WAWACAN CARIOS MUNADA
I. Pupuh Asmarandana 1. Kawitan purwa dianggit
didangding didamel tembang manawi suka nu ngaos kana carios Munada tangtu rea nu palay anu anom anu sepuh hikayatna anu terang.
2. Malah dugi ka kiwari Munada jadi babasan jadi ciciren nu jentre dianggo kana dugaan diaranggo ngetang yuswa upami rek neang umur umur si anu sabraha.
3. Kumaha baheula geuning
keur basa jaman Munada anjeun kumaha geus gede jawabna teh rupa-rupa aya nu geus sawawa
ceuk sawareh masih lembut ceuk nu sejen tacan aya.
4. Dietang tahun nu pasti
tiwangkid jaman Munada dumugi ka ayeuna teh sak itu tahun lilana ditambah ku umuma jaman Munada sakitu kira tahun teh yuswana.
5. Dijumlahkeun jadi hiji
sakitu puluh tahunna tah ki tu biasana teh ieu oge caritaan anu dikarang ku kula sanes tina kitab buku kenging kukumpul tatanya.
6. Ti sepuh-sepuh nu ngarti
ti Rahaden Yudasastra sareng ti sepuh nu sanes nu terangmn cariosna ku kula dicatetan
II
dikwnpulkeun jadi buku dikarang sabisa-bisa.7. Kantenan sisipna pasti
lepatna geus moal gagal mugi hapunten sakabeh geuning biasa beja mah hiji sok jadi dua dua sok jadi sepuluh sasiku jadi sadeupa.
8. Beja dibejakeun deui
eta kitu teh lwnbrahna ieu ge nu dikarang teh manawina cara eta tapi najan salahna tangtu rea anu estu loba bener batan salah.
9. Maksud ati mugi jadi
ngadadar ieu hikayat anu sakalangkung aheng endahna kabina-bina muga aya sapaat
sapaatna Kanjeng Rasul Muhamad dinil mustopa.
10. Sareng pitulung Yang Widi
Allah anu murbeng alam nu kagungan maksud kabeh mugi maparinan rahmat pitulung ka kaula bisa ngalajukeun catur ngebatkeun ieu carita.
11. Ayeuna nu jadi kawit
dina tahun nu kacrios sarewu dlapan ratusna sareng opat puluh dua tahunna anu kasebut Desem ber nuju sasihna. 12. Nu jadi karaton nagri
Kanjeng Residen calikna di Cianjur harita teh Tuan Kl om berg resdenna nu ngaheuyeuk nagara Tuan kon� adil mashur sabar darana plamarta. 13. Ari nu jadi bupati
di Cianjur teh re genna dina waktu harita teh Raden Adipati Surya Kusumah Adiningrat um bang dedeg kasep segut moncorong cahaya serab. 14. Susah nyiar pilih tanding romanna kanjeng bupatya
segut dedeg sarta
//
obyorkaumbang ku kapinteran pangaruh mancawama ruhiyat nurbuat luhung ngentra matak kasima. 15. Jeung eta Kanjeng Bupati
kagungan saderek tunggal putri langkung endahna teh Raden Ayu Ratnaningrat estu tunggal sarama putra bupati Cianjur regen Prawiradireja.
16. Bupa itanu sawargi Kanjeng Dalem Kaum tea demi eta gan putri teh parantos kagungan raka ka sinatria binekas anu kasep cahya mancur rat Priangan moal mendak. 17. Nu kasep lenjang jalantir
n�ncong mancur nurbuatna lir dewa sawarga bae
kamajaya manil oka turun ka mercapada estu satria pinunjul lalanang jagat Priangan. 18. Waktu harita teu manggih
pameget nu cara eta kasep taya tandingna teh anu ngawonkeun Arjuna sang panengah Pendawa surem cahyana kaungkul kahandapan ku satria. 19. Sinatria Bandung wingit
putrana kanjeng bupatya kanjeng dipati kasohor
sabar plamarta jeung beunghar Raden Adipati Wira
Natakusumah nu luhung Bupati Bandung narita.
20. Kakasih satria wingit
//
jenenganana ti rama ,·
anu parantos kasohor Rahaden Suriakarta Hadiningrat pinulya
pangkatna kumetir kidul kumetir pakopen tea. 21. Jadi basa den kometir
cocog ka putri garwana anu geulis kanu kasep pinulya sang sinatria lir Dewa Kamajaya jeung Supraba sami lucu matak resep anu ningal. 22. Rea istri nu kapilis
rea juwita kabengbat rea enden nu kapelet nyimas-nyimas kaedanan gandrung ka sinatria tapi sadayana lapur da prantos aya jodona. 23. Satria Raden Kumetir
lulut layeut jeung garwana sami pada asihna teh tayoh sarua bogohna wan tu sami mustika
emas n�mpur sami ngempur inten campur jeung berlian. 24. Sumawon rama bupati
Dipati Bandung teu kira asih nyaah ka putra teh dienod didama-dama gadangan gentos rama welas asih jeung kayungyun benten ti putra nu loba. 25. Kitu deui raka gusti
welas asih ka s (s) < e > derek nyaah teh kaduanana
henteu aya bentenna siang dalu henteu jauh nu anom geugeut kacida.
II. Pupuh Sinom
26. Ayeuna gentos nu kocap
hiji
11
jalma urang asingCina dedegna santosa
jangkung gede badan ramping wastana nu kawarti
babah Liem Siang nu nyebut
ari pagaweanana
nya jual meuli balantik
kuda munding jeung sejen-sejen ti dinya.
27. Harita gentos agama
nya agama Kanjeng Nabi Muhamad dinil mustopa salalahu liwasalim jadi Islam geus ganti mualap rupana segut kulit koneng semu bodas kumis godegna ngajedig
bisa ngomoug perlente sarta cape tang.
28. Pake-pake cara Islam
ditotopong jeung disamping baju takwa jeung kabaya mawa tasbe cara santri budi niron kiai
daek salat lima waktu pasujudan henteu tinggal nyampay dina taktak ngawir salamina cetaan Islam nu enya.
29.
Ganti ngaranna Munada tapi kalakuan tadinyeret jeung nginum madatna teu pisan eureun saeutik tetep kumaha tadi maen kartu maen dadu di Cianjur teh cicingna tapi henteu kungsi lami
ti Cianjur pindah ka Bandung nagara.
30.
Demi pagaweananamasih keneh jual meuli kuda mun ding baris kahar kahar pos bager nagari Munada geus ngajadi
jadi annem < m > er nu baku
ngasupan munding jeung kuda nya eta ka pos nadari
gede pisan untungna Kai Munada.
//
31. Ari
nu jadi kawasameulian kuda jeung munding nu baris kana pos tea
Tuan Asisten pribadi jenenganana kawarti Tuan Nagel anu mashur Asisten Residen ongas dedeg pangadeg respati
sedeng ageng
sedang jangkung
turjatnika.
32.
Jrutulis nomer hijinaTuan van den Broek nu lami jurutulis nomer dua
Tuan van Nenda berbudi doktorna nu kawarti Tuan Dibben anu matuh sakitu pangkat Walanda
nu aya di Bandung nagri
Jurutulis Sunda Mas Raksawijaya.
33. Bupatina enya eta
Kanjeng Dalem Adipati Wira Natadikusumah ramana agan kumetir di Cianjur nu tadi anu parantos dicatur ari mungguh papatihna patih di Bandung nagari
nu jenengan den Arya Adinagara.
34. Patih nu yasa mapatah
ka ponggawa mantri titih titih lampah tur jatnika sabudi-budina manis tumut sakersa gusti rumawat jeung estu turut kanjeng bupati kalintang nymaah ka Raden Patih
kitu deui den patih langkung satia.
35. Ari anu jeneng biskal
jaksa ageng di nagari den Demang Mangunagara nu pinter// sarta berbudi bijaksana binangki t nu nyekel sagala hukum jaksa anu kawasa anu ngahukumkeun adil
m urba pisan wises a jaksa hari ta.
36. Ari wadana di Lembang
bawahan Bandung nagari den Demang Ardikusumah menak lantip sarta manis
titih sagala budi taya damel anu kusut satia tur bijaksana teu ngetang babaya pati
eta putra Rahaden Ariya Patya.
37. Demi jurutulis jaksa den Puspayuda kahiji jurutulis namer dua den Sasmi tadirja rajin aya deui jrutulis nyaeta jrutulis katilua Raden Padmakusumah ari jrutulis bupati
saharita Rahaden Sacakusumah.
38. Kutu deui panghuluna den Haji Muhamad Ardi jadi kapala agama di jero kaum nagari nyekel agama suci saparentah nabi rasul Islam ati Islam lisan
panghulu langkung berbudi lengket cepel birahi kana ibadah.
39. Jeung aya pangkat baheula um bul jangkol eta pas ti wasta Raden Natasura mantri besar di nagari harita nu kawarti den Sastranagara pamuk nu gagah rongkah tanaga segut godeg kumis muntif
40.
Wadana waktu harita
nu di Majalaya distrik
den Rangga // Anggawireja
putrana kanjeng bupati
Prakanmuncang nagari
nu sumare di Karukut
ari Wadana Banjaran
nu kawasa n�reh distrik
eta Raden Aria Sacanagara.
41.