BENGKEL WASIAT DAN HARTA PUSAKA

BENGKEL WASIAT DAN HARTA PUSAKA

HARTA PUSAKA

HUKUM FARAID ; ANTARA HUKUM DAN REALITI

OLEH:

Ustaz Jalaluddin Bin Haji Hassanuddin Al-Baghdadi Ketua Pegawai Dakwah, Wasiyyah Shoppe Sdn Bhd

TARIKH:

29 MAC 2009

TEMPAT:

HOTEL GRAND PACIFIC, KUALA LUMPUR

ANJURAN BERSAMA :

PERTUBUMAN KEBAJIKAN ISLAM MALAYSIA (PERKIM)

&

WASIYYAH SHOPPE SDN BHD

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

H A R T A P US AK A : H U K U M FA R A I D A N T A R A H U K U M D A N REALITI.

Olch :

U s t a z J a l a l u d d i n B i n I l a j i H a s s a n u d d i n A l - B a g h d a d i Ketua Pegawai Dakwah, Wasiyyah Shoppe Sdn Bhd

1 . T A K R 1 F H A R T A P U S A K A :

Dalam istilah ilmu faraid, harta pusaka juga dikenali sebagai a t - T a r i k a h bermaksud segala apa yang ditinggal atau dibiarkan oleh si mati.

Menunit istilah syarak : harta warisan atau juga al-mirath ialah h a r t a peninggalan orang yang telah meninggal dunia dan menjadi hak mutlak ahli warisnya untuk diagihkan dalam kalangan mercka yang berhak.

2 . H A K - H A K Y A N G B E R K A I T A N D E N G A N H A R T A P U S A K A

2.1 Penyelenggaraan Jenazah : Kos penyelenggaraan si mati mengikut kadar kehidupan si mati berbeza antara miskin dan kaya.

2.2 Hutang Si Mati : Segala hutang si mati terhadap Allah s.w.t sepcrti upah haji, zakat, nazar dan lain-lain serta hutang kepada manusia perlu diselesaikan dahulu sebelum hartanya diagihkan kepada ahli waris.

2.3 Wasiat Si Mati : Wasiat yang mcmbawa erti pesanan bagi tujuan bersadaqah jariah selepas mati kepada bukan ahli waris.

2.4 Pembahagian Harta Mengikut Hukum Faraid : Pembahagian harta pusaka kepada ahli waris hanya boleh berlaku setelah segala hak dan tanggungjawab diatas dipenuhi terlebih dahulu.

3 . S U M B E R D A N D A L I L H U K U M F A R A I D

3.1 Al-Quran, Surah An-Nisa' : 7, 11, 12 & 176.

3.2 Al-Quran, Surah Al-Anfal : 75.

3.3 Sunnah Nabi s.a.w.

3.4 Ijmak Para Sahabat Nabi s.a.w.

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

4 . K A D A R P E M B A H A G I A N P U S A K A M E N U R U T H U K U M F A R A I D

4.1 Satu Perdua - 1/2 4.2 Sa!u Pertiga - 1/3 4.3 Dua Pertiga - 2/3 4.4 Satu Perempat - 1/4 4.5 Satu Perenam - 1/6 4.6 Satu Perlapan - 1/8 4.7 Asabah - Baki Harta

5. H A K I K A T P E M I L I K A N H A R T A D I D A L A M I S L A M

Harta adalah H a k M i l i k M u t l a k Allah s.w.t., dan scbagai manusia dan hambanya kita hanya diberikan pemilikan sementara bagi mcmenuhi kcperluan hidup dan mendapat manfaat darinya sepanjang kehidupan dimuka bumi ini bagi tujuan untuk dijadikan modal pelaburan bagi menghadapi hari kemudian.

Firman Allah s.w.t yang bermaksud :

Dan herikanlah kepada mereka daripada harta (milik) Allah s.w.t yang diknrniakan kepada kamu ".

Surah An-Niir : 33

6 . H A K I K A T Y A N G B E R L A K U K E P A D A H A R T A P U S A K A S E L E P A S K E M A T I A N

6.1 Keratan Akhbar : ' Sejuta Kes Tuntutan Tanah Pusaka Sukar Diselesaikan '.

6.2 Keratan Akhbar : ' 900,000 Hak Milik Tanah " Kepunyaan Orang Mati " -Berita Harian / Jumaat / 1 April 2005.

6.3 Keratan Akhbar : ' RM15 Bilion Harta Pusaka Beku ' - Harian Metro / Rabu / 13 Oktober2004.

6.4 Keratan Akhbar : ' RM 38 Bilion Pusaka Belum Di Tuntut ' - Berita Harian / Selasa / 4 Julai 2006.

6.5 Keratan Akhbar : ' RM 40 Billion Unclaimed Cash And Assets Left By The Dead ' - NST / 21 January 2007.

7 . T I G A S A L A H F A H A M M A S Y A R A K A T T E N T A N G H A R T A P U S A K A

7.1 Sentiasa memikirkan bahawa anak-anak dan isteri-isteri atau waris-waris akan BERMUAFAKAT untuk menguruskan harta kita dengan AMANAH DAN PENUH T A N G G U N G J A W A B .

7.2 Sentiasa memikirkan bahawa kita tidak perlu membuat perancangan kerana anak-anak dan isteri-isteri atau waris-waris TAHU APA NAK DIBUAT untuk menguruskan harta pusaka kita.

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

7.3 S e n t i a s a memikirkan b a h a w a A l l a h s.w.t. telah menurunkan h u k u m c l a n eara p e mb a h a g i a n l i a n a p u s a k a m e n g i k u t hukum f a r a i d , m a k a k i t a T I D A K PHRLU membuat s e b a r a n g p e r a n c a n g a n h a r t a .

8 . W A S I A T D 1 D A L A M I S L A M

8.1 Pcngertian Wasiat :

Wasiat secara umumnya adalah pesanan yang dibuat oleh seseorang tcntang apa-apa yang berkaitan dengan hartanya bagi tujuan dilaksanakan oleh warisnya selepas kematiannya.

8.2 Dalil Tentang Wasiat

8.2.1 Al-Quran, Surah Al-Baqarah Ayat 180.

" Diwajibkan keatas kumu, apabila seorang di antara kamu kedatangan ( tanda-landa ) mailt, jika ia meninggalkan harta yang banyak, berwasiat untuk ibubapa dan karih kerabatnya secara ma 'ruf, ( ini adalah ) kewajipan atas orang-orang yang beriinan

Surah al-Baqarah : 180

8.2.2 Al-Quran. Surah An-Nisa' Ayat 1 1 dan 12.

"Allah perinlahkan kamu mengenai (pembahagian harta pusaka untuk) anak-anak kamu, iaitu bahagian seorang anak lelaki menyamai bahagian dua anak perempuan. Tetapijika anak-anak perempuan itu lebih dari dua, maka bahagian mereka ialah 2/3 dari harta pusaka yang ditinggalkan oleh si mati. Dan jika anak perempuan itu seorang sahaja maka bahagian ialah 'A (separuh) harta itu. Dan bagi ibu bapa (si mati) tiap-tiap seorang dari keduanya 1/6 dari harta yang ditinggalkan oleh si mati, jika si mati itu mempunyai anak. Jika si mati tidak mempunyai anak, sedangkan yang mewarisnya hanyalah kedua ibu bapanya, maka bahagian ibunya ialah 1/3. Kalau pula si mati itu mempunyai beberapa orang saudara (adik beradik), maka bahagian ibunya ialah 1/6. (Pembahagian itu) ialah sesudalt diselesaikan wasiat yang telah diwasiatkan oleh si mati dan sesudafi dibayar hutang. Ibu bapa kamu dan anak-anak kamu, kamu tidak mengetahui siapa yang di antaranya lebih dekat serta lebih dekat serta banyak manafaalnya kepada kamu, (pembahagian harta pusaka dan penentuan bahagian masing-masing seperti yang diterangkan ialah) ketetapan dari Allah, sesunggulinya Allah adalah Malta Mengetahui lagi Media Bijaksuna ".

Surah An-Nisa' .11

"Dan bagi kamu (suami) 'A dari harta yang ditinggalkan oleh isteri-isteri kamu jika mereka tidak mempunyai anak. Tetapi jika mereka mempunyai anak maka kamu mendapat 'A dari harta mereka tinggalkan, sesudalt ditunaikan wasiat dan

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

ilibayar hutangnya. Dan bagi kamu (isteri-isteri) pula '•'» dari harm yang ditinggalkan, jika kamu tidak mempunyai anak. Tctapi jika kamu m e n s p u n v a i anak maka bahagian mereka (isteri-isteri kamu) ialah /••'«¥ dari harta kamu tinggalkan, sesudalt ditunaikan wasiat yang kamu wasiatkan dan sesudah dibayar hutang kamu. Dan jika si mati yang diwarisi itu, Iclaki atau perempuan, yang tidak meninggalkan anak atau bapa, dan meninggalkan seorang saudara lelaki (seibu) atau saudara perempuan (seibu), maka bagi tiap-tiap seorang dari keduanya ialah 1/6. Kalau pula mereka (saudara-saudara ya?ig seibu itu) lebih dari seorang, maka meraka berkongsi pada 1/3 (dengan mendapat sama banyak lelaki dan perempuan), sesudalt ditunaikan wasiat yang diwasiatkan oleh si mati dan sesudah dibayar hutangnya; wasiat-wasiat tersebut hendaklah tidak mendatangkan mudarat (kepada waris-waris). (Tiap-tiap satu hukum itu) ialah ketetapan dari Allah. Dan (ingatlah) Allah Malta Mengetahui, iagi Malta Penyabar ".

Surah An-Nisa': 12

8.3 Hadis Tentang Wasiat

8.3.1 Hadis Saad Bin Abi Waqqas

Dari Saad bin Abi Waqash r.a bahawa ia pernah berkata dalam sakitnya: " Ya Rasulullah, Sesungguhnya hartaku banyak dan tidak ada yang akan mewarisi harta itu selain seorang anakku yang perempuan, bolehkah aku wasiatkan hartaku itu kesemuanya? " Rasulullah menjawab : 'janganl" aku bertanya lagi : "Bagaimana kalau seperdua. " Beliau menjawab: "janganl" aku bertanya lagi: "kalau sepertiga? " Rasulullah menjawab: "Ya, boleh dan sepertiga itu banyak. Sesungguhnya apabila engkau tinggalkan ahli waris engkau itu kaya lebih baik daripada engkau tinggalkan mereka dalam kemiskinan, meminta-minta kepada manusia.

Riwayat Bukhari dan Muslim

8.3.2 Hadis Riwayat Imam Bukhari

Tiada Hak Bagi Seorang muslim yang mempunyai sesuatu yang boleh diwasiatkan tidur dua malum berturut-turut melainkan wasiatnya (pesanan) telah tertulis di sisinya ".

9 . I N S T R U M E N P E L A B U R A N A K i l l R A T

9.1 Perlantikan Wasi

9.2 Pembahagian Harta Melalui Wasiat 9.3 Pesanan Untuk Kebaikan Dan lman 9.4 Wasiat 1/3 Untuk Tujuan Sadaqah Jariah 9.5 Hak Harta Sepencarian

9.6 Hibah

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

9.7 W a q a f 9.8 A m a n a h

Ml. K E S I M P U L A N D A N R E N U N G AN

10.1 Apakah sebenarnya yang terbaik untuk kita ?

Firman Allah s.w.t. yang bermaksud;

"Katakanlah: sesungguhnya tuhanku melapungkan rezeki bagi siapa yang dikehendakinya di antara hamba-hambanya dan menyempitkan bagi (siapa yang dikehendakinya). Dan apu sahaja yang kamu infakkan, maka Allah akan menggantinya dan dialah pemberi rezeki yang sebaik-baiknya ".

Surah Saba' : 39

10.2 Amaran Allah s.w.t. kepada mereka yang hanya mengumpul dan meivyimpan harta.

Firman Allah s.w.t. yang bermaksud;

"...dan orang-orang yang menyimpan etnas dan perak (harta) dan tidak membelanjakannya pada jalan Allah, maka khabarkanlah kepada mereka Dengan (balasan) azab seksa yang tidak terpen sakitnya "

Surah At-Taubah : 34

10.3 Hakikat sebenar kehidupan, harta dan anak-anak.

Firman Allah s.w.t. yang bermaksud;

"Sesungguhnya Hartamu Dan Anak-anakmu Hanyalah Cubaan (Ujian), Di Sisi Allah-lah Pahala Yang Besar"

Surah At-Taghabun : 15

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

R u j u k a n :

I . A l - Q u r a n a l - K a r i m . I ' e r j e m a h a n A l - Q u r a n .

3 . Al-Fiqh Al-Islami Wa Adillatuhu - Dr. Wahbah Az-Zuhaiii Danisyik - 1989.

4 . Prosiding Konvensyen Kcbangsaan Pcngurusan Haria Pusaka, Wasiat & Waqaf-l K M 2008 5 . Undang-Undang Pusaka Islam Pelaksanaan Di Malaysia - Mohd Zamro Muda & Mohd Ridzuan

Awang - 2006.

6. Hukum Pusaka Dalam Islam Satu Kajian Pcrbandingan - Abdul Rashid Hj Abdul Latif- Penerbitan Hizbi - 1987.

7. Wasiat: Pengertian & Hukum Berwasiat - Jalaluddin Hassanuddin - Wasiyyah Shoppc Sdn. Bhd. - 2006.

8. Akta Harta Pusaka Kecil ( Pembahagian ) 1955 ( Akta 98 ).

9. Akta Probet dan Pentadbiran 1959 ( Akta 97 ).

B E N G K E L W A S I A T D A N H A R T A P U S A K A 2 0 0 9

P R O F I L P E N C E R A M A H

I >!:>./ .lalaluddin Bin tlaji llassaniukiin Ai-Baghdadi K e t u a P e g a w a i D a k w a h

W a s i y y a h S h o p p e S d n . B h d

P F N D I D I K A N D A N P E N G A L A M A N

Berkelulusan ljazah Sarjana Mnda Bahasa Arab dan Pcngajian al-Quran dari Universiti Saddam.

Baghdad, Iraq pada tahun 1998. Bcliau adalah seorang pelajar yang sangat aktif semasa dibangku sekolah. Menyertai dan aktif di dalam pelbagai aktiviti sukan dan persatuan. Semasa belajar diluar Negara, beliau pernah mewakili pelajar Malaysia di Iraq bagi membentangkan kertas kerja berkaitan dengan sekatan ekonomi ke atas Iraq pada awal 9()an. Hasil usaha gigih beliau di dalam akademik, beliau berjaya menjadi pelajar terbaik Jabatan Pcngajian al-Quran. Fakulti Bahasa Arab dan Pengajian al-Quran Universiti Sadddam pada tahun 1998.

Setelah pulang ke tanah air, beliau telah memulakan karier sebagai seorang pensyarah di Institut Teknilogi Ibnu Sina di Kuala Lumpur. Beliau terlibat secara langsung menubuhkan Pusat Pendidikan Ummah semasa di Institut Teknologi Ibnu Sina. Minat yang mendalam dalam bidang perniagaan mcnycbabkan beliau mengambil keputusan menamatkan perkhidmatan sebagai pensyarah setelah lebih 2 tahun berkhidmat.

Kemudian beliau meneruskan kerjaya sebagai Pegawai Penyelidikan di Al-Ameen Serve Moldings Sdn Bhd, scbuah syarikat penerbitan dan pemasaran. Beliau telah terlibat secara langsung menyelidik, menyusun dan mengendalikan kursus-kursus pelatihan bagi ibubapa dan guru di seluruh Negara. Beliau juga telah diamanahakan sebagai Ketua Urusetia Program Korban & Aqiqah di Kemboja, beliau bertanggungjawab merangka dan menyusun strategi pemasaran bagi program Korban & Aqiqah di seluruh Negara.

Bagi merealisasikan matlamat menjadi usahawan beliau telah menyertai Wasiyyah Shoppe Sdn Bhd sebagai Perunding Wasiat Islam dan Hibah. Dengan kesungguhan dan dedikasi yang ditunjukkan, beliau telah diamanahakan bagi mengetuai Unit Dakwah Wasiyyah Shoppe Sdn Bhd dan kemudian beliau diamanahkan pula sebagai Ketua Pegawai Eksekutif Al-Wasilah Urus Sdn Bhd iaitu scbuah anak syarikat Kumpulan Wasiyyah. Kini beliau memikul tanggungjawab sebagai Ketua Pegawai Dakwah Wasiyyah Shoppe S d n Bhd. Sepanjang beliau bersama dengan syarikat Kumpulan Wasiyyah, beliau telah menjayakan pelbagai ceramah, seminar, forum dan taklimat berhubung dengan perancangan dan pengurusan harta menurut syariah kepada pelbagai lapisan masyarakat.