KHOA HQC CdNG N G H I
DAC Dl£lVI P H A T TRl£lV PHOI V A CAC GIAI DaAlM BIEIV THAI CLIA A U TRIJlXlli CUA HOAIVii D £ Ranina ranina
NguySn Thi Thanh Thiiy', Ld Qu;^ B6n T6MTAT
Bai bao trinh b i y k^t q u i quan s i t q u i trinh p h i t tri^n ph6i v i c i c giai dogn bi^n thii cua i u trung cua hoang d^ Ranina ranina. T n i n g v i i u trung cua dui^c do kich thu6c v i quan s i t d i e d i l m c i c giai doan phit triln phoi va bien thii i u trimg trdn kinh soi n6i v i kinh h i l n vi dO ph6ng d ^ 40 v i 100 lin. Kit qua cho thay tning cua h o i n g d^ tir khi mdn de d^n khi s i p n6 trii qua 5 giai dogn p h i t triln ph6i dupe phan bi^t dua vao kich thu6c, c i c dSc d i l m ph6i v i su chuyin bi^n m i u s i c ciia tning tir m i u vang cam d^n m i u nSu dam tuy theo miic dp tidu thy no5n h o i n g trong q u i trinh p h i t triln cua phoi. 6 nhidt d? 26-28''C, th6i gian phat trien phoi tir 19-21 ngay. Au triing cua hoang d l trai qua 7-8 giai doan Zoea v i 1 giai doan Megalopa.
D^ic dilm d$c trung ciia i u trung Zoea l i m^t gai dii n i m tiv6c ti^ v i m^t gai dii phia lung. Au triing giai doan Megalopa sau 3 ngay c6 t h i viii minh trong c i t gi^ng nhu cua truong thinh. Th6i gian biin thai i u triing tij khi tning n o d i n khi thanh cua con tir 4 0 ^ ngay uong.
Tir khda: Cua hoang dd, Ranina ranina, phit tridn phdi, iu trung.
LMOfiAU
Cua hoing d^ Ranina ranina li mot trong nhiing loii hii sin quy hiem vdi pham chat thit thom ngon, hira luong chat beo v i colesterol thap, doi dio khoang vi luong v i cic vitamin. Chinh vi viy, cua hoang d l da tro thanh mot doi tuong thuy sin co gia tri xuat khau, mang lai gii tri kinh te cao 6 nhi^u nuoc trdn the gidi nhir Uc, My, Philippin ... v i li mon in duoc ua ehuong 6 chau A nhir Trung Quoc, Nhat Ban, Dai Loan, Hong Kong. Cua hoing d^ phin b6 6 nhirng vimg bi^n cd day cat sach va n u a : trong xanh ciia An Do Duong va Tay Thai Binh Dirong (Krajangdara, Watanabe, 2005). 6 Vidt Nam, cua hoing de co o nhieu vimg bien nhu Sa Huynh (Quang Ngai), Tam Quan, Quy Nhon (Binh Dinh), Cam Ranh va Nha Trang (Khinh Hoa). Nhiing nim gan diy, cua hoing d^ co gia tidu thu tai thi truong ti-ong nuoc dao dong tii 300.000 - 500.000 dong/kg tiiy kich thuoc vi chat lupng. Nguon cua thuong pham cung c ^ cho nhu cau tidu thu trdn th^ gioi va oVidt Nam hoan tiaan tii nguon khai thic tu nhidn.
Ngudi dan ngay cang khai thic cua hoing d^ m^t cich tiidt de lam cho san lirpng v i ngu6n lpi co chi^u huong suy giam nghidm trong (Nguydn Vin Chung, 2007). Vide nghien cim sinh san cua hoang d^ d i dupe thuc hien b mot so nuoc nhu Nhat Ban, Uc nhung kit qui c6n r i t khidm tdn va moi chi thuc hien 6 qui md phong thi nghidm. Vi th^, cua hoing di tro thanh doi tirpng quy hi^m can dupe bao ton.
Tir nam 2008, cua hoang d^ da dupe dua vao ehuong
Vi?n Nghien ciiu Nu6i ft-^ng Thuy san 3
NONG NGHI|P VA PHAT TRIEN N 6 N G T H 6 N
trinh bao ton nguon gien thuy sin nuoc Ip, min quy hi^m cua nu6c ta. Theo k^t qua nghidn ciiu cua nh6m bao ton gien thiiy sin Ip min, Vidn Nghidn ciiu Nuoi trong Thiiy sin III, cua hoing d l da thuan duong thanh c6ng v i co kha nSng tii thanh thuc sinh sin trong di^u kidn nhin tao. Muc dich ciia nghien cim niy nhim xic dinh dac diem phit trien phoi vi cic giai doan bien thii cua iu triing cua hoing dd' Ranina ranina (Linnaeus, 1758) lim eo so cho nghidn ciiu cong nghd sin xuat gi6ng nhan tao, gop phan tii tao quan din. bao vd nguon lpi vi da dang sinh hpc.
L VAT LfU VA PHUONG PHAP NGHDU CUU l.Thiri gian, dja d i ^ m v i d6\ h i p n g n g h i d n cihi
T h o i g i a n : Tir n g a y 1 / 0 3 / 2 0 1 2 d e n n g i y 30/08/2012.
- Dia di^m: Trung tim Quoc gia Giong Hai san mi^n Trung, co so Song Lo- Vidn Nghidn ciru Nuoi trongThuysanlll.
- Doi tupng: Cua hoing d^ Ranina ranina (Linaeus, 1758) mang tning vi cae giai doan ^u ti-iing.
2. Phuong phip nghidn a h i a. Ap trung cua me
Chpn nhirng cua m? khoe manh co buong trimg 16n, kich tiiuoc tning dong d^u d^ dua vio ^p trong cic hi composit th^ tich 300 lit, diy b l trai 1 lop cat diy 15 cm di cua me viu minh in nap. Mat do cua trong hi ap l i 1 cua me/hi.
b. Theo ddi qua ti'inh phat tiidn phdi Ngay sau khi cua m? de tiling, hang ngiy quan sit v i ghi nhan thay ddi miu sic bu6ng tning ti-ong
K t 2-THANG 12/2012 79
KHOA HpC C d N G N G H l
sudt q u i trinh ap. Thu miu tning dinh k^^ sau m6i 48 ti^ng, m6i lan l^y it nhit 10 tning trdn m6i eua mp d^
quan sit su phit triln ph6i du6i kinh hidn vl OLYMPUS CX31 (dp ph6ng d?i 40 vi 100 1^) vi do kich thuoc bing kinh hiln vi soi n6i NIKON PROFILE PROJECTOR V-12B (d6 chinh xic din 0.01 mm), d u ^ g kinh tning dupe tinh bing gii trj trung binh ciia cic miu trung trong m6i giai doan phit triln. Dinh gii cic giai do^n phit triln ph6i theo phuong phip cua Amsler va George (1984).
Chup hinh vi m6 ta dac dilm timg giai doan phit triln phoi.
c. Tim vi uong nudi du trung
Quan sit thiy phdi bit diu ctr d^ng m ^ h (iu trimg sip no), chuyin cua mp sang b l composit chira nuoc sach d l chuan bi no vi thu iu trimg. Thoi gian no keo dii tir 1- 6 h tiiy kich thuoc buong tning Sau khi au tning no hit. tit sue khi, nhe nhing hiit cic i u trimg khoe tip tnmg trdn bd mit chuyin sang ucmg trong cic b l composit hinh bin eiu thi tich 1 m' chiia nuoc bien da qua loc co hoc vi xii ly bang tia cue tim. Nhidt dp nuoc b l uong dao dpng tu 26 - 27-0, dp man tiJ 3 1 - 33%o. Thiic in eua iu tiling trong qui tiinh uong la nauplius cua Artemia va Artemia sinh khoi, cho au trimg in hai lin mpt ngiy vio budi sing vi chilu toi.
d. Theo ddi cic giai doan bidn thii vi md ta die diem hinh thii iu triing
Au tirimg cua hoang d l uong 6 nhidt dp 26-27''C.
trung binh m6i giai doan au trimg keo dii tii 4-6 ngiy. O m6i giai doan, thu mau tir 10-15 au triing zoea vi 5 iu tning megalopa cd dinh bang formalin 5% vi luu giii trong ethanol 70%. Au tning dupe do kich thudc duoi kinh hiln vi soi noi vi quan sit eic die dilm hinh diii bing kinh hiln vi eo dp phong dai 40x. Chup hinh va m6 ta dac dilm hinh thii tiing giai doan au trimg.
•.KETQUANGHfiVCUU 1. Qui trinh phit triln ph6i
Trting cua hoing d l ti-ai qua nhilu Idn thay ddi mau sic ti-ong q u i trinh phit tiiln phoi. Tning sau khi de eo miu ving nhat, sau do chuyin dan sang miu vang cam, cam dam, nau nhat va nau dam. b dilu kidn nhidt dp tii 26,5 - 28.5°C, q u i tiinh phit bien ph6i k i t thiic sau 19 - 21 ngay va h i i qua 5 giai doan phat triln li: phoi nang, phoi vi, xuat hi^n dilm mat, CO sic td vi xuat hi|n nhip tim (hinh 1). Chi tilt 5
giai doan phit trii'n phdi vi kich thiroc tiling dupcmfl t i nhu sau:
+ Giai d o ^ I - Phdi nang (Hinh IB): phdi hinh trdn, miu ving nh?it. khdi t l bio khdng djnh hinh H^t noin hoing diy d$c. Sir phin cit chua rd ring.
Dmmg kinh phdi trung binh 0,53 ± 0,01 mm. Thoi gian kr( thiic tii 3 - 5 ngiy.
+ Giai do^n II - Phdi vj (Hinh IC): phdi hinh b-on.
miu ving cam. Quan sit r(y khoang cich giira v6 trimg vi phdi. Dudng kinh phdi trung binh 0.55 ± 0,02 mm. Thoi gian k i t thuc tiJ 5 - 9 ngiy.
+ Giai doan III - Xu^t hi|n dilm mit (Hinh ID):
phdi hinh trdn. miu ving cam dim. Hat noin hoang khdng con diy die, c6 t h i quan sit su phan cit va tao thinh cic co quan. Xuit hi|n dilm mit hinh luOi lilm miu dd tuoi. Dudng kinh phdi trung binh 0,56 ± 0,01 mm. Thdi gian kit thiic tir 9 - 13 ngiy.
+ Giai dogn IV - Xuit hi|n sic to (Hinh IE): phoi co hinh ovan, miu niu nhat hoic xam. Cac phan phy cua iu tning xuit hi|n sic to. Dudng kinh phdi tiling binh 0,57 ± 0,01 mm. Thoi gian k i t tiiiic tii 13 -19 ngay.
+ Giai doan V - Xuat hipn nhjp tim (Hinh IF):
phdi cd miu niu dim hoic miu xim den. Mit hinh trdn. Xuat hidn nhjp tim v i sd nhip dip tang dan.
Dudng kinh phdi trung binh 0,58 ± 0,01 mm. Kit thuc giai doan phit tiiln phdi, tning no thinh iu tiling sau 1 9 - 2 1 ngiy ip.
2. D$c dilm hinh thii iu tiling
Tiiy theo nhidt dp uong, cua hoing dd ti"ai qua 7- 8 giai do?ui zoea va 1 giai doan megalopa. Au trung zoea sdng troi ndi, cd tinh huong quang manh va thudng boi giat liii. Sang giai doan megalopa, au trimg boi chii dpng vi c6 t h i viii minh trong cat gidng nhu cua tniong thanh. Chi tiet dac diem hinh thii cic giai d o ^ md ta nhu sau:
+ Giai d o ^ zoea I (Hinh 2 ^ : Au tiling co gai trin vi gai lung dii, ria ngoai giip dau ngue co 2 gai ldn, eic gai niy d i u ed nhilu gai nho bao xung quanh. Chin ham 3, chin bd, chin boi va binh lai chua xudt hi|n. Chac dudi chua phan tich rd rang- Mit chua cd cudng. Chilu dai giip dau ngire trung binh la 1,05 mm. Thdi gian k i t thuc giai doan Zoea I l i tir 3 din 6 ngay.
+ Giai doan zoea II (Hinh 2B): Djc dilm hinh thii ^u triing giai doan nay tuong tu nhu giai do^tn zoea I nhung kich thirdc ldn hon. Xuat hi|n chin b6.
80
NONG NGHllP VA PHAT TRIEN NONG T H 6 N - KY 2 - THANG 12/2012KHOA HOC C O N G N G H i
Chua CO chan boi va banh lai. Chac duoi phan tach thanh 2 nh4nh rS rtt. MSt da co cudng. Chi^u dai giap dau nguc trung binh la 1,41 mm. Th6i gian k&
thiic giai doan Zoea llla tir 3 d^n 5 ngay.
+ Giai doan zoea III (Hinh 2C): Chac duoi phan ddt. Chua cA chta boi. XuSt hiSn binh 14i. Chieu dai gi4p dau ngirc trung binh la 1,8 mm. Thdi gian ket thiic giai doan zoea 111 14 tir 3 den 6 ngay.
g^^j^
, i S ^
I
} - — %
J
Hinh 1: Cic giai doan phit triSn phdi cua hoing d^
A- Tning mdi de; B- Phoi nang; C- P h o i « ; D- Xuat hien diem mat; E- Xuat hien sic td; F- Xuat hien nhip tim + Giai doan zoea IV (Hinh 2D): Xuat hidn mam
chan bung a ddt thii 2 den ddt thir 5. Chan bo phat trien dai hon. Thdi gian ket thiic giai doan zoea IV la tir 3 den 5 ngiy. Chidu dii giap dau nguc trung bmh li 2,38 mm.
+ Giai doan zoea V (Hinh 2E): Chan bo 1 xuSt hidn 2 thiiy, cic ddi chin bd cdn lai phin ddt khdng ro rang. ChiSu dai giip dau ngirc trung binh la 3,02 mm. Thdi gian kdt thiic giai doan zoea V li tir 4 ddn 6 ngiy
+ Giai doan zoea VI (Hinh 2F): Chin bd 1 phin thanh 5 dot, cic chan bd 2 den 5 phin thinh 4 den 5
ddt tiiy timg c i the. Chin bung chua phan ddt. Chieu dai giip dau nguc trung bmh li 3,84 mm. Thdi gian ket thiic giai doan zoea Vl li tir 5 den 7 ngay.
+ Giai doan zoea VII (Hinh 2G): Cic ddi chan bd phan thinh 5 ddn 6 ddt Chin bung phit trien v i phin thinh 2 ddt. Chidu dii giip dau nguc hung binh li 4,74 mm. Thdi gian kdt thiic giai doan zoea V i l l i tir 4 den 6 ngiy.
+ Giai doan zoea VIII (Hinh 2H); Chan bung phit trien dii hon, hinh thai k h i gidng vdi giai doan zoea VII nhung kich thudc ldn hon. Chidu dai giap
NONG NGHIEP VA PHAT TRIEN N 6 N G T H 6 N - Kt 2 - THANG 12/2012
KHOA HQC C 6 N 0 N 0 H |
diu nguc trung binh l i 5,7 mm. Thdi gian k i t thuc giai doan zoea VIII li tir 5 din 7 ngiy.
+ Giai dogn megalopa (Hinh 20: Bl m$tgiip ddu nguc bing phing, gd giip ddu nguc nhSn, klidng cd ring cua. Gai trin hinh tam giic vdi dinh tii. Mit cd cuong vdi 3 ddt. Chac dudi trdn, khdng ed long ciing.
Chilu dii vi chilu rdng giip ddu ngyc trung binh tuong ling li 8,4 mm vi 5,9 mm. Thdi gian uong iu tiling megalopa keo dii din 19- 20 ngiy, iu tiling l^t xie chuyin sang giai doan cua con, kit thiic qui trinh biin thii cua iu triing.
+ Giai dogn cua con (Hinh 2J): Cua con mdi lot xic tir megalopa cd d^c dilm hinh thii gidng nhu cua tnrdng thinh. Chilu dii va chilu rpng mai cua tuong ling 12 mm vi 6 mm.
IV. THAO LUAN
Cua hoing dd li ddi tupng hai sin quy hidm cd gii tri kmh t l cao. Tuy nhidn cho den nay vin chua cd nhieu cdng trinh nghidn ciiu vl ddi tirpng niy.
Cie nghien cihi trdn thi gidi tap trung chu ylu nghidn cuu vl die diem sinh hpc, biroc dau dat dupe mdt sd kit qua md ta die diem sinh hpc cua hoang de: Sue smh san cd sir khac bidt tuong ddi tiiy theo viing phin bd. Sire sinh san ciia cua hoing de R.
ranina phan bd d vimg bien Andaman CThii Lan) dao ddng ti-ong khoang tii 74.600 - 167.900 tning/ci thi cii/1 lin de (Minagawa vi Murano, 1993, 1994), trong khi dd cua phin bd d vimg biln Australia cd gii tii nay dao ddng tii 80.000 - 150.000 tiling (Brown, 1986) hoie tii 60.000 - 160.000 tiiing/lan de (Kennelly va Watkin, 1994). Tai Vi^t Nam, eua hoang d l cd sire sinh san thuc t l dao ddng tir 36.521 ddn 138.235 trung/ca thi cai / lan de, trung binh li 63.235 ± 22.385 trimg /dpt, dong thdi siic sinh sin cd xu hudng ting len theo kich ed c i thi (Nguyin Vin Chung va H i Le Thj Ldc, 2007). Cie nghidn ciiu diu md ta tning khi mdi de cd miu vang nhat hoic miu ving cam, sau do chuyin sang miu cam d^m, nau vi nau Sim hoic xim den trudc khi nd. Su thay ddi miu sdc ciia ti-iing li do su h^p thu noSn hoing vi su phit tiiln sdc td eua phdi (Veera Ravi, 1994; Parimalam, 2001). Qui tiinh phit tiiln lim cho trimg ldn dan ldn va din thdi dilm tirudc khi nd t h i tich tiling cd t h i ting ldn gap ddi so vdi liic mdi de. Trong q u i tiinh phat hiln, mau sdc tiling chuyin tir mau nau nhat sang mau nau dam ho^c xam den khi noin hoang bj tidu hao va hinh dang phdi ti-d ndn rd rang hon. Mat xuat hi^n ddu tidn vdi diu hidu nh|n bilt li dilm mdt
la mpt dii miu d6, tilp theo li hinh dgng cua phdn byng vi phdn ddu ngi;e (Warner. 1997).
Nghidn cuu mdi tuong quan giOra nhi|t di) nu6c vi thdi gian ^p tiling cua hoing d l h-ong phdng dii nghidm cua cho thiy tning cua mdi de cd dudng kinh ti-ung binh ldn nhdt l i 0,66 mm, nhd nhdt li 0.60 mm v i ed thi tich 0.13 mm''; cie kich thudc niy tang ldn ding k l t^i thdi dilm tiirde khi nd d^t ldn lupt la 0.83 mm, 0.79 mm vi 0.27 mm' vi thdi gian dp tiling cua cua m? giim di khi nhi|t dO nirdc tdng ldn trong khoing nhidt dO thich hpp Qui trinh nd cua trung cua bit ddu vdi su truong nude lim cho ming tiiiag cing ldn. tilp din li q u i trinh p h i vd mang d|m do ip suit tii bdn trong phdi, sau dd Idp ming bdn trong trimg sd bj vd do tic dpng ca hpc cua bung iu tiling, nhung du trimg d i phit triln ddy du (zoea I) thoit ra khoi triing vi boi Idi tu do trong mdi trudng nir6c (Ichikawa vi ddng tic gii. 2004).
Trong nghien ciru niy, phdi cua hoang dl trai qua 5 giai doan phit triln vdi duong kinh Udn tuc ting ldn v i khi sip nd cd kich thudc la 0,58 ± 0,01 mm vi chuyin biln vl miu sic ciing tuong tir nhu cac md ta cua cic nghidn ciru khic. O nhidt dp 26 - 28"C, thdi gian ap tning d cua hoang d l thudng keo dii tir 19 - 21 ngiy tiiy thuOc vio chat lirpng cua me vi dieu ki|n mdi tiirong, chu yeu l i phu thupe nhidt dp.
Chit lupng nude va thiic an li cic ylu td quan trpng trong nudi cua hoing dd ndi ridng vi cic loai giip xic ndi chung. Nghidn cuu trdn loai cua Scylla serrata, Lin vi ddng tic gia (2003) quan sit thay ring chdt lirpng tning, ty 1| nd va chdt lirpng au triing moi no sd rit tdt n i u eua m? dm tning dupe cho an bing thiic i n c h i biln. MOt ti-ong nhirng nguydn nhin lam trimg chit, khdng nd dupe l i do nhidm nam, triing loa ken, ddng vat ky smh phit sinh tii ngudn thiic 3n tuoi sdng cho cua m?. mdi trudng 6 nhidm vi subien dpng nhidt dd- Churchill (2001) cho ring, du tiling mdi nd cd thi phai ddi m$t vdi nhirng mdi nguy hiem nhu khi amoniae, thay ddi dO min, formalin vi thieu thiic in. Nhu v$y, dinh dming va dilu kidn nudi cua m? ed vai trd quan trpng din siic khoe ciia du tiling vi gop phdn quylt dinh sir thinh cdng ciia mdi d^t uong nudi.
Kit qua nghidn cim hi$n t?i cho thay du tiling cua hoing d l R i-anma trai qua 7 d i n 8 giai doan zoea v i 1 giai dogn megalopa. Cic giai doan zoea kdo dii hi 3-7 ngay tiiy thuOc n h i | t dd uong, giai doan p h i t triln v i chdt lupng du triing. ridng giai 82 NONG NGHIEP VA PHAT TRIEN NONG T H 6 N • KV 2 - THANG 12/2012
KHOA HQC CdNG N G H |
doan megalopa keo dai d i n 19- 20 ngiy uong, lot xac chuyin sang giai doan eua con, k i t thiic q u i ti'inh biln thii cua du triing. Kit qua niy cung tuong tu nhu cic nghidn ciiu khic trdn t h i gidi.
Minagawa (1990) cung quan s i t thiy i u triing cua hoang di trai qua 7 din 8 giai doan zoea v i 1 giai doan megalopa, thdi gian keo dii tir 36 - 62 ngiy.
Tic gia cho ring tir giai doan zoea VI bit diu cd su khac nhau v l dac dilm hinh thii giua c i c c i thi d ciing mdt giai doan phit triln, d i e dilm niy khdng ghi nhin dupe trdn nhirng du triing giai doan zoea I din zoea V. Niu dieu ki|n uong nudi tdi im v i chat
lupng i u trimg tdt thi cd t h i m^t giai doan phit triln hi bd qua hoic hai giai doan dupe k i t hpp lim mpt. Trong dilu ki|n niy, i u trimg zoea VII cd kich thudc ldn sd lot xie v i biln ddi true tilp thinh megalopa m i khdng qua giai doan zoea VIII. Kit q u i nghidn ciiu cho thdy cd 19% iu tiling zoea VII lo^i niy va chung ed nhirng die dilm hinh thii gidng nhu du trimg zoea VIII. Hi^n tupng niy eung da dupe Gore (1985) nghidn ciiu vi kit luin ring d mdt sd loii giip xic, da sd iu triing trai qua N giai doan phit ti-iln nhung mot sd it lai hoin thinh qui trinh phit ti-iln ehi vdi N-1 giai doan.
Hinh 2: Cic giai do?n phit tiiln cua cua hoing d l Ranina ranma A-Zoea 1; B-Zoea 2; C-Zoea 3; D-Zoea 4; B-Zoea 5; F-Zoea 6; G-Zoea 7; H-Zoea 8; I-Megalopa;
J-Cua eon 5 ngiy hioi; K- Cua tiudng thanh
N 6 N G NGHIEP V A PHAT TRI^N N O N G THON • KY 2 - THANG 12/2012
KHOA HQC C Q N G N G H t
Minagawa vi ddng tic gia (1993, 1994) d i tiln hinh cic thi nghi|m v l anh hudng cua 5 mirc nhi|t dp nude (tir 17 - 33''C) v i 11 miic dO ni?ln (tir 17 - 51%o) ldn ty 1| sdng v i Ling trudng ciia du triing cua hoang de. Kit qua nghidn ciru cho thdy cic gii trj nhidt dd va dd mudi tdi im cho S\T phit ti-iln ciia cic giai doan au tiling ldn lupt la 25 - 29°C vi 27 - 34%o.
Die dilm hinh thii d moi giai doan phit triln cua au trimg cimg da duoc md t i ehi tilt trong nghidn ciiu nay v i co ban cung tirong tu nhu nhirng md ta trude dd Diy Ii nhirng ngudn tu li|u quan trpng giiip nhin di|n, phin bi|t cic giai doqn du triing, phue vu cho nghidn ciiu sin xudt gidng nhin tao loii cua quy hilm niy ciing nhu phyc vu khao sit tliuc dia dinh gii ngudn lpi trong lu nhicn
V. KET LUAN
Qui trinh phit triln phdi cua hoing d l R. ranina trai qua 5 giai doan li: phdi nang, phdi vi, dilm mit, xuit hidn sic td vi xuat hien nhip tim, tuong ling vdi su thay ddi mau sic trong sudt qui trmh phit triln.
tir miu ving nhat sang miu cam, miu cam dim, niu nhat vi niu dim. Kich thudc trihig tii khi mdi de din khi sip nd tuong ung tir 0,53 din 0,58 mm. Thdi gian phit trien phdi tii 19 - 21 ngay d nhidt dp 26-28''C.
Au tiling cua hoang di phit triln qua 7 hoic 8 giai doan zoea vi 1 giai doan megalopa. Die dilm d^c tnmg cua iu triing zoea l i ddi gai dii nim trudc trin vi phia lung. Au trimg giai doan megalopa cd thi viii minh trong cit gidng nhu eua trudng thanh. Sau 19-20 ngiy uong, megalopa lot xic chuyin thinh cua con, kit thuc giai doan biln thii cua au trimg. Thdi gian hoin thinh cic giai doan bien thai au trimg tir 40-60 ngay. Cua con mdi Idt xic tii megalopa cd hinh thii gidng nhu eua tiudng thanh voi chieu dii v i chilu rpng mai cua tuong img li 12 mm vi 6 mm.
TAI UBI THAM KHAO
1. Amsler. M. 0 . and R. Y. George, 1984.
Seasonal variation in the biochemical composition of the embryos of Callineetes sapidus Rathbun. J. Crust Biol., 4: 546-553.
2. Brown, I. W., 1986. South Queensland's spanner erab a growing fishery. Australian Fisheries 45/10: 3 - 7 .
3. Nguydn Vin Chung v i H i Ld Thi Lpc, 2007. Thanh phdn loai v i mpt sd d i e dilm sinh
hpc sinh s i n cua h o i n g di Ranina ranina. Bio cao khoa hpe 2007.
4. Churchill, G., 2001. Selecting criteria to evaluate the quality of mud crab, Scylla serrata eggs in South Africa. Workshop on mud erab culture, ecology and fisheries. Can Tho University, Vietiiam, 8-10* January.
5. Gon-. R. H., 1985. Crustacean issues 2. Larval grovrth (ed. by A. M. Wenner), A. A. Balkema, Rotterdam, pp. 1-65.
6. Ichikawa. T.. K. Hamasaki and K Haraada, 2004. Egg size and relationship between seawater temperature and egg incubation period of the red frog crab Ranina ranina (Decapoda: Raninidae) reared in the laboratory. Nippon Suisan Gakkaishi.
70(3), 343-347.
7. hn. S. D.. M. Wille, E. K. Kontara and P.
Sorgeloos, 2003. Reproductive performance and offspring quality in mud crab (Scylla paramamosain) broodstock fed different diets. Aquaeult. Internal, 11(1-2): 3-15.
8. Kennelly, S. J. and D. Watkins, 1994.
Fecundity and reproduction period and their relationship to catch rates of Spanner crabs. Ranina ranina, off the east coast of Australia. Journal of Cnistacean Biology 14(1): 146-150.
9. Krajangdara T. and S. Watanabe, 2005.
Growth and reproduction of the red frog erab, i^nina ranina (Linnaeus, 1758). in the Andaman Sea off Thailand Fishenes Science, 71(1): 20-28.
10. Minagawa, M., 1990. Complete larval development of the red frog crab Ranina ranma (Crustacea, Decapoda, Ranmidae) reared in the laboratory. Nippon Suisan Gakkaishi. 56(4), 577-589.
11. Mmagawa, M. and M. Murano, 1993. Effect of prey density on survival, feeding rate and development of zoeas of the red frog crab Ranina ranina (Crustacea, Decapoda, Raninidae).
Aquaculhire. VoL 113, Issues 1-2, p.91-100.
12. Minagawa, M. and M. Murano, 1994.
Developmental changes in larval mouthparts and foregut in the red frog crab, Ranina ranina (Decapoda, Raninidae). Aquaculhire. Vol. 126, Issues 1-2, p. 61-71.
13. Parimalam, K., 2001. Embryonic and lanral development of the hermit erab, CUbanaiias
84
N 6 N G N G H I | P V A PHAT TRIEN N O N G T H 6 N - KV 2 - THANG 12/2012KHOA HQC C Q N G N G H |
longitarsus (De Haan) (Crustacea: Decapoda: edible Portimid crab Charybdis lucifera (Fabncius).
Anomura). M . Phd. Thesis, Annamalai University, Ph.D.Thesis, Annamalai University, India, pp: 97.
•^^'^•PP- ^^- 15. Warner, G. F., 1997. The Biology of Crabs.
14. Veera Ravi, A., 1994. Biochemical changes Elek Science, London, pp: 202.
during embryonic and larval development of the
EMBRYONIC AND LARVAL DEVELOPMENT OF THE RED FROG CRAB RANINA RANINA Nguyen Thi Thanh Thuy and Le Quy Bon Summary
This paper presents embryo development and larvae stages of red frog crab Ranina ranina. Eggs and each stage of larvae were measured and observed morphology by microscop 40x and lOOx and stereo microscop. The result showed that red frog crab's embryo development was classified into five stages based on size, texture of ovary and changing egg's color from orange- yellow to dark-brown because of the yolk matenal accumulation. The red frog crab's embryo development was finished within 19 to 21 days at temperature 26 to 28''C. This species is proved to have 7 to 8 Zoea stages and one Megalopa stage. The front and dosal of zoea larvae has a long spine with spinules on outer margin. And 3-old day megalopa can hide under sand like as adult individual. Larval development was completed in 40 to 60 days Key words: Red frog crab, Ranina ranina, embryo development, larvae stages.
Ngudi phan bidn: TS. Pham Anh Tiidn Ngiy nh$n bii: 6/11/2012 Ngiy thdng qua phan bi|n: 4/12/2012 Ngiy duy|t ding: 10/12/2012
NONG NGHI?P VA PHAT TRIEN NONG T H 6 N - KY 2 - THANG 12/2012