یشزومآ هوگر یتیبتر مولع
دشرا یسانشراک هجرد تفایرد یارب همان نایاپ یشزومآ تیریدم هتشر
سررب ی ثات ری ربهر کبس ی
هفرح قلاخا رب یا
م اب ناملعم یجنای
یرگ و
یگژی یاه
صخش یتی
ادتبا عطقم ناملعم یی
دابآ ناتسب ناتسرهش
رگشهوژپ :
یناطلس ههلا
امنهار داتسا :
لع رتکد ی هاوخ قلاخ
رواشم داتسا :
دهم رتکد ی
عم ینی ک ای
ریت 1399
ناونع و :روآدیدپ مان سررب
ی ثات ری ربهر کبس ی
هفرح قلاخا رب ا
ی م اب ناملعم یجنای یرگ و یگژی یاه صخش یتی
ادتبا عطقم ناملعم یی
دابآ ناتسب ناتسرهش /
یناطلس ههلا
داتسا نا امنهار : هاوخ قلاخ یلع رتکد
داتسا :رواشم نا ایک ینیعم یدهم رتکد
خیرات :عافد 25
/ 4 / 1399
دادعت حفص :تا 106
.ص
نایاپ هرامش :همان
اپ هرامش / هورگ مان ی
نا همان
:هدیکچ قحت زا فده:فده قی
سررب رضاح ی
ثات ری ربهر کبس ی
ا هفرح قلاخا رب ی
م ااب نااملعم یجناای
رگ ی و یگژی اه ی صخش یتی ادتبا عطقم ناملعم یی
م دابآ ناتسب ناتسرهش ی
.دشاب
شور :شهوژپ یسانش ا
نی قحت قی قحت فده ظاحل زا قای
دربرااک عوان زا
،ی ، ور عوان ظااحل زا
صوت یفی عون زا گتسبمه ی م ی دشاب روآدراگ ور ظاحل زا ی
قحت ور تااعلاطا قای
رارن دروام
م ینادیم ی ادتبا عطقم ناملعم هیلک ار رضاح قیقحت یرامآ هعماج .دشاب یی
ش دابآ ناتسب ناتسره
دنهد یم لیكشت زا .
م نای هعماج 38۰ رفن ی ا هنومن ، ی مجح هب 181 ر هب رفن و فداصت ی هاقبط
ا ی هک دندش باختنا 95
و درم رفن 86
.دنتسه نز رفن هماناشسرپ زا ااهریيتم یرایگ هزادنا یارب
ا هفرح قلاخا ی
زوداک ری ( 2۰12 و ، ) یگژی اه ی صخش یتی ( ارک کم و اتساک 1992
هماناشسرپ و )
ربهر کبس ی
( ساکزتم و زندراب 1969
رازافا مرن اب اه هداد .دش هدافتسا ) وSPSS
Lisrel
لایلحت
رب و دش ا ی لحت لی ضرف هی اه ی قحت قی راتخاس تلاداعم زا ی
رض و بی سرگر نوی .دش هدافتسا
هتفای اه هتفای: اه ی قحت قی م ناشن ی ربهر کبس هک دهد ی
ا هافرح قلااخا راب ی
ثاات نااملعم ری
ربهر کبس هک دهد یم ناشن اتب بیرض و دراد یراد ینعم تبثم ی
8۰ / ۰ هافرح قلاخا تارییيت
ا ی یم ینیب شیپ ار ناملعم نچمه .دنک
نی ربهر کبس ی
ا هافرح قلااخا رب ی
م ااب یجناای راگ ی
و یگژی اه ی صخش یتی طقم ناملعم ع
ادتبا یی غ رثا دابآ ناتسب ناتسرهش ری
قتسم می .دراد
هجیتن :یریگ اربانب نی م ی رابهر کباس رایيتم ود نیب هطبار هک تفگ ناوت ی
ا هافرح قلااخا و ی
و ریيتم طسوت یگژی
اه ی صخش یتی و رگا و دوش یم دیدشت ناملعم یگژی
اه ی صخش یتی ناملعم
و رگا و رتیوق رثا نیا دبای دوبهب یگژی
اه ی صخش یتی هاطبار نایا ااتعیبط دواش یعاضت ناملعم
.دش دهاوخ یعض هژاو :یدیلک یاه ربهر کبس
،ی ا هفرح قلاخا
،ی م یجنای رگ ،ی و یگژی اه ی صخش یتی
1 فده و همدقم-
1-1 - همدقم
یاهدنیارف همه رب دناوت یم و تسا یرورض ،نامزاس درکراک کرد یارب یربهر کبس ،ناراكمه و یناخ ریما( دشاب راذگرثا نامزاس 1394
ماجنا .) تیریدم مزلتسم راک ره قفوم
و اه هورگ تیقفوم مدع ای تیقفوم رد تیریدم راذگریثات شقن زا و تسا دمآراک و حیحص تیلوئسم ربهر ای ریدم ناونع هب یسک یتقو .تشذگ یگداس هب ناوت یمن اه نامزاس تراهم و تایصوصخ ندوب اراد رب هولاع دیاب درف نیا ،دریگ یم هدهع رب ار یهورگ یاه
لا و زرواشک( دهد رارق دوخ راک هحولرس زین ار هورگ نآ طیارش اب بسانم یربهر کبس ،مز
،ناراكمه 1393
.)
هزورما رگید یوس زا رد
قلاخا هفرح
،یا یقلت ((
امش قح دیراد و نم یلكت ))
، یانبم
هنوگره قلاخا رد بسک و راک تسا . نیا انبم زا راتفر یطابترا
،درف هب تروص یلصا یارب
طابترا نامزاس اب طیحم رارق یم دریگ و نامزاس اب هغدغد تیاعر قوقح
،نارگید زا
یلاكت دوخ یم دسرپ . یگژیو یاه قلاخا هفرح یا رد موهفم یزورما نآ دنترابع زا : یاراد
تیوه ملع و شناد
،ندوب نتشاد یشقن
،یدربراک هئارا
هيبص یا هفرح
،یا یموب و هتسباو
ندوب هب
،گنهرف یگتسباو
هب کی مارن
،یقلاخا هئارا
یشناد یناسنا یاراد
ِنابز نشور
،یشزیگنا هئارا
یور یدروآ نایم هتشر یا ،یلع هاش(
1394 .)
یسررب رضاح قیقحت زا فده ریثات
کبس یربهر رب قلاخا هفرح یا ناملعم اب
یجنایم یرگ یگژیو یاه یتیصخش ناملعم
عطقم ییادتبا ناتسرهش ناتسب
یم دابآ .دشاب
هنوگ هب ،دوش یم هئارا راک بوچراچ اب ییانشآ تهج شهوژپ زا یتایلک لوا لصف رد یا
هک
هیضرف و فادها نآ ساسا رب و هدش هداد حرش شهوژپ هلاسم نینچمه و شهوژپ یاه
هلأسم ادتبا لصف نیا رد .تسا هدیدرگ یفرعم یلک تروص هب شهوژپ یسانش ور و ترورض سپس و هدش نایب شهوژپ رد .تسا هتفرگ رارق یسررب دروم قیقحت تیمها
.تسا هدش هداد حیضوت شهوژپ ور نینچمه و شهوژپ تلااوس و تایضرف ،فادها همادا شهوژپ یاهریيتم یتایلمع و یموهفم یرعت هب لوا لصف زا شخب نیرخآ اتیاهن یيتم هب طوبرم یبرجت هنیشیپ و تایبدا ،یررن ینابم مود لصف رد .دراد صاصتخا یاهر
هفرح قلاخا ،یربهر کبس یا
یگژیو و ناملعم یاه
لصف رد .دوش یم نایب اهنآ یتیصخش
و هیزجت ور و تاعلاطا یروآدرگ رازبا و ور ،یرامآ هنومن و هعماج ،قیقحت ور موس
هتفای مراهچ لصف رد .دوش یم هداد حیضوت تاعلاطا لیلحت یاه
هتفای لماش قیقحت یاه
و یطابنتسا و یفیصوت .دوش یم هئارا قیقحت تاداهنشیپ و یریگ هجیتن مجنپ لصف رد
1-2 - هلاسم نايب
مامت اب ار رییيت رضاح نرق عماوج هک هنوگنامه ،تسا رییيت لاح رد زومآ دنیآرف ناملعم تاقوا یهاگ .تسا هتفرگ رارق تارییيت نیا لد رد ملعم ؛دننک یم سح ناشدوجو
یچیپ تامیمصت سیردت نیح رد یتسیاب هد
یا شناد رگا ریسم نیا رد و دننک ذاختا ار
یهاگآ .دنزادنیب رطخ هب یریگدای دنیآرف رد ار نازومآ شناد اسب هچ دنشاب هتشادن یفاک هویش زا ملعم یاه
تاریثات ،یریگدای رد اه توافت ،نازومآ شناد یریگدای هوحن و سیردت
شناد قئلاع زا یهاگآ و یدرف تایصوصخ ،گنهرف و نابز ار ملعم دشر ریسم ،نازومآ
تهج رد هكنآ رگم تسین ریذپ ناكما قوف لئاسم هب تبسن یهاگآ و دنزاس یم مهارف هفرح قلاخا دشر میهافم تخانش یا
ییاسانش ار نآ رب رثوم لماوع و میرادرب ماگ ناملعم
،ینادناخ یرتنلاک( مینک 1395
.)
ای هكن زومآ رورپو ی
ک اهورگ و دارفا هچ ار هعماج ی
ی م هرادا ی ررنزا دننک قلاخا
زومآ نامزاس .تسا مهم رورپو
اب ار ی د ناسک و برجم و صصختم و حلاص دارفا هک ی
.دننک هرادا دنراد ار مزلا تیحلاص زکرمت
رادا تردق ه
اهنامزاس ی دارفا تسد رد زومآ ی
هب قلعتم هک ی
ک س هورگ ی سا ی و دنتسه صاخ یقلاخا تیحلاص
ملع و ی برجت و مزلا ه ار
راک دنرادن ی
یقلاخا ریغ ارب و
ی ز هعماج ی رابنا ،یلامکریم( تسا 1392
.)
نامزاس یاه یشزومآ ره
،هعماج دننامه نامزاس یاه
،رگید ققحت فادها رب ینتبم
تلاسر یاه ار نامزاس رد
تیولوا رارق یم دنهد نیا و عوضوم هنیمز یسررب و هعلاطم دشر
هفرح یا ناملعم ار مهارف یم .دنک زا یددعتم یراعت قلاخا
هفرح یا عبانم و بتک رد
هفرح قلاخا .تسا هدیدرگ هئارا یجراخ و یلخاد یا
هعومجم هب یا
و اه شنک زا
شنکاو یاه قلاخا ی ذپ ی هتفر وس زا هک هدش ی
اه نامزاس یا
هفرح عماجم یا
م ررقم ی دوش
رت بولطم ات ی
ن عامتجا طباور ی
ارب ار نكمم ی
اضعا ی ارجا رد دوخ ی
اظو ی هفرح ا ی
،دروآ مهارف دوش یم قلاطا
وبتجم(
ی ئولد ی
، 1391 .)
قلاخا رب دناوت یم سرادم رد صوصخب و یشزومآ طیحم رد هک ییاهریيتم زا یكی هفرح یا .تسا یربهر کبس ،دشاب راذگریثات ناملعم مها عقاو رد
ی ت دم شقن و ی
ر اجنآ زا
م صخشم ی
ددرگ اهنامزاس هک دننامه
اهنامزاااس ی
تشادهب تامدخ ی
نامرد و ی نامز ی
م ی دنناوت رب كشم لا ت آ قئاف عناوم و ی
دن ن و ی اهزا ی ن هک،دنزاس هدروآرب ار دوخ ی
ور ی ناسنا ی
مات تهج رد و گنهامه مه اب اهنآ ی
ن لک فادها ی
س ی متس ماگ دنرادرب تسا ملسم ردق و
نچ هک ی ن گنهامه ی راكمه و ی
نامز ی لصاح م ی آی داا رتمهم هک ی
ن ظو ی هف رصنع و
دم ی ر ی ت ی نع ی ربهر ی و دوبهب هعسوت ی دبا .
قح رد ی تق ربهر ی ی ك ی رتمهم زا ی ن اهشقن ی ی ک دم ی ر ربهر ،تسا ی
رنه و ملع هقلاع
دنم د ندرک ی نارگ ققحت هب ی
ک فده و هدوب نامرآ و مزلا
فده اب هطبار رد هک تااسا
وخ ی ش دناوتب همانرب ر ی ز ی ن ،دنک ی اهزا مخت ار ی ن همانرب و دروآ دوجوب مارن ،دنز ار اه
هب
دراذگ ارجا .
اهشور اب بوخ ناربهر ی
گنا نانکراک هب عونتم ی
هز م ی دنهد رط زا و ی ق هجوت هب
نی اهزا ی اناوت ساسحا دارفا یی
ارش اب قابطنا تهج درف رد ی
دجط ی د م دوجوب ی دنروآ
،ناراكمه و ییاسمش(
1394 .)
رد ناریدم یربهر کبااس کااش نودب ه
تیاد حیحص ناملعم نانآ یرو هرهب دوبهب و
تسا رثوم شقن زا دیابن ناملعم یرو هرهب و دركلمع رب یربهر کبس ریثات رد اما ،
یگژیو نوچمه یجنایم ییاهریيتم یاه
.دش لفاغ ناملعم یتیصخش هدافتسا
زا نیرتهب
و ساسا رب تیریدم ای یربهر کبس ی
گژ ی اه ی صخش ی ت ی رجنم هب ملعم دركملع دوبهب نا
دش دهاوخ ،ناراكمه و شنم بیدا(
1392 .)
یگژیو یاه
،یتیصخش تافص
یرادیاپ دنتسه هک زا یتیعقوم هب
تیعقوم رگید
نادنچ
رییيت یمن اهنآ .دننک یاهشیارگ
تابثاب و ماوداب یهدخساپ هب
هویش ناسكی هب یاهکرحم
لتخم یم و دنشاب یم
،دنناوت ةدننک ینیب شیپ راتفر
درف رد تیعقوم یاه
لتخم دنشاب
،کوداس و کوداس(
2۰۰7 ،یراكفاروپ همجرت ؛ 1388
یكی .) زا رپ دربراک نیرت یاهوگلا
یتیصخش رد
یاهشهوژپ یوگلا ،یسانشناور
جنپ یگژیو تیصخش
تسا . یخرب زا نافلوم
دندقتعم نیا
وگلا نیرتهب موهفم یزاس زا تیصخش تسا
. یوگلا قوف یاراد جنپ لماع یم
؛دشاب ناور هدرزآ ییوخ هب یانعم شیارگ درف یارب هبرجت هفطاع
،شنت ،بارطضا ،یفنم
یگدرسفا ،مشخ و
ییارگنورب ؛یرگشناكت نتشاد
یگژیو ییاه نوچ یترشاعم و
رپ یژرنا
ناجیه ،ندوب یهاوخ
و تقفاوم ؛تیمیمص یریذپ
هب یانعم لیامت درف هب
،تدعاسم
ینابرهم ،یزوسلد و
عون یتسود ینادجو .تسا ندوب
اب شیارگ درف هب تیلوئسم ،یریذپ
لباق دامتعا دوخ ،ندوب مرن
،یشخب
،یدنمفده هقلاع ،ییاراک
هب تفرشیپ و
یقطنم ندوب
طبترم تسا و رس ماجنا زاب ندوب لماش یگژیو ییاه نوچ تارج هقلاع ،یزرو ،یدنم
فاطعنا یریذپ و یواكجنک تسا
( گربدلگ ،1
199۰ کم ؛ ارک و اتساک ،2
1987 ).
1- Goldberg
2- Mccrae & Costa
ارب ی ققحت فادها یشزومآ دم ، ی نار سرادم ارش هب هجوت اب ی
ط ناكم ی نامز و ی و
نچمه ی ن یگژیو یاه یتیصخش ناملعم
کبس ، یا ش ی هو اه یی م راک هب ار ی
گ ی دنر دنناوتب ات
،ناراكمه و شنم بیدا( دنشاب راذگرثا ناملعم راتفر رب 1392
.)
هفرح قلاخا و یربهر کبس هطبار هنیمز رد یددعتم تاقیقحت یا
( ،ناراكمه و یمرک
1396 ،ناراكمه و یکاس ؛ 1394
) یگژیو و یربهر کبس هطبار نینچمه و یاه
یتیصخش
( ،ناراكمه و هدازدمحم رای 1396
،هداز یمظاک و یولع ؛ 1387
،ناراكمه و شنم بیدا ؛
1387 ،ناراكمه و ییاسمش و 1394
) تسا هدش ماجنا .
زا مادک چیه رد لاح نیا اب
ش ماجنا تاقیقحت یگژیو یجنایم شقن هد
یاه قلاخا رب یربهر کبس ریثات رد یتیصخش
هفرح یا تسا هدشن یسررب ناملعم .
قلاخا هعلاطم ناوارف تیمها هب هجوت اب نیاربانب
هفرح یا یگژیو یجنایم شقن هب هجوت موزل و ناملعم یاه
ریثات رد ناملعم یتیصخش
هفرح قلاخا رب یربهر کبس یا
یپ رد ققحم ،ناملعم هک تسا لاوس نیا هب ییوگخساپ
یجنایم اب یربهر کبس یرگ
یگژیو یاه هفرح قلاخا رب یریثات هچ ناملعم یتیصخش یا
؟دراد دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم ناملعم
1-3 - قيقحت ماجنا ترورض و تيمها
رگا ملعم دقاف قلاخا نكیم هابت ار نامزاس تایح حور ،دشابن راكتسرد ای دشاب وكین د
.
نتشاد هزورما قلاخا
هفرح یا تسا حرطم نامزاس رد یتباقر تیزم کی ناونع هب .
رد
لوصا ،نامزاس یقلاخا
لوصا ،تسا بوخ کیژتارتسا تیریدم یاهطرش شیپ زا بوخ
بوخ نامزاس ینعی بوخ .
تیمکاح قلاخا
هفرح یا یریگمشچ رایسب نازیم هب نامزاس رد
تیقفوم و اهشنت شهاک تهج رد ار نامزاس و دیامنیم یرای فده شخبرثا ققحت رد
دزاسیم وگخساپ ار نامزاس .
نینچمه قلاخا
هفرح یا ربهار شقن د
فوطعم تیقفوم رد ی
نامزاس هدنیآ هب سرادم و یشزومآ یاه
،اهنآ زا یرود و دراد سرادم
تخس ار ریذپ بیسآ
ررضتم و درک دهاوخ
.
هک تفگ دیاب یربهر کبس هب هجوت تیمها رد نینچمه ورما
کبس هب هجوت هز یاه
ربهر ی شزومآ زکارم و رورپ و زومآ رد ی
مها و ترورض زا ی
ت رادروخرب نادنچ ود
ز ،تسا ی ار ش باختنا ی
هو یاه ربهر ی مصت و ی م گ ی ر ی حص ی ح نامزاس فادها اب قبطنم و ی
،
لصا شقن ی
آراک رد ار یی
شخبرثا و ی
دراد نامزاس .
نامزاس هعومجم ره رد ی
زا معا ی ک
و هناخترازو ،تکرش ،هورگ یا
مصت زور ره رد لتخم زکارم ی
تام ز ی دا ی ارب ی ح همادا ی تا
م ذاختا هعومجم نآ ی
دوش . ک ی ف ی ت گنوگچ و هعومجم ره هرادا ی
گتسب ،نآ دركلمع ی
هب
ک ی ف ی ت پ و ی دما مصت ی تام ی م ذاختا هعومجم نآ رد هک دراد ی
دوش .
یگژیو هب هجوت تیمها نایب رد تیاهن رد یاه
هک تفگ دیاب ناملعم یتیصخش
صخش ی ت لک موهفم رد ی
اب ی د شنک هب طوبرم دعاوق لماش یاه
و دارفا درف هب رصحنم
ب کرتشم دعاوق ی
ن هبنج ،اهنآ یاه
اپ ی راد يت و یی ر ذپان ی ر هبنج و ناسنا شنک یاه
اپان ی راد و
يت یی ر ذپ ی ر هبنج ،نآ یاه
تخانش ی ( آرف ی دن ركفت ) هبنج یاه فطاع ی ( ه ی تاناج ) و
هبنج یاه راتفر ی یتیصخش داعبا هب هجوت و دشاب درف ناملعم
یارب مهم یلماع دناوت یم
هب یهتنم هک دشاب یریسم تخانش هفرح قلاخا دوبهب
یا دوش یم .
هئارا ثعاب هتشذگ تاقیقحت هنیشیپ و یررن ینابم زا هدافتسا اب قیقحت نیا ماجنا یم ناملعم یا هفرح قلاخا دروم رد رتشیب تاحیضوت رد دراوم زا یخرب رد هک دوش
.تسا هدش یشوپ مشچ اهنآ زا یلبق تاقیقحت نیا ماجنا یلصا لیلد نایب رد نیاربانب
قلاخا هعسوت نازیم ییاسانش ثعاب لوا ماگ رد قیقحت نیا ماجنا هک تفگ دیاب قیقحت هفرح یا کبس ییاسانش و ناملعم یاه
ناتسرهش ییادتبا عطقم سرادم ناریدم یربهر
تسب هفرح قلاخا رب یربهر کبس ریثات ییاسانش اب یدعب ماگ رد و دوش یم دابآ نا یا
و
یگژیو یراذگریثات نازیم ییاسانش نینچمه یاه
رب یجنایم ریيتم ناونع هب یتیصخش
هفرح قلاخا رب یربهر کبس ریثات یا
رد دناوت یم هک دوش یم هئارا یتاداهنشیپ ،ناملعم
هفرح قلاخا دوبهب یاتسار یا
ییادتبا عطقم سرادم ناریدم هدافتسا دروم ناملعم
دریگب رارق دابآ ناتسب ناتسرهش .
ندوب یدربراک رد رضاح قیقحت یلصا تیمها هجیتن رد
قلاخا دوبهب رد قیقحت جیاتن زا یشزومآ نلاوئسم و نایرجم هدافتسا و رضاح قیقحت .تسا ناملعم یا هفرح
1-4 - قيقحت فادها
یلصا فده :
یسررب هفرح قلاخا رب یربهر کبس ریثات یا
یجنایم اب ناملعم یرگ
یگژیو یاه
دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم ناملعم یتیصخش یعرف فادها :
1 - هفرح قلاخا رب یربهر کبس میقتسم رثا نییعت یا
ییادتبا عطقم ناملعم
دابآ ناتسب ناتسرهش
2 - هفرح قلاخا رب یربهر کبس میقتسم ریغ رثا نییعت یا
یجنایم اب یرگ
یگژیو یاه
دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم ناملعم یتیصخش 3 - یسررب هفرح قلاخا رب یربهر کبس ریثات لدم زارب یا
یجنایم اب ناملعم یرگ
یگژیو یاه دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم ناملعم یتیصخش
1-5 - هيضرف یاه قيقحت
1 - هفرح قلاخا رب یربهر کبس یا
رثا دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم ناملعم
دراد میقتسم .
2 - هفرح قلاخا رب یربهر کبس یا
یجنایم اب یرگ
یگژیو یاه ناملعم یتیصخش
دراد میقتسم ریغ رثا دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم .
3 - هفرح قلاخا رب یربهر کبس ریثات یا
یجنایم اب ناملعم یرگ
یگژیو یاه یتیصخش
ملعم دشاب یم بسانم لدم زارب یاراد دابآ ناتسب ناتسرهش ییادتبا عطقم نا .
1-6 - قيقحت یاهريغتم و ميهافم فيرعت
یربهر کبس یربهر کبس وگلا زا ترابع
ی راتفر ی هک تسا درف
اده ماگنه هب تی
لاعف ندرک یاهتی
د نارگی و م ناشن دوخزا نامزاس دهدی
. ( ،دنب هقلاع 1398
.) ا رد ی ن ربهر کبس شهوژپ ی
یاراد 2 طسوت هک تسا یرادم هفیظو و یرادم هطبار دعب ساکزتم و زندراب ةمانشسرپ
( 1969 .دوش یم یریگ هزادنا )
لودج 1 - 1 - یربهر کبس داعبا
موهفم داعبا
یربهر کبس یرادم هطبار
یرادم هفیظو
:عبنم ساکزتم و زندراب (
1969 )
هفرح قلاخا یا
هعومجم هب یا
شنکاو و اه شنک زا یاه
قلاخا ی ذپ ی هتفر وس زا هک هدش ی
اه نامزاس
یا هفرح عماجم یا
م ررقم ی رت بولطم ات دوش ی
ن عامتجا طباور ی
ارب ار نكمم ی
اضعا ی
ارجا رد دوخ ی
اظو ی هفرح یا هفرح قلاخا ،دروآ مهارف یا
م ی وگ ی دن وبتجم(
ی ئولد ی
،
1391 .) هفرح قلاخا یا
ا رد ی ن زوداک لدم ساسا رب شهوژپ ی
ر دعب تشه لماش
« لوئسم ی ت ذپ ی ر ی
»
،
« رترب ی وج یی بلط تباقر و ی
»
،
« ندوب قداص »
و
« هب مارتحا
د ی نارگ
»
،
« اعر ی ت اهراجنه و اه زرا هب تبسن مارتحا و ی
عامتجا ی
»
،
« و تلادع
فاصنا
» ،
« دردمه ی د اب ی نارگ
» و
« رادافو ی
» م لماش ار ی
دوش همانشسرپ طسوت هک
قلاخا هفرح یا ( ریزوداک 2۰12
.دوش یم یریگ هزادنا )
لودج 1 - 2 - داعبا یا هفرح قلاخا
موهفم داعبا
قلاخا یا هفرح یریذپ تیلوئسم
یرترب تباقر و ییوج یبلط
ندوب قداص نارگید هب مارتحا
زرا هب تبسن مارتحا و تیاعر یعامتجا یاهراجنه و اه
فاصنا و تلادع اب یدردمه نارگید
یرادافو
( هداز مساق :عبنم 1393
)
یگژیو یاه یتیصخش
یگژیو یاه
،یتیصخش تافص
یرادیاپ دنتسه
هک زا یتیعقوم هب
تیعقوم رگید
رییيت نادنچ یمن
اهنآ .دننک یاهشیارگ
تابثاب و ماوداب یهد خساپ هب
هویش ناسكی هب
یاهکرحم لتخم
یم و دنشاب یم
،دنناوت ةدننک ینیب شیپ راتفر
درف رد یاه تیعقوم
لتخم ،کوداس و کوداس( دنشاب
2۰۰7 ،یراكفاروپ همجرت ؛ 1388
.) یگژیو یاه
:زا دنترابع هک تسا یلصا لماع جنپ یاراد یتیصخش ارگنورب
،یی وخ روجنر ناور ،یی
ظو ی هف سانش ،ی قفاوت و گدوشگ ی هبرجت هب یگژیو همانشسرپ طسوت هک
یاه یتیصخش
ک ا و اتس ارک کم ( 1992 ) .دوش یم یریگ هزادنا
لودج 1 - 3 - یگژيو ريغتم هب طوبرم داعبا یاه
یتيصخش
موهفم داعبا
یگژیو یاه یتیصخش ارگنورب
یی
وخ روجنر ناور یی
ظو ی هف سانش ی
قفاوت
گدوشگ ی هبرجت هب
:عبنم ک ا و اتس ( ارک کم 1992 )
2-1 - همدقم
هفرح قلاخا زا یددعتم یراعت یا
هدیدرگ هئارا یجراخ و یلخاد عبانم و بتک رد
هفرح قلاخا .تسا یا
هعومجم هب یا
شنکاو و اه شنک زا یاه
قلاخا ی ذپ ی هتفر زا هک هدش
وس ی اه نامزاس یا
هفرح عماجم یا
م ررقم ی رت بولطم ات دوش ی
ن عامتجا طباور ی
نكمم
ارب ار ی اضعا ی ارجا رد دوخ ی
اظو ی هفرح یا ،دروآ مهارف دوش یم قلاطا
وبتجم(
ی
ئولد ی
، 1391 .)
مها عقاو رد ی
ت دم شقن و ی
ر م صخشم اجنآ زا ی
ددرگ اهنامزاس هک دننامه
اهنامزاااس ی
تشادهب تامدخ ی
نامرد و ی نامز ی م ی دنناوت رب كشم لا ت آ قئاف عناوم و ی
دن ن و ی اهزا ی دوخ
ن هک،دنزاس هدروآرب ار ی
ور ی ناسنا ی مات تهج رد و گنهامه مه اب اهنآ ی
ن لک فادها ی
س ی متس ماگ دنرادرب هک تسا ملسم ردق و نچ
ی ن گنهامه ی راكمه و ی نامز ی لصاح
م ی آی داا رتمهم هک ی
ن ظو ی هف دم رصنع و ی
ر ی ت ی نع ی ربهر ی و دوبهب هعسوت ی دبا .
اهشور اب بوخ ناربهر ی
گنا نانکراک هب عونتم ی
هز م ی دنهد رط زا و ی ق هجوت ن هب ی اهزا ی
اناوت ساسحا دارفا یی
ارش اب قابطنا تهج درف رد ی
دجط ی د م دوجوب ی دنروآ ،ییاسمش(
و یدابآدواد ،یقداص
1394 .)
یكی زا رپ دربراک نیرت یاهوگلا یتیصخش
رد یاهشهوژپ یوگلا ،یسانشناور
جنپ
یگژیو تیصخش
تسا . یخرب زا نافلوم دندقتعم نیا
وگلا نیرتهب موهفم یزاس زا
تیصخش تسا
. یوگلا قوف یاراد جنپ لماع یم
؛دشاب ناور هدرزآ ییوخ هب یانعم شیارگ
درف یارب هبرجت هفطاع
،شنت ،بارطضا ،یفنم یگدرسفا ،مشخ
و ییارگنورب ؛یرگشناكت
نتشاد یگژیو ییاه نوچ یترشاعم و
رپ یژرنا ناجیه ،ندوب یهاوخ
و تقفاوم ؛تیمیمص
یریذپ هب یانعم لیامت درف هب
،تدعاسم ینابرهم ،یزوسلد
و عون یتسود ینادجو .تسا
ندوب اب شیارگ درف هب تیلوئسم ،یریذپ
لباق دامتعا دوخ ،ندوب مرن
،یشخب
،یدنمفده
هقلاع ،ییاراک هب
تفرشیپ و
یقطنم ندوب طبترم تسا و رس ماجنا زاب ندوب لماش یگژیو
ییاه نوچ تارج هقلاع ،یزرو فاطعنا ،یدنم
یریذپ و یواكجنک تسا
( گربدلگ ،3
199۰ کم ؛ ارک و اتساک ،4
1987 ).
ب رد هک تسا یلصا شخب جنپ لماش مود لصف طوبرم یراعت و یررن ینابم لوا شخ
هفرح قلاخا هب یا
هئارا نایب یربهر کبس هب طوبرم تایبدا مود شخب رد .دنا هدش
یگژیو هب طوبرم تایبدا موس شخب رد ،تسا هدیدرگ یاه
شخب رد تیاهن رد و یتیصخش
.تسا هدیدرگ هئارا یجراخ و یلخاد هدش ماجنا تاقیقحت مراهچ
2-2 - یا هفرح قلاخا
2-2-1 - یا هفرح قلاخا موهفم
هفرح قلاخا موهفم ادتبا رد یا
.تفر یم راک هب لغاشم قلاخا و راک قلاخا یانعم هب
هدع زین هزورما یا
یارب موهفم نیا نیتسخن یانعم زا ،یا هفرح قلاخا ناگدنسیون زا
یرعت .دننک یم هدافتسا نآ یرعت یاه
هفرح قلاخا یفلتخم یا
:تسا هدش هئارا
لا هدایا هاب هوراگ اای دراف یاكیزیف و یناور و ینهذ یژرنا ندش دهعتم ،راک قلاخا ) ؛واحن راه هاب هعاسوت یاراب دراف و هوراگ ینورد دادعتسا و اوق ذخا تهج رد تسا یعمج
ریزوداک(
،5
2۰۰2 .)
هفرح قلاخا )ب یا
هبعش زا یكی یاه
لئاسم هب دشوک یم هک تسا قلاخا دیدج
هفرح یقلاخا یاه
پ نوگانوگ .تسا روصتم صاخ یلوصا نآ یارب و هداد خسا
هفرح قلاخا )ج یا
شسرپ و لئاسم هب یاه
زرا و لوصا و یقلاخا یاه
کی یقلاخا
هفرح مارن یا
هفرح طیحم رد قلاخا رب رظان و دزادرپ یم یا
تسا
هفرح قلاخا زا دوصقم )د یا
ساسارب و هنابلطواد دارفا دیاب هک تسا یدعاوق هعومجم
یادن هفرح راک ماجنا رد شیوخ ترطف و نادجو یا
مازلا هک نآ نودب ؛دننک تیاعر
تازاجم هب ، لخت تروص رد ای دنشاب هتشاد یجراخ یاه
.دنوش راچد ینوناق
هلزنم هب ًافرص ،دوخ یدرف راتفر ربارب رد تسا درف یریذپ تیلوئسم ،یدرف قلاخا )ه یریذپ تیلوئسم ،یليش قلاخا و ،یناسنا درف کی هفرح راتفر ربارب رد تسا درف کی
یا و
ینامز تسپ ای هفرح کی بحاص هباثم هب ،دوخ یليش هعومجم هدنریگ ربرد ،قلاخا نیا )و یا
و کولس و راتفر یلاكت ،یشزرا ماكحا زا
3- Goldberg
4- Mccrae & Costa
5- Cadozier
.تساه نآ یارجا یارب ییاهروتسد هخاش هلزنم هب ،یا هفرح قلاخا )ز یا
قلاخا یلاكت یسررب هب قلاخا شناد زا رد ی
یم ینیعم تیلاعف ار نآ ،هفرح یرعترد و دزادرپ یم نآ یقلاخا لئاسم و فرح کی ،یدامتعا( تسا صاخ قلاخا اب هارمه هدش نییعت تیعقوم هب درف تیاده بجوم هک دنناد 1391 .) هفرح قلاخا یرعت رد یا
:تسا هدش هراشا ریز دراوم هب
1 . هفرح قلاخا یا
کی لها نایم رد لوادتم یراتفر .تسا هفرح
2 . هفرح قلاخا یا
هفرح یاهراک نداد ماجنا ماگنه یمدآ رادرک و راتفر تیریدم یا
.تسا 3 . هفرح قلاخا یا
هتشر یا یم یليش طباور هعلاطم هب هک تسا قلاخا شناد زا
.دزادرپ 4 . هفرح قلاخا یا
هعومجم زا تسا ترابع یا
تیهام زا لوا هلهو رد هک نیناوق زا
یم تسد هب ليش و هفرح ،یقنور( دیآ
139۰ .)
هفرح قلاخا زا هک ییاه یرعت رتشیب رد یا
:دوش یم هدید یگژیو ود ،تسا هدش
تامازلا و اه تیلوئسم ندوب دودحم )ب ؛ییارگ درف و درف تلاصا رگن دوجو ) لا یلیوحت یعون ،یا هفرح قلاخا هب هاگن نیا دسر یم ررن هب هک ،ليش رد درف یقلاخا
نداد لیلقت و یرگن هفرح قلاخا
یا یاهداهن رد ینامزاس و یعمج تیوه اریز ؛تسا
هاگدید نیمه هب هجوت اب .تسا صاخشا یدرف ليش زا رتارف یسب ،راک و بسک لغاشم هفرح قلاخا زا ثحب زین رخاوا نیا رد هک تسا یا
و راثآ رد رتشیب و یتیریدم عبانم رد
..دوش یم حرطم یناسنا عبانم تیریدم هب طوبرم ثحابم تیلوئسم هب ،یا هفرح قلاخا زا دیدج موهفم رد ،دروم نیمه هب هجوت اب هزورما یاه
،هاگن نیا رد .تسا یتنس یرعت زا رت عماج هک دوش یم هراشا نامزاس و هاگنب یقلاخا تیلوئسم ) لا :دراد تیلوئسم هنوگ ود یقوقح تیصخش کی هلزنم هب هاگنب یاه
یقوقح
تیلوئسم )ب ؛یرفیک یاه
لاخا تیلوئسم هک یق یاه
زا رت هدیچیپ رایسب هاگنب یقلاخا
تیلوئسم یاه
یدرف یقلاخا یدرف و یصخش –
،رگید ترابع هب .تسا یليش –
تیلوئسم یاه
یليش تایقلاخا و دوش یم نامزاس داعبا و علاضا همه لماش هاگنب یقلاخا
هفرح قلاخا هتبلا .دریگ یم رب رد زین ار یا
ح ،راک قلاخ رب نوزفا یم رب رد زین ار راک قوق
،یدامتعا( دریگ 1391
.)
2-2-2 - یگژيو یاه یا هفرح قلاخا
هنوگره یانبم ،)) یلكت نم و دیراد قح امش(( یقلت ،یا هفرح قلاخا رد هزورما طابترا یارب یلصا تروص هب ،درف یطابترا راتفر زا انبم نیا .تسا راک و بسک رد قلاخا
یم رارق طیحم اب نامزاس دوخ یلاكت زا ،نارگید قوقح تیاعر هغدغد اب نامزاس و دریگ
یگژیو .دسرپ یم یاه
هفرح قلاخا یا
و ملع تیوه یاراد :زا دنترابع نآ یزورما موهفم رد
هيبص هئارا ،یدربراک یشقن نتشاد ،ندوب شناد یا
هب ندوب هتسباو و یموب ،یا هفرح
د هئارا ،یقلاخا مارن کی هب یگتسباو ،گنهرف ،یشزیگنا نشور ِنابز یاراد یناسنا یشنا
.یا هتشر نایم یدروآ یور هئارا
« ریزوداک » یگژیو هرابرد یاه
هفرح قلاخا هک یدارفا یا
یم نایب ار ریز دراوم دنراد
:دنک تیلوئسم :یریذپ
دمایپ و اه میمصت تیلوئسم و تسوگ خساپ درف دروم نیا رد یاه
؛تسا نارگید قشمرس ؛دریذپ یم ار نآ و یراكتسرد هب ؛تسا دنم قلاخا و ساسح
تیلوئسم مامت یادا یارب ؛دهد یم تیمها راک رد یمانشوخ یاه
و تساشوک شیوخ
.دهد یم ماجنا تین صولخ و ناوت مامت اب ،دریگ یم هدهع هب هک ار یتیلوئسم :یبلط تباقر و ییوج یرترب هب دامتعا ؛دشاب زاتمم دنک یم یعس دراوم مامت رد
اد سفن هب ؛تسا راکرپ و یدج ؛دنک یم ادیپ تسد دوخ هفرح رد ییلااب تراهم هب ؛در یمن یعس ؛تسا دوخ یاقترا لابند هتسیاش قرط زا و تسین یضار دوخ یلعف تیعقوم
.دشاب هدنرب تباقر رد یقیرط ره هب دتک :ندوب قداص یم ارف وگ دوخ نادجو یادن هب ؛تسا ییورود و یراک ایر لاخم
رد ؛دهد .تسا تماهش اب و عاجش ؛دنک یم هجوت یدنم تفارش هب لاح همه
:نارگید هب مارتحا یم مارتحا نارگید ررن هب ؛دراذگ یم مارتحا نارگید قوقح هب
اهنت ؛دهد یم یریگ میمصت قح نارگید هب ؛تسا سانش تقو و لوق وخ ؛دراذگ .دناد یمن عجرم ار دوخ عفانم شزرا هب تبسن مارتحا و تیاعر :یعامتجا یاهراجنه و اه
زرا یارب یاه
تیلاعف رد ؛تسا لئاق مارتحا یعامتجا یاه
نیناوق هب ؛دنک یم تکراشم یعامتجا
گنهرف اب دروخرب رد ؛دراذگ یم مارتحا یعامتجا یاه
.دنک یمن لمع هنابصعتم رگید
:فاصنا و تلادع ظاحل زا دارفا نیب ؛درادن بصعت تواضق رد ؛تسا قح رادفرط
رف .دوش یمن لئاق ضیعبت تیموق و داژن ،یداصتقا و یعامتجا هقبط ،یگنه
:نارگید اب یدردمه زا و دوش یم کیرش نارگید بئاصم رد ؛تسا میحر و زوسلد
لكشم ار نارگید تلاكشم ؛دنک یم هجوت نارگید تاساسحا هب ؛دنک یم تیامح نانآ .دناد یم دوخ :یرادافو ادزار ؛تسا دهعتم دوخ یاظو هب
( تسا نارگید دمتعم ؛تسا نارگید ر هاش
،یلع 1394 .)
2-2-3 - ماظن یاه هدمع یقلاخا
هفرح قلاخا یا
اما ؛تسا هدوب راوتسا ییوطسرا مارن رب شیب و مک ،یتنسركفت رد
مارن هزورما یاه
هدمع مارن جنپ زا رتشیب ،رضاح لاح رد .تسا هجوت نوناک زین یرگید
هفرح قلاخا نایب رد یقلاخا یا
رد مارن جنپ نیا تیلوبقم تیكلام .دوش یم هدافتسا
لئاذر و لیاضف کیتامتسیس نایب رد اه نآ ییاناوت ،یقلاخا مارن و هیررن اه هد نایم .تسا راک و ریگارف ،راگزاس مارن هئارا ،یقلاخا
هیررن( یقلاخا مارن جنپ نیا یاه
تلادع ،ییارگ هفیظو ،ییارگ هدیاف :زا دنترابع )هدمع
قلاخا یربهار لوصا عقاو رد تسخن هیررن راهچ .قلطم ریخ و ابیز و یدرف یدازآ ،ریگارف صخشم و ییابیز نیرترب ،لاعتم دنوادخ ،مراهچ هیررن رد اما ،دنراگنا یم ییاهن کلام ار مارن رگید شخب ینشور هک یقلاخا مارن نیا رد .تسا قلاخا ییاهن کلام هدننک یاه
هب برقت ،تسا یقلاخا تلادع هب یبایتسد و تسا قلاخا نامرآ وا تیاضر بسک و ادخ
فادها زا زین ناسک نیرتشیب یارب دوس نیرتشیب و ناسنا تمرح ،یدازآ ،یعامتجا ریگارف ،یدامتعا( تسا هعماج و نامزاس ،یليش ،یدرف تحاس راهچ رد یعامتجا یگدنز 1391
.)
لاسا یقلاخا مارن بوچراچ رد تاقیقحت همه ،تسا ینتفگ ریخ و ابیز هیررن ساسا رب ،م
.دوش یم ماجنا قلطم
2-2-4 - هفرح قلاخا یرظن ینابم یا
ملاسا رد
نامزاس و اهداهن حطس رد یراتفر یاهوگلا یاه
ینید هعماج شخب تدح و ،یعامتجا
دارفا قوقح ربارب رد یریذپ تیلوئسم ،یطابترا راتفر و یقلاخا یاهوگلا یلک یرعت .تسا راتفر ررن زا زین و نآ رد یعامتجا یاهداهن و اه نامزاس لماعت ثیح زا ینید هعماج .تسا ینید نیعت زا لئاسم نیا .تسا یناوارف لئاسم نمضتم ،دارفا یطابترا رس یعناوج نینچ
رد یطابترا راتفر هدنهد ناماس ،قلاخا .دنبای خساپ دیاب زین ینید نییعت اب و دنروآ یم رب نورب و یصخش نورد یطابترا راتفر .تسا یناهج طباور و هعماج ،نامزاس ،درف سایقم
.دبای یم ماجسنا و ناماس قلاخا قیرط زا ،یليش یگدنز و یصخش یگدنز رد درف یصخش ینچمه ود رد ،رگیدكی اب یعامتجا یاهداهن لماعت زین و طیحم اب نامزاس یطابترا راتفر ن
هفلؤم نییعت یارب .دبای یم ماوق قلاخا یانبمرب ،یناهج و یلم حطس یاه
قلاخا یدربراک
هفرح یا هفرح قلاخا یدربهار لوصا زا ناوت یم ،)یملاسا(
یا ؛درک هدافتسا ملاسا رد
رد (یلصا یدربهار لوصا تیاعر ،اه ناسنا هب طورشمان و لیصا مارتحا :زا دنترابع )ملاسا
شنیب و راتفر رد یزرو تناما ،اه ناسنا دروم رد تلادع یرارقرب ،اه ناسنا یدازآ ،یتاولص( یصخش 1392
.)
هفرح قلاخا یا
و دشاب هتشاد یملاسا تیوه دیاب یملاسا یروهمج یرادا مارن رد
لكش یملاسا قلاخا رب ینتبم هفرح قلاخا یملاسا تیوه نتشاد یارب .دریگب
یا رد
یگتسباو لیلد هب یگنهرف ظاحل زا ) لا :درک هراشا ناوت یم لیلد راهچ هب ،نامروشک یریذپان ادج لیلد هب ینید ظاحل زا )ب ؛ملاسا یتدیقع مارن هب نامروشک مدرم هدوت ف نورد ییایوپ هب زاین )ج ؛ملاسا نید نتم رد نید زا قلاخا هب هجوت اب یملاسا گنهر
رادم نید تموكح هب مازلا ،یتموكح مارن ظاحل زا )د ؛ندش یناهج شلاچ اب نآ ههجاوم یساسا نوناق دیکأت هب ،ینوناق ظاحل زا و ینید تموكح مارن رد -
متشه لصا رد -
رب
هنوگ هب یملاسا قلاخا مارن روشک رد یملاسا نیناوق بیوصت یا
قلاخا اب هک تسا
هفرح یا تیاهن و ییاهن کلام مارن نیا رد اریز ؛تساریذپان کیكفت و هتخیمآ مه رد
روحم ،نیمز رد یهلا نیشناج و هفیلخ ماقم رد ناسنا و .تسا للها ،یرشب تداعس و تیاضر بجوم وا هب تمدخ و ناسنا یدونشخ هک انعم نیدب ؛تسا یقلاخا تاهجوت لاخا مارن ،ور نیا زا ؛دوش یم دنوادخ هب برقت ددص رد ،ییاهن کلام هب هجوت اب یملاسا ق
همان نییآ و اه لمعلاروتسد هئارا اب تسا یاه
و یعامتجا یگدنز و هفرح حطس رد یقلاخا
تفرشیپ نتفرگ ررن رد اب نینچمه یاه
هنیمز ،اه ناسنا یگدنز دوبهب تهج رد یدام
،یئولد یوبتجم( دروآ مهارف ار رشب یقیقح لامک و تداعس 1387
.)
برد هفرح قلاخا رد تفگ دیاب ریخا دروم هرا یا
انامه قلاخا ییاهن کلام ،یملاسا
دنوادخ تساوخ قلطم ریخ –
أشنم دنناوت یم هک یدربهار لوصا نیرت مهم .تسا –
هفلؤم یریگ لكش یاه
هفرح قلاخا یدربراک یا
تمارک ) لا :زا دنترابع ،دنوش )یملاسا(
)ب ؛یناسنا )ج ؛یدرف یدازآ
تلادع هاگیاج رد یرما ره نداد رارق ماع موهفم رد یعامتجا
رد .)عبنم نامه( یرگن تناما شنیب و یراد تناما حطسود رد یزرو تناما ؛نآ هتسیاش .تسا )لوصلاا لصا(لصا نیرت مهم مراهچ لصا ،نیب نیا :تسا شسرپ هس هب هیزجت لباق ،راک و بسک رد یراد تناما موهفم 1
- رد یزیچ هچ
م راک و بسک ؟دریگ یم رارق تناما درو
2 - ؟تسیچ روما نآ لابق رد یراد تناما زا دارم
3 - فرصت مدع یانعم هب دناوت یمن هفرح رد یراد تناما هتبلا ؟دنتسیک تناما نابحاص هنوگ ود هفرح رد فرصت هكلب ؛تسا راک و بسک موقم یریگراک هب و فرصت اریز ؛دشاب
هناراد تناما ریغ و هناراد تناما :تسا و هنیهب هدافتسا هناراد تناما فرصت هنیمز نیا رد .
رضحم همه ملاع هک تسا شنیب نیا یملاسا رگن رد یراد تناما نماض .تسا هتسیاش همه دسر یم یتسه ناهج رد یرگن تناما هب ینامیا تریصب اب درف ،هاگن نیا اب .تسادخ ههجاوم رد سپ .دناد یم دنوادخ تناما ار دوخ هلمج زا زیچ زا هدافتسا رد و زیچ همه اب
روشنم لوصا .تسا اوقت یطایتحا و مزح نینچ و دیامیپ یم ار یراد تناما هار ،روما همه .تسا عورف رد اه هفرح توافت یلو ؛تسا کرتشم اه هفرح همه رد ،ملاسا رد یقلاخا رح یمامت رد ناوت یم ،دیآ یم تسد هب یملاسا عبانم زا هک ار یلوصا ،بیترت نیدب اه هف
همانرب وزج ینامزاس و یرادا قلاخا دیاب سپ .تخاس یراج یاه
رارق نامزاس رد زومآ
،نارجاهم( دریگ 1393
.)
2-2-5 - هياپ لماوع یا
یا هفرح قلاخا
ستنویز مان هب هیررن نیا ناررن بحاص زا یكی هلاقم رد6
یا لماوع هلزنم هب ار یلماوع
هیاپ یا هفرح قلاخا یارب یا
مش یم رب :زا دنترابع هک درا
هفرح للاقتسا :فلا یا
یملع قلاخا
هفرح مارن ره رد قلاخا دننام لماع نیا یا
یاهراجنه هدننک سكعنم دیاب رگید
هفرح دوخ یوس زا یقلاخا دهعت ساسحا و هفرح ینورد یا
اه نآ یصصخت یاهداهن و اه
ت اه نآ هب یقلاخا یاهدیابن و اه دیاب بلاق رد هک نآ هن ،دشاب دزشوگ ای هدنلاوبق و لیمح
دامتعا لباق ،تقد ،تقادص دننام یلئاسم دوخ هفرح رد دیاب ریدم کی ،لاثم یارب .دوش و ناتسد ریز هب مارتحا ،تیمزج زا زیهرپ ،یبایزرا و داقتنا یاضف هب ندوب هدوشگ ،ندوب رق شیوخ هحول رس ار دارفا رارسا هطفح هلئسم و یصوصخ میرح هب هجوت ،نایفارطا را
.دهد :یا هفرح یمهفدوخ :ب هفرح یمهفدوخ ،قلاخا ساسا و هیاپ
یا اب اهنت دارفا .تسا
هفرح تیلاعف و راک زا یمهف یا
هب هک تسا مدرم یگدنز اب شتبسن و نآ هفسلف ،دوخ
ناهج و تعیبط اب دوخ تابسانم رد ،هجیتن رد و دنیآ یم لئان نآ زا یقلاخا کرد
6 -Zionts
Title and Author:
Study the effect of leadership style on professional ethics of teachers by mediating the personality traits of elementary school teachers in Bostanabad/ Elaheh Soltani
Supervisor: Ali Khalegh Khah Graduation date: 20 july 2020 Number of pages: 106 Abstract
Research Aim: The purpose of this study is to investigate the effect of leadership style on teachers' professional ethics by mediating the personality traits of primary school teachers in Bostan Abad city.
Research method: This research is applied in terms of the purpose of the research, descriptive and correlational in terms of the type of method, and field research in terms of data collection method. The statistical population of the present study consists of all primary school teachers in Bostanabad city, which is equal to 380 people. Morgan's table is used to determine the sample size and the sample is 181 people. The sampling method is also stratified random (by gender). To measure the variables, the Cadozier Professional Ethics Questionnaire (2012), the personality traits of Costa and McCrae (1992) and the Bardens and Metzkas Leadership Style Questionnaire (1969) were used. Data were analyzed with SPSS and Lisrel software and structural equations and regression coefficients were used to analyze the research hypotheses.
Findings: The research findings show that leadership style has a significant positive effect on teachers' professional ethics and the beta coefficient shows that the leadership style predicts changes in teachers' professional ethics of 0.80. Also, leadership style has an indirect effect on professional ethics by mediating the personality traits of primary school teachers in Bostanabad city.
Conclusion: Therefore, it can be said that the relationship between the two variables of leadership style and professional ethics is intensified by the variability of personality traits of teachers and if teachers 'personality traits improve, this effect will be stronger, and if teachers' personality traits are weakened, this relationship will naturally weaken.
Keywords: Leadership Style, Professional Ethics, Mediation, Personality Traits
University of Mohaghegh Ardabili Faculty of Educational Sciences and Psychology
Department of Educational Science
Thesis submitted in partial fulfillment for the degree of M.A. in Educational Management
Study the effect of leadership style on
professional ethics of teachers by mediating the personality traits of elementary school teachers
in Bostanabad
By:
Elaheh Soltani
Supervisor:
Ali Khalegh Khah
Advisor:
Mehdi Moeini Kia
20 july 2020
