The Role of the Iran - United States Claims Tribunal (IUSCT) in the Development of Law of Treaties
(Type of Paper: Research Article)
Homayoun Mafi1*, Ali Ghahari2 Abstract
Settling the disputes between Iran and the United States regarding the interpretation and enforcement, the Algiers declarations is within the competence of the Iran- United States Claims Tribunal (the Tribunal) as an international ad hoc arbitration institution. Interpretation is the intermediary between a legal rule and the event to which it is applied. As such, in order to correctly connect the rule to the event, the Tribunal is allowed to resort to general principles of law, custom and implied obligations. In this regard, the Tribunal has attempted to issue awards that establish a coherent case law within the framework of the international law of treaties. Such decisions motivate the governments of Iran and the United States to adhere to the principles and rules of the international law of treaties. This paper intends to study how the law of treaties has been develped by the awards of the Tribunal.
Keywords
treaty, case Law, interpretation, implied obligation, general principle of law, custom.
___________________________________________________________________
1.Prof., Department of Private Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran (Corresponding author). Email: [email protected]
2.Ph.D. Student in International law, Faculty of Humanities, Azad University, Sari branch, Sari, Iran.
Email: [email protected]
Received: November 25, 2019 - Accepted: July 12, 2020
This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 International, which permits others to download this work, share it with others and Adapt the material for any purpose.
ناریا یواعد ناوید شقن ةعسوت رد هدحتم تلاایا –
تادهاعم قوقح
یملع :هلاقم عون(
)یشهوژپ _
ه یفام نویام
1
یراهق یلع ،* 2
هدیکچ
ناریا یواعد ناوید هب ،هدحتم تلاایا–
وب یدرووم یرواد داهن کی ناونع یاتوتار رد ،،وللملا
لاتوخا هب ،گد تر ۀتسیاش کر ،،یاطعا ،عوضوم ت حلاص ،وی یاوه
تلااویا و نارویا باوم
ه نا ب تاررقم زا کیره یارجا ،گنوگچ ای ر سفت صوصخ رد هدحتم یاه
ریازجلا توتا اوجنآ زا .
هک
« ر سفت
» یازا ،تتا هعقاو و هدعاق طتاو ، اوصتا یاروب اوت تتا زاجم ،ر سفت یارب ناوید ور
ویا رد .دووش وتوتم ز ن ،نمض تادهعت و رع ،،قوقح ،لک وصا هب ،هعقاو هب هدعاق ح حص ب قوقح تاررقم و دعاوق بوچراچ رد ات درک شلات ناوید هن مز هاعم لملا
ۀیور داجیا اب ،تاد
تولود دزو گنا یازویا ببت هک ،ماکحا ؛دنک رداص مکح مجسنم ،یاضق تلااویا و نارویا یاوه
ب قوقح دعاوق و وصا زا ت عبت یارب ،هدحتم اوب ات تتا نآ رب هلاقم یا .دوش تادهاعم لملا
هیزجت ناوید درکلمع و هیور م معت و هعتوت ،ناوید یوت زا هرداص یارآ لحتو ویا اومعا رد
مادقا .دهد رارق هقادم و ،تررب دروم ار اه
ناگژاودیلک
. رع ،،یاضق ۀیور ،تادهاعم ،نمض دهعت ،ر سفت ،قوقح ،لک وصا
___________________________________________________________________
1 . مولع هاگشناد ،،صوصخ قوقح هورگ ،داتتا ) وئسم ددنسیون( ناریا ،نارهت ،یرادا تامدخ و ،یاضق
.
Email: [email protected]
2 ب قوقح یرتکد یوجشناد . ،یرات دحاو ،دازآ هاگشناد ،،ناسنا مولع ددکشناد ، لملا
،یرات ناریا .
Email: [email protected]
:تیایرد خیرات 40
/ 40 / 1901 - :شریذپ خیرات 22
/ 40 / 1900
همدقم
ناریا یواعد ناوید هب هدحتم تلاایا–
صخاش ناونع رزوب و یروت
خیراوت یرواد دوجرم یروت
یرواد قیداصم زا ،کی دیاب ار رصاعم
« ی یدروم
،تقوم ا
1» هب وپ و درادن موادت هک دروآ باسح
،م ب زا لاتخا ح زا ،،یام( دور
1901 : 24 ت حلاص هب هجوت اب ناوید یا .) ،هدشاطعا یاه
قبط
« دنب 11
2» نا ب ۀ ،،مومع
« دنب 9 ددام 2
9» زو ن و
« دونب 0 دداوم 6
0» و نا ب ۀ وح وصیو
لاتخا اه زا ،
« ه نا ب دانتا هعومجم ریازجلا یاه
5» دجرم ، رد لاتخا ح یارجا دوحن ای ر سفت
یرط تادهعت دادرارق ای هدهاعم بلاق رد
.تتا
نو وسناونک ،تادوهاعم یداو نب وقن هوب هجوت اب تتا حضاو 1060
قووقح صووصخ رد ویو
ب هب تادهاعم لملا ب قوقح دبانم زا ،کی ناونع
ناو م یراوکمه و هناتتود طباور ۀعتوت رد لملا
تلم ب قوقح .تتا هدمآرد ریرحت ۀتشر هب ،اه ووصا و ،ویرع قووقح( یودت رگنا ب تادهاعم لملا
تادووهاعم قوووقح ،جیردووت ۀعووتوت و )،وولک تووتا
(
Kaczorowska, 2010: 77
).
داوووم 91 اووت 99
رد یو نو سناونک
،تادهاعم قوقح صوصخ هن
اهنت یر سفت دعاوق تقیاوم
ۀمان ، یرط ب دعاوق هک
قوقح ب یرع لملا
، تلود ب اه
،م رظن رد دنت کی بلاق رد ار در گ
(
Linderfalk, 2007: 7
).
دنچره زا ،ب کرت
«
،لخاد ناوق
» ،
« ب قوقح لملا
» و
« ،ولک وصا ،قووقح
» هوب ناوونع
یاهدنب
،،قوقح تلود مهم یاهدادرارق ،خرب رد و باختنا
هدافتوتا ،وم ( دووش
Caron, 2013:
لاتخا اما ،)85
اه لاتخا ریات دننام ،تادهاعم زا ،شان ی ب یاه
و دوعاوق قوبط دویاب ،،للملا
ب قوقح وصا ح لملا
یرواد هب ًلاومعم هک دوش صیو وب یاوه
،وم راذوگاو ،وللملا .دووش
یرواد اه
« هب ب قوقح ]دعاوق[ طتوت ومعم روط
،م رتنک لملا دنوش
6» قووقح ویا هاووخ ،
هب تروص
« وهاعم کوی طیاروش هد
» هوب هاووخ و دویآرد ترووص
« وب قووقح کوی ،ویرع ولملا
هتیرگاج هدهاعم کی رد هدش »
(
Weidemaier, 2010: 1908
.) هدهاعم دعاوق با غ رد مدوع ای یا
___________________________________________________________________
1. Ad Hoc
2 . هچنانچ لاتخا یاه یرگید درابرد ر سفت ای دوحن یارجا کیره زا تاررقم یا ه نا ب ب زورب یرط
،دنک کیره
زا یرط م
، دناوت لاتخا ار هب تأ ه یرواد هک اتارب س ۀ نا ب ح صیو و یواعد قباطم طیارش ررقم رد نآ
کشت هدش تتا و یأر نآ مزلا ارجلاا دهاوخ
،دوب عاجرا .دنک تام مصت تأ ه روبزم درابرد نچ
،،تایلاتخا
متشم رب ماکحا تخادرپ
،تمارغ تراسخ هلصاح مدع زا یارجا یا ه نا ب یا ۀ نا ب ح صیو یواعد م
، دناوت زا
یوت رط یذ دفن رد هاگداد اه ی یروشک ره قباطم
ناوق نآ روشک هب دقوم ارجا هدراذگ .دوش
9 . نامه هنوگ یاهدنب رد هک 16
و 11 ۀ نا ب 20 ید 1950 ت حلاص یرواد تأ ه ،تتا هدش رکذ ریازجلا تلود
ار ه نا ب نآ رد جردنم دراوم زا کیره یارجا ای ر سفت هب طوبرم لاتخا هنوگ ره هب ،گد تر .تشاد دهاوخ
0 رد . دروم ره هلئسم ا ی درابرد ر سفت ای یارجا یا ه نا ب هب یاضاقت ناریا و ا ی تلاا هدحتم طتوت یرواد تأ ه
ذاختا م مصت دهاوخ .دش
5 ۀ نا ب ،،مومع ۀ نا ب . ح
صیو ،تادهعت دنت و ،اهاعدا 1011
. 6. Typically Governed by International Law
ناوید ،هدهاعم رد حضاو دعاوق هاگداد و اه
وب یاوه هوب ،هوناردتقم ،للادتوتا اوب ،،وللملا
« ۀویور
،یاضق
1» توتم
،م دنوش (
228 , 2013:
Pellet
.)
ب ددعاق کی دوجو تابثا یارب ،لبق یرواد تام مصت هک اجنآ زا هب ،للملا
،خرب یارب هژیو
عت دبانم ،لک وصا و رع دننام هدننک
(
Bentolila, 2010: 33
،)
،م دوشاب دو فم را سب دناوت
دبانم ءزج ،یاضق تام مصت هک اجنآ زا و
«
،عری » وب قوقح ،وم هدرموش ولملا
بولغا ،دووش
هب دوجو رب ،نبم ،کردم ناونع
« ب ناوق
،یرع ،للملا »
اوی
« ،قووقح ،ولک ووصا »
اوهنآ هوب
،م دامتعا دوش
(
Reinisch, 2008: 4
ب ۀعماج رد .) راووشد و هتوسهآ ،،یرع ددعاق داجیا ، لملا
وب قوقح رد ،ساتا یا رب .تتا هژویو تو مها ،یاوضق یراذوگنوناق ، ولملا
یدوعاوق .دراد یا
ب قبطنم
،ی تایلاتخا دیر یارب ، لم نوناق ر ،گدونز دویدج طیاروش اوب قوبطنم هوتبلا و بام
ب ،یاضق ۀنلاداع لادتتا و ر سفت دنیاری قیرط زا مه نآ ،،للملا (
Dupuy, 1999: 805
.)
ب قوقح ،جیردت ۀعتوت و ماکت دنیاری رد توبث و یودوت و زاروحا رص ، لملا
« ددوعاق
دیدج ،یرع
» ،
«
،لک وصا دیدج ،قوقح
» و ،تح
« دیدج درمآ ددعاق »
قلطم مع کلام ن
.تس
هک ، امعا یا دنچره هاگ
بلاق رد ،
« مرن قوقح »
،م راکشآ هار زا و تتا ریذپانراکنا ،دنوش
یاه
ب قوقح ناوق و دعاوق ۀعتوت هب لملا
،وم رامش هار روگید زا اوما ،دونیآ
قووقح ۀعوتوت یاوه
ب لملا م
، هب ناوت
« سفت طیارش هب هجوت اب و نامز رذگ رد ،دوجوم تادهاعم و دعاوق ۀنا قرتم ر
ب اوحا و عاضوا و
،للملا
» ، مه نآ هاگرذگ زا
«
،ترداد یارآ ب یاه
،للملا
» .درک هراشا ،
رد
« یرظن وصا
» تلود ، هب اه اهنت
،ی ب قوقح ار لملا
داجیا م
،
،دننک لاحرد
، هک تام موصت
هاگداد اه ناوید و اه ب ی ب قوقح عت یارب ،للملا
،عری ،یاهرازبا ًایرص لملا .دنتوس ن وب
رد
« مع
»
،نامز ، هک تلود اه هاگداد هب ار را تخا ناوید و اه
وب یاوه راذوگاو ،وللملا
وم
، دوننک اوت
لاتخا ار اه ساتارب هوب ار تادوهاعم نآ و دننک ر سفت ای دیر تادهاعم هوب اوهنآ ،دوندنب راوک
رووط
،نمض ،خرب
« نک نوناوق یاوه زاوت
2» هوب ار
« ،یاوضق )یاوهداهن( دوجارم
9» ،وم تولاکو دونهد
(
Schreuer, 2016: 737
.)
ددام ساتارب 91
ب ناوید ،همانتاتا
،م یرتسگداد ،للملا طوقی ار ،یاضق تام مصت دناوت
هب ناونع
« هل تو دعاوق عت یارب ،عری یا
،قوقح
» دنک امعا ا وسب ویلاد ، اوح یا اب.
یر
هاگداد م شاب هتشاد رواب هک دراد دوجو و اوه
ناووید اوه وب ی رد ،ومهم وقن ،وللملا ۀعوتوت
،جیردت ب قوقح دنراد لملا
.
م ن رد ۀ مود ددت خب ،متس ب ب قوقح زا ،مهم یاه
م مصت ساتارب یرا سب هک ، لملا
هاگداد عوضوم ،دندوب هتیرگ تروص فلتخم یاه یودت
و ،جیردوت ۀعوتوت دوب
دون (
Anderson:
___________________________________________________________________
1. Case Law
2. Law-Making Functions 3. Judicial Bodies
2013, 242
نوزیا .) ب ناوید رب یاتوتار رد زو ن ولم نامزاوت ناوکرا رگید ،یرتسگداد ،للملا
ب قوقح ،جیردت ۀعتوت هتشادرب ماگ لملا
.دنا توحت دووخ تارا تخا امعا رد ،مومع دمجم
،روشنم هب رداق یراذگنوناق هدوبن
.تس ن نوناق زا ،لقتسم دبنم تام مصت و هب اما
ناونع
« رلاات
سلاجا ناهج
،
1» اهروشک
،م
،دمجم یا رد دنناوت کی دروم رد دوخ عامجا
« دوجوم نوناق
» اوی
« روهظ اح رد
» زا قوقح ب لملا ار دننک زاربا ای
هن مز وطقن و ۀ عوروش ،جیردوت ۀعوتوت نآ
قیرط زا ار نوناق
« تلود ناسکی راتیر
» دننک مهاری (
Arechaga, 1979: 34
.)
د تکراشم ب[ ناوی
ب قوقح ۀعتوت رد ]یرتسگداد ،للملا ر وسفت وصاح رتوش ب ، لملا
و ،ونلاقع نزاووت هوب صاوخ هجوت هب هجوت اب ر سفت یا اهتنم ؛یراذگنوناق ات تتا ناوید دتوم ب ماظن موادت و اقب ماض و ظیاح ،متس ت یرظن :،فسلی( تتا ،للملا
1916 : 05 .)
ز ن ،مترر غ ۀیور و دنور ایآ داجیا ببت
« تابث
2»
،م وب رد هوبرجت تشاذگ کارتشا هب ؟دوش
ناوید ت عضو ر سفت و یرواد ۀیور و دنور ۀعتوت رد ید لک قن یرواد یاه ،قووقح و ،وعقاو یاوه
،من زگره ،قبات هب قوبسم ۀنامرحم ماظن یا .دراد دوش یودت دناوت
، دم یرواد ،کلذ زا اه
« ًاقبات هچنآ
تتا هتشذگ
9» دفتنم ،
،م
،م هعتوت ساتا یا رب یرواد دنیاری ک و دنوش دبای
(
, 2018 Kenton
.)
ناریا یواعد ناوید ر تافت ه نا ب زا هدحتم تلاایا–
ریاوت و ریازجلا یاه توقیاوم
هومان اوه ی
ب نوزیا ،فلتخم یواعد هب ،گد تر ح ،للملا داجیا رب
« هقبات
» ، مز هون زاوت
« هویور » یاروب
ب یواعد د ،للملا
ب قوقح وحت رد هک هدوب هباشم دراوم ر تادهاعم ر سفت عوضوم رد لملا
رثؤم تتا ،،متاق(
1911 : 10 .)
تتاجنیا اؤت هب هجوت اب
ناوید ر سفت یانبم هتوسناوت ،داهن یا یوت زا هرداص ماکحا ایآ ،
بلاق رد مجسنم یر سفت تتا
«
،یاضق ۀیور
0»
،ترداد ات دنک هئارا وب یاه
وعب ،وللملا زا ،ید
هیور نآ دننک دانتتا اهنآ هب و یور پ اه یدب و
ب قوقح ،جیردت ۀعتوت رد ب ترت وقن لملا
دشاب هدرک افیا
؟
وا راتفگ رد ،هلاقم یا رد
« ناوید یارآ رد تادهاعم ر سفت »
رد ناوید ۀیور مود راتفگ رد و
«
،نمض دهعت زارحا »
،م ،تررب موت راتفگ رد .دوش
« ک ووصا هاوگیاج رد روع و ،قووقح ،ول
تادهاعم هب دانتتا »
و ناوید یوت زا قووقح ۀعوتوت رد ناووید یارآ وقن ،مراوهچ راوتفگ رد
ب
،م لحت و ،تررب تادهاعم لملا .دوش
___________________________________________________________________
1. Town Meeting of the Word 2. consistency
3. what has gone before 4. Case Law
تادهاعم ریسفت 1 . فیرعت
،م خر ،ماگنه بلغا هدهاعم کی ر سفت تولود نا م ،قوقح لاتخا کی هک دهد
هوب اوه ماوگنه
دهاعم نآ یارجا دیآ پ ه
، یا تقو ماوهبا راوچد هدهاعم ناگژاو ای هررقم کی یانعم هک تتا ،
دشاب هتشاد ،صخشمان ،یانعم ورملق و هدوب و تو ن وسح اوب دویاب روکذم تم تروص یا رد .
.دوش ر سفت نآ قا ت یداع یانعم اب قباطم ضری ای( ،قوقح اوحا و عاضوا ر سفت رد هچنآ ۀ
د ت مها هدعاق ره )،قوقح درا
، هوک تتا نآ
ًاق قد دیاب اوحا و عاضوا یا دوش هداد ق بطت دوخ ،جراخ قیداصم اب
، هب هنوگ طوقی ر سفت هک یا
دودحم ،لاوحا و عاضوا نامه هب وش
ویا رد .توتا هدمآ نا م هب خت اهنآ زا هدعاق رد هک د هونوگ
دراوم
،
،م ربتعم ،تروص رد ر سفت قوقحر غ اوحا و عاضوا هب هک دیامن
دشاب هتخادرپن )،تا ت( ،
،
،تا ت اوحا و عاضوا اریز ا
،م دوخ هچرگ هدوهاعم نوموضم ،نامز دنناوت
صاوخ یا ووش
دن
، ًلاووصا
ت عضو هدما ن رد مظن هب ،قوقح ظاحل زا زونه هک دنتسه ،یاه دنا
،من هج تن رد و عووضوم دونناوت
دونر گ رارق ،قوقح ر سفت و ف صوت ،،فوسلی(
1911 : 100 ریذپ روگا .) ر وسفت ۀلئوسم دووش هوتی
«
،مومع تاحلاطصا »
هدافتتا ر سفت هب طوبرم طقی ،هدش
«
،قوقح ،ناعم »
نآ تتا توتا کمم ،
ب قوقح دعاوق ماکت اب ر سفت یا هوب هجوت اب هلئسم یا هک تتا ،قطنم پ ،دنک ر غت لملا
رد جردنم ددعاق
« ()ج( ددام 9 ) 91 یو نو سناونک
1» دوش ،بایزرا (
, 2013: 95 Boschiero
) حوضاو .
()ج( ددام عاجرا هک تتا 9
) 91 ب قوقح اب طبترم دعاوق هب یو نو سناونک قووقح ماوش ، لملا
ب
،م ز ن تادهاعم رگید نچمه ،یرع لملا دوش
(
Schreuer, 2016: 735
).
ب ،یاضق نامزات کی نکاو ب ناوید هلمج زا ،،للملا
ۀوف ظو امعا رد ،یرتسگداد ،للملا
،هدوعاق داوجیا قویرط رد هون ،،تلاوحت نچ ر سم رد و هعقاو رب هدعاق ق بطت ،نعی ،دوخ ،یاضق قیرط رد هکلب
« دیدج ر سفت »
زا
« میدق دعاوق »
،م ،لجت ،یرظن ،یوهلا( دبای 1916
: 150 .)
،ب نارسفم ۀف ظو کش
« نوناق نا ب »
اوهنآ ،نوناوق یاروجا و ناو ب ماگنه ، اح یا اب .تتا
یاب ًاموزل یارگ هاگ و دننک صخشم ار نآ ورملق د کمم .دنهد رارق هجوت دروم ز ن ار نآ ،لک2
هب( رسفم ات دشاب زا ن تتا دیدج ،نوناق دناوتن رگا ،)،ضاق هژیو
ار نآ ًاددوجم ، قالا ،دنک داجیا9
،م هتخ گنارب ،نامز قلاخ تردق یا .دنک یودت و م ظنت رد یاهزا ن اب دیاب هدعاق کی هک دوش
دوش راگزات ،ناهج ۀعماج وحت اح نچ ندوب زاجم.
[«
،وسفنت ]تصری
0» دیاوش ،دوعاوق زا
هژیو ت مها زا هک دشاب ر سفت )هتفگان و( ،تاتا ۀف ظو ب قوقح رد یا
،توتا رادروخرب لملا
___________________________________________________________________
1 . ره هدعاق ا قوقح اب طبترم ی ب
لملا نا م طباور رد هک رط
اه .دشاب ارجا باق هدهاعم ی 2. Trend
3. de novo 4. Breathing
زکرمتم و صصختم راذگنوناق کی تب غ هک ،یاج رپ ار1
وم
، دونک . زا ناون مطا یاروب ، یارباونب
ت عطق اق ۀعتوت یارب هک ،ثحابم لوا زا ،نون
،جیردت و یودت ب قوقح نو س مک هب لملا
تادهاعم نوناق ،تتا هتیای صاصتخا دوعاوق نان مطا هب بلغا تادهاعم نوناق رد ت عطق .تتا
( دراد ،گتسب ر سفت
Pellet, 2018: 2
.)
2 . هینایب ریازجلا یاه
ه نا ب پ نآ مان زا هکنانچ ریازجلا یاه نآ بوجوم هوب و هدوش رداوص ثلاث ،تلود یوت زا ،تتاد
ذپ هدحتم تلاایا و ناریا ،نعی یدهاعتم هک ،تادهعت ی
هتیر دنا هوکنآ نودوب ،توتا هدوش ملاوعا ،
اضما ی رویازجلا تولود .... هوتبلا .دوشاب هدوش رهاوظ یدحاو تم یاپ رد ،لصا یرط کرتشم
ه نا ب یا ،تلود ود ،متر شریذپ تیایرد ساتارب اه
و ش یا ،لو .تتا هداد راشتنا ار د
یراوک
هوب و هدوب هدحتم تلاایا و ناریا نا م ک تاملپید طباور نادقی زا ،شان هک صاخ ت عوضو تولع
ه نا ب داقعنا ماگنه رد دوجوم ساسح
،من نآ زا دنام ،هدش ذاختا اه ه نا ب هک دوش
ظاوحل هب ار اه
زا فلا قش[ رد هک ،موهفم هب هدهاعم کی ،قوقح دنب
1 ددام 2 رابرد یو نو سناونک ] د
قووقح
م نادب ،هدمآ تادهاعم ،،بحم(
1919 : 100 .)
3 . ارآ ی ناوید ناریا یواعد -
هدحتم تلاایا
ناوید هب هدنورپ رد دوخ تام مصت و ماکحا زا یدادعت رد تحارص اه
ی یا رب فلتخم هلئسم
دو کأت
ه نا ب هک هتشاد دهاعم کی اه
د ب دنتسه ،للملا و
یازا ور اوی ماوهبا دراووم رد ر وسفت رد لاتوخا
ه نا ب نوتم اه
، وب قوقح رد تادهاعم ر سفت یاهرازبا زا دیاب نو وسناونک هولمج زا ولملا
1060
.دوش هدافتتا یو نا ناهفصا ددنورپ رد ناوید
،م راهظا2
دراد : وب قووقح قبط هک اجنآ زا ، ولملا
نا ب ۀ ح صیو تایلاتخا نا ب و
ۀ ع هب هماندهع ًامأوت ،موم
،م رامش دنیآ
، ر وسفت رد اوم یاومنهار
ه نا ب یاه روکذم داوم ، 91 و 92 نو سناونک 1060
یو صوصخ رد هماندهع نوناق
.دوب دهاوخ
فلا ددنورپ رد ناوید
921
، ه نا ب ر سفت یارب ناریا تتاوخرد رد ریازجلا یاه
توشاد راوهظا :
هن ،هدرک حرطم ناریا هک ،عوضوم نت
ه نا ب دافم حیرص صن ،تررب مزلتسم اه هوکلب ،رویازجلا یاه
بوچراچ رد دانتا یا ،تررب
« ب قوقح ،لک وصا
،للملا » ،وتررب ، ونچمه ناووید .تتا
هو نا ب رد جردونم تادوهعت عومجم بوچراوچ رد اوه
« دوه و عووضوم »
هوب ار رد هوک ،وب ترت
.درک ،تررب ،تتا هتشاد ررقم یو نو سناونک
___________________________________________________________________
1. Centralized
2. IUSCT, Award No. 2-157-31 3. IUSCT, Decision No. DEC 62-A21-FT
رد ناوید دنورپ
د فلا
12 ، صوصخ رد ه نا ب ر سفت
هک ریازجلا یاه
« م قتوسم حرط دزاجا ایآ
د تلود عابتا ه لع تلود ود زا کیره طتوت یوعد ی
م ار یرگ
، دهد ر خ ای
»
، دویاب توشاد راهظا
ه نا ب صاخ طیارش هب هوب ؛دووش مکت رگید ۀ نا ب طیارش اب دیاب ه نا ب ره طیارش ،تسیرگن اه
هک انعم یا
«
،لک ۀ نا ب
» زا قتسم ،
« ح ۀ نا ب صیو
» ت حلاص ضیوفت ناوید هب ومن
، ک دون ،
هب هکلب
« ح ۀ نا ب صیو
» هب ناونع
«
،ل مکت تم »
توتا دویدرت وحم نچمه .دراد زا ن ز ن
کوی ویا ،دوشاب هتشاد دوجو یراگزاتان هنوگ ره رگا .دشاب هتشاد دوجو اهنآ ب یراگزاتان هک هب و ،ناهج صا وخ
،ب هتخانش هدش هک تتا ر سفت رد
« وناق تتا مدقم ماع نوناق رب صاخ ن .»
ا هک یدراوم زا بلغ
وعد یرط لاتخا دروم ا
ترابع ،نعم ،تتا هدوب ناوید دزن
« عووضوم
هدهاعم ده و
» هدهاعم زا خب مادک و تس چ ترابع یا زا روظنم .تتا
« دوه و عوضوم
»
م شور ار نآ
، دزات دراوم رد ناوید . هدوهاعم دوه و عووضوم هوک د تر هج تن یا هب ددعتم
مهم رت ی تتا هدهاعم قا ت زا خب
، هب ،لو یدوخ رد .توس ن هدوهاعم زا ،لقتوسم خب دوخ
دنورپ د فلا
221 رص هب ناوید ، ی
ح رت ی نا ب ار بلطم یا کمم کش رک
:د
مهم هدهاعم ده و عوضوم رت
ی دوه و عووضوم ک ول ،تتا هدهاعم قا ت خب روصنع
من ار هدهاعم ده و عوضوم .تس ن قا ت زا ،لقتسم
، ناوت هوظحلام نآ ظاوفلا زا کفنم روک
،د
،تتا تم کفنیلا وزج هکلب یازا
ور ددام قیو 91
هدوهاعم دوه و عووضوم ، ویو نو سناونک
شور یارب ًایرص هدافتتا تم ندش رت
،م دوش لاخروب ،لقتوسم یانعم نآ زا هکنیا یارب هن و
تم درک جارختتا ،،متاق(
1911 : 11 .)
ددنورپ رد ناوید
« فلا - 11
9»
،م راهظا :دراد
ب نا ه اه ی ریازجلا هدهاعم یا کشت ار م
، دنهد هک هب بجوم قوقح ب لملا دقعنم هدش دنا
و قبط دیاب داوم
91 و 92 نو سناونک 1060
یو قوقح .دوش ر سفت تادهاعم دب
ی نات ۀوف ظو
ناوید ر سفت داوم ذ ی طبر ب نا ه اه ی ریازجلا
« قبط یانعم
،لومعم هک تاملک زا و
تاحلاطصا نآ
طابنتتا م
، دوش رد قا ت ترابع و اب هجوت هب ده و دوصقم نآ » تتا هب . بوجوم نو وسناونک
، یو تابثا
« ددارا کرتشم » ای شریذپ ۀناهاگآ
،مامت راثآ طیارش درووم قویاوت طوتوت کویره زا
یرط
،مازلا ید .تس ن ناو
دیاب هب
« تاملک و تاحلاطصا هدهاعم
رد قا ت ترابع و اب هوجوت هوب
ده و دوصقم نآ » دزادرپب و هن مهافت ای دصق
،نهذ کیره زا ناوید . یرط ساوتارب
دونب
« ج »
ددام 91 دیاب یو نو سناونک
« دعاوق ۀ لک ذ
ی طبر وب قوقح ،وی طوباور رد هوک ولملا
باوم
دشاب امعا باق یرط »
د ار .در گب رظن ر
___________________________________________________________________
1. IUSCT, Decision No. DEC 1-A2-FT 2. IUSCT, Decision No. DEC 130-A28-FT 3. IUSCT, Decision No. DEC 32-A18-FT
ینمض دهعت زارحا نیب تادهاعم رد )ریسفت لمکم(
1ناوید رظنم زا یللملا
1 . فیرعت
« لا کلب یرنشکید
2» هتتد ود هب ار ،نمض طورش ،
« نوناق رد هتفهن ،نمض طورش »
و
« طوروش
دیاقو رد هتفهن ،نمض »
،مود ۀتتد یارب .تتا هتسناد م سقت باق
«
،نمض طورش »
هب تحاروص
درارق رد هدوش هتوسناد دوروفم دادراروق رد تلادع و قطنم ای نوناق مکح هب هکلب ،هدشن نا ب دا
،م ،قلت نچ و تتا یرط هک دوش
« هب
،حیولت روط »
،ضارت و قیاوت طرش نآ هب هدروک
دونا .
نچمه
« اوحا و عاضوا و طیارش »
اوضتقا ار ،طروش نچ دوجو ،دادرارق وم
، دونک ،وتح اوی
« ترورض »
،م نچ دناوت دورفم ار ،طرش
ب دراگن ،ولمع ،مود ۀتوتد طوروش هوب ندروب ،پ .
اب قبطنم دیاب و تتا یر سفت
« دادرارق طباوض و وصا »
.دوش ر سفت
یراجت یاهدادرارق وصا 2416
ب ۀستؤم ، تخاونکی ،للملا
رد ،،وصوصخ قووقح یزاوت
( ددام 2 - 1 - 5 دروآ و هدروک ،وقلت دادراروق داوفم ءزج ار ،نمض تادهعت ،دوخ ) تادوهعت :توتا ه
،م ،شان ریز دراوم زا ،نمض :دنوش
1 ؛نآ زا دووصقم ای دادرارق ت هام . 2
هویور . وب هوک ،یاوه
و تتا هدش رارقرب یرط رع
اه ؛یراوجت ی 9
؛هنافوصنم ۀولماعم و تو ن وسح . 0
و ووقعم .
( ندوب راعتم
UNIDROIT, 2016: 201
.)
دیدرت زا هتشذگ ناگدنسیون ،خرب
صوصخ رد شریذوپ
زا ،وشان تادوهعت رد ،نموض طوروش
ب تادهاعم
،للملا یرتدودوحم درووخرب ،نموض تادوهعت و ،نمض طورش اب تادهاعم قوقح رد ،
،م تروص اما .در گ
دونور رد ،نموض طوروش طابنتتا هب ،تتا یرورض یرما هدهاعم ر سفت نوچ
ماندهع هلمج زا تادهاعم ر سفت رب مکاح وصا هب دانتتا اب و ر سفت ۀ
دهاعم تا 1060 دونبیاپ دیاب
.دوب
،ب کش ،نوناوق دوری رب ،نتبم ،نمض طورش طوروش و درادون ،یاوج تادوهاعم قووقح رد9
هدووب تادهاعم ،مازتلا ولدم اوحا و عاضوا و طیارش بسح هب هچنآ هب ،نمض تادهعت ای ،نمض هک تتا هتیرگ رارق یرط ،نمض قیاوت دروم
، اتنتتا اب و هدشن رکذ هدهاعم رد ،لو ،وقطنم تاج
،م دودحم ،تادهاعم تم زا ب .دنوش
، درت ی د ری رد ا هب هدهاعم ح حص کرد ،نعی ،ر سفت دنی رووظنم
،م ر سفت یارب حلاص دجرم ،نآ یارجا هب اب دناوت
گراک ر ی بوچراوچ رد ،وقطنم و ،عوون یاهرازبا
دنب( هدهاعم ده 1
ددام 91 ددهاعم 1060 هوب و ) یو وم رووظنم
ؤ م تاراوبع ندوومن رث رد جردون
هب یرط هک ار ،تاعوضوم هدهاعم هدروک ،وضارت نآ روب ،نمض روط
هدوهاعم تاراوبع رد ،ولو دونا
تس ن جردنم
، طابنتتا هدرک اوی رط یارب ار ،نمض دهعت ای هف ظو ،را تخا دوجو ،ساتا نآ رب و
زارحا هدهاعم ارطا ونک
د ،یدزوی ،موولع(
1904 : 241 ) ویازا . ور
« حلاوص دوجرم »
ر وسفت یاروب
ب تادهاعم ات تتا زاجم ،للملا
«
،نمض تادهعت و طورش »
.دنک جارختتا هدهاعم زا ار
___________________________________________________________________
1. Implied Obligation
2. Black’s Law Dictionary, 2004, 8th Edition 3. Legal Fictions
هب صاخ ددهاعم کی یرط ،رگید یوت زا زا ،وشان ،نموض تادوهعت هب فلکم ،نمض روط
ماع تادهعت تسه روشنم دافم ،تح و هرمآ دعاوق ، ومشلا
دن یازا . ز ن ار مَهَا یا ور وم
، ناووت رد
،نمض طورش بلاق .درک جارختتا هدهاعم زا
وب یرتوسگداد ،مئاد ناوید طتوت راب لوا یارب ،نمض تارا تخا صا رد ،وللملا
« روظن
رد ،تروشم 29
ۀ ئوژ 1026 وب نامزاوت هب طوبرم راوک ،وللملا
1» .تویرگ راروق عاوجرا درووم
،م یراج حیرص تارا تخا یاطعا زا ،نمض تارا تخا دراوم هب و ،دوش
رورض ی ا ا هک ی زا تارا تخ
تأشن نآ وم
، گ دونر توتا دودوحم ، (
Tams & Sloan, 2013: 41
).
ر وسفت دوعاوق
، رد جردونم
،ک کفت فلتخم تادهاعم ب ، یو نو سناونک ئاق
روتمک ار ،نموض تارا تخا یانعم و تس ن
نآ یرورض موهفم زا م
، دناد (
Linderfalk, 2007: 287
).
2 . هینایب ریازجلا یاه
هچرگا نا ب رد ه هب ریازجلا یاه
«
،نمض تادهعت »
هراشا ا هوک اوجنآ زا ،ولو ،توتا هدوشنی قوبط
« ه نای دانتا هعومجم ریازجلا یاه
» دجرم ، رد لاتوخا وح تادوهعت یاروجا دووحن اوی ر وسفت
یرط
،تتا ناوید ، و ر سفت مزلتسم ،مهم یا هک
وأت ی هوطوبرم تارروقم توترد توتا
زا و ،
اجنآ هک
« ر سفت » و هدعاق طتاو ،،فسلی( تتا هعقاو
1911 : 152 یازا ،) ح حص اصتا یارب ور
هعقاو هب هدعاق م
، اب ی تس ر سفت مکم هک ،نمض تادهعت هب دن
.دش توتم ز ن
3 . ارآ ی ناوید ناریا یواعد هدحتم تلاایا –
3 . 1 . ةدنورپ 795 - فلا 11 - تأیه یمومع
2
عوضوم لاتخا
، تادهعت تلاایا هدحتم هب ندنادرگزاب وما
او و اراد ،وی اوه ی دداوناوخ روتنک توحت
دژاو راوعتم یانعم ،ناریا لادتتا هب .دوب ناریا هب یولهپ
Estate
رد
« دونب 12 ،موومع ۀو نا ب
9» ،
ۀ لک و اوما اراد
،ی اه
،ی تتا هک تبسن هاش هب
اهنآ هونوگ ره تو کلام
اوی روتنک ویا رد .توشاد
ناوید ،هن مز ۀلئسم
،نمض دهعت تلاایا
دنم ،هدحتم رد جر
ددام 0 یاهدونب( ،موومع ۀ نا ب 12
اوت
___________________________________________________________________
1 . :رد ،ترتتد باق https://www.icj-cij.org/en/pcij-series-b
2. IUSCT, Award No. 597-A11-FT
9 . هب ضحم رودص
،هاوگ روکذم رد دنب 9 طتوت تلود تلاایا ،ریازجلا هدحتم
اوما و
،یاراد یاه دوجوم رد
یرمآ اک ار هک تحت ثارو رتنک هاش
ای کیره زا ناگتسب کیدزن یو هدوب و هب ناونع زا هدناوخ بناج
،ناریا
هب روظنم ندنادرگرب اوما و
،یاراد یاه قلعتم هب ناریا هاگداد رد یاه تلاایا هدحتم ه لع نانآ حرط اوعد
،م
،دوش دودسم و اهنآ اقتنا ار عونمم روتتد .درک دهاوخ دادسنا
وما ا و
،یاراد یاه ه کی ناگدناوخ زا و
نچمه کرتام هاش ات نایاپ نایرج
،ترداد هب دوخ توق
،قاب دهاوخ فلخت .دوب زا روتتد دادسنا بجوتسم
تازاجم یاه و یرف ک
،ندم ررقم رد ناوق تلاایا هدحتم دهاوخ .دوب
10
،یاراد تشگرب صوصخ رد ،) ناریا .درک ،تررب ار ناریا هب هاش یاه
راهظا تشاد ده دداوم 0
،
،مامت ندنادرگزاب اراد
،ی اه ی دداوناخ یولهپ هب ناریا یازا .تتا ور
تلاایا دهعت هدحتم
« هج تن هب »
ناوید .دراد ساتارب
دنب 1 ددام 91 ونک نو سنا یو تن هج گ ر درک ی هک ئاق یانعم ندش راعتم
یارب ظافلا ددام 0 تلاایا هدحتم ار مزلم
،من دنک هک ۀ لک اراد
،ی اه ی دداوناوخ یوولهپ هوب ار نارویا
دنادرگزاب ناوید هتبلا ، یارب
د یأت یا تن هج گ ر بوجوم هب ی دداوم
92 نو وسناونک هوب ویو
ریاوت
یاتو
،ل مکت ر سفت یاهراک(
و ،تامدقم عاضوا
و اوحا رظان رب .دش توتم )بیوصت
ناوید رظن داد ۀملک
estate
، اهنت م
، دناوت هب یانعم
« یداهن یارب درادا کرتام
،یوتم » دوشاب
هک زا قیرط
،صو( ،صخش ددنیامن جردنم
رد صو ت مان ۀ هاش ای ریدم هکرت بوصنم مع )هاگداد
دنک ( کرتام . estate
) هاش
،یوتم هب طرش
، م
، توسناوت هوب حروش رروقم رد دونب 12 رد
« یاووعد
حورطم د ر تلاایا هدحتم » رط اوعد رارق هک در گ کی
،صخش ددنیامن رفن ( کرتام
estate
هب )
یاج عم ،یو م
، دش درک راهظا ناوید پت.
ه لع ای هنوگ
« و اوما اراد
،ی اه » هک زا
،یایوتم
هب اج هدنام ، من
، ناوت اوعد ۀماقا اما .درک
،م ناریا دناوت ه لع ،لووتم ( کرتاوم
estate
) رد تلااویا
هدحتم ۀماقا اوعد
، یاربانب .دنک ر سفت ،ناوید
ناریا ۀملک زا
estate
،
،نعی
ًایرص هب یانعم
« اوما
و اراد
،ی اه
» ی هب هدناماج .درک در ار هاش زا
3 . 2 /ب ةدنورپ .
11
د یا ر ۀمانرب صوصخ رد ناریا هدنورپ
« یاتو شوری ،جراوخ ود هب ،عاید تامدخ و
»FMS
رد .درک حرطم هدحتم تلاایا ه لع اعدا ش ،تشاد دوجو هدحتم تلاایا و ناریا ب هک یاعدا
درامش 0 ، ناریا زا ناوید تتاوخرد هب درک
تلاایا هدحتم روتتد دهد ملاقا ووبق درووم ، یروط
مه هک نونکا رد را تخا تلاایا هدحتم تتا هب ناریا مح دوش و ترووص رد شریذوپ مدوع
ویا
،تتاوخرد ناوید
هب تلاایا هدحتم روتتد دهد
،تمارغ هب اوکیرمآ رلاد .... غلبم هوب
هولاوع دروهب
،هقلعتم تباب شزرا
،نیزگیاج
،یاعدا اوما دروم ناریا هب ،ثحب .دزادرپب
ناریا هب
« دنب 0
،لک ۀ نا ب
2» تهج دادرتتا ملاقا راهظا و دانتتا درک
هوک رووظنم زا ۀو نا ب
،،لک وصح یا نان مطا دوب هک ۀمه هوجو اوما و قلعتم هب ناریا هوک طوتوت تلااویا هدوحتم
یرادهگن هدش هب ناریا قتنم دنوش و ۀوملک ز ن
« اووما » روکذوم رد دونب 0 نآ ،هو نا ب اووما
،ماظن » ار ماش
،م ناریا .دوش نچمه
تشاد راهظا دنب
0 ۀ نا ب
،لک تلاایا هدحتم ار فولکم
،م دنک هک ملاقا
،ماظن ار قتنم دنک یراددوخ و زا
ماجنا نآ ضقن یا دهعت بوسحم
،م .دوش
ساوتارب ار نارویا هوب اووما شزرا تخادرپ رب دوخ دهعت هدحتم تلاایا دنچره
« اراد وصا
___________________________________________________________________
1. IUSCT, Award No. ITL 85-B1-FT
2 . تلاایا تاب ترت هدحتم مزلا
رب یا اقتنا مامت ناریا اوما ار
هک تلاایا رد هدحتم و رد جراخ دووجوم توتا و رد
بوچراچ یاهدنب روکذم رارق
،من
،در گ هب ناریا دهاوخ .داد
تهجلاب ندش
1» شزرا تباب اهنت تشاد رواب و تتا هتیریذپ یراج
ملاقا دویاب تومارغ توخادرپ
،لو ،دوش رکنم
دوجو هنوگ ره یدهعت یارب اقتنا ملاقا هب ناریا دوب .
دنب رد ناوید 00
هک بلطم یا راهظا اب یأر
« ،ولک ۀ نا ب »
وش پ یاوهدادرارق ۀو لک روب
دنب ر سفت رب ار ت حجرا ،دراد یرترب 0
یازا ،تسناد ،لک ۀ نا ب دونب ر سفت اب ور
0 اوب قباوطم ،
دنب 1 ددام 91 نو سناونک 1060
و ی
« ناریا اوما اقتنا »
دونب رد رکذتم 0
ملاوقا وموشم ار
ترابع ،لو ،،ماظن
« هدحتم تلاایا ،نوناق تاررقم ساتارب »
تادوهعت دودوح و عت درمز رد ار
ب .تسناد هدحتم تلاایا ،لخاد ناوق هب هجوت اب ،للملا
ره اهتنا رد ناوید ر سفت
،فلاخم زا دنب 0 ار ریاغم اب عوضوم و ووظنم ر ۀو نا ب ،ولک و ،دوناوخ
دونچره ،توسناد ملاوقا وماک شزرا هوب ،هوقلعتم دروهب و تومارغ توخادرپ وئوسم ار هدناوخ .درک در ار رظندروم ملاقا دداعا یارب ناریا تتاوخرد 3 . 3 . ةدنورپ 729 - فلا 17 ( 2 - و فلا 2 -
2)ب
هدنورپ هعومجم فلا یاه
15 وقنمر غ و وقنم اوما دادرتتا هب تتا طوبرم تلااویا رد نارویا
.ناریا هب هدراو تراسخ ناربج و هدحتم ناوید
ساتارب دنب 0 ،لک صا و
« فلا » و ،،ولک ۀو نا ب
،هدحتم تلاایا ،نمض دهعت هب توت اب دنب رد
65 :تشاد ررقم مکح
ۀ نا ب تلاایا ،،مومع هدحتم
ار هب روط
،نمض
،م دهعتم دزات
تباب نایز
،یاه هوک نارویا رد روثا
عانتما تلاایا هدحتم زا یاطعا ۀناورپ رودص اوما محتم ناریا
،م
،دوش هب ناریا تمارغ .دزادرپب یا
دهعت زا دنب 0 و صا ،لک
« فلا »
،شان
،م زا تومارغ توخادرپ هب هدحتم تلاایا ،نمض دهعت....دوش
هب ناریا ،لام دضو دداعا هب تلود نآ دهعت زا بق دوجوم تروص
29 نابآ 1951
،م ،شان ش رد....دو
ه نا ب تومارغ ناریا هب روبزم تاراسخ تباب هک تتا رتتسم هدحتم تلاایا یارب یدهعت ریازجلا یاه
هب ناریا ،لام دضو ،تروص یا ر غ رد اریز ،دزادرپب ماک .دش دهاوخن هداعا ماک روط
3 . 4 . ةدنورپ 101 - فلا 3 فلا/
8 فلا/
9 فلا/
14 ب/
11 - یمومع تأیه
3
رد هراومه ناوید ر سفت
ه نا ب یاه ریازجلا داوم 91 و 92 ویو نو وسناونک رد
قووقح صووصخ
،شقن و هدرک امعا ار تادهاعم ار
حیولت هک رد0
شور ر سفت رظندم ،دراد رارق
ناوید .تتا هداد
نامه هکروط رد موهفم ذاختا
« دهعت
،نمض » رد مکح
،ئزج ددنورپ فلا درامش -
15 ،دروک مع رد
___________________________________________________________________
1. Unjust Enrichment
علاطم یارب ۀ :رتش ب
Christina Binder, Christoph Schreuer, “Unjust Enrichment”, Max Planck Encyclopedia of Public International Law, 2013
2. IUSCT, Award No. 529-A15 (II A and II B)-FT 3. IUSCT, Award No. 601-A3/A8/A9/A14/B61-FT 4. Implication
« عت دودح » نآ ز ن قباطم اب نآ تاررقم حیرص مع توشاد راهظا هدنورپ یا رد ناوید .درک
،من هک دناوت زا نآ هدودحم یا و دنک ودع دومنهر
،لصا تتا هک ناوید رد عت دودح دهعت
،نمض ابند دهاوخ .درک
فلا ددنورپ هب یزیرگ اب هدنورپ یا رد ناوید -
15 دهعت تشاد راهظا هب
دداوعا دوضو ،،لاوم
جردنم رد صا ،لک
« فلا
»
، یانبم
« زارحا دهعت
،نمض » هب تخادرپ تمارغ رد فولا ددنورپ -
15
ار کشت
،م ،لک صا هچرگا .دهد
« فلا » دودح دهعت ،نموض هوب تومارغ توخادرپ ار
و بت
،م
،دنک طیارش حیرص ۀ نا ب
،مومع یاهدنب(
0 ات 0
1) هب تیدودحم دوخ ۀبون ،یاوه
رد ار درووم
دهعت ندنادرگزاب ت عضو
م
،لا رد صا ،لک
« فلا » ررقم هدرک تتا
.
ناوید هاگدید زا تادهاعم هب دانتسا رد فرع و یقوقح یلک لوصا هاگیاج 1 . فیرعت
ماع وصا ای دعاوق هب هک ،لومشلا
ناونع
« قوقح ،لک وصا »
ار اوهنآ ناوهج ندمتم لم و هدش دای
ذپ ی هتیر دنا رد ، هاگداد اه ب ی ی دربراک ،للملا هتیا
دونا روب . دونب ، اوثم یا
« پ » دداوم 91 ۀمانوتاتا
ب ناوید زا هک دعاوق یا .دیرگنب ار یرتسگداد ،للملا
ماظن اوه تأوشن ناوهج فولتخم ،قووقح ی
ناریا یواعد[ ناوید دانتتا دروم ،هتیرگ هوک مویراد داوی هوب ،ولو .تتا هدوب ز ن ]هدحتم تلاایا–
« قوقح ،لک وصا »
ار من
، ناوت هب قتسم ،قوقح ماظن موش
زا وهذ دویرجت ددویدپ هوکلب ،دروآ را
ۀعلاطم ماظن اه ندروک روپ یارب تاضق و نارواد و تتا ناهج ددمع ی وخ
ماوظن کوی رد دووجوم
دوت اهنآ زا هتتو پ ،،قوقح صخشم م
، وج ی دن . ازا ی ور
« قوقح ،لک وصا »
مکاوح نوناق دیابن ار
،نا ل لخ( درک ،قلت دادرارق کی رب 1912
: 100 و ز چان قن .) ،بوسن
« قووقح ،ولک ووصا »
رد
،قوقح ماظن وصا امرت
ی ه راذگ ار رصاعم ی م
، ناوت وب قووقح فلتخم دبانم ب طباور اب ولملا
امرت ی ه راذگ و تادهاعم دشر هب ور دادعت( ی رظنراهظا
ونچمه و )،یرع دعاوق صوصخ رد مکاحم
( داد ح ضوت ،،قوقح دبنم یا مهبم ًاتاذ ،گژیو
Hirsch, 2011: 1
.) د اهنآ ی ناو اه ی امرت ی ه راذوگ ی
«
،لک وصا »
ارجا ار م
، دننک هک ،یورملق ، هب
اهنت قوقح زا رتاری ،،ی امرت
ی ه راذگ توتا ی (
Pellet,
2013: 225
) . اثم یارب
« ت ن سح صا
»
، بلاق رد ب قوقح ،لک صا کی هب ، لملا
هیاپ ناونع
ب ،قوقح مظن ساتا و تتا هدش هتخانش ،للملا
(
Kaczorowska, 2010: 91
.)
نوزیا رب
«
،قوقح ،لک وصا
»
،م ،یرع قوقح دعاوق ، دراذگب ر ثأت یدادرارق تادهعت رب دناوت
___________________________________________________________________
1 .
تاعوضوم ماش اهدنب یا
« اراد
،ی اه ی دزن کناب اردوی ورزر
» ،
« اراد ،وی اوه ی دزون بعوش ،جراوخ کوناب اوه ی
،یاکیرمآ
» ،
« اراد
،ی اه ی ن بعش دز کناب اه ی
،یاکیرمآ رد اکیرمآ » و
« اراد
،ی اه ی رگید رد اکیرمآ و جراوخ زا
اکیرمآ » تسه دن .
و هب هب روشنم تادهعت یارب یر سفت رازبا ناونع دووش دانتوتا ر وسفت و مکت توهج ای دور راک
(
Tams & Sloan, 2013: 45
) .
هک تتا هدش هدروآ یو نو سناونک ۀمدقم رد اهروشک
،رضاح ۀماندهع رط ی یا د یأت اب
ب قوقح دعاوق هک هتکن لملا
ومن هماندهع یا دافم ومشم هک ،لئاسم دروم رد ،یرع
، دووش ،
دوب دهاوخ یراج نانچمه قیاوت ریز حرش هب ،
هدرک دنا . ددام رد 0 - 1 یراوجت یاوهدادرارق وصا
1000 ناونع تحت ، رع
اه هیور و یراجت ی :تتا هدمآ ز ن ،اه
1 قیاوت یراجت رع ره تیاعر هب مزلم یرط . ره و هدش
ور وی ه ا دووخ وب هوک دنتوسه ی
رارقرب هتخات دنا .
2 ب تراجت رد هک دنتسه یراجت رع تیاعر هب مزلم یرط . رد یروط یوت زا ،،للملا
صاخ تراجت رظندروم
هب ، روط هدرتسگ ا هب و تتا هدش هتخانش ی ،وم تویاعر مظنوم روط
،دووش
رگم ،یرع نانچ امعا هک یدروم رد غ
راعتمر ( دشاب
UNIDROIT, 2016: 74
.)
ووب قوووقح ،تادووهاعم ،لووصا ووقن دوووجو اووب تاوویلاتخا رد ،وومهم ووقن ،وویرع وولملا
امرت ی ه راذگ هب و ی ندرک رپ یارب هتسجرب روط اکش
اه هدوهاعم قووقح رد توکوت( دووجوم یا
نوناق وقح وترپ رد صاخ تادهاعم دافم ر سفت و )1
.،یرع ق
(
, 2011: 28 Hirsch
) افیا م
، دنک ی قن یا هتبلا ، هیرطک
و هدوبن
« هبناجود تادهاعم
2» زو ن
ب قوقح ۀعتوت رب لملا
،یرع ثأت راذگر ( تتا هدوب
Dumberry, 2009: 1
.)
ددام رد 20 ۀمانتاتا مک
س نو ب قوقح لملا
:تتا هدمآ9
نو س مک دیاب
هار و اه دصاقم رت ،با تتد ی
د رت هب دانتا ب قوقح هب طوبرم
،یرع لملا ار
دشاب هتشاد رظن رد دومج دوننام ،
روآ ی تام موصت و تولود ومع هوب طووبرم دانوتا راوشتنا و
هاگداد ب و ،لم یاه دروم رد ،للملا
ئاسم ب قوقح لملا
.
2 . ینایب ة ریازجلا
ددام 5 ح ۀ نا ب ،ریازجلا تایلاتخا صیو
« ناگرزاب ،لک وصا ب قوقح و ،
لملا » ز ن و
« رع
یراجت » هب ار ددام رد .تتا هتیرگ رظن رد یواعد رب مکاح نوناق ناونع 5
:تتا هدش ررقم
دیاب ناوید رد
ۀمه دراوم
« ساتارب مارتحا هب نوناوق » و
« و ،ناوگرزاب ووصا و دوعاوق اومعا
ب قوقح مکاح نوناق باختنا رد لملا
» ، نآ هنوگ هک ص خوشت هتوسیاش و ،دوهد
« اوب رد روظن
تیرگ یراجت رع ذ
ی طبر
، تاجردنم دادرارق
و ر غت عاضوا و اوحا
»
، م مصت در گب
.
___________________________________________________________________
1. Lacuna 2. Bilateral Treaty
3. Statute of the International Law Commission (ILC)
3 . ارآ ی ناوید ناریا یواعد هدحتم تلاایا –
ماگنه
، هک ًلاوومعم هدوهاعم تاررقم ،دراد دوجو داضت ،یرع قوقح ددعاق و هدهاعم تاررقم ب
صاخ ددعاق کی وب ب ترت مه هب و تتا
( توتا بولاغ ،ویرع ددوعاق کوی ر
Kaczorowska,
2010: 47
.) ، رع اب هدهاعم ،یورایور عوضوم صوصخ رد ماکحا ب زا
ناوید م
، ناوت دنورپ هب د
وکومآ هراشا1
رک م راهظا هدنورپ یا رد ناوید .د
، نک د :
هوب هماندهع ،روشک ود طباور رد قووقح ،ونعی ،ماوع نوناوق یزگیاوج صاوخ نوناوق ناوونع
ب دم .تتا هدش ،یرع لملا نادب یا کلذ
ب قوقح یارب ،یاج هک تس ن ،نعم ،ویرع لملا
دنورپ رد د توکوت دراووم مکت رد تتا کمم ،یرع قوقح دعاوق ، کعرب .درادن دوجو رضاح
رعت تارابع یانعم نداد تتد هب و هماندهع ،لامتحا وی
ف هدوشن هوب و نآ توم رد رد ،ولک رووط
رجا و ر سفت هب کمک دنشاب د فم نآ طیارش یا
.
أر اوی صفنم صاخ نوناق طتوت ،لک قوقح هک دراد د کأت عوضوم یا ت مها رب روکذم ی
،من طاب ندرک رپ اب هراومه ،لو ،دوش
اکش اه نوناوق یاروب بوتانم یراتخاوت هب ،با تتد و
(تتا طابترا رد صاخ
Kaczorowska, 2010: 47
.) رظاون توترد دوعاوق جارختتا رد ناوید روب
طباض ۀ هرداصم اوما تمارغ ،وکی .تتا هدرک هعجارم ،قوقح توافتم دبنم ود هب ،هدش
« نوناوق
ماع
» ب قوقح نامه هک یرگید و تتا ،یرع لملا
« صاخ نوناق
» ماندهع ،نعی ۀ
ناریا تدوم
دوعاوق رتنک و ت مکاح تحت ،صاخ نوناق یا امعا ماگنه ،تح ناوید درکراک ،لو .اکیرمآ و وصا و ذ ی طبر ب قوقح تتا هدوب لملا
،،بحم(
1919 : 526 .)
نیب قوقح ةعسوت و تادهاعم للملا
هیزجت یسرداد یارآ لیلحتو نیب یاه
یللملا
ناریا یواعد ناوید دانتتا و د کأت نو سناونک دافم هب هدحتم تلاایا–
1060 صووصخ رد یو
آ ویا هب دانتتا ًابقاعتم و ،هرداص یارآ رد تادهاعم یووت زا ار
وب ،وترداد یاوهداهن ،وللملا
،یدعب ب قوقح رد تاررقم یا ۀعتوت .تتا هدز مقر ار لملا
1 . )دیسکیا دعاوق تحت( نیتناژرآ هیلع اکینوفلت ییایناپسا تکرش
2
هب اک نوفلت روط
غ قتسمر م کلام 01 / 01 تکرش ماهت دصرد
« اک نوفلت - تناژرآ » ،تکرش ،تتا
هب هک ،نوناق روط .تتا هدوب هد تر تبث هب تناژرآ نوناق تحت
امرت ی ه راذگ ی ماجنا تیرگ ه طتوت
اک نوفلت ( ددام تحت ،یاطعا قح قباطم 2
) 1
،ی هبناجود ددهاعم دوننام ، تناژرآ و ا ناپتا بام
،تم ق رتنک تروص رد تراسخ ناربج راکوزات
،یاراد ت کلام ،،تا لام تابث د ق ددونراد یاوه
___________________________________________________________________
1. IUSCT, Award No. 3-56-310 2. ICSID Case No. ARB-03-20, 2006
