JABATAN SAINS
INSTITUT PENDIDIKAN GURU KAMPUS RAJA MELEWAR
KAJIAN LAPANGAN SCE 3107 EKOSISTEM DAN BIODIVERSITI
TARIKH ; 07-09 MAC 2014 ( JUMAAT HINGGA AHAD )
TEMPAT :
TAMAN NEGARA KUALA TAHAN ,PAHANG DARUL MAKMUR
ANJURAN
PPG SAINS SEMESTER 4 / 2014 ( AMBILAN KHAS FEBRUARI 2013 )
KAJIAN LAPANGAN SCE 3107 ( EKOSISTEM DAN BIODIVERSITI ) TAMAN NEGARA KUALA TAHAN , PAHANG DARUL MAKMUR 1. Pendahuluan
SCE 3107 Ekosistem dan Biodiversiti ialah satu subjek major dalam Sains di peringkat Program Ijazah Sarjana Muda Perguruan dengan kepujian untuk Semester 4. Ia merupakan pembelajaran yang mengandungi aspek-aspek yang penting dalam memperkembangkan kepekaan pelajar terhadap fungsi ekosistem dan isu-isu berkaitan pemuliharaan biodiversiti. Kursus ini meliputi fungsi ekosistem, perkhidmatan ekosistem dan kemusnahan ekosistem proses ancaman seperti penaklukan spesies eksotik , kemusnahan habitat dan eksploitasi spesies yang berkaitan di hutan hujan tropika.
Salah satu pendekatan yang berkesan kepada pelajar ialah mengkaji ciri-ciri fungsi ekosistem dan biodiversity,pemulihan haiwan dalam persekitaran semula jadi. Oleh itu,kajian lapangan saintifik dapat mengumpul maklumat dan kafahaman tentang ekosistem dan biodiversiti.Pendekatan seumpama ini penting sebab tenaga pengajar ingin member pendedahan secara “first hands experience “ kepada para pelajar untuk memastikan mereka memperolehi kemahiran saintifik yang kukuh seperti membuat pemerhatian,mengenalpasti ciri-ciri spesies haiwan dan tumbuh-tumbuhan di daratan dan di sungai dalam hutan simpan. Ini dapat membantu para pelajar yang bakal menjadi guru kelak supaya ilmu yang disampaikan merupakan ilmu yang diamati daripada situasi sebenar dan lebih sahih selain meningkatkan kefahaman dan bukan sekadar mempelajari ilmu teoritikal semata-mata di dalam kuliah.
Sehubungan itu,kajian lapangan kali ini akan dijalankan di Taman Negara di Negeri Pahang. Taman Negara ini dipilih kerana ia mempunyai banyak haiwan mamalia yang jarang ditemui dan semakin pupus seperti harimau,tenuk,gajah,rusa,babi hutan,pelanduk,dan seladang. Terdapat 300 spesies ikan terutamanya dari keluarga kap seperti ikan kelisa,ikan kelah dan lain-lain lagi yang banyak terdapat di sungai-sungai di Taman Negara. Para pelajar dapat mengumpul maklumat dan mengenalpasti haiwan dan tumbuhan yang terdapat dalam hutan hujan tropika dari pelbagai lapisan habitat seperti di sungai dan daratan. Kepelbagaian haiwan dan tumbuhan ini yang ingin kita kaji dan selidiki secara saintifik seperti kehendak pro-forma SCE 3107 Ekosistem dan Biodiversiti boleh diperolehi di hutan hujan tropika seperti Taman Negara,Pahang. Di samping itu,para pelajar dapat menghargai bagaimana peranan Jabatan Perhilitan Negeri dalam memelihara dan memulihara
haiwan-haiwan dan tumbuh-tumbuhan yang terancam. Peluang juga akan membuka ruang kepada pelajar meningkatkan kemahiran komunikasi secara saintifik melalui interaksi bersemuka dengan para pegawai Jabatan Perhilitan Negeri. Oleh yang demikian , sebagai tenaga pengajar subjek ini kajian lapangan saintifik merupakan satu amalan terbaik kerana ia member peluang kepada para pelajar menerokai seberapa banyak ilmu semasa proses pembelajaran di institut ini supaya ia dapat diketengahkan selain mempertingkatkan ilmu pengetahuan yang produktif dan dinamik. Sehubungan itu,kajian lapangan ini merupakan platform bagi pelajar untuk melakukan penerokaan imu bagi memastikan kefahaman sebenar dapat disampaikan serta dapat digunakan dalam proses Pengajaran dan Pembelajaran bagi subjek biologi SCE 3107 . Maka diharapkan lawatan ini mampu memberi persediaan untuk pelajar bagi melahirkan guru yang berketrampilan,berwawasan dan berkepimpinan bagi memenuhi aspirasi Falsafah Pendidikan Kebangsaan.
2. Rasional
Kajian Lapangan Ekosistem dan Biodiversiti (SCE 3107) adalah satu amalan terbaik (best practices) dalam pembelajaran sains secara optimum. Ia adalah madah penganjuran suatu program ilmu yang membawa kesan yang optimum dalam proses pembentukkan guru yang berkesan. Sebagai pelajar kursus major sains,adalah perlu menjalankan kajian lapangan seperti meneroka ekosistem, perkhidmatan yang diberikan oleh ekosistem,kepelbagaian biologi pemuliharaan in situ,pemuliharaan ex situ,kepelbagaian tumbuhan dan kepelbagaian haiwan. Ini membolehkan seorang pelajar sains bukan sahaja memperoleh pemahaman , teori dan fakta tetapi juga kemahiran sanitifik seperti mengumpul kepelbagaian ekosistem dan kehidupan. Di samping itu,ia merupakan satu ruang dan peluang dalam mengetahui secara langsung tentang pemeliharaan dan pemuliharaan flora dan fauna. Lawatan ini amat diperlukan bagi tujuan mendapat pemerolehan idea dan pengalaman mengenai biodiversiti dan ekosistem yang menjadi sebahagian daripada tugasan Kerja Kursus Berasaskan Ilmu (KKBI) bagi mata pelajaran SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) untuk dinilai bagi pemarkahan dalam peperiksaan kursus major semester 4 , 2014 .
3. Objektif
a. Melengkapkan keperluan kursus SCE 3107 ( Ekosistem dan Biodiversiti ) dalam kerja Kursus Berasaskan Ilmu ( KKBI ) bagi Program Ijazah Sarjana Muda Perguruan.
b. Mempertingkatkan dan meluaskan pengetahuan Sains amnya dan khususnya mata pelajaran Biologi berdasarkan kursus yang dipelajari sekarang.
c. Menjalankan kajian lapangan secara amali bagi membuktikan ketepatan fakta dan teori yang telah dipelajari selama ini.
d. Membuka peluang kepada guru-guru pelatih untuk menghayati dan menerokai khazanah alam sekitar di Taman Negara Pahang.
e. Menguasai ilmu pedagogi melalui strategi pengajaran dan pembelajaran secara “ hands on “ , “minds on” dan “ experiential “. f. Mengumpul maklumat sebagai bahan untuk dilampirkan dalam Kerja
Kursus Berasaskan Ilmu ( KKBI ). 4. Tentafif Pelaksanaan
Tarikh : 07-09 Mac 2014
Lokasi : Taman Negara Kuala Tahan,Pahang Darul Makmur Penginapan : TRV,Taman Negara Lodge
Pengangkutan : Bas IPG KRM Tentatif Program : Lampiran A 5. Pengolalan
Jawatankuasa Penganjur
Kajian Lapangan SCE 3107 ( Ekosistem dan Biodiversiti ) ( Unit PPG Sains Semester 4 Ambilan Khas 2013 )
6. Pengisian Penyiasatan
Tugasan Tajuk Petugas
Tugasan 1 Ekosistem
1. Mengkaji perbezaan jenis ekosistem , daratan dan akuatik
2. Mengkaji habitat semulajadi haiwan , tumbuhan dan fungsi ekosistem
Kdayattul Faidzal bin Abd Wahab
Shamsul Irwan bin Sanusi Mohd Affandi bin Samsudin Mohd Azamira bin Alias Tugasan 2 Biodiversiti
1. Mengkaji diversiti tumbuhan dan haiwan serta diversiti tersembunyi dalam sesuatu kawasan
2. Mengenalpasti dan
mengelaskan tumbuhan dan haiwan dalam pengelasan sistem biologikal.
Logeswaran a/l Ananna Sri Revathi a/p Krishnan Indra Rani a/p K.A Valaidam Mohd Razaiwan bin Yunus
Tugasan 3 Perkhidmatan Ekosistem 1. Mengenalpasti jenis
perkhidmatan ekosistem yang terdapat di Taman Negara
Rizal Hazri bin Bakhtiar Norfauzirah binti Misban Zumrah binti Mohd Zohiadai Normah binti Mustapa Tugasan 4 Kepupusan dan pemuliharaan
1. Mengenalpasti Program pemuliharaan yang dilaksanakan di Taman Negara
2. Mengenalpasti sumbangan orang asli dari suku kaum Batik terhadap biodiversiti .
Roniza bin Rodi Afzan binti Abu Ziden Yusmazaini bt Mat Yunus Irdawaty binti Mohd Yusof
Tugasan 5 Keindahan Alam Semulajadi 1. Mengenalpasti nilai-nilai biodiversiti terhadap kehidupan 2. Mengenalpasti kelebihan Biodiversiti terhadap kehidupan
Pachaippan a/l Nagalingam Alizman bin Alam
Sarasvathi a/p Karuppiah
Tugasan 6 Pelajar membuat refleksi tentang semua tugasan projek yang telah dinyatakan secara individu.
1. Golongan Sasar
Bil Perkara Jumlah ( Orang )
1. Peserta
Lelaki : 10 orang
Perempuan : 9 orang 19
2. Pensyarah , Fasilitator dan pemandu bas Lelaki : 2 orang
Perempuan : 3 orang Pemandu bas : 2 orang
7
Jumlah 26
Senarai Nama ( rujuk Lampiran B )
2. Ahli-ahli Jawatankuasa ( rujuk Lampiran C )
3. Senarai Tugas Ahli Jawatankuasa Projek ( rujuk Lampiran D ) 4. Belanjawan
Mohon peruntukan untuk penginapan,elaun makan harian pelajar untuk tiga hari dan pengangkutan bas IPGKRM . ( rujuk Lampiran E )
5. Justifikasi ( rujuk Lampiran F ) 6. Penutup
Jawatankuasa penganjur menaruh harapan yang cukup besar kepada pihak pentadbiran institut agar penganjuran program seumpama ini berjaya dilaksanakan bagi memberikan peluang dan ruang kepada pelajar Jabatan Sains untuk meningkatkan kesedaran dalam pemeliharaan dan pemuliharaan flora dan fauna dan adaptasi SCE 3107 (Biologi) terhadap kehidupan manusia.
Disediakan oleh ,
………. ( YUSMAZAINI BINTI MAT YUNUS ) Setiausaha .
Program Lawatan SCE 3107 ( Biologi ) Institut Pendidikan Guru
Kampus Raja Melewar
Disemak oleh , Disokong oleh ,
……… ……… (PUAN SITI HARTINI BINTI PUNGUT) (DR ZAINOL BADLI BIN BUDIMAN) Pensyarah SCE 3107 ( Biologi ) Ketua Jabatan Sains
Institut Pendidikan Guru Institut Pendidikan Guru Kampus Raja Melewar Kampus Raja Melewar
Disokong oleh ,
……… ( PUAN AZLINA BINTI AHMAD) Penyelaras PPG
Institut Pendidikan Guru Kampus Raja Melewar
Lampiran A TENTATIF PROGRAM
07 Mac 2014 (JUMAAT)
7.00 pagi Bertolak dari IPGKRM 12.00 tengah
hari
Tiba di Taman Negara , Pahang 2.30 petang Bertemu dengan jurupandu
- Pengenalan kepada Birdwatching ( Tugasan Projek 1 , 2 dan 5 ) 5.30 petang Balik ke hostel dan pengurusan diri 7.30 malam Makan malam
8.45 malam Tayangan video “ Taman Negara at Dept of Wildlife’s Interpretive Centre “
( Tugasan 2 , 3 , 4 , 5 dan 6 ) 9.15 malam Night Jungle Walk
- Pemerhatian Haiwan dan serangga ( Tugasan Projek 1 , 2 dan 5 ) 10.30 malam Rehat
08 Mac 2014 (SABTU)
8.00 pagi Sarapan pagi
9.30 pagi Jungle Trekking ke Bukit Teresek
Melintasi Conopy Walkway Terpanjang di Dunia ( Tugasan Projek 1 , 2 dan 5 )
12.30 tengah hari
Short Trek ke Canopy’s Jetty - Rapids Shooting ( Tugasan Projek 1 dan 5 1.00 petang Makan tengah hari
2.30 petang Melawat Perkampungan Orang Asli (Tugasan 2 , 3 dan 5 )
3.30 petang Melawat pusat konservasi Ikan Kelah Tenor ( Tugasan Projek 4 dan 5 )
5.00 petang Pulang ke hostel
7.30 petang Makan malam / Membuat refleksi 10.00 malam Rehat
09 Mac 2014 (AHAD)
8.00 pagi Makan Pagi / Bersiap sedia untuk pulang
9.00 pagi Melawat Pusat Koservasi Gajah Kebangsaan , Kuala Gandah
( Tugasan Projek 4 dan 5 ) 1.00 tengah hari Bertolak pulang ke IPGKRM
Lampiran B SENARAI NAMA
1. Pensyarah Pengiring
Bil Nama Jawatan
1. Puan Siti Hartini binti Pungut Pensyarah SCE 3107 2. Puan Hajah Hasmah binti Samin Pensyarah Biologi
3. Tuan Haji Che’ Azmi bin Haji Harun Pensyarah Jabatan Sains 4. Encik Amran bin Mohd Din Pensyarah Gerko
5. Puan Kamariah Nor binti Khalil Pembantu Makmal 2. Pelajar / Peserta
Bil Nama Nombor Kad Pengenalan
1. Kdayattul Faidzal bin Abd Wahab 770722 – 01 – 6727 2. Roniza bin Rodi 790726 – 06 – 5735 3. Pachaippan a/l Nagalingam 820122 – 10 – 5577 4. Sri Revathi a/p Krishnan 801112 – 05 – 5250 5. Mohammad Azamira bin Alias 810504 – 05 – 5115 6. Norfauzirah binti Misban 820225 – 05 – 5154 7. Zumrah binti Mohd Zohiadai 820707 – 05 – 5616 8. Irdawty binti Mohd Yusof 820202 – 10 – 5064 9. Afzan binti Abu Ziden 800123 – 06 – 5038 10. Shamsul Irwan bin Sanusi 790508 – 10 – 5313 11. Logeswaran a/l Ananna 791008 – 08 – 5277 12. Rizal Hazri bin Bakhtiar 820602 – 01 – 5255 13. Mohd Razaiwan bin Yunus 830422 – 05 – 5113 14. Mohd Affandi bin Shamsudin 811217 – 05 – 5117 15. Yusmazaini binti Mat Yunus 780707 – 03 – 5806 16. Normah binti Mustapa 760112 – 14 – 5418 17. Alizman bin Alam 770815 – 10 – 5657 18. Sarasvathi alp Karuppiah 731227 – 05 – 5188 19. Indra Rani a/p K.A Valaidam 820218 – 02 – 5774
Lampiran C AHLI JAWATANKUASA
Penaung
TUAN HAJI ABU BAKAR BIN SAHARI Pengarah IPG KRM
Ketua Penasihat I
DR MEHANDER SINGH A/L NAHAR SINGH Timbalan Pengarah IPG KRM
Ketua Penasihat II
DR. ZAINOL BADLI BIN BUDIMAN Ketua Jabatan Sains
Penasihat
PENSYARAH BIOLOGI JABATAN SAINS : PN SITI HARTINI BINTI PUNGUT
PN HJH ASMAH BINTI SAMIN TUAN HAJI CHE’ AZMI BIN HAJI HARUN
PENSYARAH GERKO EN AMRAN BIN MOHD DIN
PENGERUSI
KDAYATTUL FAIDZAL BIN ABD WAHAB SETIAUSAHA
YUSMAZAINI BINTI MAT YUNUS BENDAHARI
AHLI JAWATANKUASA : JK DOKUMENTASI / JURUGAMBAR
RONIZA BIN RODI LOGESWARAN A/L ANANNA
JK MAKANAN NORMAH BINTI MUSTAPA INDRA RANI A/P K.A VALAIDAM
JK PENGANGKUTAN SHAMSUL IRWAN BIN SANUSI MOHAMMAD AZAMIRA BIN ALIAS
JK KESELAMATAN
MOHD AFFANDI BIN SAMSUDIN MOHD RAZAIWAN BIN YUNUS
JK PENGINAPAN AFZAN BINTI ABU ZIDEN
JK DISIPLIN
PACHAIPPAN A/L NAGALINGAM NORFAUZIRAH BINTI MISBAH
JK PELAKSANA ALIZMAN BIN ALAM SARAVATHI A/P KARUPPIAH JK KAJIAN DAN PENYIASATAN
SRI REVATHI A/P KRISHNAN JK LAPORAN
ZUMRAH BIN MOHD ZOHIADAI RIZAL HAZRI BIN BAKHTIAR
Lampiran D SENARAI TUGAS AHLI JAWATANKUASA PROJEK
Bil Jawatan Tugas Nama
1. Pengerusi Mempengerusikan semua mesyuarat dan
bertanggungjawab atas kesempurnaan semua mesyuarat.
Meneliti catatan minit mesyuarat dan memastikan segala
keputusan yang diputuskan diambil tindakan yang sewajarnya.
Menjalankan tugas-tugas lain yang diarahkan oleh Penasihat dari semasa ke semasa.
Kdayattul Faidzal bin Abd Wahab
2. Setiausaha Bekerja dalam satu pasukan bersama AJK lain.
Menguruskan surat-menyurat. Menghebahkan maklumat dan
pekeliling.
Memanggil mesyuarat sekiranya perlu.
Mencatat minit mesyuarat.
Membantu pengerusi merancang dan menyelaras aktiviti.
Menyediakan fail setiap AJK projek.
Memastikan jadual tugasan dilaksanakan oleh ahli.
Menyediakan carta organisasi projek.
Yusmazaini binti Mat Yunus
3. Bendahari Bertanggungjawab berkenaan semua hal kewangan projek. Membuat dan menyimpan
kira-kira berkenaan semua perkara kewangan dan
bertanggungjawab di atas kesahihhannya.
Menyediakan Penyata Kira-kira serta menandatanganinya.
Irdawaty binti Mohd Yusof
Melaporkan kedudukan
kewangan sekiranya diminta di dalam mesyuarat ahli
jawatankuasa.
Menjalankan tugas-tugas lain yang diarahkan oleh Penasihat dari semasa ke semasa.
4. AJK
Dokmentasi / Jurugambar
Mengambil gambar dan video untuk dijadikan laporan
dokumentasi projek.
Mengumpulkan minit mesyuarat untuk dimasukkan ke dalam laporan akhir projek.
Membuat laporan akhir projek.
Roniza bin Rodi Logeswaran a/l Ananna
5. AJK Makanan Memastikan makanan diedarkan kepada peserta.
Normah binti Mustafa Indra Rani a/p K.A Valaidam 6. AJK
Pengangkutan
Berurusan dengan pihak pejabat bagi menyediakan kenderaan semasa lawatan.
Memastikan kenderaan selamat untuk dibawa. Shamsul Irwan bin Sanusi Mohammad Azamira bin Alias 7. AJK Keselamatan
Memastikan keselamatan para peserta terjamin sepanjang lawatan.
Menyediakan kit pertolongan cemas sepanjang lawatan berlangsung. Mohd Affandi bin Samsudin Mohd Razaiwan bin Yunus 8. AJK Penginapan
Berurusan dengan pihak hotel untuk tempat penginapan
Afzan binti Abu Ziden
9. AJK Disiplin Memastikan disiplin peserta pada masa lawatan dijalankan.
Pachaippan a/l Nagalingam Norfauzirah binti Misban
10. AJK Pelaksana Memberitahu pihak yang berkenaan mengenai program yang akan dilaksanakan. Memastikan proses
surat-menyurat pemberitahuan kepada pihak berkenaan berjalan dengan lancar.
Alizman bin Alam
Sarasvathi a/p Karuppiah
11. AJK Kajian dan Penyiasatan
Mengkaji tapak lawatan yang ingin dituju
Memastikan tapak kajian sesuai dengan kehendak soalan
tugasan
Sri Revathi a/p Krishnan
12. AJK Laporan Melaporkan setiap aktiviti yang dilakukan sebelum,semasa dan selepas program
Membuat laporan bertulis
Zumrah binti Mohd Zohiadai Rizal Hazri bin Bakhtiar
Lampiran E BELANJAWAN
1. Anggaran Perbelanjaan
Perkara Jumlah ( RM )
Penginapan ( TRV Lodge,Taman Negara ) Dorm :
Pelajar :
RM 30 X 3 hari X 19 orang = RM 1710
Makan
Sarapan pagi X 2 kali Makan tengah hari X 3 kali Makan malam X 2 kali
Jumlah : RM 25 X 3 hari X 19 orang RM 1425
Pengangkutan Bas ( pergi – balik ) :
Pengangkutan bas adalah melalui tempahan daripada Institut Pendidikan Guru Kampus Raja Melewar
-
Tiket caj masuk
Jungle Trekking Bukit Teresik dan Canopy Walk : RM 10 Night Walk : RM 10 Rapid Shooting 7 Jeram : RM 25 Kampung Orang Asli : RM 5 Pusat Penyelidikan Ikan Kelah : RM 25 Menaiki Bot : RM 100 Konservasi Gajah Kebangsaan , Kuala Gandah : RM 25
Keselamatan ( Jabatan Perlindungan Hidupan Liar & Taman Negara PERHILITAN Pahang Darul Makmur )
Forest ranger / Jurupandu : RM 100 X 2 hari X 4 orang RM 800
Jumlah RM 7,735
2. Sumber Perbelanjaan
Mohon peruntukan kewangan IPG di bawah OS42000
Pelajar bersetuju menanggung sebahagian kos sekiranya peruntukan kewangan IPG tidak mencukupi
Lampiran F Justifikasi Mengadakan Program Di Luar Zon Khususnya Di Taman Negara
Pahang
Sebagai mana maklum objektif utama kajian lapangan ini ialah 1. Mengenalpasti kepelbagaian ekosistem dan biodiversiti
2. Mengenalpasti aktiviti pemuliharaan dan perlindungan haiwan dan tumbuhan 3. Mengenalpasti perkhidmatan ekonomi orang asli dan perkhidmatan ekonomi
di hutan simpan.
Justeru itu , Taman Negara Pahang dipilh sebagai tempat kajian lapangan untuk Kursus SCE 3107 kerana ia merupakan satu kawasan yang membolehkan pelajar unit Sains PPG Semester 4 menjalankan kajian dan mengumpul pelbagai maklumat antaranya :
1. Terdapat pelbagai tumbuhan dan haiwan yang unik yang terdiri daripada lebih 10 000 spesies tumbuhan,300 spesies mamalia seperti rusa,gajah,harimau,tapir,300 spesies ikan dan 250 spesies burung.
2. Taman Negara Pahang juga mewakili pelbagai ekosistem yang boleh dipelajari. Antara ekosistem yang terdapat adalah ekosistem akuatik,daratan dan sebagainya .
3. Terdapat juga kawasan pemuliharaan ikan kelah.Di sini kaedah atau langkah pemuliharaan / pemeliharaan ikan kelah akan dapat dikenal pasti .
4. Taman Negara Pahang terletak di antara sempadan 3 negeri iaitu Pahang,Terengganu,dan Kelantan,yang mana masing-masing memiliki kawasan milik sendiri. Taman Negara merupakan tempat tinggal Orang Asli dari suku kaum Batik sejak sekian lama. Pelajar dapat melawat sendiri tempat tersebut .
