QUY PHAT TRIEN KHOA H9,C VA CpNG NGHE BINH DjNH TRONG TAM N H I N T 6 N G THE CUA CA Nu'dc
Theo mgt sd tai lieu nghien cdu trong va ngoai nUdc, de thuc day phat trien khoa hoc va cong nghe, ben canh cac Chuong trinh hd tra doanh nghiep va cac Vien nghien cdu, trudng dai hoc dau tu nghien cdu, phat trien cong nghe: Chinh phu cac nUdc deu thanh lap nhieu loai Quy khae nhau de hd tra cac doanh nghiep dau tu ddi mdi cong nghe va giup cac Vien trUdng thuang mai hoa ket qua trien khai nghien cdu. Vi du Han Qudc cd Quy R&D thong tin va truyen thong cua Bo Thdng tin va Truyen thong, Quy phat trien ddi mdi cdng nghe cua cac doanh nghiep vUa va nho, Quy diu tu mao hiem, Quy nghien cdu va phat trien cdng nghe mdi, Quy ve quyen SHTT, Quy danh cho viec danh gia va CGCN, Quy danh cho gidi thieu cac san pham tu sang che...; Trung Qudc CO Quy phat trien khoa hoc va cdng nghe, Quy dau tU mao hiem... Tai Viet Nam mo hinh Quy phat trien KH&CN duac de cap
trong Luat KH&CN vao nam 2000.
Trong dd viec thanh lap Quy
duac hinh thanh 8 cap qudc gia, tinh/thanh phd, bg/nganh; td chdc va ca nhan nhkm muc dich da dang hda nguon dau tU tai chinh cho hoat ddng KH&CN. Bai viet sau day gidi thieu ve thUc trang hoat dong cija cac Quy do cac tinh/thanh phd thanh lap vk hoat
T S . V O NGOC ANH Giam doc Quy phat trien KH&CN dong cda Quy phat trien KH&CN Binh Dinh trong thdi gian qua.
1. Thanh lap
Sau khi L u a t K H & C N cd hieu li/c thi hanh, tinh de'n nay, ca nudc da hinh thanh dUOc 35 t d chL?c Q u y p h a t t r i e n ^
He thong cat tach hat dieu tff dong do Cd sd Cd khi Vu Thanh sang tao cong suat 2 tan/mot gid, da thffdng mai hoa mot phan nhd cd von Quy Phat trien KH&CN tinh Binh Dinh. Anh: H.L
^ cac chQdng trinh phat then kinh te - xa hdi cd muc tieu va gu tien theo nhu cau thuc te hoac dat hang eua lanh dao tinh, ciia doanh nghiep.
Bao dam dan chu, canh tranh, khach quan, cdng khai va binh dang trong viee tuyen chpn td chQc, ca nhan thgc hien nhiem vg KH&CN.
Ddi vdi nhiem vg nghien cQg Qng dgng va phat trien edng nghe phai gan ke't chat che giQa ep quan quan ly nha nQdc, td chQc KH&CN, doanh nghiep (hoac ndng dan).
' D e xua't, kie'n nghj
-.& C O N G N G H E
- Vdi UBND tinh
+ Quan tam dau tQ nang cao tiem IQc KH&CN eho cac ddn vj:
Chi cgc Tieu chuan - Do IQdng - Chat IQpng; Trung tam iJng dgng Tie'n bp KH&CN; Trung tam Phan tich va Kiem nghiem thude Sd Khoa hpe va Cdng nghe va cac ddn vj sQ nghiep khoa hpc trong tinh.
-I- Quan tam chi dao Sd Npi vg, UBND cac huyen, thanh phd bd tri can bd chuyen trach ve hoat dpng quan ly KH&CN cap huyen, thanh phd tdi thieu tQ 1-2 ngadi.
-I- De nghj tinh bd tri kinh phf sQ nghiep khoa hpe eua tinh hang nam b i n g hoac hdn 2% tdng chi thadng xuyen ngan sach cua tinh (giai doan 2011 -2015).
- Vdi BQ Khoa hgc va Cong ngh$
Tao dieu kien thuan Ipi cho tinh Binh Djnh dUdc thUc hien cac dU an thude chQdng trinh Ndng thdn va Mien nui va cae ChQPng trinh KH&CN cap nha nQdc nhSm nghien cQu Qng dgng cac ke't quci nghien cQu vao thQc t i l n siin xuat va ddi sdng.n
^ KH&CN (sau day gpi tat la Quy) d cap quo'c gia (NAFOSTED), dia phUdng (16), t r u d n g dai hoc (1), doanh nghiep (17).
Cac Quy dja phuang thanh lap da di vao hoat dpng gom: Hai DUdng, Thanh Hda, TP Ho Chf Minh, Binh Djnh, Ha TTnh, VTnh Phuc, Quang Trj, Binh DUdng, Nghe An, Thai Binh, Hoa Binh.
Hau he't cac Quy dQdc thanh lap va di vao hoat dpng trong 1 - 3 nam trd lai day.
Cac Quy hoat dong theo hinh thQc cac don vj sU nghiep cd thu, hoat dpng khong vi muc dfch loi nhuan, cd tu each phap nhan, con da'u rieng, dUdc md tai khoan tai kho bac nha nudc va cac ngan hang trong va ngoai nudc. Cac Quy dja phQdng la cac ddn vj trQc thupc Uy ban nhan dan tinh/thanh phd. Vdn
khoa hpc, bd sung tQ kinh phi thu hoi cua cac de tai dU an hang nam, cac khoan thu tQ hoat dpng cua Quy, Ngoai ra, Quy cd the dudc huy dpng cac ngudn vdn ngoai ngan sach khae nhU:
cac khoan ddng gdp tu nguyen cua td chQc, ca nhan trong va ngoai nUdc.
2. Phu'dng thufc, pham vi tai trd va cho vay
Tren nguyen tac cac Quy dja phUdng tai trd mpt phan cho v i e c thUc hien c a c de t a i nghien cQu tao ra cdng nghe mdi thupc nhOng nganh nghe, ITnh vuc cac tinh Uu tien khuye'n khich, do doanh nghiep thQc hien hoac phdi hdp vdi cac td chQc khoa hpc va cdng nghe thifc hien, mQc tai trd khdng qua 30% td'ng kinh phi thUc hien de tai; khdng qua 20%
Nha may san xua't gao an toan cha't Iffdng cao cua Cong ty CP Phan bdn va DVTH ^inh Dinh. cd hd trd vd'n Quy Phat trien KH&CN. Anh: H.L dupc cap khi thanh lap ban dau
ciia cac Quy khdng Idn, so vdn ban dau cao nha't la Quy phat trien KH&CN qudc gia la 200 ty ddng, ke den la thanh phd HCM 50 ty ddng, hau he't cac tinh thanh cdn lai tQ tren 1 \y de'n 10 ty d d n g , dUdc hinh thanh tQ ngan sach sU nghiep
tdng kinh phf thQc hien cac dif an xay dQng he thdng quan ly chat IUdng cua doanh nghiep theo tieu chuan qudc te. Cho vay vdi lai sua't tha'p hdn mQc lai sua't cua ngan hang thQdng mai tai thdi diem cho vay hoac khdng lay lai de thQc hien cac du an hoan thien cdng nghe,
Qng dung ke't qua nghien cQu khoa hpc va cong nghe (sin xua't thd nghiem san pham mdi, thu nghiem quy trinh cdng nghe mdi,...): cac du an chuyen giao cdng nghe de dd'i mdi cdng n g h e , dd'i m d i san p h a m , chuyen ddi cd ca'u san xua't, kinh doanh cua doanh nghiep, phuc vu muc tieu phat trie'n kinh te xa hdi cua cac tinh/
thanh phd.
Tren thifc t e , do viec bd' sung Quy hang nam dQdc hinh thanh tQ kinh phf thu hdi cac de tai /dQ an hang nam ra't tha'p va khd khan. Cho nen mpt sd Quy chi ap dung hinh thQc cho vay vdi lai suat thap, bang 50 - 70%
lai sua't cua ngan hang thUdng mai) khdng thuc hien tai trd de bao toan vdn (Thanh Hda, Thii Binh, Vinh Phuc, TP HCh/l).
Nghe An ap dung hinh thQc tai trd ddi vdi cac dQ an ddi mdi, cai tie'n cdng nghe cua cac doanh nghiep, do hang nam ngudn vdn cua Quy dUdc bd sung tQ ngudn ngan sach siJ n g h i e p khoa h o c . C a c dja phuong khae trong dd cd Binh Djnh ap dung cho ca 2 phUdng thQc tai trp va cho vay (tai tra ddi vdi trien khai dng dung cac ket qua nghien cUu cd trien vong thanh san pham cd tiSm nang thuong mai; cho vay de hoan thien cdng nghe, san xudt thd nghiem sin pham mdi, thd nghiem quy trinh cong nghe mdi va chuyen giao cdng nghe).
3. To chufc bp may cua Quy Bp may quan ly va dieu hanh cija Quy gom Hpi ddng quan ly (HDQL) Quy, cd quan dieu hanh Quy va Ban kie'm soat Quy.
Hoi dong quan ly Quy gdm cac thanh vien la nha khoa hoc, nha quan ly hoat ddng kiem nhiem. 6 cap dja phUdng; Chu tich HDQL Quy la Phd Chu tich Uy ban nhan dan tinh/thanh phd (UBND), rieng thanh phd
KHOn HOC
& C O N G N G H E
^ HCM Chu tjch Quy la Giam ddc Sd KH&CN.
Ca quan dieu hanh Quy:
Gdm cd Giam ddc quy, cac Pho G i a m dd'e Q u y , c a c ddn vi chuyen mon, nghiep vu hoat dpng theo che dp kiem nhiem theo nhiem ky 5 nam. Giam ddc Quy la dai dien phap nhan cua Quy do Chu tich Uy ban nhan dan tinh bd nhiem. Hien nay tai cac dia phuong ddn vi chuyen m d n chi bao g d m ke t o a n trQdng, van phdng Quy hoac CO quan dieu hanh Quy.
Cd bdn trudng hop thanh phd H C M , Thanh HOa, VTnh Phuc, Thai Binh viec dieu hanh Quy duoc thuc hien uy thac vdi don vj tfn dung ben ngoai:
(Co quan dieu hanh Quy phat trien KH&CN thanh phd HCIVI la Quy dau tUphat trien dd thi thanh pho HCIVI theo su Oy thac cua UBND thanh phd HCt\/l; Co quan dieu hanh Quy phat trien KH&CN Thanh Hda, VTnh Phuc, Thai Binh duoc thuc hien bdi 2 dOn vi: td tham dinh cua Quy tham dinh ndi dung khoa hoc: ky ket vdi cac Ngan hang de tham dinh ve mat tai chinh theo su Oy thac Quy nhim bao toan vdn vay).
Binh Djnh, Hda Binh thanh lap CO quan dieu hanh Quy van hanh doc lap. Tai Binh Djnh cd quan dieu hanh Quy la dOn vj SQ nghiep cong lap loai 2, cd 5 bien che dam trach hoat dong cua Quy, thuc hien co che tu chu, tu ehju trach nhiem ve thQc hien nhiem vu. To chuc bo may, bien che va tai chfnh theo Nghj djnh 43/2006/ND-CP.
Ban kiem scat Quy: co tQ 3 - 5 thanh vien, nhiem ky 5 nam. Do Hpi dong quan ly Quy bd nhiem, m i i n nhiem. Gdm cd trudng ban, phd ban va cac thanh vien tai cac dja phQOng, ban kie'm s o a t Quy t h d n g thudng gdm cd: Thanh tra Sd
KH&CN, dai dien Sd Tai chinh va cac sd ban nganh lien quan.
Hoi dong tham dinh/nghiem thu: tai cac dja phudng hinh thanh hpi ddng tham djnh tu van cho hpi ddng quan ly cd tQ 5 - 7 thanh vien do Giam ddc Quy de nghj de tham djnh cac hd sO de nghj tai trp, vay vdn cua Quy bao gdm tfnh kha thi, hieu qua dau tu va tai chfnh dU an. Moi de tai/du an la mot hoi ddng tham djnh rieng. Hdi dong tham djnh cung cd trach nhiem danh gia, nghiem thu ke't qua thifc hien cac hd sd de nghj tai trd, vay vdn cua Quy.
Ket qua hoat dgng: Mac du thdi gian hoat dong chua nhieu, viec trien khai ap dung mo hinh Quy phat trie'n KH&CN d Viet Nam cdn kha mdi me, nhUng tfnh de'n nay tdng sd dU an dUdc cac Quy dja phUdng tai trd/ cho vay la 107 de tai/dU an vdi tdng kinh phi la 51,26 ty ddng.
4. Nhan xet, danh gia:
Ben canh hinh thQc dau tu cho KH&CN theo phQdng thQc cap ngan sach hang nam theo phQdng thQc truyen thdng, vdi md hinh Quy phat trien KH&CN do he thdng cd quan nha nudc to' chQc trie'n khai c u n g md hinh Quy dau tU mao hiem cua cac td' chQc tai chfnh n u d c ngoai (Quy Beta, Veil, Vietnam F r o n t i e r , V i e t n a m f u n d , T e m p l e t o n , Lazard, M e k o n g , Quy dau tU mao hiem IDG tai Viet Nam - thupc tap doan dO l i e u qud'c te I D G , Q u y Techfund - thuoc cdng ty quan ly Quy VinaCapital) da md ra mdt phQOng thQc tai trO, dau tu mdi, tao cd hoi cho cac nha khoa hoc theo dudi cac cdng trinh nghien cQu va nha doanh nghiep dau tu ddi mdi c d n g nghe dap ung vdi yeu cau san xua't kinh doanh trong qua trinh hdi kinh te qudc te. Gdp phan
nang cao trinh dp cdng nghe cho cac doanh nghiep tai cac dja phUdng. Giup cac doanh n g h i e p md r o n g s a n xua't, phat trien cac san pham mdi, tao them cdng an viec lam cho ngQdi lao dong. Vf du vdi viec cho cac doanh nghiep vay d Quy phat trien K H & C N Binh Djnh, cu the: DNTN D&L thanh phd Quy Nhdn vay 1,2 ty ddng de thuc hien dU an "Dau tU thiet bi xi bang de nang cap, hoin thien day chuyen sin xua't cac loai thep hinh", da giup doanh nghiep nang cao nang lUc san xua't kinh doanh, dap Qng nhu cau tieu thu san pham thep tren dja ban tinh va md rpng ra cac tinh lan can, tao viec lam thudng xuyen cho 15 lao dpng, vdi mQc thu nhap binh quan 3 trieu d d n g / t h a n g , tang them phan ddng gdp thue vao ngan sach nha nUdc; Cdng ty TNHH Nhat Khanh vay 2 ty ddng de ddi mdi cdng nghe san xua't san pham tQ cao su thien nhien da tao ra cac san pha'm mdi nhQ Idp, xam xe cd rua, yem xe tai, Idp xe may cay v.v... gdp phan dao tao nghe va giai quye't viec lam thudng xuyen cho hdn 20 lao dong ndng thdn.
- Giup cac doanh nghiep tai cac dja phUdng phat trie'n cac md hinh chan nudi, trdng trpt cho nang suat, hieu qua kinh te cao (vf du cac du an md hinh nudi ran hd mang sinh san, nudi Ipn rQng sinh san chd nang sua't cad tai VTnh Phuc; san pham gao an toan chat IQOng cao nhan hieu Van Phudc tai Binh Dinh ra ddi tQ dU an ndng thdn mien nui va dQdc Quy cho vay 1,5 ty ddng de ddi mdi day chuyen xay xat gad de nang c d n g sua't tQ 500 kg/gid len 2.500 kg/gid...) hay tan dung phe t h a i trdng n d n g nghiep thanh nguyen lieu cho nganh . c d n g n g h i e p k h d n g nhOng
^ mang lai nhOng ldi fch thie't thQc chd ngQdi ndng dan cdn giup cac doanh nghiep trie'n khai cac cdng nghe san xua't tie't kiem nang iQpng, khdng gay d n h i l m mdi trudng (DU an sin xuat bdt gia'y tu than cay ngd sau thu hoach theo cong nghe sinh hoc - tai Cdng ty TNHH Viet Sang - VTnh Phuc; DU an SXTN: Than gd hoat tinh td phu pham gd rUng trong cd sin tai dia phuang cua Cdng ty Co phan Phan bdn va Dich vu tdng hop Binh Djnh...).
- Giup cac doanh nghiep dau tu giai quye't bai toan khan hiem lao dong tai cac thanh phd Idn thdng qua viec dau tu, he thdng tu d d n g h d a trong cac day ehuyen san xua't, ddng thdi tie't kiem dupc ngoai te nhap khau, tang kha nang cung cap chu ddng va ddng bo san pham cho thj trudng (DU an "Dau tU day chuyen thie't bi cdng nghe sin xuat nap nhua chiu gas va khdng gas theo cdng nghe dap nen thay the cdng nghe ep phun"cua Cdng ty cd phan ky nghe Dd Thanh;
dQ an "Che tao thiet bi tU ddng theo chuong trinh trong day chuyen sin xua't ddng cd dien va bien ap"
tai Cdng ty TNHH San xua't - thQdng mai - dich vu Thie't Bad tai thanh phd Hd Chf Minh; DQ an SXTN "Che tao miy dot - dap thuy lUc tu ddng phuc vu sin xua't, thay the thiet bj nhap ngoai" tai Cdng ty TNHH Trung Thanh - tinh Binh Djnh vdi vdn vay 500 trieu ddng).
- C a c Quy hd trd c u n g chi'nh la nhOng dong IQC thuc d a y v i e c C G C N tQ V i e n / TrQdng, cac nha sang tao ky thuat ra cac doanh nghiep, tQ dd kich thich hoat ddng nghien cQu t r i e n khai n h a m t a n g cudng nang IQc cdng nghe ndi sinh cua tQng dia phQdng ndi rieng va ca nQdc ndi chung.
DQ an SXTN "Hoin thien day chuyen thiet bi cit tich vd cUng
hat dieu vi phan loai sin pham sau cat tich" cua cd sd cd khf Vu Thanh - tinh Binh Djnh da dQdc thQdng mai hda rdng rai;
day la san pham dQOc Quy cho vay 1,5 ty ddng de phat trie'n giai phap ky thuat dat giai 3 Hpi thi sang tao ky thuat toan qudc lan thQ X (2008 - 2009) cua Tac gia Mai VTnh Thanh,
- Viec hinh thanh cac Quy tai cac dia phQdng thdi gian qua cung danh da'u sU nang ddng cua lanh dac cac Sd KH&CN va sQ quan tam cua lanh dad cac tinh thanh phd ddi vdi ITnh vuc KHCN, bdi vi mac du Quy phat trien KHCN dUdc de cap trong Luat KHCN tQ nam 2000, nhQng phai tdi nam 2005 Thu tudng Chinh phii mdi ra Quye't djnh sd 117/2005/QD-TTg ban hanh dieu le m i u td chQc va hoat ddng cua Quy cua cd quan cap Bd va cap tinh/thanh phd.
- Md hinh td chQc Quy kha da dang phong phu, the hien sQ sang tao cua cac dia phUdng trong viec ap dung md hinh. Tuy vay, md hinh cO quan dieu hanh ddc lap, tQ chu tai chinh cua Binh Djnh hay HOa Binh la sQ
"tao bao", day nang ddng, tQOi mdi ddi vdi md hinh td chQc Quy dja phQOng, hQa hen nhieu tiem nang dat hieu qua cao. Trong 2 nam 2009 - 2010, Binh Djnh cho vay dUdc 5 dQ an vdi tdng kinh phi 6,7 ty ddng, lpi nhuan cua Quy hon 500 trieu ddng, tang them vdn cua Quy hon 300 trieu ddng. Co 3 san pham hoan toan tao ra san pha'm mdi va dUdc thQdng mai hda.
- MQc kinh phf dau tu chd cac Quy phat t r i e n KH&CN dja phUdng hien nay dQdc danh gia la qua tha'p. Quy p h a f t r i e n KHCN thanh phd HCM cd mQc dau tQ cao nha't la 50 ty ddng cdn cac dja phQOng khae tQ 15 ty trd xudng. (Binh Dinh dudc 10 ty, phan bd trong 5 nam), rat tha'p
SO vdi nhu cau can va tha'p so vdi ty trong dau tQ cho KH&CN.
5. De xua't, kien nghj:
- Hien nay, de tang cQdng dau tQ cho khoa hoc cdng nghe, viec hinh thanh cac Quy dia phQOng la he't sQc can thie't. Tuy nhien, de cac Quy dja phudng da, dang va s i p ra ddi hieu qua, can thie't phai cd nhOng nghien cQu, danh gia lai md hinh va hieu qua hoat ddng cua cac Quy dja phQPng dang hoat ddng de due rut nhOng bai hpc kinh nghiem de ngay cang nang cao hieu qua hoat ddng cua cac Quy nay.
- Can nhanh chdng thanh lap Quy ddi mdi cdng nghe qudc gia (Theo Luat CGCN), Quy dau tu mao hiem Qudc gia (Theo Luat cdng nghe cao) de hd trd chd cac ddanh nghiep cd quy md Idn dau tQ ITnh vQc cdng nghe cao tang cQdng thu hut cac doanh nghiep tham gia vao cac khu cdng nghe cao da dupc xay dQng. Day cung la ITnh vQc hd trd dau tu dac thu trong khi kha nang kinh phi tai tro/cho vay cua cac Quy dja phuong han che, va co che tai trd/cho vay mang tfnh chat khuye'n khfch Chung, khdng phu hop.
- Quy phat trien KH&CN Qudc gia ddng vai trd dau tau trong he thdng Quy ca nUdc, nen cd sU hd trO cho cac dja phQdng thdng qua hinh thQc ijy thac cho vay dQ an gdp phan tang them ngudn vdn cho cac Quy dja phuong; chu trl td chQc cac hdi thao, tao d i i n dan trao ddi kinh nghiem de hd tro cac dia phQdng ve nghiep vg trong qua trinh td chQc thQc hien, ddng thdi tao mdi lien ke't, hop tac chat che giQa cac Quy T r u n g UOng va dja phQdng nhSm mgc tieu chung ddng gdp vao sU phat trie'n khoa hoc cdng nghe cua da't nudc.n V.N.A
KHOn HOC
. aCONGNGrtE
