoa hpc cong ngh^fli quan trpng h ^ g diu la dau tu cho con nguoi, bdi edfi nguoi chinh la chu thfi ctia viec phat trien khoa hgiJ cong ngh|. Ngu6n nhan lyc khoa hoc vA cong ngK^;
vai hat nhan la dpi ngu tri thiic tre la nhan t6 qufl^
64 Ly ludn chinfa tri & Trny^D thdn^
THlfC Tr^N - KINH NGHIEM
trpng nhit, quyfit dinfa nhit Qiong phat trifin khoa hoc vk cong nghfi trong thai dai mcri. Tbyc tfi nhung nam gan day cho thiy, mac dii nhigu khu vyc con du thiia Iao dpng, nhung trfin nhigu lmh vyc hoat dpng, dac bigt la cac hoat d^ng co lign quan toi cong nghe va tri thtie, chiing ta lai rit thiiu lao dpng. Nhifiu ca quan, doanh n ^ i e p trong qua trinh phat tnfin ciia nunh da phai tinh toi vigc nh£() k h k nhiing lao dpng CO tri thiic va hpc van, dupc dao tao bai ban va n h | p khiu Iao
^ dpng chit luang cao. Vi vay, c k tigp tyc nghign ciiu, is thong nhit quan difim diy manh qua trinh d6i moi he il th6ng giao due, dao tao, g k d k vao vai d k r a , I y luan gl voi thirc tiln c ^ nganh dao tao, khong ngiing nang J cao chitygn mon, n ^ f i p v u , tay nghg, kha nang sang
^ tao cho tri thiic tre trong qua trinh lao dpng, lam viec ', tai cac CO quan, t6 chiic.
-Phdt huy vai tro ^ i ngu tri thuc tre Id phdt huy idng yiu nudt, gan bd vdi lgi ich qudc gia, ddn igc, cd chi khi hodi bao vd quyit tdm dua ddt nu&c tdi phSn diinh, van minh, hi^n dpi vd hoa binh
Trong lich sii, o Viet Nam da xuit hien nhiing tri thiic dupc coi la Ma d6ng ngay tir tu6i hpc tro. Cac 16 dio tao Ui thiic ciia thcri nao ciing lam xuit hifin nhung nhan tai cho dit m6c. Chiing ta c k phai nghifin Cliu Mt diy du va sau sic vg t i u y k th6ng nay n h k i phat huy va kg thua no trong giai doan hifin nay
Can phai nfiu cao nhiing tu tucmg tir tmyfin t h k g din tpc vg dao tao tri thiifc. Nhiing bai hpc vg vigc dao t^^tri thuc khong chi tai nang ma con ca dire dp, co pham chit cao dep tii cac co so dao tao t r u y k thong can dupc xem xet danh gia va phat huy
NWn iihan con nguoi la v6n quy nhit, quan Upng nhat, quygt dinh nhit doi vai sy phat tnin, uxtng'do nhiing pham chit ciia tti thiic la dac bifit quan trpng.
Trong digu kign doi moi ngay nay, nhiing phim chit trayen thong ciia tri thiic nhu long ygu nuac, y chi, ty hao, dSn t ^ chinh la mpt trong nhung difim miu ch6t can phai dupc duy tri v i nuoi duong dfi hinh dianh
"nguy&i khi qu6c gia".
- C ^ phdi quan torn din viec xay dung vd hodn th^n mgt c& chi hgfp iy phdt triin dpi ngu iri thuc tre, quan tam vd cham lo lgi ich (vat chat vd tinh thdn) di hg c6 the cong hiin vdphit huy cao nhit itHng IfjTc sdng tgo cUa minh.
Chimg ta phai quan tam hon niia tcri viec xay dung
va hoan thien mot co chfi d6ng bp nhim phat huy duoc nhttng tigm nang ciia Qi thiic, nhit la Iri tfaiic tre. Thyc tg cho fliiy, tu chinh sach dgn co chfi, nfiu khong co sy thong nhit, ddng bp thi mpi quan difim va chinh sach du hay dfin m i y cting rit dg dang tta thanh nhiing lai noi suong. Y% phuang difin nay, chiing ta phai co nhimg giai p h ^ , dua nhimg quan difim diing d k ciia Dang va Nha nuoc, vao thuc tiln, b i k nhtmg van ban chinh sach tir quan difim chung thanh mot he th6ng dong bp nhiing ca chfi fliyc hifin hpp ly va diing d k . Muon vay chung ta phai xac lap dupc he t h k g cac van ban p h ^ quy diing d k , phat huy vai tro ciia Dang, chinh q u y k , doan thfi, cong d k g , nha truang, gia dinh cting nhu cua chinh tti thiic tte ttxing thuc tfi.
2. Cac giai p h a p phfit huy t i l m nang cua t r i thiic tre
De phat huy dupc tifim nang Iao dpng va sang tao cua tti thiic tte d6i voi cong nghifip hoa, hign d?i hoa, chiing ta khong flifi chi quan tam toi viec b6 sung, hoan thifin cac chinh sach ma con phai co dupc mot ca chg, dfi ra dupc mpt he t h k g dfing bp cac giai piiap khoa hpc, cu the va co tirih kha flii. Cac giai phap noi tren can phai dong bp, th6ng nhit, dupc trifin khai mpt each CO chuong trinh, kg hoach, co sy chi dtio, quan Iy va kiem tta sat sao, g k bo chat che voi boat dpng fliyc tien cua tri thiic tre.
Cac giai phap noi tren ciing c k phai dupc nhin nhein nhu la mpt hg flikg, bao g6m cac mat chii yfiu sau:
ThunhSt, cac gidi phdp trfrc tiip Nhtrng kgt qua nghign citu g k day cho fliiy nhifiu tri thiic tre cam thiy minh chua dugc quan tam diy du, chua CO d i ^ nhirng digu kien thu^n Ipi ca vat chit va tinh flik dg yfin tam lao dpng, sang tao, phat huy flgm nang cua minh. Bai vay dfi khic phuc nhiing han che trgn, CMi phai co nhiingchinh sach, co chg va hoat dpng fliyc flen huong tnrc ngp vao d6i tupng dac bifit nay.
Cac cap Ianh dao cac ban nganh, doan thfi c k nghifin ciiu va ban hanh cac van ban co tinh phap Iy cu the dfi dinh huong chung vfi quan d i k i , giai phap cting nhu quan tam ttyc tigp din viec phat trifin dpi ngu tri thiic tte. Can phai co mpt bp phan tnrc tiip va chuyen ttach, to chiic quan ly, giam sat cac hoat dpng ho tro ttyc ttgp cho nhom tri thiic tte. Bp phan nay viia CO nhifim vu dm hieu. phdt hien nhimg ldi ndng tre nhdm ddu tit cho cdng ldc tuyin chon ddo lgo bdi Sd'thdng 8-2016 t^f la&n chinh tr| & Trayen thong
THlfC T I E N - KINH NGHIEM
duang thanh nhirng tri thirc trong tuong lai. vua lap ho so cu Ihe. rfeo doi viec sir dung Iri thtrc Ire. C l n phai lang cuong hon nua cac hoat dong dao tao tri thuc tre, gan vice dao tao voi vice niy& dung. C3n phai khuyen khich cac co quan, to chuc, doanh nghiep tham gia vao viec d4o tao va sii dung tri thuc Ire. Dao tao h i thiic tre ciing cin phai duoc coi la cong viec ciia ca cong dong, nha truong, cac t6 chiic chinh Iri xa hoi va Clia gia dinh. Boi vay din phai co su chi dao th6ng nhit nliam tap tiung raoi ngufin luc xa hoi cho cong tac nay Can phai som thanh lap va phat hign cac quy phat triln tri thiic lie, ung ho cac hoat dong cua tri thiic tte trong hoc tjp bai duong, nghien ciiu khoa hgc, cong nghe.
Can phai lap hop, doan ket tti thiic tre Irong nhiing ta chiic xa hoi, nghi nghiep. Bo diiu kien d i ho hpc tap trao dii, nang cao tri thiic, hpc vin cung nhu c^c phim chit dao diic nghi nghiep. Khuyin khich, dpng vica tti thiic tre tham gia cac hoat dpng chinh tti, kinh te, xa hpi, too dieu kien tot nhit cho hp tham gia phat ttien khoa hpc va cong nghp.
Can phai co chinh sach hpp ly ttong viec tta cong lao dpng cho tti thiic tee, nang cao diiu kien sing, hpc tap lao dpng, huy dpng them cac nguin kinh phi d i i i tty cho cac hoat dpng thiil thirc cua tti thiic tte. C l n CO CO che bao ho cho sst sang tao ciia tti thuc tto, phai mo rong cac hhih thiic dpng vien, khen thuong nhimg 01 thiic tte CO tai nang, c6 nhiing dang gop tich cue cho su phat ttien.
Thiirhai, cac gUi phap ling ghep De xa hpi hoa cong tac phat hipn, dao too, b i i duong nang cao vai tto ciia tti ehiic tte, chung ta cung phai dat cac hoat dpng nai tten trong su d i n g bp va thang nhat voi cac hoat dpng chmh tti, kinh t i xahpi va van hoa. Can phai long ghep cac chinh sach dii voi tti thuc tte vao ttong cac chinh sach kinh t i xii hai van hoa.. khac.
^ Trang khi hoach djnh cac chiin lupc va chinh sach ve phat ttien, ciing can phai chii y toi vice ling ghep cac quan diem va chfah sach v i tti thirc tte voi cac chmh sach khac. Chiing han ttong chinh sach can bp can CO su long ghep riiilng npi dung v i viec tte hoa can bp, su dung tti thuc tte vao nhiing cuong vj quan hong ttong qudn ly kinh t i xa hpi. Trong chinh sach dao lao boi duong, can xiiy dimg nhimg chi heu cu thi vedao too boi duongtti Ihlic Irt Trong cac chfah each
xa hpi can chii y hon toi vipc nang cao ddi song chat va Iinh than cho nhom tri tfaiic tte, uu tien' viec cung cap ve nlia a xa hpi, cac loai tiv c i p hpc tap, nghien ciiu khoa hpc.
Vipc diy manh cac h o ^ dpng ling gh6p nhic dung v i dao tao, sir dung tri thiic tte va nhiing cai™
sach khac se tao diiu kien d i lam hfah thanh mpt nh^
thiic moi ve vi tri va vai tto Clia tti thiic tt^, tao % mS phong cich lam viec moi, phong each quan t&n, toj ttong tti thiic tre, tao diiu k i ^ cho bi thiic tt« phit tiiin,
Thu ba, cac gidi phap cff ban ', Viec phat triin, nang cao vi Qi vai Q^ cua d^i n g i
tti thiic tte chi CO thi dupc thuc hipn hipu qua Oojjl boi canh ciia su 6n djnh v i chmh ttj, ktah t i xa hjii^l van hoa phat ttiin, doi s i n g cila ngudi dan duvc n % cao khong ngiing. Boi vay, Ua c?nh nhom cde gfij phap ttvc ttip va giai phap l i n g ghep, chung to cioig can phii ca nhiing giai phap co ban.
Ve phuong tiien nay, chiing to can phai n h | n Mc.
diing dan ve moi quan he bipn chiing giiia s\l Itaj ttyong v a p h a t h i l n k i n h t i - x a hpi voi s\r tang ttudng va phat nien ciia dai ngu tti thiic tte. Chinh sir ph*
ttiin ttong ttiong lai se la moi ttuong thuan lpi n h M nang cao vj tti vai tto va su phit ttiin cua dpi ngOni ttnic tte va ngupc lai, chinh su phdt ttiin ciia d^i ngii tti Ihlic tte lai tao them dpng luc va siic m?nh, diSflg g a p t t i i c t t 6 p v a c 6 h i e u q u i c h o s u p h a t t t i e n c i l a i l i £ nuoc. Boi vay trong he thing cac giai phip ca bin nff tten, chiing ta cin chii y hon tai nhimg giai p h d p n d S ' cao ttjdn dien sii phit n i i n cua moi ttudng sing h 2 ' tap lao dpng moi, thuin lpi cho cic hojt dpng s S
Clia tti thiic tteO •
TAI u g u THAM KHAO:
1. Pkimi Tfc Dong (cW bien), -niihic Hfl Nam ihuc tit, ti frien vpng, Nxb. CTQG. H ,1995.
2. Bang Vn Cinh Linh, Cac guii phap phil huy liim nSngm ngu trt Ihuc iri treit Ha bin Hi Nit, Bio cio t6ng ttmikwt, nghien cuu da lai d p thanh pho, H.,2011, ^ •
3. TrSn H6ng Luu, Vai „i cua i„ ihic khoa hoc imigM CTQG H ' S " * *"• * ' " * ' ' ' " •* "''""" * ' « "W N*;.
4. Nguyin Hilu Ting, Bit mil Mnh sich d6i vii Irl iM khoa hoc va ccng nghe Uang ihal kf- cing nghigp hia. hltnlS
*ai. Be Ul khoa hoc doc ljp cap nhi nufc 2007 ^ ' _ 5. Dim Due Vuimg. K K nang ,a giii pMp A- dtfitg 0' CT^^. H J O R " " * " ' " ^ * ' * * ' " * **' " • * * * • '
Ly laao cfainh tri & Ik^y&n tfadng m^
