University of Tehran Press
2022, 13(4), 203-216
Home Page: https://japr.ut.ac.ir
Online ISSN: 2676-4504
The Efficacy of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy on Cognitive Flexibility and Self-Esteem in Women Who Have Experienced
the Trauma of Infidelity
Ali Hosseinzadeh Oskouei1, Sahar Samadi kashan2, Mohammad Sadegh Zamani Zarchi3, Rezvaneh Asadi Asadabad4, Maryam Bakhtiari5*
1. Ph.D. Candidate, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
2. Ph.D. Candidate, Department of Counseling, Faculty of Humanities, Hormozgan University, Bandar Abas, Iran.
3. Ph.D. Candidate, Department of Counseling, Faculty of Psychology and Education, Kharazmi University, Tehran, Iran.
4. MSc. Department of Clincal Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
5. Corresponding Author, Associate professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Email: [email protected]
ARTICLE INFO ABSTRACT
Article type:
Research Article
The purpose of the present study was to determine the efficacy of group-based acceptance and commitment therapy on cognitive flexibility and self-esteem among women who had experienced the trauma of infidelity. The research method was experimental, and the design was quasi-experimental, utilizing pre- and post-test with a control group. In 2017, the statistical population included women in Tehran, Iran who had experienced the trauma of infidelity and sought help from counseling centers and family courts. On the basis of the study’s criteria, thirty couples were selected using a method of purposive sampling and randomly assigned to experimental (n=15) and control groups (n=15). The experimental group participated in eight 90-minute sessions of acceptance and commitment therapy, while the control group received no training. The Cognitive Flexibility Inventory (CFI; Dennis &
Vander Wal, 2010) and Rosenberg Self-esteem Scale (RSES; Rosenberg, 1965) were administered to all participants. SPSS 22 software was used to conduct a multivariate analysis of covariance on the data. Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) results indicated that group-based acceptance and commitment therapy significantly increased the average post-test scores of self-esteems and cognitive flexibility in the experimental group (p<0.05). Based on the findings, family counselors and therapists can use acceptance and commitment therapy to enhance self-esteem and cognitive flexibility in women who have experienced the trauma of infidelity.
Article History:
Received: 31 Aug 2021 Revised: 12 Nov 2021 Accepted: 27 Dec 2021 Published Online: 31 Dec 2022
Keywords:
Acceptance, Cognitive Flexibility, Commitment, Infidelity, Self-Esteem.
Cite this article: Hosseinzadeh oskooei, A., Samadi Kashan, S., Zamani Zarchi, M. S., Asadi Asadabad, R., & Bakhtiari, M. (2022). The Efficacy of Group-Based Acceptance and Commitment Therapy on Cognitive Flexibility and Self-Esteem in Women Who Have Experienced the Trauma of Infidelity. Journal of Applied Psychological Research, 13(4), 203-216. doi:
10.22059/japr.2023.329770.643974
© The Author(s). Publisher: University of Tehran Press DOI: http://doi.org/10.22059/japr.2023.329770.643974
تاراشتنا نارهت هاگشناد 203-216
(, 4 ) ,13 1401
:هیرشن تیاس https://japr.ut.ac.ir
يكينورتكلا اپاش :
04 45 - 676 2
شخبرثا ی هورگ نامرد ی
نتبم ی ذپ رب ی شر فاطعنا رب دهعت و ذپ
ی ر ی ش تخان ی تزع و سفن
نانز سآ ی ب د ی هد خ زا ی تنا وشانز یی
لع ي سح ی ن ئوکسا هداز
1ي دمص رحس ، ي
ناشاک نامز قداصدمحم ،2
ي چراز
3ي دسا هناوضر ، ي
دابآدسا ،4
رم ی م
تخب ی را
5ي
*
1 وجشناد . ی رتکد ی ، ناور هورگ سانش ی لاب ین ی ، کشزپ هدکشناد ی
، کشزپ مولع هاگشناد ی
هش ی د تشهب ی ، ا ،نارهت ی نار .
2 . اد وجشن ی رتکد ی ، ناسنا مولع هدکشناد ،هرواشم هورگ ی
، ا ،سابعردنب ،ناگزمره هاگشناد ی
نار .
3 وجشناد . ی رتکد ی ناور هدکشناد ،هرواشم سانش
ی برت مولع و یت ی ، مزراوخ هاگشناد ی
، ا ،نارهت ی نار .
4 سانشراک . ی دشرا ورگ ، ناور ه سانش ی لاب ین ی ، برت مولع هدکشناد یت
ی ناور و سانش ی ، شناد هاگ هش ی د تشهب ی ، ا ،نارهت ی نار .
5 ون . ی هدنس شناد ،لوئسم ی
،را ناور هورگ سانش ی لاب ین ی ، کشزپ هدکشناد ی
، کشزپ مولع هاگشناد ی
هش ی د تشهب ی ، ا ،نارهت ی نار :همانایار . [email protected]
هلاقم تاعلاطا هدیکچ
:هلاقم عون یشهوژپ خیرات :هلاقم ياه
رات ی خ رد ی تفا : 09 / 06 / 1400
ت را ی خ رگنزاب ي : 21 / 09 / 1400
رات ی خ ذپ ی شر : 06 / 10 / 1400
رات ی خ راشتنا : 10 / 10 / 1401 عت فده اب رضاح شهوژپ
یی ن شخبرثا ی هورگ نامرد ی
نتبم ی ذپ رب ی شر فاطعنا رب دهعت و ذذذپ
ی ر ی تخانذذش ی و
تزع سآ نانز سفن ی
ب دی هد خ زا ی تنا قحت شور .دش ماجنا ی
ق ن ی هم امزآ ی ش ی پ عون زا ی ش نوذذمزآ - سپ ذذمزآ نو اذذب
عماج .دوب لرتنک هورگ ۀ
رامآ ی سآ نانز لماش شهوژپ ی
ب دی هد خ زا ی تنا وشانز یی هعجارم هدننک لک هب ین ی ک اه ی
هاگداد و هرواشم اه
ی لاس رد نارهت رهش هداوناخ 1397
ذذب زا هک دوب ی
ن نآ اذذه 30 ومن شور هذذب رذذفن هذذن
گ ی ر ی
هب و دندش باختنا دنمفده فداصت تروص
ی امزآ هورگ ود رد ی
ش ی ( 15 ن ( هاوگ هورگ و )رف 15
اذذج )رفن ی .دذذنتفرگ
امزآ هورگ دارفا ی
ش ی ( هسلج تشه تدم هب 90
قد ی هق هورگ نامرد تحت ) ی
ذذنتبم ی ذذذپ رذذب ی شر رارذذق دذذهعت و
هلخادم هاوگ هورگ اما ،دنتفرگ ا
ی رد ی تفا اهرازبا .دندرکن ی
روآدرگ ی مانشسرپ لماش تاعلاطا ۀ
فاطعنا ذذذپ ی ر ی
تخانش ی ( قم و )CFI
ی سا تزع سفن ور ( گربنز اهنرد .دوب )RSES
ی ت هداد مرن زا هدافتسا اب اه رازفا
SPSS-22
و
لحت شور هب ی
ل راووک ذذی سنا تمدذذنچ ی هر زجت ذذی ه لحت و ذذی ل .دندذذش ی هذذتفا اه ی لحت زا لذذصاح ذذی
ل راووک ذذی سنا
تمدنچ ی ر ی هورگ نامرد داد ناشن ی
بم ذذنت ی ذذذپ رذذب ی شر ازذذفا بذذجوم دذذهعت و ی
ش م راداذذنعم ذذی گنا ی ن تارذذمن
سپ تم نومزآ ی ر اه ی فاطعنا ذپ ی ر ی تخانش ی تزع و امزآ هورگ رد سفن ی
ش تذذسا هدذذش هاوذذگ هورذذگ هب تبسن
( 05 /
>0 ساسارب .)p
ی هذذتفا
،اه ذذذپ ناذذمرد ی شر م دذذهعت و ی دذذناوت مز رد ی ذذن ۀ فاطعنا دوذذبهب ذذذپ
ی ر ی تخانذذش ی و
تزع سآ نانز رد سفن ی
ب دی هد خ زا ی تنا وشانز یی
، دافتسا دروم ۀ ق هداوناخ نارگنامرد و نارواشم رار
گ ی در .
:هژاودیلک فاطعنا ذپ یر ی تخانش ی
،
ذپ ی
،شر
،دهعت خ ی تنا وشانز یی
،
تزع .سفن
دانتسا : سح ی ن وکسا هداز یی
، لع ی دمص ،.
ی نامز ،.رحس ،ناشاک ی
چراز ی
، دسا ،.قداص دمحم ی
تخب و ،.هناوضر ،دابآدسا ی
را ی
، م ر ی م ( . 1401 شخبرثا .) ی هورگ نامرد ی نتبم ی ذپ رب ی شر و
فاطعنا رب دهعت ذپ
ی ر ی تخانش ی تزع و سآ نانز سفن ی ب دی هد خ زا ی تنا وشانز یی لصف . شهوژپ همان اه ی دربراک ی نشناور تخا ی
، 13 ( 4 ،) 216 - 203 .
.ناگدنسیون©
:رشان
اد تاراشتنا ت هاگشن ناره
DOI:http://doi.org/10.22059/japr.2023.329770.643974
همدقم یلصا هداوناخ تسه نیرت
ۀ ب و تملاس ظفح نوناک و هعماج ره زا و تسا دارفا یناور تشاده
،ناسنا یعامتجا یگدنز رهاظم هلمج
یم یقلت رگیدکی هب یلدمه و تیمیمص زاربا و هدنزاس و ملاس لماعت دوجو دوش
،تاکسا(
2021 .) نیااب لاح ره دننام زین داهن نیا ،
دیدپ ۀ رگید یخرب هب بیسآ تفآ و اه صاخ یاه
یم راچد .دوش بیسآ زا یکی رد گرزب یاه
ای تنایخ عوقو ،هنیمز نیا طباور
ییوشانزارف 1
،ورایاماین و اودناتام ،اسوفام( تسا 2017
دنریگربرد ییوشانز تنایخ .) ۀ
ج یناهنپ طباور یمامت ای یسن
هک تسا یفطاع
سلببوئگ ،رنت ،رففیفپ ،اگنتم( تسا هتفرگ تروص درف یگدنز کیرش زج یصخش اب و ییوشانز یاهزرم زا جراخ
و ،نترم 2018 .)
،تنایخ طبار رد یدج ینارحب ۀ
یم هنادهعتم ییوشانز طباور رد ضورفم تینما و ماکحتسا بیرخت بجوم هک تسا ییوشانز و دوش
تیمها هب هجوت اب تدش و
شنکاو رمز رد بلغا ،جوز ود ره رد نآ زا یشان یفطاع یاه ۀ
دراوم نیرتراوشد نامرد
ناصصختم یارب
جوز یم رارق ینامرد وسولپ( دریگ
، 2007 ودره رد و فلتخم عماوج رد تنایخ رامآ .)
سنج هب تعرس تسا شیازفا لاح رد
،ولوزدوهوار(
2012 هک تسا نآ زا یکاح دهاوش و )
ب ود نادرم ربار
نز یم ییوشانز تنایخ ریگرد کرتشم یگدنز رد نا دنوش
،ناراکمه و زنیترام(
2016 ،نزواهلیم و نسناج ،کرام ؛ 2011
) یپ ییوشانز تنایخ . رب یرابنایز یاهدما
دراد هداوناخ یا
؛ هب هنوگ یا
نیبزا اب هک ییوشانز یگتسبلد و دامتعا ندرب
بجوم طبار یشاپورف ۀ
و ییوشانز هجیتنرد
قلاط یم دوش ،سیره(
2018 و نوسناج ؛
،رچابورب 2016 بیسآ ،نیب نیا رد .) یریذپ
نانز ببس یم دوش نآ ب نا ی ا تارثا زا نادرم زا ش ی
ور ن ی بیسآ داد جنر از
،روپرشب( دنربب
1391 ،رزیو و زنوج( یفطاع تلالاتخا لماش تارثا نیا .) 2014
،لگیو و رسیو( بارطضا و ) 2015
) .تسا ین یتخانش حطس رد ز
خ ی تنا وشانز یی یم دش یاهدمایپ دناوت ی
د ی ا درف رد ی داج ک تسا نآ زا یکاح تاعلاطم .دن ک
ینانز ه ک برجت ه ۀ ار رسمه تنایخ
هتشاد غا ،دنا تاساسحا بل ی
تزع ،مشخ دننام سفن
فیعض اپ ، ی لام گدرسفا ،ندش ی
گدنامرد و ی یم هبرجت ار ( دننک
اماردلاب - و نیبرد
،ناراکمه 2017
رآان نینچمه .) ما
ی دش ی فطاع د ی اشفا زا سپ ی
خ ی وشانز تنا یی
گتفشآ بلغا ، ی
تخانش ی ،ینادوس( دراد یپ رد ار
،یسین و دنمرنه هداز یبارهم ،یمیرک 1391
.)
ی ک یم هک یتخانش داعبا زا ی هب تنایخ ندشلامرب زا سپ دناوت
هنوگ یگتفشآ و ریی ت شوختسد یفنم یا وش
فاطعنا ،د یریذپ
تنایخ درف یتخانش هدید
( تسا یع یس ،یرقاب و داژن 2017
)؛
هب بلغا تنایخ هک ارچ کی ناونع
ناور
2مخز دادیور نیرتدیدش یتح و
بیسآ رگ رظنرد ییوشانز یگدنز رد از یم هتف
تلع نیمه هب و دوش
، یهاگ هبرض زا سپ سرتسا للاتخا زورب هب تنایخ درف رد3
هدید
یم ماجنا ،تنب و ولوناک ،رناکا ،زور( د 2019
ا رد .) نیمز نی یاهدادیور ضرعم رد نتفرگرارق هک تسا نآ زا یکاح تاعلاطم جیاتن ه
بیسآ یم تنایخ دننام از نا ریظن ز م ییارجا یاهدرکلمع دناوت
فاطع هب ار یتخانش یریذپ هنوگ
و یر( دهد رارق ریثأت تحت یفنم یا
،کیدنپ 2021 .) هولاع
،نیارب ناور بصع تاعلاطم یتخانش
4
دراد نیا زا ناشن
رفا هک برجت هک یدا ۀ
امورت ،تنوشخ لیبق زا یدراوم
وس و ء دافتسا ۀ یم جنر یتخانش تلاکشم زا یرتشیب لامتحا اب ،دنراد ار یسنج کم( دنرب
،ناراکمه و یورک 2011
،نیلگلا کم :
،تربمل و نادیرش 2014
فاطعنا .) هب یتخانش یریذپ دمع یگژیو ناونع
ۀ اوت هب و تسا هدش فیصوت ناسنا تخانش رف ییان
یارب د
نتفرگرظنرد
مه نامز ییامنزاب یش کی زا یضقانتم یاه ء
،وزلاز و سکج( دراد هراشا دادیور ای 2005
هب .) ت ییاناوت ،یلکروط ریی
هیامآ یاه هب یتخانش کرحم اب یراگزاس روظنم
فاطعنا یتایلمع فیراعت رد یلصا رصنع ،یطیحم ریی ت لاح رد یاه یریذپ
و سیند( تسا یتخانش
اوردنو ،ل 2010 فاطعنا زین یخرب .) درف یبایزرا نازیم ار یتخانش یریذپ
درومرد لباق لرتنک طیارش ندوب
هدرک فیرعت یبایزرا نیا هک دنا
تیعقوم رد یم ریی ت فلتخم یاه
و گنوز( دنک ،ناراکمه
2010 .)
هولاع تزع دیدش شهاک ،نیارب تنایخ درف رد هک تسا یدراوم رگید زا سفن
شم هدید یم هدها اماردلاب( دوش -
،ناراکمه و نیبرد
2017 تنایخ درف .) هدید
فرص رظن سیاقم زا ۀ ادم و
،تسا هدش دراو هطبار رد هک یموس صخش اب دوخ م
ریگرد هراومه
یرگشنزرسدوخ 5
یم ش و یم یقلت تنایخ زورب رصقم ار دوخ و د هولاع .دنک
نیارب
، برجت ۀ نچ ی ور ن ی بیسآ داد از
یی فرط زا
1. infidelity 2. trauma
3. post-traumatic stress disorder 4. neuropsychology
5. self-blame
یمیمص نیرت درف یع ن ی یم رسمه دناوت
بجوم بزا ی ن دامتعا نتفر نیب
یدرف فنم تاساسحا دشر و ی
ریظن گدرسفا ،مشخ ی
و هجیتنرد
ک تزع شها سفن
وش ردلاب( د اما - ،ناراکمه و نیبرد 2017
تزع فیرعت رد .) تزع تفگ دیاب سفن
هبنج سفن للاخ رد هک تسا یا
طبار ۀ نیب یدرف داجیا یم وش رظن زا یباتزاب و د نارگید
نییعت و درف هب تبسن دننک
ۀ فلتخم لئاسم اب وا دروخرب یگنوگچ تسا
یلصا(
نایواک و یفاک ،روپ ،رف
1397 تزع .) نازیم رگنایب سفن رظنرد دوخ یارب درف هک تسا یشزرا
یم لماوع هب نآ نازیم و دریگ
دراد یگتسب فلتخم
هک لمج زا ۀ یم لماوع نیا طباور هب ناوت
نیب یدرف هراشا رک اب( د ،ناراکمه و یراصح داژنرق 1398
زا .) نیا ور
مهم زا یکی هک ییوشانز طباور یتقو طباور عون نیرت
نیب یدرف تسا زا یم بیسآ تنایخ نیب
یم د تزع دناوت بیسآ درف سفن
زا هدید
هب ار تنایخ ،یراهق( دهد رارق ریثأت تحت تدش
1395 .)
برجت هک ینانز هک دنراد دیکأت ناققحم ۀ
بیسآ یاه رد هب دیاب دنراد دوخ کرتشم یگدنز رد رسمه تنایخ ریظن کاند تروص
نآ هب و دنریگ رارق یگدیسر و هجوت دروم ینیلاب ب ات دوش کمک اه
،زیه( دنیآ رانک تنایخ زا یشان یفنم یاهدمایپ ا 2010
نیا رد .)
زا یکی ،هنیمز هلخادم
یاه ناور لخادم ،دمآراک و جیار یتخانش ۀ
ذپ رب ینتبم ت و شری
1 دهع تسا رب دهعت و شریذپ رب ینتبم درکیور .
یاپ ۀ یرظن ۀ یرظن هک تسا راوتسا تخانش و نابز یراتفر ۀ
یطابترا بوچراچ 2
و دراد مان
یرظن یانبم
یارب ار رف ا یاهدنی یروحم
بیسآ رد لیخد و ناور یسانش
یمیظنتدب ناجیه
مهارف3
یم دروآ (
،وناتیلوپان چریت
و یل یه ، 1392 طعنا .) فا ریذپ ناور ی هک یتخانش
ییاهن فده هلخادم
یاه ( دهعت و شریذپ رب ینتبم یم بوسحم )ACT
تراهم ،دوش ییاه
دننام شریذپ یتخانش شلسگ ،4
،5
وخ د
هب و هنیمز ناونع نهذ
یهاگآ یاج دوخ رد ار هداد
تراهم نیا هک تسا یم کمک دارفا هب اه
هب ات دنک بوکرس و بانتجا یاج
دوخ ینورد براجت هج رد ،
هدهاشم و شریذپ ت ،زیه و زتلاو( دنرادرب ماگ ینهذ یاهدادیور ندرک
2010 نامرد نیا نینچمه .)
تراهم ،هراعتسا زا یبیکرت یاه
هجوت اگآ یه هدرتسگ فیط و نیرمت زا یا
تیاده یراتفر تلاخادم و یبرجت یاه اب هک تسا هدش
شزرا هب هجوت رگنامرد طسوت عجارم یاه
هب راک یم هدرب ده .دوش ویش نیا ف ۀ
ینامرد
، کی هب یبایتسد یارب عجارم هب کمک
و رتدنمشزرا یگدنز تیاضر
شخب رت فاطعنا شیازفا قیرط زا ، ناور یریذپ
انش ییاناوت دوبهب زا تسا ترابع هک تسا یتخ یارب
هنیزگ نایم زا یلمع باختنا و لاح نامز رد تایبرجت اب طابترا یرارقرب بسانم هک فلتخم یاه
رت ا( تسا ناری ،تسود
طاشن ،یرفص و یدان ،تسود 1393
.)
ساسارب ویش نیا ،تاعلاطم ۀ
ناور تلاکشم نامرد رد ینامرد نامرد ریاس زا یتخانش
یاه دراد یرتشیب یراذگرثا لومعم
ناریا(
،ناراکمه و تسود 1393
هدرتسگ فیط نامرد رد و ) خب ریظن یگداوناخ تفاب رد یتخانش و یفطاع لئاسم زا یا
و شش
اس بیسآ نانز ییوشانز یراگز ،نارورپرنه( رسمه تنایخ زا هدید
1393 یاراد نانز یگدرسفا و بارطضا ،سرتسا مئلاع شهاک ،)
برجت ۀ طباور ییوشانزارف
،نایرکاش و هداز یولع(
1395 ،لصا یسابع ،یسنوی( قلاط ضرعم رد نانز یناجیه ییاسران شهاک ،)
،یمظاک و نازخ 1395
یگدنز یانعم ،)
ا نانز ،ناخرت( هدرسف 1396
،گیهوت و هروم ،ادوسام ،لیه( نانز ناجیه میظنت ،) 2015
،)
ناور یگتفشآ ،دوخ هب تقفش طضا و یگدرسفا ،یتخانش
،ناراکمه و زیه( بار 2013
،رپان و نوید ،یلماک ،سیلاه( یگدرسفا و )
2016 هب ناور تملاس و ) ،کرآ و ویل نو ،ودنید( یلکروط
2017 ) هب راک رگ هتف هدش .تسا هدش صخشم نآ یدمآراک و
هولاع ( یربتعلخ و یحادم ،یدازحرف نیارب 1398
علاطم رد ) ۀ
دوخ ، یشخبرثا تزع رب دهعت شریذپ نامرد .دنداد ناشن ار نانز سفن
ه نیم ( یسیو و روپدسا روط 1397
علاطم رد ) ۀ
یم دهعت و شریذپ نامرد دنداد ناشن ب عون تباید هب لاتبم نانز ب دناوت
دوبهب ر
تزع ،یسیو و روپدسا( دشاب رثؤم نانز یسنج سفن 1397
( ینابرد و یمتسر ،یتداعس .) 1395
هعلاطم رد زین ) یور هک یا
تزع زاس و سفن یم دهعت و شریذپ نامرد هک دندرک شرازگ تفرگ تروص قلاط زا سپ نانز یراگ
و دوبهب رد یرثؤم شقن دناوت
تزع شیازفا نانز نیا سفن
دشاب هتشاد یتداعس(
،ینابرد و یمتسر ، 1395
نیمز رد .) ۀ
فاطعنا رب نامرد نیا یشخبرثا یریذپ
امرد نیا یشخبرثا زا یکاح تاعلاطم زا یخرب زین یتخانش فاطعنا رب ن
نیرز( تسا یتخانش یریذپ ،یدنوازریم و یطولب ،رف
1398 ؛
،یفئاخریپ و هدازدارم 1396
.)
1. Acceptance and Commitment therapy (ACT) 2. Relational Frame Theory (RFT)
3. emotional dysregulation 4. acceptance
5. cognitive fusion
شهوژپ یپ هک تسا نآ زا یکاح نوگانوگ یاه یاهدما
نامز تشذگ اب ییوشانز تنایخ یفنم هن
اهنت ن ادیپ شهاک یم
ک ن د
، هکلب
هب رد نمزم تروص یم
آی و د رب یم ریثأت ییوشانز یگدنز راذگ
د ،یچقن و تیار ،وروفنایج(
2019 تنایخ هکنیا اب ،نآ رب هولاع )
یم بوسحم ییوشانز یگدنز یشاپورف یلصا لماع ییوشانز وش
،سیره( د 2018
)،
لاطم ح تاع کا ماجنا اب هک تسا نآ زا ی
ناور ماگنهدوز تلاخادم یم یتخانش
نآ رابنایز یاهدمایپ اب هلباقم و لرتنک تهج رد ناوت
، ط زا یریگشیپ نیمه و قلا
وط یایحا ر
طبار ددجم ۀ
اماردلاب( تشادرب ماگ ییوشانز -
،ناراکمه و نیبرد 2017
زا .) نیا ور لئسم تیساسح و تیمها هب هجوت اب ۀ
ایخ تن
ز شان هبنج ریاس رب نآ ریثأت نینچمه و نآ نوزفازور شیازفا و ییو هب شخبرثا تلاخادم زا هدافتسا ،یگدنز یاه
شهاک روظنم
ا و نآ تارثا هب یرورض قلاط عوقو لامتحا شیازف
رظن یم دسر جیاتن هب دانتسا اب نینچمه . شهوژپ
یاه تروص هتفرگ نیمز رد ۀ
هلخادم یاه هرواشم و یشزومآ یا
ب ینتبم رد دهعت و شریذپ ر هنیمز
یاه نامرد یشخبرثا نییعت فده اب شهوژپ نیا ،نوگانوگ
تزع رب دهعت و شریذپ رب ینتبم یهورگ طعنا و سفن
فا بیسآ نانز یتخانش یریذپ وشانز تنایخ زا هدید
یی ماجنا
؛تسا هتفرگ
،نیاربانب هیضرف یاه ترابع شهوژپ دنا
:زا
ریذپ رب ینتبم یهورگ نامرد هعت و ش
تزع ،د بیسآ نانز سفن وشانز تنایخ زا هدید
یی ار شیازفا یم دهد .
فاطعنا ،دهعت و شریذپ رب ینتبم یهورگ نامرد انز یتخانش یریذپ
بیسآ ن وشانز تنایخ زا هدید یی
شیازفا ار یم
دهد .
شور عماج ۀ شهوژپ یارجا شور و هنومن ،یرامآ
رضاح شهوژپ شور همین
یشیامزآ شیپ حرط اب مزآ
نو - سپ آ لرتنک هورگ و نومز تسا
عماج . ۀ دنریگربرد شهوژپ یرامآ ۀ
نانز
بیسآ هعجارم ییوشانز تنایخ زا هدید هب هدننک
کینیلک و هرواشم یاه
هاگداد داوناخ یاه ۀ
لاس رد نارهت رهش 1397
تسا زا هک
نآ نایم اه هنومن شور هب دنمفده یریگ
و ساسارب کلام و طیارش شهوژپ هب دورو یاه
س ، ی تکرش باختنا هدننک
دش دن و
هب ( یشیامزآ هورگ ود رد یفداصت تروص 15
تکرش ( هاوگ و )هدننک 15
تکرش )هدننک دنتفرگ رارق .
رایعم یاه دورو هوژپ لماش ش
برجت ۀ خ ی اد ،رسمه تنا تش
صحت ن ی س لقادح تلا کی
،ل نتشادن صاخ یرامیب
، فرصم ندرکن ،ردخمداوم نتشادن
قباس ۀ فرصم
ناور یوراد یکشزپ
لاکشم و امت ،یناور ت ی
مه هب ل ک را ی یارب رد ی لخادم تفا ۀ
هرواشم سلج تشه رد روضح ییاناوت و یا ۀ
پ ی پا ی
رواشم ۀ .دوب یهورگ
نایاش تسا رکذ
کلام هک
شرازگ ،قوف دراوم یبایزرا تکرش
ناگدننک هدنورپ هب عوجر و رد دارفا یاه
کینیلک .دوب کلام یاه شیب تبیغ لماش زین شهوژپ زا جورخ ج ود زا
،هسل نتشادن مادا هب لیامت ۀ
رش ک شهوژپ رد ت
و
هب .دوب هسلج رد ررکم یاهریخأت تکرش رتشیب هچره یزاساتمه روظنم
یقحت رد ناگدننک ناور تملاس تیعضو ،ق
نیا رد یتخانش
.دش هداد رارق رظندم دارفا
لماک قوقح و شهوژپ فادها لماک حیضوت زا سپ ،یشهوژپ قلاخا لوصا تیاعر یارب
تکرش ک نآ تساوخ هب نامز ره رد شهوژپ زا جورخ ریظن ناگدنن راشف ای بیسآ هنوگره زا یریگولج یارب لماک تاظحلام و اه
تکرش هب
،ناگدننک ناهاگآ تیاضر مرف
ۀ .دش ذخا یبتک
شجنس رازبا مانشسرپ ۀ فاطعنا یریذپ یتخانش (1
)CFI
همانشسرپ نیا
ند طسوت ی ( لاوردنو و س 2010
یفرعم ) هدش و کی با راز یشرازگدوخ
ک هاتو 20 تسا یلاؤس ک
ارب ه ی عون شجنس ی
فاطعنا زا تخانش یریذپ ی
هب راک یم دور ک قفوم رد ه ی
ت ارب درف ی اج و شلاچ ی
زگ ین ی فا ک ان را ک فا اب دمآرا ک
را ک رد .تسا مزلا رتدمآرا
و ینامرف ،هراش شهوژپ رد و ناریا یناطلس
( 2014 هس ) سایقمریز
ب همانشسرپ نیا یارب ه
تسد آ ترابع هک دم زا دنا
: نیزگیاج
2 اه
هار نیدنچ قلخ ییاناوت(
تیعقوم اب ههجاوم رد نیزگیاج لح کاردا هب شیارگ( لرتنک ،)راوشد یاه
تیعقوم هب راوشد یاه ناونع
لباق طیارش نیزگیاج و ،)لرتنک
اناوت( یناسنا یاهراتفر یارب ییاه یی
نتفرگرظنرد اب ههجاوم رد نوگانوگ ریباعت
اهراتفر و نارگید ی
همانشسرپ نیا .)یگدنز یاهدادیور ساسارب
قم ی سا تفه هجرد ل یا کی هرمن تر یم یراذگ نیزگ هب هک تروص نیا هب .دوش
ۀ ماک ًلا
1. Cognitive Flexibility Inventory (CFI) 2. alternative
رمن مفلاخم ۀ
1 مفلاخم ، 2 مفلاخم یمک ، 3
مرادن یرظن ، 4
مقفاوم یمک ، 5
مقفاوم ، 6 مقفاوم ًلاماک و 7
یم هداد و نیرتمک .دوش
من نیرتشیب ا رد هر
همانشسرپ نی هب
بیترت 20 و 140 تسا ( لاوردناو و سیند . 2010
) ییاور مه
1نامز ا ی هدافتسا اب ار همانشسرپ ن
هایس زا ۀ گدرسفا ی
2 کب ( 1987 اب ربارب ) 39 / 0 - اور و یی ارگمه
3 یی قم زا هدافتسا اب ار نآ ی
فاطعنا سا تخانش یریذپ
ی ترام ی ن و
بار ی ن 75 / 0 هولاع .دندرک شرازگ یارب
مه ن ناس رمن یارب خابنورک یافلآ شور زا هدافتسا اب همانشسرپ نیا ینورد ی ۀ
لک 91 / 0
هب تسد ا رد .دمآ ی ( یناطلس و ینامرف ،هراش نار 2014
رض ) ی امزآزاب ب
4 یی ک قم ل ی ار سا 71 / 0 ارض و ی افلآ ب ی ک خابنور ک قم ل ی سا
ار 90 / 0 شرازگ دندرک سایقم یارگمه ییاور . زین
انشسرپ زا هدافتسا اب م
ۀ بات یروآ 67 / 0 ییاور و مه نامز زا هدافتسا اب نآ
هایس ۀ ( کب یگدرسفا 1987
) 50 / 0 - هب .دمآ تسد نایاش
رضاح شهوژپ رد تسا رکذ
، بیرض افلآ ی خابنورک 89 / 0 .دش هبساحم
تزع سایقم گربنزور سفن
(5
)SES
تزع سایقم زا شهوژپ نیا رد گربنزور سفن
6
( 1965 ،وراب زا لقن هب ، 2007
تسا ) دش هداف اراد سایقم نیا . ی
یوگ هد ۀ
یشرازگدوخ
هرمن هویش ود هب و تسا یم یراذگ
ویش .دوش ۀ جیار و تسخن هرمن رت
فیط رد سایقم نیا یراذگ
هنیزگراهچ ترکیل یا
قفاوم ،مقفاوم ًلاماک زا تسا مفلاخم ًلاماک و مفلاخم ات م
، ویش رد اما ۀ
رگید
، هرمن سا دروم رتمک هک سایقم نیا یراذگ ا هدافت
و تس
هب خساپ رد تلوهس تلع تیعمج یارب یهد
بیسآ و رامیب یاه هدید
هب راک یم هب مقفاوم و مقفاوم ًلاماک ،دور نیزگ کی ناونع
ۀ یلک
ای هلب مقفاوم
، هب مفلاخم و مفلاخم ًلاماک و نیزگ ناونع
ۀ ریخ یم هتفرگ رظنرد مفلاخم ای ویش نیا رد .دوش
ۀ هرمن یراذگ
، مقفاوم
زایتما 1 م و + زایتما مفلاخ 1
- یم زا .دریگ نیا ور رمن ۀ سایقم لک ساسارب
هرمن شور نیا تبثم زا یراذگ
10 تزع(
رایسب سفن
یفنم ات )لااب 10
( تزع یم دروآرب )نییاپ رایسب سفن دوش
،نوسناه و مورتسکاب ،دنولکا(
2018 رد سایقم نیا ییاور و ییایاپ .)
علاطم ۀ نوسناه و مورتسکاب ،دنولکا (
2018 ) ارگمه ییاور زا هدافتسا اب
52 / 0 ،یگدنز تیفیک اب 52
/ 0 و یگدنز زا تیاضر اب 52
/ 0
شرازگ یلرتنکدوخ اب
هولاع .دش ییاور نیارب
م نیا یارگاو درکلمع یلک یبایزرا سایقم للاتخا ناگناشن اب سایق
21 / 0 یناسمه و
زین خابنورک یافلآ شور هب ینورد 95
/ 0 هب ،دنولکا( دمآ تسد ورتسکاب
،نوسناه و م 2018
ناریا رد .)
، علاطم ۀ دروآرب یارب یلقتسم
یگژیو ناور یاه تزع سایقم یجنس
( گربنزور سفن 1965
هرمن شور اب ) اذگ
هلوقمود یر ماجنا یا
.تسا هدشن نیااب
لاح یناسمه
زا یلخاد تاعلاطم رد خابنورک یافلآ شور هب سایقم نیا ینورد 68
/ 0 ات 88 / 0 شرازگ تسا هدش
یدارم(
،یونهد ییاضر و
1391 حلاف ،یفطصم ؛ ،نایدیرف روپاضر و هداز
1397 .) نچمه افلآ بیرض رضاح شهوژپ رد نی ی
خابنورک 83 / 0 هب دمآ تسد .
ویش ۀ شهوژپ یارجا مانرب یارجا زا شیپ و ادتبا ۀ
تکرش ،یشزومآ هب ناگدننک
شیامزآ هورگ ود رد یفداصت تروص
هاوگ و امزآ هورگ .دنتفرگ رارق شی
تحت مانرب ۀ ،ناراکمه و سیاه( دهعت و شریذپ رب ینتبم یشزومآ 2013
هب ) تروص تشه سلج ۀ 90 هقیقد یا هتفه ، کی یا راب
ورگ و تفرگ رارق لخادم ،هاوگ ه
ۀ رد ار روکذم ی
تفا درکن . سپ هورگ ودره زا ،تاسلج مامتا زا سپ نایاپ رد و دمآ لمع هب نومزآ
،
ولاع .دش هسیاقم هورگ ود جیاتن ه
نیارب ، هب روظنم یمامت زا یقلاخا تاظحلام تیاعر تکرش
ناگدننک تیاضر ناهاگآ ۀ هتفرگ یبتک
.دش تکرش ناگدننک خ هک نامز ره دندوب زاجم مادا زا دنتساو
ۀ .دنهد فارصنا شهوژپ نآ هب شهوژپ حرط
رب و دش هداد حیضوت اه
هنامرحم نآ هب و دش دیکأت تاعلاطا ندوب وص رد هک دش هتفگ اه
یامت تر شهوژپ مامتا زا سپ ل یم
دنناوت هاگآ شهوژپ جیاتن زا
شهوژپ نایاپ رد نینچمه .دنوش
، لخادم تحت زین هاوگ هورگ ۀ
رب ینتبم نامرد ارق دهعت و شریذپ
.دنتفرگ ر نایاش هک تسا رکذ
شهوژپ ماجنا زا سپ
، لخادم دروم زین هاوگ هورگ دارفا ۀ
حرش هب تاسلج .دنتفرگ رارق ینامرد ودج
ل 1 دوب .
1. concurrent validity 2. Beck depression inventory 3. convergent validity 4. test-retest
5. Self-Esteem Scale (SES) 6. Rosenberg, M.
لودج 1 مانرب . ۀ هلخادم دهعت و شریذپ رب ينتبم يا
هسلج اوتحم
تدم
لوا ییانشآ شزومآ هدنهد ر داجیا ،رگیدکی اب هورگ یاضعا و طبا
ۀ نامرد یفرعم ،ینامرد ، ACT
فادها نییعت ،نآ یلصا یاهروحم و
نیمز رد تبحص ،نامرد تاسلج نیناوق ۀ
رش طسوت تلاکشم نایب و ییوشانز تنایخ تک
دننک یسررب ،ناگ هار
لح یاه ماجنا هدش یارب
طسوت تلاکشم لح تکرش
ناگدننک ، یارجا یلوا شجنس ،هدنزاس یدیماان کینکت ۀ
شزرا یاه تکرش گدننک نا نیرمت و شزومآ ،
هجوت نیرمت و یهاگآ هتفه لوط رد دراوم نیا ندرک
هب ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد فایرد خزاب ت و در
زا تکرش ناگدننک 90
هقیقد
مود سلج بلاطم رورم
ۀ و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ ،لبق هجوت نیرمت شزومآ ،یهاگآ قطنم نایب ،
هب یریگراک و
نیرمت و شریذپ یاهدربهار شزومآ ،رکف یناشنورف نیرمت هتفه لوط رد دراوم نیا ندرک
هب ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
نب ید لاطم ب
حرطم هدش و تیاهنرد زا دروخزاب تفایرد ، تکرش
ناگدننک 90
هقیقد
موس سلج بلاطم رورم ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد فیلاکت سلج ۀ رارکت ،لبق هجوت نیرمت قطنم نایب و شزومآ ،یهاگآ هب
یریگراک
شیازفا رد نآ شقن و شلسگ یاهدربهار فاطعنا
یریذپ ناور یتخانش نیرمت و آ ندرک هتفه لوط رد ن هب
ناونع ،یگناخ فیلکت
عمج یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد زا دروخزاب تفایرد ، تکرش
ناگدننک 90
هقیقد
مراهچ م ر سلج بلاطم رو ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ رارکت ،لبق هجوت نیرمت قطنم نایب و شزومآ ،یهاگآ هب
یریگراک
اتفاب یاهدربهار راگنا ر
نیرمت و ی هتفه لوط رد نآ ندرک هب
ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد تفایرد ،
زا دروخزاب تکرش ناگدننک 90
هقیقد
مجنپ سلج بلاطم رورم ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ رارکت ،لبق نیرمت هجوت یهاگآ قطنم نایب و شزومآ ، هب
یریگراک
هدربهار نشور یا شزرا یزاس نیرمت و اه هتفه لوط رد نآ ندرک هب
ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد ،
روخزاب تفایرد زا د
تکرش ناگدننک 90
هقیقد
مشش سلج بلاطم رورم ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ رارکت ،لبق نیرمت هجوت یهاگآ ایب و شزومآ ، قطنم ن
یاهدربهار
شزرا ریسم رد هنادهعتم مادقا هتفه لوط رد نآ نیرمت و اه
هب ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد ،
زا دروخزاب تفایرد تکرش
ناگدننک 90
هقیقد
متفه سلج بلاطم رورم ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ رارکت ،لبق نیرمت هجوت گآ یها ، مآ هدا یزاس تکرش ناگدننک یارب
همتاخ رورم و نامرد نتفای تراهم
اه دای هسلج دنچ نیا رد هک یتانیرمت و هتفرگ
دنا یهت و ۀ یتسرهف براجت زا دای هک یتانیرمت و
هتفرگ هدش هب ناونع ،یگناخ فیلکت عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش و تیاهنرد زا دروخزاب تفایرد تکرش
ناگدننک 90
یقد هق
تشه م سلج بلاطم رورم ۀ
و یسررب ،هتشذگ تفگ
وگو ۀرابرد سلج فیلاکت ۀ رارکت ،لبق نیرمت هجوت یهاگآ گرزب یاهوگلا قلخ ، لمع رت
ادهعتم ،هنیمز نیا رد ثحب و هن عمج
یدنب بلاطم حرطم هدش سلج تفه رد ۀ
و تاماهبا هب ییوگخساپ ،هتشذگ تلااؤس
تکرش ناگدننک ، تفگ وگو رابرد ۀ متاخ ۀ ،نامرد زا دروخزاب تفایرد تکرش
ناگدننک و تیاهنرد ینادردق و رکشت 90
هقیقد
تاعلاطا لیلحت و هیزجت شور هب روظنم لیلحت و هیزجت هداد
اه شرازگ یارب یفیصوت رامآ زا صخاش
یاه یفیصوت تیعمج یتخانش و نیمه روط یاهری تم
یسررب یارب و شهوژپ هیضرف
اه شور هب یطابنتسا رامآ زا
لیلحت سنایراووک
یری تمدنچ 1
زا هدافتسا اب مرن
رازفا 22 - SPSS
.دش هدافتسا هتفای اه
نیمز رد ۀ تاعلاطا تیعمج
یتخانش شیامزآ هورگ ود ،هاوگ و
نیگنایم تکرش نس شیامزآ هورگ رد ناگدننک
5 / 33 فارحنا و لاس
نآ درادناتسا 43
/ 8 و نیگنایم تکرش نس هاوگ هورگ رد ناگدننک
8 / 32 لاس رحنا و درادناتسا فا 61
/ 7 .تسا جاودزا تدم نیگنایم
تکرش شیامزآ هورگ رد ناگدننک 3
/ 11 درادناتسا فارحنا و لاس 80
/ 4 زا تدم نیگنایم و تکرش جاود
هاوگ هورگ رد ناگدننک 9
/ 10
درادناتسا فارحنا و لاس 64
/ 3 تسا هولاع . تلایصحت حطس رظن زا ،نیارب
، تلایصحت شیامزآ هورگ رد 3
رفن مزآ زا یندو ملپید اه
( 20 ،)دصرد 2 ( ینادراک رفن 33
/ 13 ،)دصرد 7 ( یسانشراک رفن 46
و )دصرد 3
( دشرا یسانشراک رفن 20
)دصرد تسه رد .دن هورگ
تلایصحت زین هاوگ 4
یندومزآ زا رفن ( ملپید اه
26 ،)دصرد 1 ( ینادراک رفن 6
،)دصرد 6 ( یسانشراک رفن 40
و )دصرد 4
رفن
1. MANCOVA
دشرا یسانشراک (
40 رد )دص تسا لودج . 2 شیپ تارمن رایعم فارحنا و نیگنایم سپ و نومزآ
تزع رد ار هورگ ود نومزآ و سفن
فاطعنا یم ناشن یتخانش یریذپ د
.ده
لودج 2 . هاوگ و شیامزآ هورگ ود رد شهوژپ ياهریغتم درادناتسا فارحنا و نیگنایم
هاوگ هورگ يشیامزآ هورگ
لحارم ریغتم
رادناتسا فارحنا
د نیگنایم درادناتسا فارحنا نیگنایم
23 /
17 68/20 6/65 87/46 نومزآشیپ
فاطعنا یتخانش یریذپ 25
/
18 68/60 3/75 102 نومزآسپ
38 /
1 -5/73 1/97 -6 نومزآشیپ
تزع 99 سفن
/
1 -6 1/30 7 نومزآسپ
نامه لودج هک روط 2
یم ناشن م ،دهد ی گنا ی رمن درادناتسا فارحنا و ن ۀ
تزع گ سفن ور سپ رد یشیامزآ ه هب تبسن نومزآ
شیپ .تسا هتشاد شیازفا نومزآ نینچمه
م ی گنا ی رمن درادناتسا فارحنا و ن ۀ
تزع سپ رد هاوگ هورگ سفن نومزآ
اب هسیاقم رد
شیپ هولاع .تسا هتشادن ینادنچ توافت نومزآ فارحنا و نیگنایم ،نیارب
فاطعنا درادناتسا رد شیامزآ هورگ یتخانش یریذپ
سپ نومزآ
، توافت یریگمشچ
شیپ اب هسیاقم رد ار داد ناشن نومزآ
، اما هاوگ هورگ رد ،
نیگنایم نیب یاه
شیپ ومزآ سپ و ن نومزآ
.دشن هدید ینادنچ توافت شیپ یسررب رد ضرف
سنایراووک لیلحت نومزآ یاه هری تمدنچ
ضرف یسررب یارب ، امرن
ل ندوب هداد عیزوت سپ رد اه
و نومزآ
شیپ نومزآ
، فونریمسا فورگوملوک نومزآ زا 1
دش هدافتسا .
هب ریداقم تسد شیپ یارب( هدمآ سپ و نومزآ
د یشیامزآ هورگ نومزآ ر
تزع سفن هب بیترت 158 / 0 و 133 / 0 هاوگ هورگ و 143
/ 0 و 139 / 0 نیمه و شیپ روط سپ و نومزآ
رد یشیامزآ هورگ نومزآ
نا فاطع یتخانش یریذپ هب
بیترت 128 / 0 و 193 / 0 هاوگ هورگ رد و 196
/ 0 و 189 / 0 یرادانعم مدع زا یکاح )
حطس رد 05
/ 0 و
هجیتنرد ضرف یرارقرب لامرن
ندوب هداد عیزوت نینچمه .تسا اه
ساسارب هب ریداقم تسد نیول نومزآ زا هدمآ 2
تزع رد سفن
( 917 / 1 = F و 177 / 0
= فاطعنا یارب و )P ش یریذپ
( یتخان 191 / 1 = F و 284 / 0
= یم )P ینگمه ضرف هک تفرگ هجیتن ناوت
سنایراو شیپ رد هورگ ود یاه سپ و نومزآ
.تسا رارقرب نومزآ یفرط زا
هب ریداقم تسد زآ زا هدمآ بیش ینگمه نوم نویسرگر یاه
تزع ری تم رد ( سفن
138 / 0 = F و 713 / 0
= فاطعنا ری تم و )P ( یتخانش یریذپ
126 / 0 = F و 802 / 0
= ناشن )P دنهد ۀ یرارقرب
ضورفم ۀ تسا شهوژپ یاهری تم نیب نویسرگر بیش ینگمه نیاربانب ؛
داد ه رضاح شهوژپ یاه
، هدافتسا یارب مزلا طیارش یمامت
وک لیلحت نومزآ زا سنایراو
هری تمدنچ .دراد ار
لودج 3 . هرامآ ياه ریغتمدنچ ۀ لیلحت سنایراووک
نومزآ شزرا
تبسن df F
يرادانعم حطس
لا م زکلیو یادب 081
/ 0 11
/ 142 2
001 / 0
ساسارب هتفای یاه لودج 3 رثا فذح زا سپ ، شیپ
نومزآ تزع سفن و فاطعنا یریذپ هورگ ود رد ری تم ود نیا نیب ،یتخانش
شیامزآ حطس رد رادانعم توافت هاوگ و 01
/ 0 همادا رد .دراد دوجو صخاش
یاه لیلحت سنایراووک هری تمدنچ
شرازگ یم دوش .
1. Kolmogorov–Smirnov test 2. Levene’s test
