Panduan Pencegahan Dan Penanganan Pasien Jatuh Rsil

RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG Jl. Kyai

Jl. Kyai Muksin 19 Lumajang 67312Muksin 19 Lumajang 67312

Telp. 0334-887999, 8933 !a". 0334-89042 #$%. 0334-887778 email&'si(lmj)ya*++.+m Telp. 0334-887999, 8933 !a". 0334-89042 #$%. 0334-887778 email&'si(lmj)ya*++.+m

KEPUTUSAN DIREKTUR KEPUTUSAN DIREKTUR RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG

+m+' +m+' & & K/###.6.20K/###.6.201313 Tenang & Tenang & % /5/$ % /$ #/ JT % /5/$ % /$ #/ JT M K#T #LM LMJ$ M K#T #LM LMJ$

%i'eku' uma* aki #slam Lumajang & %i'eku' uma* aki #slam Lumajang &

M

Menenimimanangg && 11.. a*a*::a ;aa ;alalam akm ak'e'e;;iiaasi Jsi J55# ya# yanng ;ig ;iaa;;+p+psi ;si ;aalalam akm ak'e'e;;iiasasi <ei <e's'si 20i 201122, up, upaayaya penanggulangan keja;ian pasien jau* ;i  men;apakan pe'*aian k*usus, yaiu penanggulangan keja;ian pasien jau* ;i  men;apakan pe'*aian k*usus, yaiu pa;a p+in 6 sasa'an keselamaan pasien.

pa;a p+in 6 sasa'an keselamaan pasien. 2.

2. a*a*:a  :a  *a*a'us mel'us melakuakukan e<alkan e<aluasuasi i 'is'isik+ pasik+ pasien e'*ien e'*a;a;ap jauap jau* * ;a;an n segsege'ae'a e'in;ak unuk mengu'angi 'isik+ e'jau* ;an mengu'angi 'isik+ e;e'a akia e'in;ak unuk mengu'angi 'isik+ e'jau* ;an mengu'angi 'isik+ e;e'a akia  jau*, se*ingg

 jau*, se*ingga  *a'us mempa  *a'us mempunyai p'+g'am munyai p'+g'am mengu'angi pengu'angi pasien 'isik+ e'jau*.asien 'isik+ e'jau*. 3.

3. a*a*:a :a ununuk uk menmengimgimpleplememenanasiksikan an p'+p'+g'ag'am m e'e'seseu u ;i ;i , pe'lu ;ilen, pe'lu ;ilengkagkapipi ;engan pan;uan seagai a'a pen;ekaan unuk mengu'angi 'isik+ jau* yang ;engan pan;uan seagai a'a pen;ekaan unuk mengu'angi 'isik+ jau* yang memua

memua ujuan, 'uang lingkuujuan, 'uang lingkup, aa laksana *ingga pen;p, aa laksana *ingga pen;+kumenasian *asil.+kumenasian *asil. 4.

4. a*a*:a sejal:a sejalan ;engan ;engan *al an *al e'e'seseuu, , i;i;ang pelang pelayaayanan me;nan me;ik ik elela* menyua* menyusunsun pa

pan;un;uan an penpenegega*a*an an ;an ;an pepenannanganganan an paspasien ien jajau* u* ;i ;i uuma* ma* aaki ki #sla#slamm Lumajang, yang peneapannya pe'lu ;isya*kan melalui K %i'eku'.

Lumajang, yang peneapannya pe'lu ;isya*kan melalui K %i'eku'.

M

Meennggiinnggaa && 11.. nnggggaa''aan %n %aassaa' ;' ;aan n nnggggaa''aan n uummaa* T* Taanngggga a # L# Luummaajjaanngg.. 2.

2. n;an;ang-ng-n;an;ang +ng +. 36 a. 36 a*un 2*un 2009 009 enaenang Keng Kese*ase*aan.an. 3.

3. n;an;ang-ng-n;an;ang +ng +. 44 a. 44 a*un 2*un 2009 009 enaenang ung uma* ma* aki.aki. 4.

4. K K MeMenknkes es # # ++. . 434366191993 93 eennanang g ==e'e'lalakukunynya a anan;a;a' ' uumama* * aakiki  ;a;ann an;a' elayanan Me;is ;i #n;+nesia>.

an;a' elayanan Me;is ;i #n;+nesia>. .

. ukuku u anan;u;uan an asasi+ni+nal al KeKeselselamamaaaan n asasien umaien uma* * akaki, yang i, yang ;i;ie'e'ikikanan Kemene'ian Kese*aan #, a*un 2006.

Kemene'ian Kese*aan #, a*un 2006. 6.

6. uku auku an;a' n;a' k'e;k'e;iasi umiasi uma* akia* aki, yang ;ie', yang ;ie'ikaikan +le* %i'ekn +le* %i'ek+'a+'a Jen;e'a Jen;e'all ina

ina papaya ya KeseKese*aa*aan n KemeKemene'ine'ian an KeseKese*aa*aan n # # ;eng;engan an K+misK+misi i k'e;k'e;iasiiasi uma* aki ?K@, a*un 2011.

uma* aki ?K@, a*un 2011.

Mem

M E M U T U S K A N

Menetapkan : % /5/$ % /$ #/ JT M K#T #LM LMJ$

e'ama & Meneapkan pan;uan penega*an ;an penanganan pasien jau* uma* aki #slam Lumajang seagaimana e'seu ;alam lampi'an su'a kepuusan ini.

Ke;ua & Mengamanakan kepa;a pa'a enaga kese*aan ;an selu'u* ka'ya:an uma* aki #slam Lumajang unk mengaplikasikan pan;uan penega*an ;an penanganan pasien  jau* ;alam pelayanan kepa;a pasien ;i .

Keiga & Kepuusan ini e'laku sejak ;ieapkannya

Keempa & paila ;ikemu;ian *a'i e'nyaa e';apa kekeli'uan ;alam kepuusan ini akan ;ia;akan pe'ua*an ;an pe'aikan sepe'lunya.

%ieapkan ;i & Lumajang. Tanggal& AAAAAA.

Tepa anggal & AAAAAA.

%i'eku',

 #slam Lumajang

 _________________________  # &

Temusan.

1. K+mie Me;ik  #slam Lumajang 2. K+mie Kepe'a:aan

3. Kaag Banme; ;an Kepe'a:aan 4. Kasuag Kepe'a:aan

PENCEGAHAN DAN PENANGANAN PASIEN JATUH

RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG

RUMAH SAKIT ISLAM LUMAJANG Jl. Kyai Muksin 19 Lumajang 67312

Telp. 0334-887999, 8933 !a". 0334-89042 #$%. 0334-887778 email&'si(lmj)ya*++.+m

BAB I DEFINISI

A. Definii

Jau* a;ala* ke*ilangan p+sisi egak menja;i men;a'a ;i lanai, ana* aau +yek aau Cu'niu'e, ;engan ia-ia, i;ak e'ken;ali, i;ak ;isengaja, pe'pin;a*an uu* ke lanai ana* aau e'kena en;a sepe'i ku'si aau angga. ?National Center for Patient Safety @

au ;engan kaa lain, jau* a;ala* pe'ua*an p+sisi pasien yang i;ak ;isengaja i;ak ;i'enanakan aau p+sisi yang i;ak ;ike*en;aki yang mengakiakan pasien e'geleak ;i aas lanai, ;engan aau anpa mene;e'ai ;i'inya.

asien ;engan 'isik+ jau* a;ala* pasien yang e'isik+ unuk jau*, pa;a umunya ;iseakan +le* Cak+' Cisi+l+gis ?misal& pingsan@ aau lingkungan ?misal& lanai yang liin@.

enega*an pasien jau* yaiu ;engan penilaian 'isik+ jau*, penilaian e'kala seiap a;a pe'ua*an k+n;isi pasien, se'a melaksanakan langka*-langka* penega*an pa;a pasien e'isik+ jau*. #mplemenasi ;i 'a:a inap e'upa p'+ses i;eniCikasi ;an penilaian pasien ;engan 'isik+ jau* se'a meme'ikan an;a i;enias k*usus kepa;a pasien e'seu, misalnya gelang kuning, penan;a ;i e; pasien, se'a inC+'masi e'ulis kepa;a pasien aau kelua'ga pasien.

%alam ak'e;iasi ine'nasi+nal  Joint Commission International  ?J5#@, upaya penanggulangan keja;ian pasien jau* ;i 'uma* saki men;apakan pe'*aian k*usus. al ini sepe'i ;iseukan ;alam sei+n 1, *ape' 1 yaiu International Patient Safety Goals  ?#$@, k*ususnya asa'an 6 yaiu Reduce the Risk of Patient Harm Resulting from Falls. Maksu; ;an ujuan ;a'i sasa'an ke 6 ;a'i ak'e;iasi J5# ini a;ala* seagian esa' e;e'a pa;a pasien 'a:a inap e'ja;i ka'ena jau*. %alam k+neks ini 'uma* saki *a'us melakukan e<aluasi 'isik+ pasien e'*a;ap jau* ;an sege'a e'in;ak unuk mengu'angi 'isik+ e'jau* ;an mengu'angi 'isik+ e;e'a akia jau*. uma* saki meneapkan p'+g'am mengu'angi 'isik+ e'jau* e';asa'kan keijakan ;an aau p'+se;u' yang epa. '+g'am ini memanau aik k+nsekuensi yang ;iinginkan maupun i;ak ;iinginkan ;a'i in;akan yang ;iamil unuk mengu'angi jau*. uma* saki *a'us melaksanakan p'+g'am ini. Maka ;alam san;a' J5# sasa'an ke 6 ini ;iseukan 'uma* saki pe'lu menyusun a'a pen;ekaan unuk mengu'angi 'isik+ e;e'a yang menimpa pasien akia jau*.

B. T!"!an

T!"!an U#!# :

nuk meningkakan keselamaan pasien ;i uma* aki #slam Lumajang. T!"!an K$!! :

1. Mengu'angi 'isik+ pasien jau*.

2. Mengu'angi 'isik+ e;e'a akia jau*.

BAB II RUANG LINGKUP

enega*an ;an manajemen pasien jau* ini ;ipe'unukkan agi pasien-pasien yang in;ikasi 'a:a inap ;an ;i'a:a ;i &

1. #nsalasi $a:a %a'u'a ?#$%@ 2. #nsalasi a:a #nap

BAB III TATALAKSANA

%. Ae#en A&a'

1@ e'a:a akan melakukan penilaian ;engan sesmen isik+ Jau* ;alam :aku 4 jam ;a'i pasien masuk 'uma* saki ;an menaa *asil asesmen a:al ke ;alam 'ekam me;is pasien.

 sesmen 'isik+ jau* pa;a pasien ;e:asa menggunakan =Morse Fall Scale (MFS>.  sesmen 'isik+ jau* pa;a pasien anak menggunakan =!he Hum"ty #um"ty Scale>.  sesmen 'isik+ jau* pa;a pasien ge'ia'i menggunakan =Sydney Scoring>.

2@ sesmen a:al ;iaa ;alam 'ekam me;is pasien ;alam :aku 2 jam seela* ;ilakukan asesmen a:al.

3@ Tin;akan penega*an san;a' pasien ;engan 'isik+ jau* ;ilakukan pa;a pasien ;engan 'isik+  jau* 'en;a* ;an 'isik+ jau* se;ang.

4@ Tin;akan penega*an pa;a pasien ;engan 'isik+ inggi jau* ;ilakukan pa;a pasien ;engan 'isik+  jau* inggi.

@ k'ining Ca'masi ;an aau Cisi+e'api ;ilakukan jika e';apa a;anya 'isik+ jau* pa;a pasien.

MFS S()*e :

0-24 & 'isik+ 'en;a* 2-4 & 'isik+ se;ang D 4 & 'isik+ inggi

Kete*an+an :

%. Ri&a,at "at!$ :

Jika pasien mengalami keja;ian jau* saa masuk 'uma* saki aau e';apa 'i:aya keja;ian jau* Cisi+l+gis ;alam 3 ulan e'ak*i' ini, sepe'i pingsan aau gangguan gaya e'jalan, e'ikan sk+' 2. Jika pasien i;ak mengalami jau*, e'ikan sk+' 0.

-. Dia+n)a ek!ne* :

Jika pasien memiliki lei* ;a'i sau ;iagn+sis me;is, e'ikan sk+' 1E jika i;ak, e'ikan sk+' 0. /. A'at 0ant! :

Jika pasien e'pegangan pa;a pe'a+ unuk e'jalan, e'ikan sk+' 30. Jika pasien menggunakan +ngka aau ala pen+pang, e'ikan sk+' 1. Jika pasien ;apa e'jalan anpa ala anu, e'ikan sk+' 0.

1. Te*api int*a2ena 3te*paan+ inf!4 :

5. Ga,a 0e*"a'an :

• Jika pasien mengalami gangguan gaya e'jalanE mengalami kesulian unuk angun ;a'i ku'si, menggunakan analan angan ku'si unuk men;+'+ng uu*nya, kepala menun;uk, pan;angan maa e'C+kus pa;a lanai, meme'lukan anuan se;ang-+al unuk menjaga keseimangan ;engan e'pegangan pa;a pe'a+, +'ang, aau ala anu e'jalan, ;an langka*-langka*nya pen;ekE e'ikan sk+' 20.

• Jika pasien memiliki gaya e'jalan yang lema*E pasien memungkukE i;ak ;apa mengangka kepala anpa ke*ilangan keseimangan, aau meme'lukan anuan 'ingan unuk e'jalanE ;an langka*-langka*nya pen;ekE e'ikan sk+' 10.

• Jika pasien memiliki gaya e'jalan n+'mal, e'ikan sk+' 0. 6. Stat! #enta' :

#;eniCikasi asesmen pasien e'*a;ap ;i'inya sen;i'i mengenai kemampuannya unuk e'jalan. Jika pasien mempunyai +<e'-esimasi e'*a;ap kemampuan Cisiknya, e'ikan sk+' 1. Jika asesmen pasien sesuai ;engan kemampuan seena'nya, e'ikan sk+' 0.

HDS ()*e :

7-11 & 'isik+ 'en;a* F 12 & 'isik+ inggi

-. Ae#en U'an+

1@ sesmen ulang 'isik+ jau* ;ilakukan& seiap pe'ganian s*iC, saa 'ansCe' ke agian uni lain, kelua' 'uma* saki, a;anya pe'ua*an k+n;isi pasien, a;anya keja;ian jau* pa;a pasien.

2@ enilaian menggunakan sesmen isik+ Jau* yang su;a* ;ienukan ;an in;akan penega*an ;isesuaikan ;engan *asil asesmen ulang.

3@ nuk mengua* kaeg+'i ;a'i 'isik+ inggi ke 'isik+ 'en;a*, ;ipe'lukan sk+' G 2 unuk pasien ;e:asa ;an G 12 unuk pasien anak, ;alam 2 kali peme'iksaan e'u'u-u'u.

4@ Tin;akan penega*an san;a' pasien ;engan 'isik+ jau* ;ilakukan pa;a pasien ;engan 'isik+  jau* 'en;a* ;an 'isik+ jau* se;ang.

@ Tin;akan penega*an pa;a pasien ;engan 'isik+ inggi jau* ;ilakukan pa;a pasien ;engan 'isik+  jau* inggi.

/. Fakt)* K)nt*i0!i Riik) Jat!$

!ak+' k+ns'iusi 'isik+ jau* ;apa ;ikel+mp+kkan menja;i 2 kaeg+'i &

1. #ns'insik & e'*uungan ;engan k+n;isi pasien, e'masuk k+n;isi psik+l+gis. 2. /ks'insik & e'*uungan ;engan lingkungan.

elain iu, Cak+' 'isik+ juga ;apa ;ikel+mp+kkan menja;i kaeg+'i yaiu& ;apa ;ipe'ki'akan ?antici"ated @ ;an i;ak ;apa ;ipe'ki'akan ?unantici"ated @. !ak+' 'isik+ yang ;apa ;ipe'ki'akan

1. Tinakan Pen(e+a$an Paien Jat!$

e'a:a yang e'ugas akan mengi;eniCikasi ;an mene'apkan in;akan penega*an pasien jau* e';asa'kan pa;a &

1. Kaeg+'i 'isik+ jau* ?'en;a*, se;ang, inggi@. 2. Keuu*an ;an kee'aasan pe'-pasien.

3. i:aya jau* seelumnya ;an penggunaan ala pengaman ?safety de$ices@. 4. sesmen klinis *a'ian.

Tin;akan penega*an pasien jau* pa;a pasien yang e'isik+ 'en;a*, se;ang, aau inggi *a'us ;iimplemenasikan ;an penggunaan pe'alaan yang sesuai *a'us +pimal.

Tin;akan penega*an pasien jau* e'agi aas &

1. Tin;akan penega*an san;a' pasien ;engan 'isik+ jau* 2. Tin;akan penega*an pa;a pasien ;engan 'isik+ inggi jau*

e';asa'kanNational Center for Patient Safety  ;an ;alam uku “Preventing Falls in Hospitals: A Toolkit for Improving Quality of Care” &

Tinakan Pen(e+a$an Stana* Paien en+an Riik) Jat!$7 e0a+ai 0e*ik!t :

1@ Lakukan +'ienasi kama' 'a:a inap kepa;a pasien.

2@ +sisikan san;a'an empa i;u' 'uma* saki ;i p+sisi 'en;a* keika pasien se;ang e'isi'a*a, ;an p+sisikan san;a'an empa i;u' yang nyaman keika pasien i;ak i;u', pasikan '+;a e'kuni ;an pegangan empa i;u' e'pasang ;engan aik.

3@ +sisikan en;a-en;a p'ia;i ;alam jangkauan pasien ?misalnya& elp+n genggam, kaamaa@. 4@ M+ni+' keuu*an pasien. Kelua'ga menemani pasien yang e'isik+ jau*, e'uama pasien

anak-anak. nuk pasien ;e:asa, ila i;ak a;a kelua'ga, pasien ;imina unuk menelep*+ne ila memuu*kan anuan. +sisikan elep*+ne ;alam jangkauan pasien.

@ uang e'aa 'api.

6@ ena*ayaan yang a;ekua.

7@ K+n;isikan pe'mukaan lanai e'si*, ke'ing, i;ak liin, eas *amaan, jau*kan kael-kael ;a'i  jalu' e'jalan pasien.

8@ Memanau :aku ;an ;+sis, eCek samping ;an ine'aksi +a-+aan.

9@ nju'kan ke kama' man;i sea'a 'uin ;an anu pasien ke kama' man;i, jika ;ipe'lukan, ;an menge;ukasi pasien unuk penggunaan pegangan angan ;i kama' man;i.

10@ nju'kan menggunakan alas kaki aaupun ka+s kaki yang nyaman, i;ak liin, ;an epa pa;a pasien.

11@ enggunaan ala anu ?ku'si '+;a, ala pen+pang@ jika ;ipe'lukan.

12@ e'ikan e;ukasi mengenai penega*an jau* kepa;a pasien ;an kelua'ganya.

13@ #kui p'+se;u' yang aman keika memanu pasien pa;a saa akan ke empa i;u' ;an meninggalkan empa i;u'.

Tin;akan penega*an yang ;ilakukan +le* ;+ke' seagai e'iku &

1@ Lakukan e<aluasi ;an penaalaksanaan pe'ua*an jalan, p+su'al insailiy, k+n;isi spasi. 2@ Lakukan penaalaksanaan unuk gangguan pengli*aan ;an pen;enga'an.

4@ /<aluasi ;an penaalaksanaan nye'i.

@ /<aluasi ;an penaalaksanaan *ip+ensi +'+saik.

6@ ilai ;an penaalaksanaan gangguan p'+ses sen'al ?;imensia, ;eli'ium, s'+ke, pe'epi+n@ Tinakan pen(e+a$an paa Paien en+an Riik) Tin++i Jat!$ :

nuk pasien yang 'isik+ inggi mengalami jau*, maka ;ilakukan in;akan penega*an 'isik+ inggi  jau* yaiu &

1@ asang penan;a 'isik+ jau* ;engan memasang i;eniCikasi alert   :a'na kuning pa;a gelang i;eniCikasi pasien.

2@ Lakukan in;akan penega*an san;a' pasien jau*.

3@ Ta:a'kan anuan ke kama' man;i penggunaan pisp+ seiap 2-3 jam ?saa pasien angun@. 4@ Kunjungi pasien +se'<asi keuu*an pasien seiap 2-3 jam.

@ ilai keuu*an pasien akan &

• Tempa i;u' 'en;a* ?k*usus@ unuk pasien ;engan 'isik+ jau*. • u'se all sysems ?elep*+ne@

• ;a kelua'ga penunggu maksimal 2 +'ang

Tin;akan penega*an yang ;ilakukan +le* ;+ke' seagai e'iku &

1@ Lakukan 'e<ie: +a-+aan yang ;apa menimulkan 'isik+ jau* ;an e'ikan sesuai in;ikasi. 2@ 5H agens - jika +'+saik ?penu'unan ekanan ;a'a* sis+lik D 20 mm ;alam 3 meni@ ;an

simp+maik &

- _{%is+uninue 5TI ?y;'+*l+'+*iai;e@, penggunaan +;ium yang e'lei*an ;alam ;ie.} - _{Jika menggunakan 5/ in*ii+', gunakan yang less 'enal mea+lism ?!+sin+p'il@.}

- _{Jika menggunakan 5alium *annel l+ke', jangan gunakan iCe;ipine.}

- _{Jika menggunakan  l+ke', jangan gunakan yang a';i+selei<e n+ Me+p'+l+l en+l+l,} gunakan in;+l+l '+pan+l+l.

3@ e'imangan unuk k+nsul ke agian 'e*ailiasi me;i, TT ?au;i+l+gy@, maa ?+p**alm+l+gy@, ka';i+l+gi sesuai in;ikasi.

4@ pimalisasi penaalaksanaan e'*a;ap k+n;isi me;is pasien. @ /<aluasi ;an penaalaksanaan nye'i.

6@ /<aluasi Cak+' k+ns'iusi eks'insik ;an ins'insik e'*a;ap 'isik+ jau*. 5. Mana"e#en Sete'a$ Ke"aian Jat!$

Manajemen seela* keja;ian jau* yang ;ilakukan pe'a:a seagai e'iku & 1@ ege'a lakukan penanganan aau pe'+l+ngan e'*a;ap pasien e'seu.

2@ ilai apaka* e';apa e;e'a akia jau* ?misalnya& a'asi, k+nusi+, lase'asi, C'aku', e;e'a kepala@.

3@ ilai an;a-an;a <ial.

4@ ilai a;anya kee'aasan ge'ak. @ Lap+'kan pa;a ;+ke'.

6@ #kui p'+se;u' m+ni+'ing pasien, +se'<asi panau pasien sesuai k+n;isi pasien. 7@ 5aa ;alam saus 'ekam me;is pasien.

8@ ege'a ua lap+'an insi;ennya ;engan mengisi C+'muli' lap+'an insi;en pa;a ak*i' jam ke'ja s*iC kepa;a aasan langsung ?paling lama 1  24 jam@ ;an ;ie'uskan pelap+'annya +le* aasan langsung kepa;a Tim Keselamaan asien

• Tempa i;u' 'en;a* ?k*usus@ unuk pasien ;engan 'isik+ jau*. • u'se all sysems ?elep*+ne@

• ;a kelua'ga penunggu maksimal 2 +'ang

11@ #nC+'masikan kepa;a pasien ;an kelua'ga pasien enang k+n;isi pasien. 12@ Lakukan asesmen ulang 'isik+ jau* sesuai p'+se;u' asesmen 'isik+ jau*. 13@ M+;iCikasi 'enana kepe'a:aan ine';isiplin sesuai ;engan k+n;isi pasien.

Manajemen seela* keja;ian jau* yang ;ilakukan ;+ke' seagai e'iku &

1@ Melakukan penilaian ;an penaalaksanaan e;e'a akia jau* ?misalnya& a'asi, k+nusi+, lase'asi, C'aku', e;e'a kepala@.

2@ Melakukan ;iagn+sis ;an penaalaksanaan e'*a;ap Cak+' k+ns'iusi.

3@ Menenukan kemungkinan penyea pasien jau* ?*is+'y, Cak+' Cisik, +a-+aan, *asil la+'a+'ium@.

4@ Melakukan k+nsulasi sesuai in;ikasi.

@ /<aluasi ;an penaalaksanaan e'*a;ap nye'i.

6@ #nC+'masikan kepa;a pasien ;an kelua'ga pasien enang k+n;isi pasien. 7@ 5aa ;alam saus 'ekam me;is pasien.

8@ Lakukan k++';inasi ;engan pe'a:a enang pelap+'an insi;ennya.

6. E!kai Paien an8ata! Ke'!a*+a Paien

asien ;an kelua'ga *a'us ;iinC+'masikan mengenai &

 !ak+' 'isik+ pasien jau*.  Tingka 'isik+ jau*.  kia ;a'i 'isik+ jau*.