بررسی وجود سرایت بین سهام شرکت‎ها در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از یک مدل دینامیک چندمتغیره

(1)

يدﺎﺼﺘﻗا تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺔﻠﺠﻣ /

ةرﺎﻤﺷ 93 / نﺎﺘﺴﻣز 89 / تﺎﺤﻔﺻ 54 - 29

مﺎﻬﺳ ﻦﻴﺑ ﺖﻳاﺮﺳ دﻮﺟو ﻲﺳرﺮﺑ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ رادﺎﻬﺑ قاروا سرﻮﺑ رد

هﺮﻴﻐﺘﻣﺪﻨﭼ ﻚﻴﻣﺎﻨﻳد لﺪﻣ ﻚﻳ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ناﺮﻬﺗ

ﺷ ﻴ اﻮ ﻧﺎﻣز ﻲ

دﺎﺘﺳا ﻳ رﺎ هﺎﮕﺸﻧاد ﺘﻌﻨﺻ ﻲ ﺮﺷ ﻳ ﻒ

[email protected]

دوواد رﻮﺳ ي

دﺎﺘﺳا ﻳ رﺎ هﺎﮕﺸﻧاد ﺘﻌﻨﺻ ﻲ ﺮﺷ ﻳ ﻒ

ﻦﺴﺤﻣ ﻲﺋﺎﻨﺛ ﻢﻠﻋا

سﺎﻨﺷرﺎﻛ ﺪﺷرا دﺎﺼﺘﻗا - ﻒﻳﺮﺷ ﺖﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد

ﺖﻓﺎﻳرد ﺦﻳرﺎﺗ :

16 /8 / 88 شﺮﻳﺬﭘ ﺦﻳرﺎﺗ :

5/

3/

89

هﺪﻴﻜﭼ ﻲﻳاراد ﻢﻃﻼﺗ و هدزﺎﺑ رد ﺖﻳاﺮﺳ دﻮﺟو ،رازﺎـﺑ ﻲﻳارﺎـﻛ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد يدﺎـﻳز ﺖﻴﻤﻫا ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ

ﺖﻤﻴﻗ و ﻲﻳاراد ﺪﺒﺳ بﺎﺨﺘﻧا ﻲﻳاراد يراﺬﮔ

دراد ﺎﻫ . ﺖﻳاﺮـﺳ ﺰـﻴﻧ و هدزﺎـﺑ ﺖﻳاﺮـﺳ ﻖـﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد

ﻪﺳ ﻦﻴﺑ ﻢﻃﻼﺗ هزاﺪﻧا ﺺﺧﺎﺷ

- لﺪـﻣ ﻚـﻳ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ ناﺮﻬﺗ سرﻮﺑ رد ﺐﺗﺮﻣ

VAR-BEKK

ﺖﺳا هﺪﺷ ﻲﺳرﺮﺑ .

ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ هدزﺎﺑ ،ﺪﺳر

ﺺﺧﺎﺷ ﻪﻧازور يﺎﻫ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎـﻫ ﻚـﭼﻮﻛ ي ﺎـﺑ ،ﺮـﺗ

ﺮﻴﺧﺄـﺗ

، ( ﺮﺧﺄـﺗ - مﺪـﻘﺗ ﻲـﮔﮋﻳو) ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺮـﺗگرﺰﺑ يﺎﻫﺖﻛﺮﺷ ﺺﺧﺎﺷ ﻪﻧازور يﺎﻫهدزﺎﺑ يورﻪﻟﺎﺒﻧد ﻲـﻟو ؛

هدزﺎﺑ رد ﻲﮔﮋﻳو ﻦﻴﻨﭼ ﻪﻧﺎﻫﺎﻣ يﺎﻫ

ﺺﺧﺎﺷ ﻲﻠﺼﻓ و ﻲـﻤﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺎﻫ

دﻮـﺷ . ﻪـﻧﻮﮔ ﭻﻴـﻫ ،ﻦﻤـﺿ رد

ﺺﺧﺎﺷ ﻢﻃﻼﺗ ﻦﻴﺑ ﻲﺘﻳاﺮﺳ ﻲـﻤﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺎﻫ

دﻮـﺷ . رد ﻢـﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮـﺳ ﻪـﻛ ﺖـﺳا ﻲﻟﺎـﺣ رد ﻦـﻳا

هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺎﻴﻧد ﻲﻟﺎﻣ يﺎﻫرازﺎﺑ زا يرﺎﻴﺴﺑ ﺖﺳا هﺪﺷ

. ﺖﻳدوﺪـﺤﻣ دﻮـﺟو ﺖـﻤﻴﻗ نﺎـﺳﻮﻧ ﻪـﻨﻣاد

و ﺎـﻫ

هرود رد ﺎﻨﺒﻣ ﻢﺠﺣ نﻮﻧﺎﻗ ،ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ي

ﻲﻣ ﺪﻧاﻮﺗ ﻢﻬﻣ ﺮﺗ ﺪﺷﺎﺑ هﺪﻳﺪﭘ ﻦﻳا هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻞﻴﻟد ﻦﻳ

. ^C30^{, C}32^{, G}10: ^JEL يﺪﻨﺑﻪﻘﺒﻃ

هژاو ﺪــﻴﻠﻛ :

لﺪــﻣ ،ﻢــﻃﻼﺗ و هدزﺎــﺑ ﺖﻳاﺮــﺳ ﺪــﻨﭼ ﻲﻧﺎــﺴﻤﻫﺎﻧ ﺲﻧﺎــﻳراو يﺎــﻫ

،هﺮــﻴﻐﺘﻣ

ﺶﻴﭘ ﻲﻨﻴﺑ مﺪﻘﺗ ﺮﺛا ،يﺮﻳﺬﭘ -

ﺮﺧﺄﺗ يرادﺮﺑ ﻪﺘﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ لﺪﻣ ، -

ﻚِﺑ

(2)

1 - ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻪﻛ دراد دﻮﺟو يدﺎﻳز ﺪﻫاﻮﺷ هزوﺮﻣا تﺎﻧﺎﺳﻮﻧ ﺪﻫد

ﻲﻳاراد ﺖﻤﻴﻗ ،ﻲﻟﺎـﻣ يﺎﻫ

ﻲﻳاراد ﻪﺑ ﺖﻳاﺮـﺳ ﺮـﮕﻳد يﺎـﻫرازﺎﺑ و ﺎـﻫ

ﻲـﻣ١

ﺪـﻨﻛ . ﺖﻳاﺮـﺳ ﻦـﻳا ﻪـﻨﻣاد شﺮﺘـﺴﮔ ﺎـﺑ ﺎـﻫ

ﻢﺘﺴﻴﺳ ﺶﻳاﺰـﻓا ﻪـﺑ ور ﺮﮕﻳﺪـﻜﻳ ﻪـﺑ ﻲﻟﺎﻣ يﺎﻫرازﺎﺑ ﺶﻴﭘ زا ﺶﻴﺑ ﻲﮕﺘﺴﺑاو و ﻲﻃﺎﺒﺗرا يﺎﻫ

ﺖﺳا . مﺰﻴﻧﺎﻜﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻢـﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮـﺳ و هدزﺎﺑ ﺖﻳاﺮﺳ يﺎﻫ

)٢

هدزﺎـﺑ مود روﺎﺘـﺸﮔ (

ﻦﻴـﺑ

ﻲﻳاراد يﺎﻫ دراد ﺖـﻴﻤﻫا دﺪـﻌﺘﻣ ﻞـﻳﻻد ﻪـﺑ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻲﻟﺎﻣ .

ﻲـﻳاراد تﺎﻧﺎـﺳﻮﻧ ﺖﻳاﺮـﺳ ،ﺎـﻫ

ﻲﻣ ﺎﻣ ﻪﺑ رازﺎﺑ ﻲﻳارﺎﻛ صﻮﺼﺧ رد ﻲﺗﺎﻋﻼﻃا ﺪﻫد

. ،ارﺎـﻛ رازﺎﺑ ﻚﻳ رد هدزﺎـﺑ

ي ﻲـﻳاراد ﻚـﻳ

هدزﺎﺑ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺪﻳﺎﺒﻧ ﻲﻳاراد ﻲﻠﺒﻗ يﺎﻫ

ﺶﻴﭘ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ﻲﻨﻴﺑ

ﺪـﺷﺎﺑ ﺮﻳﺬﭘ .

ﺖﻳاﺮـﺳ دﻮـﺟو

ﻲﻳاراد هدزﺎﺑ ﻦﻴﺑ ﻔﺘﺳا نﺎﻜﻣا ﺎﻫ

ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار روآدﻮﺳ ﻲﺗﻼﻣﺎﻌﻣ يﮋﺗاﺮﺘﺳا ﻚﻳ زا هدﺎ و ،ﺪـﻨﻛ

ﻪﻨﻳﺰﻫ زا ﻲﺗﻼﻣﺎﻌﻣ يﮋﺗاﺮﺘﺳا ﻦﻳا دﻮﺳ ﺮﮔا نآ ﻲﺗﺎﻴﻠﻤﻋ يﺎﻫ

ﺶﻴﺑ ﺮﺗ ،هﻮﻘﻟﺎـﺑ رﻮـﻃ ﻪﺑ ،ﺪﺷﺎﺑ

ﺖﺳا رازﺎﺑ ﻲﻳارﺎﻛ مﺪﻋ ﺮﺑ ﻲﻠﻴﻟد .

مﺰﻴﻧﺎﻜﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻲﻳاراد ﺪﺒﺳ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ رد ﺖﻳاﺮﺳ يﺎﻫ

ﺎﻫ ﻲﻣ ﻚﺴﻳر ﺶﻫﺎﻛ و مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ بﺎﺨﺘﻧا رد اﺮﻳز ،دراد ﻲﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ ﺰﻴﻧ هدﺎﻔﺘـﺳا نآ زا ناﻮﺗ

دﺮﻛ . ﻲﻳاراد ﻢﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮﺳ ،هوﻼﻋ ﻪﺑ ﺶﻴﭘ ﻪﺑ ﺎﻫ

ﻲﻳاراد هﺪﻨﻳآ ﻢﻃﻼﺗ ﻲﻨﻴﺑ ﻲﻣ ﻚﻤﻛ ﺎﻫ

ﺪـﻨﻛ

هزﻮﺣ رد اﺬﻟ و ﺖﻤﻴﻗ ﻞﻴﺒﻗ زا ﻲﻳﺎﻫ

تﻼﻣﺎـﻌﻣ رﺎـﻴﺘﺧا يراﺬﮔ ﻪـﻨﻴﻬﺑ ،٣

،مﺎﻬـﺳ ﺪﺒـﺳ يزﺎـﺳ

ﺮﻄﺧ ضﺮﻌﻣ رد شزرا ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ دراد دﺮﺑرﺎﻛ ﻚﺴﻳر ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ و ،٤

. ﺎـﻫ ﺖﻛﺮـﺷ مﺎﻬـﺳ هدزﺎـﺑ ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ يدﺎﻳز تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺪـﻴﻳﺄﺗ ار ﻚـﭼﻮﻛ و گرﺰـﺑ ي

هدﺮﻛ ﺪﻧا . ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻦﻳا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا زا يرﺎﻴﺴﺑ رد ﻪﺑ ٥

هﺪﻫﺎـﺸﻣ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ترﻮﺻ

ﻲﻨﻌﻳ ،ﺖﺳا هﺪﺷ هدزﺎﺑ

ي مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ هدزﺎﺑ ﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي يﺎﻫ

ﺮﻴﺧﺄﺗ مﺎﻬـﺳ ﺪﺒﺳ ي

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ،دراد ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ گرﺰﺑ ي ﺑ

هدزﺎ ي مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ گرﺰـﺑ ي

هدزﺎﺑ ﺎﺑ يرادﺎﻨﻌﻣ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ يﺎﻫ

ﺮﻴﺧﺄﺗ مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ي ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ دراﺪـﻧ ﻚـﭼﻮﻛ ي .

ﻦـﻳا

ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺮﻴﺧﺄﺗ

مﺎﻬﺳ ﻦﻴﺑ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ي ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ زا ﻲـﺻﺎﺧ ﺖـﻟﺎﺣ ﻪﻛ ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ ي

ﻲﻳاراد ﺖﻳاﺮﺳ ﻲﻣ ﺎﻫ

مﺪﻘﺗ ﺮﺛا ،ﺪﺷﺎﺑ -

٦ﺮﺧﺄﺗ دراد مﺎﻧ . مﺪﻘﺗ ﺮﺛا ،ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ -

ﺮﺧﺄﺗ نﺎـﻴﺑ

ﻣ ﻲ هدزﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻛ مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ يﺎﻫ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺎﺑ ،ﻚﭼﻮﻛ ي ﺮﻴﺧﺄﺗ

ﻪﻟﺎﺒﻧد ، هدزﺎﺑ يور ﺪﺒـﺳ يﺎﻫ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺖـﺴﻴﻧ قدﺎـﺻ ﺐﻠﻄﻣ ﻦﻳا ﺲﻜﻋ ﻲﻟو ،ﺪﻨﺘﺴﻫ گرﺰﺑ ي .

تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻲـﺧﺮﺑ

ﻢﻃﻼﺗ رد ار ﺖﻳاﺮﺳ دﻮﺟو ﺮﮕﻳد )

هدزﺎـﺑ مود روﺎﺘـﺸﮔ (

هدﺮـﻛ ﺪـﻴﻳﺄﺗ ﺰـﻴﻧ مﺎﻬـﺳ ﺪـﻧا

. ﻦـﻳا

١-spillover. ٢- volatility.

٣-options.

٤- Value at Risk (VaR).

٥- cross correlation. ٦-lead-lag effect.

(3)

ﺖﻛﺮﺷ مﺎﻬﺳ ﻦﻴﺑ ﺖﻳاﺮﺳ دﻮﺟو ﻲﺳرﺮﺑ ناﺮﻬﺗ رادﺎﻬﺑ قاروا سرﻮﺑ رد ﺎﻫ

...

3

ﻲﻣ نﺎﺸﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ ﻪﻛ ﺪﻨﻫد

ﻢـﻃﻼﺗ ﻪـﺑ ﻲﮕﺘـﺴﺑ يدﺎـﻳز ﺪـﺣ ﺎﺗ ﺖﻛﺮﺷ ﻚﻳ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎـﻫ دﺎـﻳز ﻢـﻃﻼﺗ ﻲـﻨﻌﻳ ،دراد ﺮـﮕﻳد ي هدزﺎـﺑ

ي مﺎﻬـﺳ ،ﺖﻛﺮـﺷ ﻚـﻳ مﺎﻬـﺳ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﻲﻣ ﻢﻃﻼﺘﻣ ﺰﻴﻧ ار ﺮﮕﻳد ي ﺪﻨﻛ

. ﻢﻫ و هدزﺎﺑ ﺖﻳاﺮﺳ ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد ﺺﺧﺎﺷ ﻦﻴﺑ ﻢﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮﺳ ﻦﻴﻨﭼ

ناﺮـﻬﺗ سرﻮﺑ يﺎﻫ

ﺖﺳا هﺪﺷ ﻲﺳرﺮﺑ .

ﻪﻣادا رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﺮﻛذ ﻪﺑ مزﻻ هدزﺎﺑ ﻪﻤﻠﻛ ﺎﺟ ﺮﻫ

هدزﺎﺑ رﻮﻈﻨﻣ ،هﺪﻣآ١

ي ﻢﻫ .ﺖﺳا ﻪﺘﺳﻮﻴﭘ ﺐﻛﺮﻣ

زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎﺑ هدزﺎﺑ ﻲﻃﺮﺷ ﺲﻧﺎﻳراو زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﻢﻃﻼﺗ ﻦﻴﻨﭼ

نﺎﻣز رد سﺮﺘﺳد رد تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻴﻠﻛ 1

-

٢t . ﻞﻣﺎﺷ ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا 5

ﺖﺳا ﺶﺨﺑ .

ﻦـﻳا زا ﺲـﭘ

ﺶﺨﺑ رد ،ﻲﺗﺎﻣﺪﻘﻣ ﺶﺨﺑ 2

ﻲﻳاراد ﺖﻳاﺮﺳ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ تﺎﻴﺑدا روﺮﻣ ار ﻲﻟﺎﻣ يﺎﻫ

ﻲـﻣ ﻢﻴـﻨﻛ

. ﻢﻬﻣ مﺎﻬﺳ يﺎﻫرازﺎﺑ رد ﻢﻃﻼﺗ و هدزﺎﺑ ﺖﻳاﺮﺳ زا دﻮﺟﻮﻣ ﻲﺑﺮﺠﺗ ﺪﻫاﻮﺷ اﺪﺘﺑا ﺶﺨﺑ ﻦﻳا رد ﻲـﻣ روﺮـﻣ ﺪﻫاﻮﺷ ﻦﻳا ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺮﻈﻧ تﺎﻴﺑدا ﺲﭙﺳ و هﺪﺷ ﻪﺋارا ﺎﻴﻧد دﻮـﺷ

. شور و لﺪـﻣ

ﺶـﺨﺑ رد ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﻦﻴﻤﺨﺗ 3

ﻲـﻣ ﻲـﻓﺮﻌﻣ ﺪﻧﻮـﺷ

. ﺶـﺨﺑ رد 4

اﺪـﺘﺑا

هداد ﻞـﻳﻻد و ﻖــﻴﻘﺤﺗ يﺎـﻫ بﺎــﺨﺘﻧا

نآ ﺎـﻫ ﻲـﮔﮋﻳو ﻪــﻣادا رد و هﺪـﺷ نﺎــﻴﺑ يرﺎــﻣآ يﺎــﻫ

ﺺﺧﺎﺷ نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ ،ﺎﻫ ﻪﺸﻳر

ﻪﻈﻓﺎﺣ نﻮﻣزآ و ﺪﺣاو ي ي

ﺖـﺳا هﺪـﺷ ﻪﺋارا تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ .

ﻦـﻳا

نﻮﻣزآ ﺶﻴﭘ ﺎﻫ زﺎﻴﻧ لﺪﻣ زﺎﺳ هداد ي ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺎـﻫ .

ﺶـﺨﺑ رد 4

- 4 دﻮـﺟو نﻮـﻣزآ ﺞﻳﺎـﺘﻧ ﺰـﻴﻧ

ﻦﻴﺑ ﺖﻳاﺮﺳ هدزﺎﺑ

ي ﺺﺧﺎﺷ ﻢﻫ و ﺎﻫ ﺺﺧﺎﺷ ﻢﻃﻼﺗ ﻦﻴﺑ ﻦﻴﻨﭼ ا ﺎﻫ

ﻲـﻣ ﻪﺋار دﻮـﺷ . ﺶـﺨﺑ

5 .دراد صﺎﺼﺘﺧا يﺮﻴﮔﻪﺠﻴﺘﻧ و يﺪﻨﺑﻊﻤﺟ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ

2 - ﻪﻨﻴﺸﻴﭘ ﻖﻴﻘﺤﺗ ي

هزاﺪﻧا يﺎﻫﺪﺒﺳ رد ﺖﻳاﺮﺳ ﻲﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻴﻟوا زا ﻲﻜﻳ -

ﺐـﺗﺮﻣ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ،٣

ﻚﻣ و ﻮﻟ

٤ﻲﻠﻨﻛ ) 1990 ( ﺖﺳا . نآ ﺎﻫ توﺎﻔﺗ مﺎﻬـﺳ ﺪﺒـﺳ رﺎـﺘﻓر ﻦﻴـﺑ ﻲﻬﺟﻮـﺗ ﻞـﺑﺎﻗ يﺎـﻫ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ي مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ و ﻚﭼﻮﻛ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ هرود رد گرﺰـﺑ ي هﺎـﺗﻮﻛ يﺎـﻫ

هﺪﻫﺎـﺸﻣ تﺪـﻣ

ﺪﻧدﺮﻛ . نآ ﺎﻫ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ هدزﺎﺑ

ي مﺎﻬﺳ ﻲﻠﻌﻓ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﻲﻬﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻚﭼﻮﻛ ي

هدزﺎﺑ ﺎﺑ يﺎﻫ ﺮﻴﺧﺄﺗ مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ي ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ دراد گرﺰـﺑ ي .

،ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ هدزﺎـﺑ

ي مﺎﻬـﺳ ﺪﺒـﺳ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد ﻚﭼﻮﻛ ي ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﺶﻴﭘ گرﺰﺑ ي ﻲـﻨﻴﺑ

ﺮﺗﺮﻳﺬـﭘ ،ﺖـﺳا

١-return.

2 - ﻪﺑ ﻢﻃﻼﺗ ﻲﺿﺎﻳر ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻲﻣ ﺮﻳز ترﻮﺻ

ﺪﺷﺎﺑ : σ²_t|t-1Varr_tI_t-1 Ert-µ_tt-1²I_t-1

ﻪﻟدﺎﻌﻣ رد ﻻﺎﺑ ي rt نﺎﻣز رد هﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ هدزﺎﺑ ،t

It-1 ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ نﺎﻣز رد دﻮﺟﻮﻣ تﺎﻋﻼﻃا ي t-1

و هدزﺎﺑt|t1

رﺎـﻈﺘﻧا درﻮـﻣ ي

هرود ي نﺎﻣز رد سﺮﺘﺳد رد تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻴﻠﻛ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ماt 1

- ﻲﻣt ﺪﺷﺎﺑ . ٣-size-sorted.

٤-Lo and MacKinlay.

(4)

ﻲﻣ اﺮﻳز هدزﺎﺑ زا ناﻮﺗ مﺎﻬﺳ ﻪﺘﺷﺬﮔ يﺎﻫ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺶﻴﭘ ياﺮﺑ گرﺰﺑ ي هدزﺎـﺑ ﻲﻨﻴﺑ

ي هﺪـﻨﻳآ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ دﺮﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﻚﭼﻮﻛ ي .

زا ﻲـﻨﻌﻳ ؛ﺖـﺴﻴﻧ قدﺎـﺻ ﺐـﻠﻄﻣ ﻦـﻳا ﺲـﻜﻋ ﺎﻣا

هدزﺎﺑ يﺎﻫ ﺮﻴﺧﺄﺗ مﺎﻬﺳ ي ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﻲﻤﻧ ﻚﭼﻮﻛ ي ﺶﻴـﭘ ياﺮـﺑ ناﻮﺗ

هدزﺎـﺑ ﻲـﻨﻴﺑ ي

هﺪـﻨﻳآ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺖﻓﺮﮔ هﺮﻬﺑ گرﺰﺑ ي .

1991 )^١لﻮﻛ و ﻦﻴﻜﺘﻟﺎﮔ ،داﺮﻨﻛ (

ﻪـﺋارا مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ رد نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ﺖﻳاﺮﺳ زا يﺪﻫاﻮﺷ

ﺪﻧدﺮﻛ . ﻦﻳا نﺎﻘﻘﺤﻣ ﻦﻴـﺑ هﺪـﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ﺖﻳاﺮﺳ ﻪﻛ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ هدزﺎـﺑ

ي مﺎﻬـﺳ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ دراد دﻮﺟو ﺰﻴﻧ مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ رد ،ﺎﻜﻳﺮﻣآ رد ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ ي .

،ﺪـﻨﺘﻓﺎﻳرد نﺎـﺸﻳا

مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﺮﻴﺛﺄﺗ گرﺰﺑ ي مﺎﻬﺳ هﺪﻨﻳآ ﻢﻃﻼﺗ رد يدﺎﻳز

ﺖﻛﺮـﺷ ﺎـﻫ ﻚـﭼﻮﻛ ي

هﺎﮕﻨﺑ مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ ﻲﻟو ،دراد مﺎﻬـﺳ هﺪـﻨﻳآ ﻢـﻃﻼﺗ رد يﺰﻴﭼﺎـﻧ ﺎـﻳ ﻢـﻛ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻚﭼﻮﻛ يﺎﻫ

هﺎﮕﻨﺑ دراد گرﺰﺑ يﺎﻫ .

ﺲﻴﺴﻧاﺮﻓ و ﻦﺴﺣ )٢

1998 ( هدزﺎـﺑ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎـﺑ ﺰﻴﻧ تﺪـﻣﺪﻨﻠﺑ يﺎـﻫ

مﺎﻬﺳ ﻢﻃﻼﺗ ﻦﻴﺑ ﺖﻳاﺮﺳ دﻮﺟو ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﺪﻴﻳﺄﺗ ار ﺎﻜﻳﺮﻣآ رد ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ ي ﺎﻣا ،ﺪﻧدﺮﻛ

ﻪﺘﻓﺎﻳ فﻼﺧﺮﺑ تاﺪﻫﺎﺸﻣ ،لﻮﻛ و ﻦﻴﻜﺘﻟﻮﮔ ،داﺮﻨﻛ يﺎﻫ

نآ ﺎﻫ ﺖﻳاﺮـﺳ نرﺎـﻘﺗ ﺮـﺑ ﺖـﻟﻻد ﺎـﻫ

هﺎﮕﻨﺑ مﺎﻬﺳ زا ﻢﻫ ﻢﻃﻼﺗ ﻲﻨﻌﻳ ،دراد هﺎـﮕﻨﺑ مﺎﻬـﺳ زا ﻢـﻫ و ﻚـﭼﻮﻛ ﻪـﺑ گرﺰـﺑ يﺎﻫ

يﺎـﻫ

ﻲﻣ ﺖﻳاﺮﺳ گرﺰﺑ ﻪﺑ ﻚﭼﻮﻛ ﺪﻨﻛ

. (2005 )^٣ﺲﻳﺮﻫ چرﺎﮔ لﺪﻣ ﻚﻳ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ

ﺗ و هدزﺎﺑ ﺖﻳاﺮﺳ ،هﺮﻴﻐﺘﻣﺪﻨﭼ٤

ار ﻢﻃﻼ

هزاﺪﻧا ﺺﺧﺎﺷ ﻪﺳ نﺎﻴﻣ رد -

دﻮﻣزآ نﺎﺘﺴﻠﮕﻧا مﺎﻬﺳ سرﻮﺑ رد ﺐﺗﺮﻣ .

ﺮـﺛا وا ﻖـﻴﻘﺤﺗ ﺞﻳﺎـﺘﻧ

مﺪﻘﺗ - ﺮﺧﺄﺗ ﻲﻣ ﺪﻴﻳﺄﺗ نﺎﺘﺴﻠﮕﻧا مﺎﻬﺳ سرﻮﺑ ار ﺪﻨﻛ

. ﻲﺳرﺮﺑ ،ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ نﺎـﺸﻧ وا يﺎـﻫ

ﻲﻣ مﺎﻬـﺳ ﺺﺧﺎـﺷ زا ،ﻢـﻃﻼﺗ رد ﻢـﻫ و هدزﺎـﺑ رد ﻢـﻫ ،ﻲﻬﺟﻮـﺗ ﻞـﺑﺎﻗ ﺖﻳاﺮـﺳ ﻪـﻛ ﺪﻫد

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺎﻬﺳ ﺺﺧﺎﺷ ﻪﺑ گرﺰﺑ ي م

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ دراد دﻮﺟو ﻚﭼﻮﻛ ي .

،ﻢـﻃﻼﺗ صﻮـﺼﺧ رد

مﺎﻬـﺳ ﺺﺧﺎـﺷ دوﺪـﺤﻣ ﺖﻳاﺮـﺳ زا يﺪﻫاﻮﺷ ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ مﺎﻬـﺳ ﺺﺧﺎـﺷ ﻪـﺑ ﻚـﭼﻮﻛ ي

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ هرود رد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا ﻪﺘﺒﻟا ؛دراد دﻮﺟو ﺰﻴﻧ گرﺰﺑ ي هﺎﺗﻮﻛ يﺎﻫ

ﺮﺗ ) و ﻪﻧازور ﻢﻛ ﺮـﺗ

( ﺎـﻫ ﺖﻛﺮـﺷ مﺎﻬـﺳ زا ﻢـﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮﺳ) ﺐﻠﻄﻣ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺪﻫدﻲﻣ نﺎﺸﻧ مﺎﻬـﺳ ﻪـﺑ ﻚـﭼﻮﻛ ي

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ گرﺰﺑ ي ( هرود رد ﻂﻘﻓ ﻲﻣ هﺪﻳد ﻲﺻﺎﺧ يﺎﻫ

دﻮﺷ . ﭻﻳوﻮﻧﻮﻠﻴﻣ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ ﻢﻫ٥

لﺪﻣ ﻚﻳ VAR-MGARCH

هزاﺪﻧا مﺎﻬﺳ ﺪﺒﺳ ﻪﺳ ﻦﻴﺑ طﺎﺒﺗرا٦

- مﺎﻬـﺳ سرﻮـﺑ رد ﺐﺗﺮﻣ

دﺮﻛ ﻲﺳرﺮﺑ ار ﺎﻴﻟاﺮﺘﺳا .

مﺪـﻘﺗ ﺮﺛا وا تاﺪﻫﺎﺸﻣ -

ﺮﺧﺄـﺗ ﺪـﻴﻳﺄﺗ ﺎﻴﻟاﺮﺘـﺳا مﺎﻬـﺳ سرﻮـﺑ رد ار

١-Conrad, Gultekin, Koal ٢- Hasan, Francis ٣-Harris ٤- GARCH ٥-Milunovich

٦- vector autoregressive-Multivariate GARCH

(5)

...

5

ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﻦﻤﺿ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻲﺳرﺮﺑ رد ﺖﻳاﺮﺳ ﺰﻴﻧ ﺎﻫﺪﺒﺳ ﻢﻃﻼ

ﺮﻴﺧﺄـﺗ نرﺎـﻘﺘﻣﺎﻧ ي

ﻲﻣ ﺪﻴﻳﺄﺗ دﻮﺷ مﺪﻘﺗ هﺪﻳﺪﭘ ﺢﻴﺿﻮﺗ رد. -

ﺮﺧﺄﺗ ﻪﺋارا ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ ﻞﻳﻻد نﻮﻨﻛﺎﺗ ﻢﻃﻼﺗ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ﺖﻳاﺮﺳ و

ﺖﺳا هﺪﺷ .

ﻲﻣ ﻞﻳﻻد روﺮﻣ ﻪﺑ ﺶﺨﺑ ﻦﻳا ﻪﻣادا دزادﺮﭘ

.

ﺮﻴﻏ تﻼﻣﺎﻌﻣ ﻢﻫ

١نﺎﻣز : ﻢﻬﺳ نﺎﻣز رد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻲـﻣ ﻪـﻠﻣﺎﻌﻣ توﺎـﻔﺘﻣ يﺎﻫ

،ﺪﻧﻮـﺷ

ﻦﻤﺿ ﻦﻳا ﻪﻛ ﻻﻮـﻤﻌﻣ ﺎﻣ ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ؛ﺖﺴﻴﻧ ﺖﺑﺎﺛ ﺰﻴﻧ ﺺﺨﺸﻣ مﺎﻬﺳ ﻚﻳ تﻼﻣﺎﻌﻣ بوﺎﻨﺗ

يﺮﺳ هرود رد ار ﻲﻧﺎﻣز يﺎﻫ ﻲﻣ ﻞﻴﻠﺤﺗ هﺎﻣ ﺎﻳ زور ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﺘﺑﺎﺛ يﺎﻫ

ﻢﻴﻨﻛ ) يﺎـﺴﺗ ،٢

2002

.( ﺪﻧاﻮﺗﻲﻣنﺎﻣزﻢﻫﺮﻴﻏ تﻼﻣﺎﻌﻣ دﻮﺟو

يﺎﻫروﺎﺘـﺸﮔ و ﺎﻫروﺎﺘـﺸﮔ رد ﻲﻬﺟﻮـﺗ ﻞـﺑﺎﻗ فاﺮـﺤﻧا

ﻲﻌﻃﺎـﻘﺗ هدزﺎــﺑ٣

ي ﻲـﻳاراد ﺪـﻨﻧﺎﻣ ﺎــﻫ و ،ﻲﮕﺘــﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ ،ﺲﻧﺎــﻳراﻮﻛ ،ﺲﻧﺎـﻳراو ،ﻦﻴﮕﻧﺎــﻴﻣ

ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺪﻨﻛ دﺎﺠﻳا٤

. ﻪﻛ ﺪﻴﻨﻛ ضﺮﻓ ،لﺎﺜﻣ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ هدزﺎـﺑ

ي ب و ﻒـﻟا مﺎﻬـﺳ

ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ﺎﻣا ،ﺪﻧﺮﮕﻳﺪﻜﻳ زا ﻞﻘﺘﺴﻣ ﻢﻛ

ﺮﺗ ﻲـﻣ ﻪـﻠﻣﺎﻌﻣ ب مﺎﻬﺳ زا دﻮـﺷ

. زور ﻚـﻳ رد ﺮـﮔا

تﻼﻣﺎﻌﻣ نﺎﻳﺎﭘ نﺎﻣز زا ﻞﺒﻗ ﻲﻛﺪﻧا ،ﺖﺳا ﺮﺛﺆﻣ رازﺎﺑ ﻞﻛ ﺮﺑ ﻪﻛ يﺮﺒﺧ ،دﻮﺷ ﺶﺨﭘ رازﺎﺑ رد

رد ﻲـﻟو ،دﻮـﺷ ﺲﻜﻌﻨـﻣ ب مﺎﻬـﺳ زور نﺎـﻳﺎﭘ ﺖﻤﻴﻗ رد ﺮﺒﺧ ﻦﻳا ﻪﻛ دراد يدﺎﻳز لﺎﻤﺘﺣا دﻮﺸﻧ ﺲﻜﻌﻨﻣ زور نﺎﻳﺎﭘ ﺎﺗ ﻪﻠﻣﺎﻌﻣ مﺪﻋ ﻞﻴﻟد ﻪﺑ ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ .

ﺎـﺑ تﺎـﻋﻼﻃا ﻦـﻳا ﺎـﻌﺒﻃ

ﻚﻳ ﺮﻴﺧﺄﺗ ﺪﺷ ﺪﻫاﻮﺧ ﺲﻜﻌﻨﻣ ﻒﻟا مﺎﻬﺳ رد ﻲﻧﺎﻣز .

ﺪﻳﺪﺟ رﺎﺒﺧا ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ

ﺎﺑ ار ﺧﺄﺗ ﺮﻴ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ب مﺎﻬﺳ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ هﺪﻫﺎـﺸﻣ ﻪـﺑ ﺮـﺠﻨﻣ ﺮﻣا ﻦﻳا ﻪﻛ ،ﺪﻫد

ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﺮﻴﻏ ﺪﺷ ﺪﻫاﻮﺧ مﺎﻬﺳ ود ﻦﻳا ﻦﻴﺑ ﻲﻌﻗاو .

رد ﻒـﻟا مﺎﻬـﺳ ﻪـﻠﻣﺎﻌﻣ مﺪـﻋ ،ﻦﻤـﺿ رد

هرود ﻲﺧﺮﺑ رد بذﺎﻛ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ ﺎﻫ

هدزﺎـﺑ ي ﻲـﻣ دﺎـﺠﻳا ﻒـﻟا مﺎﻬـﺳ ﻪـﻧازور ﺪـﻨﻛ

.

رد ﺎﺸﻣ هدزﺎﺑ ،دﻮﺷﻲﻤﻧ ﻪﻠﻣﺎﻌﻣ ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ﻪﻛ ياهرود

يﺮـﻴﻴﻐﺗ نﻮﭼ ،ﺖﺳاﺮﻔﺻ ﺮﺑاﺮﺑ هﺪﺷ هﺪﻫ

ﻲﻤﻧ ﺖﺒﺛ نآ ﺖﻤﻴﻗ رد دﻮﺷ

. هرود رد ﺮﮔا لﺎﺣ هﺪـﺷ هﺪﻫﺎـﺸﻣ هدزﺎـﺑ ،دﻮـﺷ ﻪﻠﻣﺎﻌﻣ ﺪﻌﺑ ي

عﻮﻤﺠﻣ هدزﺎﺑ ي هرود ود ﺖﺳا ﻪﺘﺷﺬﮔ ي .

ﻲﻣ ﺐﺟﻮﻣ هﺪﻳﺪﭘ ﻦﻳا هدزﺎـﺑ رد دﻮﺷ

مﺎﻬـﺳ يﺎـﻫ

دﻮــﺷ هﺪﻫﺎــﺸﻣ ﻲــﻔﻨﻣ ﻲﮕﺘــﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ ﻒــﻟا )

ﻞــﭙﻤﻛ ﻚــﻣ ،ﻮــﻟ ،٥

،ﻲــﻠﻨﻛ 1997 .(

ﻦــﻳا

ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ هاﺮﻤﮔ و بذﺎﻛ

زا ﻲـﺧﺮﺑ رد ﺖﻤﻴﻗ هﺪﻫﺎﺸﻣ مﺪﻋ زا ﻲﺷﺎﻧ اﺮﻳز ،ﺖﺳا هﺪﻨﻨﻛ

هرود ﺖﺳا ﺎﻫ . ﻚﻣ و ﻮﻟ ﻪﺘﺒﻟا ﻲﻠﻨﻛ

) 1990 ( ﺮﻴﻏ تﻼﻣﺎﻌﻣ ﻪﻛ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ ﻢﻫ

نﺎﻣز ﻧ ﻲﻤ ﺪﻧاﻮﺗ

مﺪﻘﺗ هﺪﻳﺪﭘ -

ﺮﺧﺄﺗ ﺮﻴﻏ تﻼﻣﺎﻌﻣ زا ﻲﻠﻤﺘﺤﻣﺎﻧ حﻮﻄﺳ اﺮﻳز ؛ﺪﻫد ﺢﻴﺿﻮﺗ ار ﻢﻫ

نﺎـﻣز ياﺮـﺑ

ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ راﺪﻘﻣ ﻦﻳا دﺎﺠﻳا ﻲﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻞﻤﻋ رد ﻪﻛ

ﺖﺳا مزﻻ ،دﻮﺷ .

١- nonsynchronous trading.

٢- Tsay.

٣- Co-moment.

٤- Cross autocorrelation.

٥- Campbell.

(6)

تﺎﻋﻼﻃا نﺎﻳﺮﺟ :١

هدزﺎﺑ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺢﻴﺿﻮﺗ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻤﻬﻣ ﻞﻳﻻد زا ﻲﻜﻳ ﻪـﺋارا ﺎـﻫ

ﻲﻣ ﺖﺳا تﺎﻋﻼﻃا نﺎﻳﺮﺟ ،دﻮﺷ .

ﻲـﻣ رازﺎـﺑ دراو يﺪـﻳﺪﺟ تﺎـﻋﻼﻃا ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز ﻪـﻴﻠﻛ ،دﻮـﺷ

ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ﻲـﻤﻧ نﺎـﺸﻧ ﺶﻨـﻛاو ﺎﻌﻳﺮﺳ ﺪﻳﺪﺟ رﺎﺒﺧا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ناراﺬﮔ ﺪـﻨﻫد

. ﺮﻴﺛﺄـﺗ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ

ﺖﻤﻴﻗ ﻪﺑ يﺪﻨﻛ ﻪﺑ ﺪﻳﺪﺟ تﺎﻋﻼﻃا ﻞﻘﺘﻨﻣ ﺎﻫ

هدزﺎـﺑ ﺖـﺒﺜﻣ ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ﺐـﺟﻮﻣ و هﺪﺷ ﺎـﻫ

ﻲﻣ دﻮﺷ ) ﺖﻳاو و نﻮﺳدرﺎﭽﻳر ،خودﻮﺑ

٢ﻮﻟ ، 1994 .(

رد رازﺎـﺑ ﻲﻳارﺎـﻛ ﻪـﻳﺮﻈﻧ ﺎـﺑ هﺪـﻳﺪﭘ ﻦﻳا

ﺖـﻤﻴﻗ رد ﻲـﻠﻌﻓ تﺎـﻋﻼﻃا ﻪﻴﻠﻛ ﻪﻛ ﺖﺳارﺎﻛ ﻲﺗرﻮﺻ رد ﻲﻟﺎﻣ رازﺎﺑ ﻚﻳ اﺮﻳز ،ﺖﺳا ﺾﻗﺎﻨﺗ ﻲﻳاراد ﺪﺷﺎﺑ هﺪﺷ ﺲﻜﻌﻨﻣ ﺎﻫ .

درﺎﮕﻳو و ﺮﻗرﺎﻓ )٣

1998 ( مﺪﻘﺗ ﺮﺛا ﺶﻫﺎﻛ زا يﺪﻫاﻮﺷ -

ﺮﺧﺄﺗ ﺎﻫنآ. ﺪﻧدﺮﻛ ﻪﺋارا ﺮﻴﺧا يﺎﻫلﺎﺳ رد

ﻲﻠـﺻا ﻞﻴﻟد ار رﺎﺒﺧا ﺮﺘﻬﺑ رﺎﺸﺘﻧا و رازﺎﺑ ﻲﻳارﺎﻛ دﻮﺒﻬﺑ

ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺪﻧدﺮﻛ ﻲﻓﺮﻌﻣ دﻮﺧ يﺎﻫ . لﻮﻛ و ،ﻦﻴﻜﺘﻟﺎﮔ ،داﺮﻨﻛ )

1991 ( هدزﺎـﺑ ﻢـﻃﻼﺗ رد ﺖﻳاﺮـﺳ هﺪﻫﺎـﺸﻣ زا ﺲـﭘ ﺎـﺑ ،ﺎـﻫ

ﻪﻴﺒﺷ زا هدﺎﻔﺘﺳا يزﺎﺳ

ﺮـﻴﻏ تﻼﻣﺎﻌﻣ دﻮﺟو ﻪﻛ ﺪﻨﺘﻓﺎﻳرد ﻢﻫ

نﺎـﻣز ﻧ ﻲـﻤ ﺪـﻧاﻮﺗ راﺪـﻘﻣ ﻦـﻳا

هدزﺎﺑ ﻢﻃﻼﺗ رد ﺖﻳاﺮﺳ ﺪﻨﻛ دﺎﺠﻳا ﺎﻫ

. نآ ﺎﻫ ﺖﻤﻴﻗ ﻢﻃﻼﺗ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز ،ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ مﺎﻬﺳ يﺎﻫ

مﺎﻬـﺳ ﻦﻴـﺑ ﻢـﻃﻼﺗ نرﺎـﻘﺘﻣﺎﻧ ﺖﻳاﺮـﺳ ،ﺖـﺳا رازﺎـﺑ رد تﺎـﻋﻼﻃا نﺎﻳﺮﺟ ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑاو ﻼﻣﺎﻛ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﻛ ﺖﺳا يرازﺎﺑ ﺎﺑ رﺎﮔزﺎﺳ ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ ي مﺎﻬـﺳ ﺖﻤﻴﻗ نآ رد ﻪ

ﺖﻛﺮـﺷ ﺎـﻫ

ي ﻲـﻣ نﺎـﺸﻧ ﺶﻨﻛاو ﺪﻳﺪﺟ رﺎﺒﺧا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻌﻳﺮﺳ گرﺰﺑ

مﺎﻬـﺳ ﺖـﻤﻴﻗ ﺶﻨـﻛاو ﺎـﻣا ،ﺪـﻫد

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺎﺑ ﺪﻳﺪﺟ رﺎﺒﺧا ﻦﻳا ﻪﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي ﺮﻴﺧﺄﺗ

ﺖﺳا هاﺮﻤﻫ

. (1996 )^٤ﻲﻟرﻮﺗ و رﺎﮕﻨﻴﭘ ،ﻦﻴﻳﻮﻛﻚﻣ و بﻮـﺧ رﺎـﺒﺧا ﻪﺑ مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ ﺶﻨﻛاو توﺎﻔﺗ

ﺪﻧدﺮﻛ ﻲﺳرﺮﺑ ار ﺪﺑ .

نآ ﺎﻫ ﺳ ﻪﻛ ﺪﻨﺘﻓﺎﻳرد مﺎﻬ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي ﺮﻴﺧﺄﺗ

رﺎﺒﺧا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ

ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻨﻛاو بﻮﺧ ﻦﻳا مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ رد ﺎﻌﻳﺮﺳ ﺪﺑ رﺎﺒﺧا ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ،ﺪﻨﻫد

ﺖﻛﺮﺷ

ﺎـﻫ مﺪـﻘﺗ ﺮـﺛا هﺪﻫﺎﺸﻣ زا ﺲﭘ (1999 )^٥رﺎﮕﻨﻴﭘ و ﻦﻴﻳﻮﻛﻚﻣ ،ﮓﻧﺎﭼ ،ﻪﺘﺒﻟا .دﻮﺷﻲﻣ ﺲﻜﻌﻨﻣ - ،ﻲﺑﻮﻨﺟ هﺮﻛ ،رﻮﭘﺎﮕﻨﺳ ،ﻦﭘاژ ،ﮓﻨﻛﮓﻨﻫ ﻞﻣﺎﺷ ﺎﻴﺳآ ﻲﻟﺎﻣ رازﺎﺑ6 ردﺮﺧﺄﺗ ،ﺪـﻨﻠﻳﺎﺗ و ناﻮﻳﺎﺗ

ﺪﻧدﺮﻛ ﺪﻴﻳﺄﺗ ناﻮﻳﺎﺗ رد ﻂﻘﻓ ار ﺪﺑ و بﻮﺧ رﺎﺒﺧا ﻪﺑ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ﺶﻨﻛاو . سرﻮــﺑ رد :^٦شوﺮــﻓ و ﺪــﻳﺮﺧ ﺖــﻤﻴﻗ فﻼﺘــﺧا ﻂــﺳﻮﺗ تﻼﻣﺎــﻌﻣ ﻪــﻛ ﻲﻣﺎﻬــﺳ يﺎــﻫ

ﻲﻣ مﺎﺠﻧا نﺎﻧادﺮﮔرازﺎﺑ دﻮـﺷ

،٧

نﺎـﻧادﺮﮔرازﺎﺑ ﻂـﺳﻮﺗ هﺪـﺷ مﻼـﻋا ﺪـﻳﺮﺧ ﺖـﻤﻴﻗ ﻪـﺑ مﺎﻬـﺳ

ﻪﻛ ،هﺪﺷ مﻼﻋا شوﺮﻓ ﺖﻤﻴﻗ ﻪﺑ و ،يراﺪﻳﺮﺧ ﻢﻛ

ﺮﺗ ﻲﻣ ﻪﺘﺧوﺮﻓ ،ﺖﺳا ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ زا دﻮﺷ

.

١- Information flow.

٢-Boudoukh, Richardson, Whitelaw.

٣- Fargher and Weigard.

٤-Macqueen, Pinegar, Thorley.

٥- Chang, Macqueen, Pinegar.

٦- Bid-ask spread.

٧- Dealer market.

(7)

...

7

ﻪـﻨﻳﺰﻫ زا ﻲﺸﺨﺑ شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا ﻦﻳا ﻲـﻣ بﻮـﺴﺤﻣ ﻲﺗﻼﻣﺎـﻌﻣ يﺎـﻫ

دﻮـﺷ

. ﻪﻄﺑار شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا

ﻦـﻳا ﻲـﻨﻌﻳ ،دراد مﺎﻬﺳ تﻼﻣﺎﻌﻣ ﻢﺠﺣ ﺎﺑ ﻲﺳﻮﻜﻌﻣ ي

مﺎﻬﺳ ياﺮﺑ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﻻﻮﻤﻌﻣ ﻪﻠﻣﺎﻌﻣﺮﭘ ي ﻢﻛ

ﺮﺗ ﺖﺳا . ﻪﻄﺑار ﻦﻳا سﻮـﻜﻌﻣ ي

ﺑ شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا و مﺎﻬﺳ تﻼﻣﺎﻌﻣ ﻢﺠﺣ ﻦﻴ ﻲﻣ

ﺪﻧاﻮﺗ ﻦﻳا ﻪﻧﻮﮔ دﻮـﺷ ﻪـﻴﺟﻮﺗ

ﻪﻳﺎﻣﺮـﺳ ياﺮﺑ ﻲﮕﻨﻳﺪﻘﻧ دﺎﺠﻳا ياﺮﺑ نادﺮﮔرازﺎﺑ شادﺎﭘ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا ﻦﻳا ﻪﻛ ﺖـﺳا راﺬـﮔ

. ﺮﺗﻢﻛيﺎﻫهرود رد نادﺮﮔرازﺎﺑ ،ﺪﺷﺎﺑﺮﺗﻢﻛتﻼﻣﺎﻌﻣ ﻢﺠﺣ ﻪﭼﺮﻫ ار ﺖـﻤﻴﻗ فﻼﺘـﺧا ﻦﻳا ي

ﻪﺑ ﻲﻣ ﺖﺳد دروآ

) ﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺎﺑ مﺎﻬﺳ شوﺮ

( مﺎﻬﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد ،اﺬﻟ ؛ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ،ﻪـﻠﻣﺎﻌﻣ ﺮﭘ ي

ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا ﺶﻴﺑ

ﺮﺗ ﻲﻣ ﺐﻠﻃ شادﺎﭘ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ي ﺪﻨﻛ

) ﻲﻠﻴﺑ ،پرﺎﺷ ،رﺪﻧﺎﺴﻜﻟا ،١

2001

.( ﺖـﻤﻴﻗ ﻞﻳﺪـﻌﺗ ﺖﻋﺮـﺳ ،ﺪـﻳﺪﺟ رﺎـﺒﺧا نﺪﻴﺳر زا ﺲﭘ ﻪﻛ داد نﺎﺸﻧ (1993 )^٢ﭻﻣ ﺎـﺑ ﺎـﻫ

دراد سﻮﻜﻌﻣ ﻪﻄﺑار شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا .

ﻪـﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ـﻳا

ﻦ ﻪـﻛ تﻼﻣﺎـﻌﻣ ﻢـﺠﺣ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا ،ﺖﺳا دﺎﻳز ﻻﻮﻤﻌﻣ گرﺰﺑ ي نآ

ﺎﻫ ﺖﺳا ﻢﻛ

. ﻊﻳﺮـﺳ ﺪﻳﺪﺟ رﺎﺒﺧا ﺖﻓﺎﻳرد زا ﺲﭘ ﺎﻫنآﺖﻤﻴﻗ ،ﭻﻣ يﺎﻫﻪﺘﻓﺎﻳ ﻖﺑﺎﻄﻣ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ﻞﻳﺪـﻌﺗ ﺮـﺗ

ﻲﻣ دﻮﺷ . مﺪﻘﺗ ﺮﺛا زا ﻲﺸﺨﺑ ،اﺬﻟ -

ﺮﺧﺄﺗ هدزﺎـﺑ ﻦﻴـﺑ هﺪـﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ي

مﺎﻬـﺳ ﺖﻛﺮـﺷ ﺎـﻫ

ي .ﺪﺷﺎﺑ ﺎﻫنآشوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﺖﻤﻴﻗ فﻼﺘﺧا زا ﻲﺷﺎﻧﺪﻧاﻮﺗﻲﻣ ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ لﺎﻨﮕﻴﺳ ﺖﻴﻔﻴﻛ :

٣نﺎﭼ ) 1993 ( لﺎﻨﮕﻴـﺳ ﺖـﻴﻔﻴﻛ رد توﺎـﻔﺗ مﺎﻬـﺳ٤

ي لﺎﻨﮕﻴﺳ ﻦﻳا يو .دﺮﻛ ﻲﻓﺮﻌﻣ ﺎﻫنآهدزﺎﺑ نرﺎﻘﺘﻣﺎﻧ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻞﻣﺎﻋ ار ﻚﭼﻮﻛ و گرﺰﺑ ﺎـﻫ

تﺎﺷرﺎﻔﺳ نﺎﻳﺮﺟ ار ﻲﻣ ﺮﻈﻧ رد٥

دﺮﻴﮔ . ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺲﭙﺳ ـﺳ ﺖـﻴﻔﻴﻛ ﺮﮔا ،ﺪﻫد

مﺎﻬـﺳ لﺎﻨﮕﻴ

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ مﺎﻬـﺳ لﺎﻨﮕﻴـﺳ ﺖـﻴﻔﻴﻛ زا ﺮـﺘﻬﺑ گرﺰﺑ ي ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ ،دﻮـﺷ ضﺮـﻓ ﻚـﭼﻮﻛ ي

ﺲﻧﺎﻳراﻮﻛ هدزﺎﺑ

ي مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ هدزﺎـﺑ ﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي يﺎـﻫ

ﺮﻴﺧﺄـﺗ مﺎﻬـﺳ ي ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ

ي ﺮﻴﺧﺄـﺗ يﺎـﻫ هدزﺎـﺑ ﺎـﺑ گرﺰﺑ يﺎﻫﺖﻛﺮﺷ مﺎﻬﺳ يهدزﺎﺑ ﺲﻧﺎﻳراﻮﻛ زا ﺶﻴﺑ ،گرﺰﺑ مﺎﻬـﺳ ي

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ﻚﭼﻮﻛ ي ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻦﻳا ﺢﻴﺿﻮﺗ . ﻲﻣ

ﺪﻧاﻮﺗ دﻮﺷ ﻦﺷور هدﺎﺳ لﺎﺜﻣ ﻚﻳ ﺎﺑ .

ﺪـﻴﻨﻛ ضﺮـﻓ

ﺪﻧراد دﻮﺟو ب و ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ود .

هرود رد زا بﻮﻠﻄﻣ لﺎﻨﮕﻴﺳ ﻚﻳ ﻒﻟا مﺎﻬﺳ زﺎﺳرازﺎﺑ ،لوا ي

ﻲﻣ ﺖﻓﺎﻳرد دﻮﺧ مﺎﻬﺳ ﻧ ﺎﻣا ،ﺪﻨﻛ

ﻲﻤ ﺪﻧاﻮﺗ ﺪـﻨﻛ هﺪﻫﺎﺸﻣ ار ب مﺎﻬﺳ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ لﺎﻨﮕﻴﺳ .

رد ﻲﻣ ﻲﺑﺎﻳزرا ار ب مﺎﻬﺳ ﻞﺒﻗ يهرود ﺖﻤﻴﻗ تاﺮﻴﻴﻐﺗ وا ،ﺪﻌﺑ يهرود ﺰـﻴﻧ ب مﺎﻬـﺳ اﺮﻳز ،ﺪﻨﻛ

دراد دﻮﺧ رد ار رازﺎﺑ تﺎﻋﻼﻃا .

بﻮـﻠﻄﻣ تﺎـﻋﻼﻃا نآ ﻪـﺑ وا ،ﺪـﺷﺎﺑ ﻪﺘﻓر ﻻﺎﺑ نآ ﺖﻤﻴﻗ ﺮﮔا

١- Alexander, Sharpe, Bailey.

٢-Mech.

٣- Chan.

٤-Signal.

٥-Order flows.

(8)

ﺶﻴﺑ ﺮﺗ لد و ﻦﺌﻤﻄﻣ ﺶﻫﺎـﻛ ﺮـﮔا ﺎـﻣا ؛دﺮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ﺮﺗﻻﺎﺑ ار دﻮﺧ مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ و هﺪﺷ مﺮﮔ

بﻮﻠﻄﻣ تﺎﻋﻼﻃا نآ ﻪﺑ وا ،ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻢﻛ

ﺮﺗ ﻨﻴﻤﻃا ﺶﻫﺎـﻛ ار ﻒـﻟا مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ و هدﺮﻛ نﺎ

داد ﺪﻫاﻮﺧ .

هرود رد ﻒﻟا مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ب مﺎﻬﺳ ﺖﻤﻴﻗ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﺎﺑ مود ي

هرود رد ﺖﺷاد ﺪﻫاﻮﺧ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ لوا ي )

،نﺎـﭼ 1993 .(

دراد دﺮﻛرﺎـﻛ ﺪـﻨﭼ لﺪـﻣ ﻦـﻳا

. ﻢﻬﺳ ﻪﻛ ار ﻲﻄﻳاﺮﺷ ،ﻪﻛﻦﻳا ﺖﺴﺨﻧ

ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ﻲﻟو ،ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ يداﺮﻔﻧا يﺎﻫ

ار ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺖﺒﺜﻣ ﻲﻌﻃﺎﻘﺗ ﻲﻣ

ﺪـﻧاﻮﺗ ﺪـﻫد ﺢﻴـﺿﻮﺗ .

ضﺮـﻓ ﺎـﺑ ،مود ﻦـﻳا

ﻪـﻛ ﺖـﻴﻔﻴﻛ

لﺎﻨﮕﻴﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ زا ﺮﺘﻬﺑ گرﺰﺑ ي ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﻲﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ،ﺪﺷﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي هدزﺎـﺑ

ي يرﺎـﺟ

مﺎﻬﺳ ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ هدزﺎﺑ ﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ ي يﺎﻫ

ﺮﻴﺧﺄـﺗ مﺎﻬـﺳ ي ﺖﻛﺮـﺷ

ﺎـﻫ ،گرﺰـﺑ ي ﺶﻴـﺑ

ﺮـﺗ

زاﺎﻫﺖﻛﺮﺷ مﺎﻬﺳ يﺮﻴﺧﺄﺗ يﺎﻫهدزﺎﺑ ﺎﺑ گرﺰﺑ يﺎﻫﺖﻛﺮﺷ مﺎﻬﺳ يرﺎﺟ يهدزﺎﺑ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ

ي .(1993 ،نﺎﭼ) دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ﻚﭼﻮﻛ

3 - لﺪﻣ VAR-BEKK ﻦﻴﻤﺨﺗ شور و

ﻢﻃﻼﺗ و ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ﺖﻳاﺮﺳ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ،ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد هدزﺎـﺑ

ي ﺺﺧﺎـﺷ زا ،ﺎـﻫ

ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ لﺪﻣ ﻚﻳ VAR-BEKK

هدﺎﻔﺘﺳا ﺖﺳا هﺪﺷ .

ءﺰـﺟ VAR^١ ﻲـﺳرﺮﺑ ياﺮـﺑ لﺪـﻣ

ﺖﻳاﺮﺳ هدزﺎﺑ ي ﺺﺧﺎﺷ ءﺰﺟ و ،ﺎﻫ BEKK^٢

ﺖﻳاﺮﺳ ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ لﺪﻣ ﻢـﻃﻼﺗ

ﺺﺧﺎـﺷ ﺎـﻫ

ﻪﺑ رﺎﻛ ﻲﻣ دور . ود ﻦﻳا ،هدزﺎﺑ ﻢﻃﻼﺗ و ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ طﺎﺒﺗرا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻢﻫ

نﺎﻣز ﻖـﻳﺮﻃ زا

لﺪﻣ ﻚﻳ VAR-BEKK

هدز ﻦﻴـﻤﺨﺗ هﺪـﺷ

ﺪـﻧا . لﺪـﻣ لﺪـﻣ ﻪـﺘﻓﺎﻳ ﻪﻌـﺳﻮﺗVAR

يﺎـﻫ

ﻪﺘﺴﺒﻤﻫدﻮﺧ )٣

(AR لﺪﻣ و ، لﺪﻣ زا دﺮﺑرﺎﻛﺮﭘ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳBEKK

يﺎﻫ ﺪﻨﭼ چرﺎﮔ هﺮـﻴﻐﺘﻣ

٤

ﺖﺳا . لﺪﻣ ﺪﻨﭼ چرﺎﮔ يﺎﻫ لﺪﻣ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻪﻌﺳﻮﺗ ﺰﻴﻧ هﺮﻴﻐﺘﻣ

ﻲـﻣ چرﺎـﮔ هدﺎـﺳ يﺎﻫ ﺪﻨـﺷﺎﺑ

.

رد . ﻢﻳزادﺮﭘﻲﻣ لﺪﻣ ﺢﻳﺮﺸﺗ ﻪﺑ ﻪﻣادا

رادﺮـﺑ ﺪـﻴﻨﻛ ضﺮﻓ r

رادﺮـﺑ هدزﺎـﺑ ي هرود رد ﻲﻟﺎـﻣ ﻲـﻳارادN ي

ﺪـﺷﺎﺑ ماt . ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ

ﻲﻣ ﺖﺷﻮﻧ ناﻮﺗ :

) 1 (

t t

rt=µ +ε

لﺪﻣ ﻦﻳا رد ௧

و ﺎﻫﺪﻧﺎﻤﺴﭘ رادﺮﺑ µ୲

ترﻮـﺻ ﻪـﺑ ﺎـﻳ ،هدزﺎـﺑ ﻲﻃﺮـﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ رادﺮﺑ

ﻖﻴﻗد رادﺮﺑ ،ﺮﺗ هدزﺎﺑ

ي هرود رﺎﻈﺘﻧا درﻮﻣ ي

ﻪـﻋﻮﻤﺠﻣ ﻪـﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ماt ي

ﻪﺘـﺷﺬﮔ تﺎـﻋﻼﻃا

١- Vector Autoregressive.

٢- Baba-Engle-Kraft-Kroner.

٣- Autoregressive.

٤-Multivariate GARCH.

(9)

...

9

ﺖﺳا . ﻲﻄﺧ طﺎﺒﺗرا ﺶﻳﺎﻤﻧ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ هدزﺎﺑ

ي هدزﺎﺑ ﺎﺑ ﺺﺧﺎﺷ ﻚﻳ ﺮﻳﺎـﺳ و دﻮﺧ ﻲﻠﺒﻗ يﺎﻫ

ﺺﺧﺎﺷ

،ﺎﻫ µ୲

ﻲﻣ ار ﻪﺑ ناﻮﺗ لﺪﻣ ﻚﻳ ترﻮﺻ ﺖﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ ردVAR

:

) 2

∑

(

= −

+

=

µ ^p

i

i t i

t A A r

o 1

نآ رد ﻪﻛ A₀

و ﺖـﺑﺎﺛ ﺮﻳدﺎـﻘﻣ زا يرادﺮﺑ A

ﺖـﺳا ﺐﻳاﺮـﺿ ﺲﻳﺮﺗﺎـﻣ .

ﻪـﺑ ،ﻦﻤـﺿ رد

ﻢـﻃﻼﺗ طﺎﺒﺗرا ﺶﻳﺎﻤﻧ رﻮﻈﻨﻣ ﻢـﻃﻼﺗ ﺎـﺑ ﺺﺧﺎـﺷ ﻚـﻳ

ﺮﻳﺎـﺳ ﻢـﻃﻼﺗ و دﻮـﺧ ﻲـﻠﺒﻗ يﺎـﻫ

ﺺﺧﺎﺷ ﺎﻫﺪﻧﺎﻤﺴﭘ رادﺮﺑ ﻊﻳزﻮﺗ ،ﺎﻫ )

௧

( ﻪﺑ ار ﻲﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻞﻳذ ترﻮﺻ ﻢﻴﻨﻛ

:

) 3 (

/ t t t=H¹ ²z

ε ياراد^z ﻲﻓدﺎـﺼﺗ رادﺮﺑ و^N×N ﻦﻴﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﺲﻳﺮﺗﺎﻣ ﻚﻳ¹^/² نآ رد ﻪﻛ يﺎﻫروﺎﺘـﺸﮔ

ﺖﺳا ﺮﻳز مود و لوا :

) 4 (

=o ) z ( E _t

) 5 (

N t) I z (

Var =

ﻲﻣ ﻲﺘﺣاﺮﺑ .ﺖﺳا^N يﻪﺒﺗﺮﻣ زا ﺪﺣاو ﺲﻳﺮﺗﺎﻣ^I ﻪﻛ ﺲﻳﺮﺗﺎـﻣ ﻪـﻛ داد نﺎـﺸﻧ ناﻮـﺗ

ﻲﻃﺮﺷ ﺲﻧﺎﻳراو r

ﺮﺑاﺮﺑ H اﺬﻟ ،ﺖﺳا H

ﺪﺷﺎﺑ ﻦﻴﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﺪﻳﺎﺑ .

ﻪـﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻦـﻳا

ﻪـﻛ

رد ^H ندﻮــﺑ ﻦﻴــﻌﻣ ﺖــﺒ ﺜﻣ ،ﻲﻃﺮــﺷ ﺲﻧﺎــﻳراو هﺮﻴﻐﺘﻣﺪــﻨﭼ لﺪــﻣ ﻚــﻳ لﺎــﻤﻋا نوﺪــﺑ ار

ﺖﻳدوﺪﺤﻣ ﻲﻤﻧ يﻮﻗ يﺎﻫ

ﺮﻧوﺮﻛ و ﻞﮕﻧا ،دﺮﻛ ﻦﻴﻤﻀﺗ ناﻮﺗ )١

1995 ( ﻞﻜﺸﻣ ﻦﻳا ﻊﻓر ياﺮﺑ

لﺪﻣ ﻢﻫ ﻪﻛ ﺪﻧدﺮﻛ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ارBEKK

رد ﻲﻌﻴﺳو دﺮﺑرﺎﻛ نﻮﻨﻛا لﺪﻣ

زﺎـﺳ هﺮﻴﻐﺘﻣﺪـﻨﭼ ي

ﻲﻃﺮﺷ ﺲﻧﺎﻳراو )

H ( دراد . لﺪﻣ ﻚﻳ BEKK(1,1⁾

ﻪﺑ ﻲﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﺮﻳز ترﻮﺻ دﻮﺷ

:

) 6(

* G H

*' G

* A

*' A

* C

*' C

H_t= + ε_t−1ε_t−1 + _t−1

نآ رد ﻪﻛ A,G

و C

ﺲﻳﺮﺗﺎﻣ يﺎﻫ و ﺪﻨﺘﺴﻫN×N

C

ﺖﺳا ﻲﺜﻠﺜﻣﻻﺎﺑ .

ﻪـﺑ ﻪـﺟﻮﺗ ﺎﺑ

ﻪﺒﺗﺮﻣ هﺪﺷ زﺎﺑ ﻞﻜﺷ ،هﺪﺷ ﻪﺋارا تﺎﺤﻴﺿﻮﺗ ي

3 ﻪﺑ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ لﺪﻣ ترﻮﺻ

ﻞﻳذ ﺖﺳا :

١-Kroner.

(10)

) 7 (















 ε ε ε +

+































φ φ φ

φ φ

φ

φ φ

φ

+































φ φ φ

+













 φ φ φ

=















−

t ,

, ,

,

, ,

,

, ,

,

t ,

, , ,

t ,

...

r r r

r r r r

r r

3 2 1 2

3 2 2

2 1 33 2 32 2 31 2

23 2 22 2 21 2

13 2 12 2 11 2

1 3

1 2

1 1 33 1 32 1 31 1

23 1 22 1 21 1

13 1 12 1 11 1 3 0

2 0

1 0 3

2 1

) 8

 (































=















 ε ε ε

t ,

t , /

t , t , t ,

t ,

z z z

h h h

h h

h

h h h

3 2 1 2 1

33 31 31

23 22 21

13 12

11

3 2 1

رادﺮﺑ نآ رد ﻪﻛ ri,t

هﺪﻨﻫد نﺎﺸﻧ هدزﺎـﺑ

ي ﺺﺧﺎـﺷ نﺎـﻣز رد ماi

،t φij

يﺎـﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ ﺎـﻫ

رادﺮﺑ ،لﺪﻣ ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ εt

رادﺮـﺑ ﺮﺻﺎﻨﻋ و ،ﺎﻫﺪﻧﺎﻤﺴﭘ رادﺮﺑ zt

ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﺪﻴﻔـﺳ ﻪـﻓﻮﻧ

.^BEKK(1,1⁾ لﺪـﻣ ﻚـﻳ ﻖﺑﺎـﻄﻣ لﺪـﻣ ﻲﻃﺮـﺷ ﺲﻧﺎـﻳراﻮﻛ-ﺲﻧﺎﻳراو ﺲﻳﺮﺗﺎﻣ ،ﻦﻴﻨﭼﻢﻫ ﻪﺑ ﺖﺳا ﺮﻳز ترﻮﺻ :

) 9 (















































 +































 ε ε ε















 ε ε ε















 +

































=

















−

33 31 31

23 22 21

13 12 11

1 33 1 31 1 31

1 23 1 22 1 21

1 13 1 12 1 11

33 31 31

23 22 21

13 12 11

33 31 31

23 22 21

13 12 11

1 3

1 2

1 1

1 3

1 2

1 1

33 31 31

23 22 21

13 12 11

33 23 22

13 12 11 33 23 22

13 12 11 33

31 31

23 22

21

13 12

11

0 0 0 0

0 0

g g g

h h

h

h h

h

h h

h

g g g

a a a

c c c

h h h

h h

h

h h

h

t , t

, t

,

t , t

, t

,

t , t

, t

, T

T

t ,

t , T

T

t , t , t ,

ﺲﻳﺮﺗﺎﻣ نآ رد ﻪﻛ ،ﺖـﺑﺎﺛ ﺮﻳدﺎﻘﻣC

و ،چرآ ﺐﻳاﺮـﺿ ﺲﻳﺮﺗﺎـﻣA ﺐﻳاﺮـﺿ ﺲﻳﺮﺗﺎـﻣG

ﻲﻣ چرﺎﮔ ﺪﺷﺎﺑ رادﺮﺑ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﺮﮔا. هدزﺎﺑ

ي ) rt

( هزاﺪﻧا ار - ﺐﺗﺮﻣ يﺮﺳ ﻲﻨﻌﻳ ،ﻢﻴﻨﻛ ﻲﻧﺎﻣز يﺎﻫ

r1,t

، r2,t

و ،

r3,t

نﺎﺸﻧ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﻲﻧﺎﻣز يﺮﺳ هﺪﻨﻫد

هدزﺎﺑ ي مﺎﻬﺳ ﺺﺧﺎﺷ ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ،ﻂـﺳﻮﺘﻣ ،گرﺰﺑ ي

(11)

...

11

مﺪﻘﺗ ﻲﮔﮋﻳو ﻪﻛ دﻮﺷ ضﺮﻓ و ،ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ و -

ﺮﺧﺄﺗ هدزﺎـﺑ ﺖﻳاﺮـﺳ رد ،دراد دﻮـﺟو ﺎـﻫ

ﺶـﺨﺑ و ﺪـﻣآ ﺪﻫاﻮﺧ رد ﻲﺜﻠﺜﻣ ﻦﻴﻳﺎﭘ ترﻮﺻ ﻪﺑ لﺪﻣ ﻲﻃﺮﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ﺶﺨﺑ ﺮـﮕﻳد يﺎـﻫ

دﺮﻛ ﺪﻨﻫاﻮﺨﻧ يﺮﻴﻴﻐﺗ .

مﺪﻘﺗ ﺮﺛا يراﺮﻗﺮﺑ ضﺮﻓ ﺎﺑ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ -

ﺮﺧﺄﺗ ﻲﻃﺮـﺷ ﻦﻴﮕﻧﺎـﻴﻣ ﺶﺨﺑ

ﻪﺑ لﺪﻣ ترﻮﺻ ﻞﻳذ دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ :

) 10 (















 εε

ε +

+































φ φ

φφ φ

φ +

































φ φ φ

+













 φ φφ

 =















−

t ,

, , ,

t ,

, , ,

t ,

...

r r r

r r r r

r r

3 2 1 2

3 2 2

2 1 33 2 32 2 31 2

22 2 21 2

11 2

1 3

1 2

1 1 33 1 32 1 31 1

22 1 21 1

11 1 3 0

2 0

1 0 3

2 1

0 0 0

ﺖﺳا ﻲﻠﺒﻗ لﺪﻣ ﺪﻨﻧﺎﻣ لﺪﻣ ﻦﻳا ﺮﺻﺎﻨﻋ ﺢﻴﺿﻮﺗ هﺪﺷ هدز ﻦﻴﻤﺨﺗ ﻲﻳﺎﻤﻨﺘﺳار ﺮﺜﻛاﺪﺣ شور ﻪﺑ لﺪﻣ يﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ. ﺪﻧا

. رﻮـﻈﻨﻣ ﻦـﻳا ياﺮـﺑ

ﻲﻜﻤﻛ ضﺮﻓ سﺎﺳا ﺮﺑ هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﺳ ﻲﻳﺎﻤﻨﺘﺳار ﻊﺑﺎﺗ i.i.d

ﺮﺜﻛاﺪـﺣ ﺎﻫﺪﻧﺎﻤـﺴﭘ ﻊﻳزﻮﺗ ندﻮﺑ

ﺖﺳا هﺪﺷ .

هدﺎﺳ ﻲﻟﺎﮕﭼ ﻊﺑﺎﺗ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻌﻳزﻮﺗ ﻦﻳﺮﺗ zt

ﻲـﻣ ﺮـﻈﻧ رد لﺎـﻣﺮﻧ ﻊـﻳزﻮﺗ ،ﺪـﻧﺮﻴﮔ

رد ﺎﻫﺪﻧﺎﻤﺴﭘ ندﻮﺑ لﺎﻣﺮﻧ ضﺮﻓ ﻪﻛ ﺖﺳا هداد نﺎﺸﻧ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺎﻣا ؛ﺖﺳا هﺮﻴﻐﺘﻣﺪﻨﭼ ﺶﻴـﺑ

ﺮـﺗ

ﻲﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ هدزﺎﺑ يور ﻪﻛ

ﻲـﻣ مﺎﺠﻧا ﻲﮕﺘﻔﻫ ﺎﻳ ﻪﻧازور يﺎﻫ ﻲـﻣ در دﻮـﺷ

ﺐﻳﺮـﺿ اﺮـﻳز ،دﻮـﺷ

ﻲﮔﺪﻴﺸﻛ ﻊﻳزﻮﺗ١

هدزﺎﺑ ﺶﻴﺑ ي ﺮﺗ ﻲﻳاراد زا ﺶﻴﺑ ﻲﻟﺎﻣ يﺎﻫ 3

ﺖﺳا . ﻦﻤﺿ ﻦـﻳا ﻪـﻛ ﻊـﻳزﻮﺗ

ﻲﻃﺮﺷﺮﻴﻏ نآ

ﺎﻫ ﻦﻬﭘ ﻪﻟﺎﺒﻧد ﻻﻮﻤﻌﻣ

٢يﺮﺗ دراد لﺎـﻣﺮﻧ ﻊـﻳزﻮﺗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ .

ﻦـﻳا رد ،ﻦﻳاﺮﺑﺎـﻨﺑ

هﺮﻴﻐﺘﻣﺪﻨﭼ ﻊﻳزﻮﺗ زا ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻮﻴﺘﺳاt

هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻫﺮﺘﻣارﺎﭘ ﻦﻴﻤﺨﺗ ياﺮﺑ ﺖﻧد ﺖﺳا هﺪﺷ

.

4 - هداد ناﺮﻬﺗ رادﺎﻬﺑ قاروا سرﻮﺑ رد ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﺎﻫ

هداد ﻲﻓﺮﻌﻣ ﻪﺑ اﺪﺘﺑا ﺶﺨﺑ ﻦﻳا رد نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﺲﭙﺳ و ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺎﻫ

رد هﺪﺷ مﺎﺠﻧا يﺎﻫ

ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا ناﺮﻬﺗ سرﻮﺑ .

ﺶﺨﺑ 4 - 1 هداد بﺎﺨﺘﻧا ﻞﻳﻻد و ﺎﻫ نآ

ﺎﻫ ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ار و ﺪـﻨﻛ

رد ﺶﺨﺑ 4 - 2 ﻲﮔﮋﻳو يﺮﺳ ﻦﻳا يرﺎﻣآ يﺎﻫ ﺖـﺳا هﺪـﺷ ﻲـﺳرﺮﺑ ﺎﻫ

. زا ﻞـﺒﻗ لﺪـﻣ زﺎـﺳ

ي 3 -4 ﺶـﺨﺑ رد اﺬـﻟ ؛دﺮﻛ ﻞﺻﺎﺣ نﺎﻨﻴﻤﻃا ﺎﻫنآندﻮﺑ ﺎﻧﺎﻣ زا ﺪﻳﺎﺑ ﻲﻧﺎﻣز يﺎﻫيﺮﺳ دﻮـﺟو

١- Kurtosis.

٢- Fat tail.

(12)

ﻪﺸﻳر ﺖﺳا هﺪﺷ نﻮﻣزآ تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ ﻪﻈﻓﺎﺣ و ﺪﺣاو ي .

نﻮﻣزآ ﻦﻳا ﺶﻴـﭘ ﺎﻫ

زﺎـﻴﻧ لﺪـﻣ زﺎـﺳ

ي . دراد صﺎﺼﺘﺧا^VAR-BEKK يزﺎﺳلﺪﻣ زا ﻞﺻﺎﺣ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ4 -4 ﺶﺨﺑ .ﺪﻨﺘﺴﻫ 5 - هداد ﺎﻫ مﺪﻘﺗ ﺮﺛا دﻮﺟو ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ -

ﺮﺧﺄﺗ هدزﺎﺑ رد ﻢﻃﻼﺗ ﺖﻳاﺮﺳ و قاروا سرﻮـﺑ مﺎﻬﺳ يﺎﻫ

،ناﺮﻬﺗ رادﺎﻬﺑ 3

هﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا ﺺﺧﺎﺷ ﺪﻧا

. ﺺﺧﺎﺷ بﺎﺨﺘﻧا رد ﺎﻫ

2 ﻪـﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ ﺮﻈﻧﺪﻣ ﻪﺘﻜﻧ

ﺖﺳا ) : 1 ( هزاﺪﻧا - ﺪﻨﺷﺎﺑ ﺐﺗﺮﻣ .

ﺺﺧﺎﺷ ﻦﻳا ﻲﻨﻌﻳ ﻣﺎﺷ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺎﻫ

مﺎﻬﺳ ﻞ ﺖﻛﺮـﺷ ﺎـﻫ

ي . ﻪـﻃﻮﺑﺮﻣ هوﺮـﮔ رد ﺖﻛﺮـﺷ3 ﻞﻗاﺪـﺣ دﻮـﺟو (2) و ؛ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻚﭼﻮﻛ و ،ﻂﺳﻮﺘﻣ ،گرﺰﺑ رد .ﺪﻧراد دﻮﺟو ﺰﻴﻧ ﺖﻛﺮﺷ ود ﺎﻳ ﻚﻳ ﺎﻬﻨﺗ ﺎﺑ ﻲﻳﺎﻫهوﺮﮔ ناﺮﻬﺗ سرﻮﺑ ﻢـﻛ رﺎﻴـﺴﺑ داﺪﻌﺗ دﻮﺟو

ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ﻲﻣ ﺐﺟﻮﻣ ﺖﻌﻨﺻ هوﺮﮔ ﻚﻳ رد ﺪﻳﺪـﺷ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﺖﻌﻨﺻ ﺺﺧﺎﺷ دﻮﺷ

ﺖﻛﺮﺷ نآ تﺎﻧﺎﺳﻮﻧ )

ﺎﻫ ( ﺮﻗ دﺮﻴﮔ را

ﺺﺧﺎـﺷ ،هﺪـﺷ هرﺎـﺷا دراﻮﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ . ﻲﻠـﺼﻓ و ﻪـﻧﺎﻫﺎﻣ ،ﻪـﻧازور يﺎـﻫ

ي هزﺎـﺑ. ﺪـﻧاهﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا يﺬﻏﺎﻛ تﻻﻮﺼﺤﻣ و ،ﻚﻴﺘﺳﻼﭘ و ﻚﻴﺘﺳﻻ ،ﻲﺘﻌﻨﺻ ياﻪﺘﺷرﺪﻨﭼ ي

هداد ياﺮﺑ ﺰﻴﻧ ﻖﻴﻘﺤﺗ درﻮﻣ ﻲﻧﺎﻣز ﺮﻬﻣ زا ﻪﻧازور يﺎﻫ

84 نﺎﺑآ ﺎﺗ 87 ) 743 هداد ( ياﺮـﺑ و ،

هداد و ﻪﻧﺎﻫﺎﻣ يﺎﻫ ﻦﻤﻬﺑ زا ﻲﻠﺼﻓ

83 نﺎﺑآ ﺎﺗ 87 ) 178 و ﻪﻧازور هداد 43

ﻪـﻧﺎﻫﺎﻣ هداد (

رد

ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ .

ﺺﺧﺎـﺷ زا ﻚـﻳ ﺮـﻫ ﻢﻬﺳ و رازﺎﺑ شزرا رد رازﺎـﺑ ﻞـﻛ شزرا زا ﺎـﻫ

ﺪـﻨﭼ ي ﺎـﻫ ﺖﻛﺮـﺷ يﺎـﻫﺺﺧﺎﺷ ،دﻮﺷﻲﻣ ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻪﻛ رﻮﻃنﺎﻤﻫ .ﺖﺳا هﺪﻣآ (1) لوﺪﺟ ﻪﺘﺷر شزرا عﻮﻤﺠﻣ ﻪﻛ ﻲﺘﻌﻨﺻ يا ﺖﻛﺮﺷ

ﺎﻫ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣﺮﻳز ي ي

آ ن 6.91 % ﻞﻛ شزرا ﻞﻛ زا

ﻲﻣ ﻞﻴﻜﺸﺗ ار رازﺎﺑ گرﺰﺑ زا ،ﺪﻨﻫد

ﺺﺧﺎﺷ ﻦﻳﺮﺗ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ سرﻮﺑ يﺎﻫ

دﻮـﺷ . ﻦﻴـﻤﻫ ﻪـﺑ

ﺺﺧﺎﺷ ،ﺐﻴﺗﺮﺗ ﺎـﺑ يﺬـﻏﺎﻛ تﻻﻮـﺼﺤﻣ و ،ﻚﻴﺘـﺳﻼﭘ و ﻚﻴﺘﺳﻻ يﺎﻫ

0.61

% و ، 0.08 %

زا . ﺪﻧﻮـﺷ ﻲـﻣ بﻮـﺴﺤﻣ ﻚﭼﻮﻛ رﺎﻴﺴﺑ و ﻂﺳﻮﺘﻣ ﻲﻳﺎﻫﺺﺧﺎﺷ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ،رازﺎﺑ ﻞﻛ شزرا رد

لوﺪﺟ ) 2 ( ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ ز ي ﻪﻋﻮﻤﺠﻣﺮﻳ ي

ﺮﻫ رازﺎﺑ شزرا هاﺮﻤﻫ ﻪﺑ ﺺﺧﺎﺷ ﻪﺳ ﻦﻳا زا ﻚﻳ ﺮﻫ

ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﺖﻌﻨﺻ زا ﺖﻛﺮﺷ ﺮﻫ ﻢﻬﺳ ﺪﺻرد و ﻚﻳ .

لوﺪﺟ )1 (

ﺺﺧﺎﺷ رازﺎﺑ شزرا

رازﺎﺑ زا ﺪﺻرد

/008 343232 يﺬﻏﺎﻛ تﻻﻮﺼﺤﻣ

ﻚﻴﺘﺳﻼﭘ و ﻚﻴﺘﺳﻻ

2748333

61 /0

/691 31079600 ﻲﺘﻌﻨﺻ ياﻪﺘﺷرﺪﻨﭼ يﺎﻫﺖﻛﺮﺷ